С-400

Հաջողվե՞ց համաձայնության հասնել Թուրքիայում ռուսական С-400-ների արտադրության հարցում

284
(Թարմացված է 14:24 21.02.2021)
Ռուսաստանն ու Թուրքիան շարունակում են բանակցություններ վարել, չնայած որ այդ գործարքը հարուցել էր Վաշինգտոնի դժգոհությունը։ ԱՄՆ-ն պահանջում է հրաժարվել դրանից և փոխարենը ձեռք բերել ամերիկյան Patriot համալիրները:

ԵՐԵՎԱՆ, 21 փետրվարի – Sputnik. Ռուսաստանն ու Թուրքիան շարունակում են համագործակցել ռազմատեխնիկական տարբեր ուղղություններով։ Այս մասին, ՌԻԱ Նովոստիի փոխանցմամբ, հայտարարել է ՌԴ Ռազմատեխնիկական համագործակցության դաշնային ծառայության տնօրենի տեղակալ Ալեքսեյ Ֆրոլկինը՝ սպառազինությունների IDEX-2021  ցուցահանդեսի ժամանակ։

«Մենք մշտական կապի մեջ ենք մեր թուրք գործընկերների հետ և շարունակում ենք աշխատել երկկողմ ռազմատեխնիկական համագործակցության տարբեր ուղղություններով»,-ասել է նա՝ պատասխանելով լրագրողի հարցին, թե հաջողվե՞լ է արդյոք պայմանավորվածություններ ձեռք բերել Թուրքիայում C-400-ի արտադրության տեղայնացման վերաբերյալ։

Ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ Թուրքիային 2,5 մլրդ դոլարի C-400 չորս դիվիզիոնների մատակարարման առաջին պայմանագիրը Ռուսաստանը կատարել է 2019 թվականին: Պայմանագիրը ենթադրում է նաև ևս մեկ գնդային կոմպլեկտի ձեռքբերում։

Ինչպես հայտարարել է Թուրքիայի պաշտպանական արդյունաբերության քարտուղարության ղեկավար Իսմայիլ Դեմիրը, Մոսկվան և Անկարան սկզբունքային համաձայնության են հասել C-400-ի երկրորդ փաթեթի մատակարարման շուրջ:

Ռուսական C-400-ը «գրավում է» չորրորդ երկիրը. իսկ հետո՞

Այդ գործարքն առաջացրել էր Վաշինգտոնի դժգոհությունը, որը պահանջում էր հրաժարվել դրանից և փոխարենը ձեռք բերել ամերիկյան Patriot համալիրները՝ սպառնալով հետաձգել կամ ընդհանրապես չեղարկել Թուրքիային նորագույն F-35 կործանիչների վաճառքը, ինչպես նաև CAATSA-ի համաձայն պատժամիջոցներ սահմանել: Անկարան հրաժարվեց զիջումների գնալ և շարունակեց C-400 լրացուցիչ խմբաքանակի շուրջ բանակցությունները։

284
թեգերը:
սպառազինություն, ԱՄՆ, Զենք, Ռուսաստան, Թուրքիա
Ըստ թեմայի
Թուրքիան մտադրություն չունի «Մեծ Թուրան» ստեղծել. Լավրով
Իրանի հետ հարաբերությունների ամենահետաքրքիր շրջափուլն ու Թուրքիայի խորամանկ քայլը
Պատերազմը և թուրք–ադրբեջանական տանդեմի աշխուժացումը. ինչու է Իրանն ուզում միանալ ԵԱՏՄ–ին
Եվրամիության դրոշներ

Թույլ կտա՞ն Եվրոպա մեկնել «քաղաքականապես սխալ պատվաստանյութով»

45
Աշխարհում հիմա շատ պատվաստանյութեր կան ու հավանաբար ավելի շատ կլինեն, բայց առայժմ հայտնի չէ, թե որ դեղերով պատվաստումներն են ԵՄ-ական վկայագիր ստանալու իրավունք տալու մարդկանց:

