Գինի

Գինեգործության հնագույն երկիր. Forbes–ը հոդված է տպագրել Հայաստանի խաղողագործության մասին

91
(Թարմացված է 12:23 30.06.2021)
900 000 տպաքանակը գերազանցող ամերիկյան հայտնի ամսագիրն առաջին անգամը չէ, որ իր ընթերցողներին ծանոթացնում է հայկական գինիների հետ։

ԵՐԵՎԱՆ, 30 հունիսի – Sputnik. Հեղինակավոր Forbes ամսագիրը պատմել է Հայաստանյան գինեգործության ավանդույթների, ինչպես նաև այն ռիսկերի և դժվարությունների մասին, որոնց բախվում են հայ գինեգործները։  

Իր հոդվածը Քաթերին Թոդը վերնագրել է. «Գինեգործության հնագույն երկրներից մեկը, որը խաղող է աճեցնում հակամարտության գոտում։ Հայաստանի վերածնունդը»։

Նա պատմում է այն գինեգործների մասին, որոնց բերքն աճում է Ադրբեջանի հետ սահմանամերձ գոտում։

 «Գինեգործական որոշ շրջաններում խաղողագործները երբեմն ստիպված են շշերով լցված արկղերով թաքնվել թշնամու գնդակից... Հայ գինեգործներն այնքան բան են վերապրել. խորհրդային տարիներին նրանք ստիպված են եղել փրկվել բռնաճնշումներից, միության փլուզումից հետո անորոշության մեջ են հայտնվել, իսկ հիմա` հակամարտության գոտում են, որտեղ յուրաքանչյուր բերքահավաք կարող է կենաց-մահու իրավիճակ ստեղծել», – ասվում է հոդվածում։

Խոսքն այստեղ մասնավորապես Բերդավան սահմանամերձ գյուղի մասին է, որը գտնվում է Հայաստանի Տավուշի մարզում։

«Հետաքրքիրն այն է, որ մարդիկ ամեն կերպ շարունակում են մշակել իրենց բերքը և առանձնակի թրթիռով են վերաբերվում գինու արտադրությանը, հատկապես, որ բարձրորակ հայկական գինիների պահանջարկն աճում է», – գրում է Թոդը։

Հոդվածի հեղինակը նաև հիշեցնում է, որ հենց Հայաստանում է հայտնաբերվել այսօրվա դրությամբ աշխարհի ամենահին գինեգործական համալիրը։

ՀՀ-ն կարող էր պահպանել «կոնյակ» անվանումը, բայց առանց դրա էլ կարող է շուկաներ չկորցնել

«2010 թվականին Արենի գյուղում` գինիներով հայտնի Վայոց Ձորի մարզում, հնագետները հնագույն գինեգործական հնձան, խմորման ու հնեցման անոթներ, ըմպանակներ, խաղողի չորացած վազեր, կեղև և սերմեր են հայտնաբերել։ Գտածոն 6000 տարեկան է։ Դրանք հայտնաբերվել են Արենի 1 կոչվող քարանձավում», – գրում է նա։

Քաթերին Թոդը նաև պատմում է, որ Հայաստանում խաղողի ավելի քան 400 տեղական տեսակներ կան։

ԵՄ–ն պատրաստ է 3 մլն եվրո տրամադրել Հայաստանին «կոնյակ» անվանումից հրաժարվելու դիմաց

Ավելի քան 900 000 տպաքանակով լույս տեսնող ամերիկյան հայտնի ամսագիրն արդեն անդրադարձել էր  հայկական գինիներին։ Մի քանի տարի առաջ Forbes–ում հոդված էր տպագրվել հայկական գինիների բավական մեծ հեռանկարի մասին։

