COVID-19

Ինչ հետևանքներ կարող է ունենալ COVID-19-ը սրտի համար․ սրտաբանի պարզաբանումը

69
(Թարմացված է 18:11 05.04.2021)
Մասնագետը նշել է, որ կորոնավիրուսից հետո սրտանոթային հիվանդություններով հիվանդների մոտ կարող է ավելանալ բարդությունների զարգացման վտանգը:

 

ԵՐԵՎԱՆ, 5 ապրիլի — Sputnik. Կորոնավիրուսի համավարակը վատ ազդեցություն է ունենում է սրտանոթային հիվանդություններով բոլոր հիվանդների վրա։ Նման կարծիք է հայտնել Սրտաբանության ազգային բժշկական հետազոտական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն, Ռուսաստանի առողջապահության նախարարության գլխավոր սրտաբան Սերգեյ Բոյցովը:

Նա պարզաբանել է, որ COVID-19 տարած մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն սրտանոթային խնդիրներ, աճել է բարդությունների զարգացման վտանգը, իսկ նրանց մոտ, ովքեր չեն հիվանդացել, դիտվում է հիպոդինամիա (սակավ շարժունակություն), մարմնի քաշի ավելացում, ալկոհոլի օգտագործման ավելացում, սթրես, տագնապալի-դեպրեսիվ խանգարումներ, որոնք նույնպես ազդում են մահացության վրա:

«Հիվանդության սրացումներ են դիտվում նրանց մոտ, ովքեր COVID-19 են տարել։  Դրանք են՝ ուղեկցող սիրտանոթային հիվանդություններով հիվանդների մոտ բարդությունների ու մահվան ռիսկի բարձրացում, կովիդի համար հատուկ թերապիայի հետևանքով սրտանոթային հիվանդությունների բարդություններ», - ՌԻԱ Նովոստին մեջբերում է Բոյցովի խոսքը:

Ինչպես ռուս մասնագետներն օգնեցին Հայաստանին․ Covid-ի դեմ պայքարի առաքելությունն ավարտված է

Բացի այդ, նրա խոսքով, ազդեցություն է ունեցել նաև արտակարգ ու պլանային բժշկական օգնության տրամադրման գործընթացում փոփոխությունը, մասնավորապես, օգնության մատչելիության նվազեցումը, հիվանդների՝ բուժհաստատություններ դիմելու վախը:

69
թեգերը:
բժիշկ, հիվանդություն, սիրտ, կորոնավիրուս
Ըստ թեմայի
Հայաստանը կորոնավիրուսի 3-րդ ալիքի պիկում է. Սահակյանն ասաց` ինչու են AstraZeneca բերել
479 նոր դեպք, 22 մահ` մեկ օրում. կորոնավիրուսային հիվանդության ընթացքը Հայաստանում
Բժիշկը հերքել է կորոնովիրուսի դեմ պատվաստման միջոցով բնակչության «չիպավորման» միֆը
Ստեֆան Դյուժարիկ

ՄԱԿ-ը չի մեկնաբանել ԱՄՆ-ի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու մտադրության մասին լուրը

92
(Թարմացված է 00:17 23.04.2021)
Բայդենի նախորդը՝ Դոնալդ Թրամփը, դա չէր արել՝ զգուշանալով Թուրքիայի հետ հարաբերությունները փչացնելուց։

ԵՐԵՎԱՆ, 23 ապրիլի - Sputnik. ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնական ներկայացուցիչ Ստեֆան Դյուժարիկը չի մեկնաբանել լրատվամիջոցներում շրջանառվող լուրերը՝ ԱՄՆ-ի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու մտադրության վերաբերյալ, տեղեկացնում է ՌԻԱ Նովոստին։

Դյուժարիկը, պատասխանելով հարցին՝ ճանաչում է, արդյոք, ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը Հայոց ցեղասպանությունը Օսմանյան կայսրությունում, միայն հայտարարել է, որ ցեղասպանության փաստը պետք է որոշվի դատական համապատասխան կառույցների կողմից։

Ավելի վաղ Wall Street Journal պարբերականը, հղում անելով ամերիկյան պաշտոնատար անձանց, տեղեկացրել էր, որ ԱՄՆ-ի նախագահ Ջո Բայդենը պատրաստվում է պաշտոնապես ճանաչել ավելի քան մեկ դար առաջ Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանությունը։ Նրա նախորդ Դոնալդ Թրամփը դա չէր արել՝ զգուշանալով Թուրքիայի հետ հարաբերությունները փչացնելուց։