Մաքսիմ Սոկոլով, ՌԻԱ Նովոստի

Կանցլեր Անգելա Մերկելը ելույթ է ունեցել ԵՄ դիվանագիտական գերատեսչությունների ղեկավարների խորհրդակցության արդյունքների ամփոփման ժամանակ և ասել, որ համաձայնության են եկել պատվաստման վկայական սահմանելու անհրաժեշտության շուրջ. առանց վկայականի չի թույլատրվի ԵՄ մուտք գործել: Համաձայնությունն առայժմ սկզբունքային է, նախագիծը մանրամասն կներկայացվի երեք ամսից։

Ռուսական ասացվածք կա՝ «Սատանան մանրուքների մեջ է»: Այս դեպքում դա վերաբերում է նաև պատվաստում ստացածի անձնագրին։

Անհասկանալի է, թե ինչպես պետք է վարվեն մարդիկ, որոնք պատվաստումների հակացուցումներ ունեն։ Քիչ թե շատ հասկանալի է ժամանակավոր հակացուցումների դեպքերը, օրինակ` եթե մարդը նոր է ապաքինվել կորոնավիրուսից: Ինչպես այլ վարակիչ հիվանդություններից հետո, այս դեպքում նույնպես բավական է սպասել ու հետո հանգիստ պատվաստվել: Բայց չէ՞ որ կան նաև մշտական, խրոնիկ հիվանդություններ: Ու ինչպե՞ս պետք է վարվեն այդպիսի հիվանդություններ ունեցողները։ Խրոնիկ հիվանդությունները ծանր են, և հիվանդները շուտով կմեռնեն: Ստացվում է` չկա մարդ, չկա խնդիր։ Եվ ընդհանրապես ծանր խրոնիկ հիվանդություններ ունեցող մարդիկ ի՞նչ գործ ունեն Եվրոպայում։

Սակայն դրանով ամեն ինչ չի սահմանափակվում։

Աշխարհում հիմա շատ պատվաստանյութեր կան ու հավանաբար ավելի շատ կլինեն, և ո՞ր դեղերով պատվաստումներն են ԵՄ-ական վկայագիր ստանալու իրավունք տալու:

Ռուսաստանում գրանցվել է կորոնավիրուսի դեմ երրորդ`«ԿովիՎակ»  պատվաստանյութը

Եվրատլանտյան եռյակի հետ (Pfizer / BioNTech, Moderna, AstraZeneca) բյուրոկրատական խոչընդոտներ երևի չեն լինի:

Սակայն ռուսական («Սպուտնիկ-V» և «ԷպիՎակԿորոնա) ու չինական (Sinovac Biotech, CanSino Biologics, CNBG – Sinopharm) պատվաստանյութերի դեպքում հարցը կարող է բարդանալ։ Դրանք որքան ասես բուժիչ կարող են լինել, բայց քանի դեռ Բրյուսելի վերահսկիչ մարմինները պաշտոնապես չեն հաստատել, դրանցով պատվաստված քաղաքացիները, ամենայն հավանականությամբ, սահմանն անցնելու համար անհրաժեշտ հավաստագիր չեն ստանա։ Քանի որ ոչ ժողովրդավարական ծագման պատվաստանյութի կազդուրիչ հատկությունների կամ վնասակարության հարցը ոչ միայն բժշկական է, այլև քաղաքական:

Իսկ թե ինչ է ստացվում, երբ գործին խառնվում է քաղաքականությունը, այսինքն ՝ «ժողովրդավարության առաջխաղացումը vs տոտալիտարիզմի հարձակումը», մենք տեսնում ենք «Հյուսիսային հոսք–2»-ի օրինակով, երբ ռուսական ածխաջրածինն ավելի վտանգավոր է դառնում, քան «Ցիկլոն-Բ»-ն։ Ինչպես ասում են, եթե երկրաչափական տեսությունները կապ ունենային մարդկանց շահերի հետ, դրանց պատճառով պատերազմներ կլինեին։ Իսկ եթե ոչ ժողովրդավարական ծագման պատվաստանյութը չճանաչելով հնարավոր է օտարերկրյա տերությանը տհաճություն անել, ինչո՞ւ չանել։