91
թեգերը:
Խաղող, Գինի, Հայաստան, Տավուշ, Սահման, Forbes
Ըստ թեմայի
Երկու տարի է` խաղողագործները ճանապարհ չեն փակում, խաղող չեն թափում. Վահան Քերոբյան
Երբ է ճիշտ սկսել խաղողի այգեբացը և էտի աշխատանքները. մասնագետի խորհուրդն ու բազմամյա փորձը
Օլիմպիադա, Ճապոնիա

Մրցավարական կոպիտ սխալ, կամ ինչպես մեդալներից զրկեցին հալ օլիմպիականներին

344
(Թարմացված է 23:36 03.08.2021)
Ինչո՞ւ Տոկիոյի օլիմպիական խաղերում հանդես եկած մեր երեք ըմբիշներից միայն Արթուր Ալեքսանյանին հաջողվեց նվաճել մեդալ, ու դա էլ դժգոհության պատճառ դարձավ։ Իրականում ի՞նչ տեղի ունեցավ օլիմպիական գորգի վրա։

ԵՐԵՎԱՆ, 3 օգոստոսի – Sputnik, Խաչիկ Չախոյան. Տոկիոյի օլիմպիական խաղերում օգոստոսի 3-ին Հայաստանի օլիմպիական հավաքականը վաստակեց արծաթե երկու մեդալ։ Բայց հաշվի առնելով մասնավորապես մեր ըմբիշների հնարավորությունները` հաստատ մեդալների կարող էին լինել ավելի շատ և այլ հարգի։

Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն (1997,2006) և աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր(2001) Կարեն Մնացականյանի հետ փորձեցինք հասկանալ, թե ինչպես հնարավոր է չեղյալ համարել մաքուր հաղթանակը, կամ ինչպես զրկել ըմբիշին բաղձալի մեդալից։

67 կգ քաշային կարգում Կարեն Ալեքսանյանը 1/8 եզրափակիչում հաղթեց հունգարացի տիտղոսակիր ըմբիշ Բալինտ Կորպասիին և քառորդ եզրափակիչում եգիպտացի Մոհամեդ Էլսայեդի հետ գոտեմարտում համարվում էր ֆավորիտ։ Գոտեմարտի մեկնարկում Էլսայեդը վեց միավոր վաստակեց, բայց հետո հայ ըմբիշը երկու միավոր հետ բերեց ու, շարունակելով իր գրոհը, մաքուր հաղթանակ տարավ։ Դա արձանագրեցին գորգի և կողային մրցավարները։

Սակայն մի քանի րոպե անց որոշումը փոխվեց, ու գոտեմարտը շարունակվեց։ Ի վերջո գրանցվեց 7։7 հաշիվը, հաղթանակը շնորհվեց եգիպտացուն։ Գոտեմարտի ավարտից հետո Ասլանյանի մարզիչ Սամվել Գևորգյանը չգիտեր` ինչ աներ, աչքերին չէր հավատում ու հազիվ էր իրեն զսպում։

«Մրցավարական կոպիտ սխալ էր, որ մաքուր հաղթանակը չեղյալ համարվեց։ Կարեն Ասլանյանը հստակ ամեն ինչ կատարեց, վաստակեց երկու միավոր ու, շարունակելով գրոհը, մրցակցի թիակները խփեց գորգին։ Սրանից ավելի էլ ո՞րն է համարվում մաքուր հաղթանակ։ Դրա միակ պատասխանը, որը չի համապատասխանում գորգին տեղի ունեցածին, գիտեն հաղթանակը չեղյալ համարողները։ Ասլանյանին զրկեցին կիսաեզրափակչի ուղեգրից, իսկ ես համոզված եմ` նաև մեդալից։ Այսպես հոգեբանորեն էլ կարող են «կոտրել» յուրաքանչյուր ըմբիշի», - Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նշեց Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն Կարեն Մնացականյանը։

Նախագահ Սարգսյանը շնորհավորել է օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր Արթուր Դավթյանին