«Այս հարցը վերջին տարիներին բազմաթիվ անգամ արծարծվել է։ Մենք սկզբունքորեն մեկնաբանություններ չունենք այն իրադարձությունների վերաբերյալ, որոնք տեղի են ունեցել մինչև ՄԱԿ-ի ստեղծումը։ Եվ մենք տարբեր իրավիճակներում նշել ենք, որ ցեղասպանության փաստը պետք է որոշվի համապատասխան դատական մարմինների կողմից»,-ասել է Դյուժարիկը։

Հայոց ցեղասպանությունը Օսմանյան կայսրությունում 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է։ Չնայած բազմաթիվ երկրներ ճանաչել են այդ փաստը, Թուրքիան, որը Օսմանյան կայսրության իրավահաջորդն է, ավանդաբար ժխտում է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ մեղադրանքները։

ՀՀ իշխանությունները չեն նպաստում ԱՄՆ-ի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը. Կիրո Մանոյան

Այսօրվա դրությամբ ԱՄՆ 50 նահանգից 49-ը պաշտոնապես ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը, սակայն դաշնային մակարդակով դա տեղի չի ունեցել։

92
Ըստ թեմայի
Արցախյան պատերազմի ժամանակ եղել են ցեղասպանության տարրեր. Հարություն Մարության
Հենրիխ Մխիթարյանը նկարահանվել է Հայոց ցեղասպանության տարելիցին նվիրված տեսահոլովակում
Ձախողել չկա. թանգարանը «գնացել» է Հայոց ցեղասպանությունը վերապրածների ընտանիքների հետքերով

Քանի՞ հայ է ապրել Արևմտյան Հայաստանում 1915-ից առաջ

237
(Թարմացված է 07:10 23.04.2021)
  • Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 1
  • Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 2
  • Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 3
  • Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 4
Sputnik Արմենիան ներկայացնում է Արևմտյան Հայաստանի, Կիլիկիայի և Օսմանյան կայսրության այլ տարածքների հայ բնակչության թիվը 1882, 1912 և 1922 թվականներին։

1882 թվականին Վան, Բիթլիս, Էրզրում, Խարբերդ, Դիարբեքիր, Սեբաստիա նահանգներում, Կիլիկիայի Ադանա և Մարաշ գավառներում, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության այլ տարածքներում 2 միլիոն 660 հազար հայ է ապրել։

Համիդյան ջարդերի (1894-1896 թթ.) պատճառով և դրանց հաջորդած ժամանակաշրջանում հայերի թիվը կտրուկ նվազել է։ 1912 թվականին նշված տարածքներում ապրել է 2 միլիոն 26 հազար 700 հայ։ 1915-ից հետո մնացել են 281 հազարը։

Ձախողել չկա. թանգարանը «գնացել» է Հայոց ցեղասպանությունը վերապրածների ընտանիքների հետքերով

Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Ռոբերտ Թաթոյանի տրամադրած նյութերի համաձայն՝ միայն համիդյան ջարդերի ժամանակ շուրջ 97 հազար հայ է սպանվել, մյուսները զոհվել են երիտթուրքերի՝ հայերի բնաջնջման ծրագրի ակտիվ փուլի ժամանակ։

Ցեղասպանության հերթական տարելիցի նախաշեմին Երևանից ռևերանսներ են արվում դեպի Թուրքիա

Ոչ պաշտոնական տվյալներով՝ 20-րդ դարի 50-ական թվականներին մեկուկես միլիոն հայ է ապրել Ստամբուլում։ Այսօր գրեթե 20 միլիոն բնակչություն ունեցող քաղաքում ընդամենը 40 հազար հայ է մնացել։

Բացի Ստամբուլից, 100-150 հայ կա Մուսալեռան մոտ գտնվող գյուղերից մեկում։

Հայերից շատերը կորցրել են իրենց արմատները, թրքացել ու կորցրել են ազգային ինքնությունը։

Ջո Բայդենը պատրաստվում է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը. Wall Street Journal

237
  • Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 1
    © Sputnik / Shushanik Avdalyan

    Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 1

  • Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 2
    © Sputnik

    Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 2

  • Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 3
    © Sputnik

    Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 3

  • Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 4
    © Sputnik

    Արևմտյան Հայաստանում ապրող և Ցեղասպանության ժամանակ սպանված հայերի թիվն ըստ նահանգների, համար 4

թեգերը:
հայ, Ցեղասպանություն, Արևմտյան Հայաստան
Ըստ թեմայի
Թե ինչպես մշեցի հայն իր որդուն ուղարկեց հայկական բանակ
«Փորի, ախպեր ջան, փորի». ինչպես համշենահայ երիտասարդը հայտնվեց Թաղավարդում ու ողջ մնաց
Թուրքիայի մեծ խաղադրույքը, կամ ինչո՞ւ պատերազմի ժամանակ Իրանը լռեց
Ի՞նչ կտա մեզ Հայաստան-Թուրքիա սահմանի բացումը
Վալերի Պլոտնիկով