Հատկանշական է Եվրահանձնաժողովի ղեկավար Ուրսուլա ֆոն դեր Լյայենի վերջին (փետրվարի 17) հայտարարությունը. «Ինչո՞ւ է Ռուսաստանը տեսականորեն այլ երկրներին առաջարկում միլիոնավոր դեղաչափեր, բայց դրա հետ մեկտեղ բավարար առաջընթաց չի գրանցել սեփական բնակչության պատվաստման գործում: Սա այն հարցն է, որը պետք է պատասխան ունենա»։

Պատվաստանյութերի դեֆիցիտը ստիպել է ԵՄ–ին ուշադրություն դարձնել «Սպուտնիկ V»–ին

Դժվար է ասել, թե ինչ է բավարար առաջընթացը։ Եվ տեղի՞ն է արդյոք, որ եվրոպացի պաշտոնյաները բարձրացնեն այդ թեման, երբ Եվրոպայում առաջընթացն ակնհայտորեն բավարար չէ։ Այլապես Հունգարիան «Սպուտնիկ» չէր գնի, և Չեխիան, Ավստրիան, Իտալիան չէին մտածի նույնը անելու մասին։ «Ի՞նչ են անում «Սպուտնիկը», երբ ամեն քայլափոխի «Պֆայզերի» պատվաստման կետեր կան։

Հնարավոր է, որ ֆրաու Ուրսուլան վրդովված է 19-րդ դարի վերջին հացի արտահանման պրակտիկայի վերարտադրումից՝ «թերսնված կմնանք, բայց կարտահանենք»։ Դժվար է ասել` այսօրվա առողջապահության նախարարությունը ճշգրտորեն հետևում է այն ժամանակվա ֆինանսների նախարար Վիշնեգրադսկու սկզբունքներին, թե ոչ: Իսկ ավելի դժվար է հասկանալ, թե դա ինչ կապ ունի ռուսական պատվաստանյութի արդյունավետության հետ։ Կա՛մ արդյունավետ է, կա՛մ ոչ։ Մինչդեռ Ռուսաստանի կողմից սեփական բնակչության պատվաստման հարցում բավարար առաջընթացի հասնելը դժվար թե Բրյուսելի գլխավոր հոգսը լինի։

Այլ բան է, երբ պետք է ռուսական պատվաստանյութն ամեն գնով անտեսել։ Մասնավորապես վիզայի տրամադրման համար դրանով պատվաստումը հիմք չհամարել։

Իհարկե, ամեն ինչ չէ, որ կախված է Ուրսուլայից ու նրա համախոհներից։ Բացի այն մարդկանցից, որոնք ցանկանում են խուսափել Ռուսաստանից՝ դրա համար օգտագործելով ցանկացած առիթ, ինչպես նաև պատրվակ։ Կան նաև այլ շահեր ունեցող խմբեր։

Օրինակ`թեև ռուսաստանցիների եկամուտները խիստ նվազել են, բայց ոչ այնքան, որ արտագնա զբոսաշրջությունն անհնար դառնա։ Իսկ եվրոպական շատ երկրներ (Իտալիա, Ֆրանսիա, Հունաստան.), որտեղ վարակի տարածումից առաջ զբոսաշրջությունն ապահովել է ՀՆԱ-ի 10-15 տոկոսն ու բնակչության զգալի մասի զբաղվածությունը, քնում ու տեսնում են, թե ինչպես են վերադառնում նախավարակային ժամանակներն ու ռուս զբոսաշրջիկների փողերը:

Կարելի է, իհարկե, եվրոպացիներին ոգևորել ընկեր Մ․Ա․Սուսլովի խոսքով՝ «Գաղափարախոսության հարցում չենք տնտեսում», այդ թվում ՝ վիզային սերտիֆիկացման առումով, բայց նման երկարաժամկետ քաղաքականությունը հղի է տարբեր անակնկալներով։