77 կգ քաշային կարգում Կարապետ Չալյանը բրոնզե մեդալի համար գոտեմարտեց ադրբեջանցի Ռաֆիգ Հուսեյնովի հետ։ Գոտեմարտի երկրորդ մրցափուլում 1։1 հաշվի ժամանակ հայ ըմբիշը նախազգուշացվեց, երկու միավոր շնորհվեց մրցակցին։ Մեր մարզչի բողոքարկումը մերժվեց ու ևս մեկ միավոր ու բրոնզե մեդալը շնորհվեց մրցակցին։

«Գոտեմարտի հենց սկզբից ադրբեջանցին սկսեց ցուցադրել, որ Չալյանը հարվածում է իր դեմքին։ Սա ըմբշամարտում հայտնի տակտիկա է` մրցավարին ապակողմնորոշելու համար, եթե մրցավարը «լավ չի տեսնում»։ Չալյանը կանոնների ոչ մի խախտում թույլ չտվեց, պարզապես պայքարի բովի մեջ, ևս մեկ անգամ նպաստելով մրցակցի սադրանքին, դարձավ դրա ու «կույր» մրցավարության զոհը»,- Մնացականյանը այսպես է որակում Չալյան-Հուսեյնով գոտեմարտ։

Եվ վերջապես 97 կգ քաշային կարգի եզրափակիչում Արթուր Ալեքսանյանը պարտվեց Մուսա Եվլոևին։ Պարտությունը այնքան էր դառնացրել օլիմպիական հայ չեմպիոնին, որ մրցանակաբաշխության ժամանակ Արթուրը հրաժարվել է կրել արծաթե մեդալը։

«Առաջին մրցափուլը պետք է ավարտվեր ոչ թե 5։1` Եվլոևի օգտին, այլ 1։1։ Պարտերում աշխատելու ժամանակ, եթե վերևից աշխատող ըմբիշը երկու փորձ կատարում է ու չի կարողանում կա՛մ գլորել, կա՛մ պոկել գորգից և հնարք կատարել մրցակցին, ապա հնչում է կանգնել հրահանգը։ Եվլոևը, վերևից աշխատելիս, ոտքերը մտցնում էր Արթուր ձեռքերի տակ, ու մեր ըմբիշը պաշտպանվելու ժամանակ չէր էլ կարող չկպնել մրցակցի ոտքերին։ Այն տպավորությունն էր, որ Եվլոևին պարտերից աշխատելու այնքան հնարավորություն են տալու, մինչև նա միավոր վաստակի։ Ալեքսանյանն ըստ կանոնների պաշտպանվեց, և գոտեմարտը պետք է շարունակվեր կանգնած դիրքից, իսկ հաշիվն էլ պետք է լիներ 1։1», - ասեց Կարեն Մնացականյանը։

Զրույցի վերջում անվանի ըմբիշը հիասթափությամբ նշեց, որ ըմբշամարտի տարբեր կարգի մրցումներում մրցավարական ախալներ միշտ էլ լինում են։ Բայց օլիմպիական խաղերը անցկացվում են չորս ու այս անգամ` հինգ տարվա ընդմիջումով։ «Արդարությունը նման բարձր կարգի մրցումներում պետք է գերակշռի։ Հակառակ դեպքում տարիների ծանր աշխատանքը մի քանի րոպեում մարդիկ ջուրն են լցում։ Դե արի այդպիսի դեպքերից հետո երեխային համոզի, որ ըմբշամարտով զբաղի։ Կասեն` ի՞նչի համար, մարզվեմ, որ ինձ խաբեն մրցավարները»,–ասաց նա։

Սիմոն Մարտիրոսյանը վերցրեց օլիմպիական արծաթը

Ստացվում է, որ Հայաստանի օլիմպիական հավաքականը այսօր պետք է ունենար առնվազն երեք մեդալ`մեկը ոսկե, մեկն էլ բրոնզե։ Ու դեռ հայտնի չէ, թե ինչքան հեռու կգնար մրցումներում 67 կգ քաշային Կարեն Ասլանյանը։ Մեզ նման հաճույքից պարզապես զրկեցին մրցավարները։ Սա է հետևությունը։