Ժպիտը կարո՞ղ է փոխել աշխարհը. լեգենդար հայերը Վալերի Պլոտնիկովի ֆոտոտարեգրություններում

0
(Թարմացված է 14:20 22.04.2021)
Սերգեյ Փարաջանովի, Միքայել Թարիվերդիևի, Սերգեյ Դովլաթովի և շատ այլ հայտնի հայերի ժպտացող դեմքերը Պլոտնիկովի ստեղծած ժպտացող մարդկանց ֆոտոտարեգրության մի փոքր մասն են։

Լեգենդար լուսանկարիչ Վալերի Պլոտնիկովը, որը բազմաթիվ անգամ է եղել Երևանում, մի խորհուրդ է տալիս, որը չի վերաբերում լուսանկարչությանը, բայց անմիջականորեն կապված է մեզ հետ։

«Ես չեմ կարող համոզել աշխարհին, տրամվային, տրոլեյբուսին, որ ժպիտով սկսելով առավոտը, չհայհոյելով, չչարանալով կարելի է փոխել աշխարհը։ Դա հեշտ է։ Օրը սկսեք ժպիտով», – առաջարկում է Պլոտնիկովը։

Նա լուսանկարել է հազարավոր աշխարհահռչակ դեմքերի, որոնք հաճախ ժպտում են, բայց չեմ համարձակվի ասել, թե դա ինչ–որ կերպ ազդել է աշխարհակարգի փոփոխության վրա։ Լուսանկարչի ալբոմում հայկական դեմքեր շատ կան` Սերգեյ Փարաջանով, Սերգեյ Դովլաթով, Միքայել Թարիվերդիև, Ֆրունզիկ Մկրտչյան, Ալեքսեյ Հեքիմյան։ Ինչպես տեսնում եք, բոլորն արվեստի մարդիկ են, բոլորի դեմքին ժպիտ է։ Մի քանի տարի առաջ Պլոտնիկովը ներկա էր իր երևանյան ցուցահանդեսի բացմանը։

– Ինչո՞վ հիշվեցին հայերը, –հարցնում եմ ես։

– Աչքերի տխրությամբ, – պատասխանում է Պլոտնիկովը։

Ժպիտի օգնությամբ աշխարհը փոխելու հեռանկարը հակասում է կյանքի իրողություններին ու ևս մեկ անգամ հաստատվում Սերգեյ Փարաջանովի խոսքերով։ «Կենսագրություն... Ես այդքան լավ չեմ հիշում իմ կենսագրությունը։ Իմ կենսագրությունն ի՞նչ է։ Դարդ, ահա սա է նրա հավերժ բանաձևը»:

Պլոտնիկովը լավ է հիշում իր կենսագրությունը, իսկ ավելի լավ` այն մարդկանց, որոնց նկարել է։ Նրանցից շատերը` դերասաններ, ռեժիսորներ, բալետի արտիստներ, հայտնվել են «Խորհրդային էկրանի» շապիկին, ինչն այն տարիներին ճանաչման բարձրագույն աստիճան էր համարվում։

Զրուցակցիս դիտարկումներից, որոնք կարող են հաշվի առնել մեր լուսանկարիչները։

- Դերասաններ կան, որոնք այնքան էլ լավ չեն լուսանկարվում։

- Ինչո՞ւ է այդպես, - հարցնում եմ։

- Որովհետև լուսանկարահանման և կինոնկարահանման միջև մեծ տարբերություն կա։ Կինոյում կա գործընկեր, շարժում, տեքստ։

Լուսանկարում այդ ամենը չկա։ Ընդհանրապես, եթե մարդն ինձ հետաքրքիր չէ, ես նույնիսկ չեմ փորձում լուսանկարել նրան, որովհետև գիտեմ՝ ինձ մոտ ոչինչ չի ստացվի։ Ո՛չ երևակայություն, ո՛չ զգացմունքներ, ո՛չ ինտուիցիա, ոչինչ չի աշխատի։

- Իսկ կարո՞ղ է անհետաքրքիր լինել Ալլա Պուգաչովան։
- Չի կարող։ Մինչև հիմա ափսոսում եմ, որ հրաժարվել եմ լուսանկարել նրա ու Կիրկորովի ամուսնությունը։ Ինչ-որ անհասկանալի բան կատարվեց և․․․

Թերթում եմ ֆոտոալբոմները։ Շատ են հայտնի անձանց հետ խմբային լուսանկարները՝ Յուրի Լյուբիմով, Վլադիմիր Վիսոցկի, Ալեքսեյ Բատալով, Մարինա Վլադի, Ռոստրոպովիչ, Վոզնեսենսկի, Բոյարսկի․․․

Ինչպե՞ս է ստացվել, որ մի ակնթարթում բոլորին դեմքերին ուրախ զարմանք է հայտնվել։
- Ինչպես Եսենինի մոտ․ «Մատները բերանը և ուրախ սուլոցով․․․»։

«Պետք լինի՝ շնչելն էլ կարգելենք», կամ երբ ցավից երգեր են ծնվում

Պլոտնիկովի հետ զրուցելը մեծագույն հաճույք է․ անհայտ բաներ ես իմանում հայտնիների մասին։ Օրինակ` Մարինա Վլադին ելույթ է ունեցել Խորհրդային Միության Կոմկուսում, որպեսզի ավելի հեշտ լինի ԽՍՀՄ գալը և Վլադիմիր Վիսոցկու հետ հանդիպելը։ Կամ ֆիլմի ցուցադրությունից հետո Մարինա Վլադին ԽՍՀՄ-ում դարձել է ժողովրդի սիրելին, և նրա շուրջ հավաքվել են ԽՍՀՄ բոլոր ժողովրդական արտիստներն ու դափնեկիրները, իսկ նրանց մեջքի հետևում թռչկոտել է Վիսոցկին, որը հասակով ցածր է եղել․ «Է՜յ, տղերք, այդ կինն իմն է»։

Իսկ նրանք ուշադրություն չեն դարձնում, աքլորանում են Մարինայի շուրջը։

Սիգարները` Երևանից, թառափը՝ Բաքվից. ինչպես էին հայերը զարգացնում փոստային բիզնեսը

Դովլաթովին նկարել է Ամերիկայում, իսկ նա լուսանկարվել չէր սիրում, բայց Պլոտնիկովը համոզել է նրան։ Լույսն ու լուսանկարչական ապարատը դրել է․ «Արդեն ամեն ինչ պատրաստ է, դու պետք է միայն նստես»։ Եվ նա նստել է մի քանի կադրի համար։ «Կյանքումս մի քանի անգամ եմ տեսել, թե ինչպես է մարդը «մթագնում» հեռանալուց առաջ․․․ Այդ լուսանկարը վերջինն էր, մեկուկես ամիս անց Սերգեյ Դովլաթովը հեռացավ կյանքից»։

Մենք տոլմա ենք ուտում, խոսում Հայաստանի, Դիլիջանի, Ֆրունզիկ Մկրտչյանի մասին, հիշում ենք նրա անմոռանալի խոսքերը. «Դու տոլմա սիրո՞ւմ ես․․․»։

- Սիրում եմ ժապավենով լուսանկարել, սիրում եմ ձեռակերտ ամեն ինչ, - ասում է վարպետը և շարունակում։ - Այո, հիմա լուսանկարչության հանդեպ վերաբերմունքը բոլորովին այլ է։ Իհարկե, հիմա ավելի հեշտ է նկարել ժամանակակից տեխնիկայով։ Երբ ուզում եմ արագ հոնորար ստանալ, նկարում եմ թվային խցիկով, բայց հաճույքի համար մինչև հիմա աշխատում եմ միայն ժապավենով։ Թվայինը արագ է, հարմար, բայց փչացնում է։

Պլոտնիկովը կարծում է, որ ավելի լավ է լինել տաղանդավոր ու առողջ, քան հանճարեղ, բայց հիվանդ։ Այսօր նա գոհ է, որ ոչ մեկին ոչինչ պարտք չէ և ինչ կարող է անել, արել է։ Նա երջանիկ մարդ է, ունի հինգ դուստր և մեկ որդի, նրանցից ոչ ոք չի ընտրել հոր ուղին, բայց բոլորն էլ հիանալի մարդիկ են։ Նրանք բոլորը իմ ընկերներն են։ Կյանքը շարունակվում է։

Հավատարիմ մնալով սեփական ժողովրդին, կամ թե ինչ կնկարեր Այվազովսկին հայկական գինու շշի վրա

0
թեգերը:
Ալլա Պուգաչովա, Սերգեյ Դովլաթով, Մհեր Մկրտչյան (Ֆրունզիկ), Լուսանկար, Վալերի Պլոտնիկով, հայեր
Ըստ թեմայի
Ում պատճառով «ջնջեցին» Ֆրունզիկին, կամ ինչ «առակ» է պտտվում Լևոն Տեր–Պետրոսյանի մասին
«Ժամանակին սարերում էինք ապրում». ինչու են հայերը նեղացել Դովլաթովից
«Սովորական ռուս մեծ գրողը». ով ստիպեց Դովլաթովին իր երակներում զգալ հայկական արյունը
Ֆրունզիկի հետ ապրել նույն շենքում. ինչպիսին էր դերասանն իրական կյանքում