344
թեգերը:
օլիմպիադա, Ճապոնիա, մրցավար, Արթուր Ալեքսանյան, Կարապետ Չալյան, մեդալ, Կարեն Ալեքսանյան
Ըստ թեմայի
Արթուր Դավթյանը Հայաստանի առաջին մեդալը նվաճեց Տոկիոյի օլիմպիական խաղերում. տեսանյութ
Բրոնզ և առնվազն արծաթի հավակնություն. ինչպես անցավ Օլիմպիադայի 10–րդ օրը հայերի համար
Այս Օլիմպիադան շատ քաղաքականացված է, կամ ամերիկացիների դեպքում «թերապևտիկ բացառություն» է
Սահման

Ռուսաստանը ակտիվ ջանքեր է գործադրում կոմունիկացիաների ապաշրջափակման ուղղությամբ

76
(Թարմացված է 23:06 03.08.2021)
Տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը թույլ կտա բացահայտել Հայաստանի, հայ ժողովրդի ներուժը` որպես շատ հեռանկարային տնտեսական օպերատոր։

ԵՐԵՎԱՆ, 3 օգոստոսի – Sputnik. Ռուսաստանը ակտիվ ջանքեր է գործադրում տարածաշրջանում տրանսպորտային կոմունիկացիաների ապաշրջափակման գործընթացն իրականացման համար։ Այս մասին Հանրային հեռուստատեսությանը տված հարցազրույցում ասել է Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը։

Նրա խոսքով ՝ Ռուսաստանը և միջազգային հանրությունը շահագրգռված են, որպեսզի Անդրկովկասը դառնա խաղաղության և կայունության տարածաշրջան, որը դինամիկ և հաջողությամբ զարգանում է և իր ներդրումն է ունենում միջազգային, տնտեսական կապերի մեջ:

«Մեզ համար դա հատուկ նշանակություն ունի նաև այն պատճառով, որ Հայաստանը, ինչպես և Ռուսաստանը ԵԱՏՄ կազմում են։ Բնականաբար, կապերի ապաշրջափակումը դրական ազդեցություն կունենա մեր միության շրջանակներում ինտեգրացիոն գործընթացների վրա», - ասել է Կոպիրկինը։

Նա նշել է, որ դա նաև տնտեսական, քաղաքական առումով կապ կստեղծի շատ կարևոր գործընկերների՝ մասնավորապես ՝ Իրանի հետ։ Այդ պատճառով Ռուսաստանը, չնայած առկա խնդիրներին, ակտիվ ջանքեր է գործադրում, որպեսզի սկիզբ դնի այդ գործընթացին։

Դեսպանն ընդգծել է, որ տրանսպորտային շրջափակման հաղթահարումը կարևոր է նաև Հայաստանի համար: Դա թույլ կտա բացահայտել երկրի, հայ ժողովրդի ներուժը ՝ որպես շատ հեռանկարային տնտեսական օպերատոր։

Հիշեցնենք, որ 2021 թվականի հունվարի 11-ին Մոսկվայում կայացավ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի, Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հանդիպումը։

Գրեթե 4 ժամ տևած բանակցությունների արդյունքում ընդունվեց եռակողմ հայտարարություն, որը հիմնականում վերաբերում էր 2020-ի նոյեմբերի 9-ի հայտարարության 9-րդ՝ տարածաշրջանում բոլոր տնտեսական և տրանսպորտային կապերն ապաշրջափակելու վերաբերյալ կետի իրագործմանը։

«Խաղաղությունը, ցավոք, միայն մեզնից չի կախված». Փաշինյանը` նախընտրական խոստման մասին

Եռակողմ նոր հայտարարության մեջ նշվում է, որ 3 երկրների փոխվարչապետների համանախագահությամբ ստեղծվում է աշխատանքային խումբ։

Հանդիպման արդյունքների հիման վրա կկազմվի 9-րդ կետի կիրառումից բխող աշխատանքների հիմնական ուղղությունների ցանկը՝ որպես գերակայություններ ընդունելով երկաթուղային և ճանապարհային հաղորդակցությունները, ինչպես նաև կսահմանի Հայաստանի, Ադրբեջանի ու Ռուսաստանի միջև համաձայնեցված այլ ուղղություններ:

76
թեգերը:
Հայաստան, Ռուսաստան, տարածաշրջան, ապաշրջափակում, Սերգեյ Կոպիրկին
Ըստ թեմայի
ՌԴ սահմանապահները մասնակիորեն տեղակայվել են Սյունիքում. Կոպիրկին
Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներից տարհանվել է ևս 6 աճյուն
Փաշինյանն ասել է` ինչու ՀՀ–ն սահմանային իրադրությունը լուծելու միջոցներ չի ձեռնարկում
Սյունիք

Ադրբեջանցի զինծառայողները Ճակատեն և Դավիթ Բեկ գյուղերից գողացել են 8 կով և 1 ցուլ. ՄԻՊ

64
(Թարմացված է 00:17 04.08.2021)
ՀՀ ՄԻՊ–ը ևս մեկ անգամ վերահաստատել է, որ ՀՀ բնակչության պաշտպանության, իրավունքների երաշխավորման համար Սյունիքի և Գեղարքունիքի շուրջ անհրաժեշտ է ստեղծել անվտանգության գոտի:

ԵՐԵՎԱՆ, 4 օգոստոսի – Sputnik. Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը ֆեյսբուքյան իր էջում ներկայացրել է, թե վերջին օրերին ինչ ահազանգեր է ստացել ադրբեջանական զինծառայողների` Սյունիքի հատվածից անասուններ գողանալու վերաբերյալ։

«Ադրբեջանական զինծառայողները գողացել են ՀՀ Սյունիքի մարզի Կապանի Ճակատեն և Դավիթ Բեկ գյուղերի 3 ընտանիքի պատկանող 8 կով և 1 ցուլ»,–գրել է նա:

Մասնավորապես, ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը 2021 թվականի օգոստոսի 3-ի ահազանգերով պարզել է, որ Սյունիքի մարզի Կապան համայնքի Ճակատեն գյուղի վարչական տարածքում՝ անմիջապես գյուղից մոտ 1 կմ հեռավորության վրա գտնվող արոտավայրում 2021 թվականի հուլիսի 26-ին արածացնելու են տարել գյուղի երկու ընտանիքին պատկանող 4 կովեր:

Կենդանիներն, արածելով, հասել են գյուղի վարչական տարածքում գտնվող «Յուրդեր» անվամբ արոտավայրը և մոտեցել ադրբեջանական զինված ուժերի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքին: Ըստ ահազանգերի՝ դրանից հետո ադրբեջանական զինծառայողները կենդանիներին կապել են իրենց հատվածում, թույլ չեն տվել վերադառնալ և, բնակիչները շուրջ 5 օր իրենց բնակելի տան դիմացի սարից հեռադիտակով տեսել են, որ կենդանիները գտնվում են «Ջամբար» կոչվող տարածքում, իսկ օգոստոսի 1-ի դրությամբ կենդանիներն արդեն անհետացել են:

Նշված դեպքից բացի, 2021 թվականի օգոստոսի 2-ին Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը ևս մեկ ահազանգ է ստացել այն մասին, որ ՀՀ Սյունիքի մարզի Կապան համայնքի Դավիթ Բեկ գյուղի բնակիչը գյուղի 3 ընտանիքի պատկանող 6 խոշոր եղջերավոր կենդանիների (1 ցուլ, 5 կով) 2021 թվականի հուլիսի 14-ին արածացնելու է տարել գյուղին պատկանող՝ շուրջ 1.5 կմ հեռավորության վրա գտնվող արոտավայր:

Վերին Շորժայում մարդիկ ադրբեջանական նշանառության տակ են. Թաթոյանը լուսանկար է հրապարակել

Գյուղի բնակիչը, կարճ ժամանակ հեռացել է արոտավայրից և վերադառնալուն պես հայտնաբերել, որ կենդանիներից 5-ը չկան, իսկ կովերից մեկը ադրբեջանական զինված ուժերի վերահսկողության տակ գտնվող կողմից վերադառնում է՝ պարանը գլխին կապած (ինքը կենդանիներին առանց պարան է արածացնելու տարել):

Հեռվում նկատել է, թե ինչպես են ադրբեջանական զինծառայողները դեպի իրենց խորքը քշում կենդանիներին:

Նշված երկու դեպքերում էլ տեղի ունեցածի մասին բնակիչները տեղեկացրել են գյուղերի վարչական շրջանների ղեկավարներին:

Դեպքերի մասին տեղյակ են պահվել նաև ՀՀ Զինված ուժերի ներկայացուցիչները և ՌԴ սահմանապահները: Կենդանիների վերադարձման ուղղությամբ տարվող բանակցությունները օգոստոսի 3-ի դրությամբ արդյունք չեն տվել:

Ադրբեջանական զինծառայողները հրաժարվում են վերադարձնել կենդանիներին՝ պատճառաբանելով, թե նրանք իրենց մոտ չեն:

Այս տվյալները Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը հաստատել է Ճակատեն և Դավիթ Բեկ գյուղերի նշված բնակիչների, նրանց համագյուղացիների հետ առանձնազրույցներով, ինչպես նաև դա հաստատել են համայնքային մարմինները:

«Ադրբեջանական զինծառայողների կողմից ՀՀ սահմանային բնակիչների պատկանող կենդանիների գողությունները, նրանց վնաս պատճառելն ունի պարբերական բնույթ: Նրանց անօրինական արարքները խախտում են ՀՀ բնակիչների սեփականության իրավունքը, այդ արարքներն ուղղված են անասնապահությամբ զբաղվելու և ընտանիքի եկամուտը վաստակելու հնարավորությունից զրկելուն»,– նշել է Թաթոյանը:

Նա ընդգծել է, որ այս ամենն իր հերթին անվտանգությունից բացի, առաջացնում է սոցիալական բնույթի խնդիրներ, այդ թվում` լուրջ վնասներ է հասցնում ՀՀ սահմանային բնակչությանը:

ՌԴ սահմանապահները մասնակիորեն տեղակայվել են Սյունիքում. Կոպիրկին

ՀՀ ՄԻՊ–ը ևս մեկ անգամ վերահաստատել է, որ ՀՀ բնակչության պաշտպանության, իրավունքների երաշխավորման համար Սյունիքի և Գեղարքունիքի շուրջ անհրաժեշտ է ստեղծել անվտանգության գոտի:

Դա պահանջում է նրանց հեռացում ՀՀ սահմանային գյուղերի հարևանությունից և Սյունիքի համայնքների միջև ճանապարհներից:

64
թեգերը:
ՀՀ ՄԻՊ, Արման Թաթոյան, Հայաստան, Սյունիք, կով, ադրբեջանցի, զինծառայող
Ըստ թեմայի
«Խաղաղությունը, ցավոք, միայն մեզնից չի կախված». Փաշինյանը` նախընտրական խոստման մասին
Փաշինյանն ասել է` ինչու ՀՀ–ն սահմանային իրադրությունը լուծելու միջոցներ չի ձեռնարկում
Ռուսաստանի աջակցությամբ Հայաստան է վերադարձել 81 գերի. ՀՀ–ում ՌԴ դեսպան