Այնպես որ այն հարցը, թե որ պատվաստանյութը երեք ամիս անց կհաստատի հայցողի հուսալիությունը՝ մուտքի արտոնագրի ստանալու համար, սուր վեճերի առարկա կդառնա ֆրաու ֆոն դեր Սուսլովի ու «ինչ ուզում է լինի, միայն թե աշխատի» մանր բուրժուական սկզբունքի կողմնակիցների միջև։

Սա առանձնացնում է պատվաստանյութը մյուսներից. մասնագետը նշել է Սպուտնիկ V–ի առավելությունը

45
թեգերը:
պատվաստանյութ, համավարակ, կորոնավիրուս, Եվրոպա
թեմա:
Կորոնավիրուսը աշխարհում
Ըստ թեմայի
Ի՞նչ վտանգ է ներկայացնում կորոնավիրուսն ատամների համար. գիտնականների նոր բացահայտումը
Ճառագայթումն ընդդեմ կորոնավիրուսի․ գիտնականները բուժման նոր մեթոդ են մշակում
Գիտնականներն ասել են, թե մարդկությունը քանի տարի է կորցրել կորոնավիրուսի պատճառով
Կարմիր խաչ. արխիվային լուսանկար

Մատվիենկոն ադրբեջանցի գործընկերոջ հետ քննարկել է գերի ընկած հայ կանանց վերադարձի հարցը

65
(Թարմացված է 19:13 01.03.2021)
Վալենտինա Մատվիենկոյի խոսքով՝ երբ խոսքը կանանց մասին է, դա հատկապես զգայուն հարց է։

ԵՐԵՎԱՆ, 1 մարտի – Sputnik. Դաշնային խորհրդի խոսնակ Վալենտինա Մատվիեկոն Ադրբեջանի օրենսդիր իշխանության ղեկավար Սահիբա Գաֆարովայի հետ քննարկել է արցախյան հակամարտության ընթացքում գերի ընկած հայ կանանց հայրենիք վերադառնալու հնարավորությունը։ Այդ մասին Վալենտինա Մատվիենկոն հայտնել է ՌԻԱ Նովոստիին։

«Ես այսօր զրուցել եմ Ադրբեջանի խորհրդարանի խոսնակ Սահիբա Գաֆարովայի հետ, դիմել եմ նրան, որպեսզի այդ կանանց տուն վերադառնալու հնարավորություն ընձեռնվի։ Չէ՞ որ երբ խոսքը կանանց մասին է, դա հատկապես զգայուն հարց է, քանի որ դա ինչ-որ մեկի մայրիկն է, քանի որ երեխաներ կան։ Հույս ունեմ, որ ադրբեջանական կողմը կարձագանքի այս խնդրանքին»,-ասել է Մատվիենկոն։

Ավելի վաղ ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ Միրզոյանը դիմել էր Դաշնային խորհրդի խոսնակին՝ խնդրելով աջակցել արցախյան հակամարտության ընթացքում գերեվարված մի քանի կանանց հայրենիք վերադարձնելուն։

Հիշեցնենք` 2020թ.–ի սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը Թուրքիայի աջակցությամբ լայնածավալ ռազմական հարձակում սկսեց արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։ Նոյեմբերի 9-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի միջև ստորագրված հայտարարության համաձայն` ռազմական գործողությունները դադարեցվեցին։ 

Ինչ տվեց Արցախի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարությունը․ քարտեզ

Շփման գծի երկայնքով Լեռնային Ղարաբաղում և Լաչինի միջանցքում հաստատվում են ռուսական խաղաղապահ ուժեր, որոնք մնում են հինգ տարի ժամանակով` ավտոմատ երկարացման հնարավորությամբ, եթե հաջորդ հինգ տարվա համար կողմերը ժամկետի լրանալուց վեց ամիս առաջ չեն հայտարարում այս դրույթի կիրառությունը դադարեցնելու մասին։

65
թեգերը:
Վալենտինա Մատվիենկո, հայ, Կին, գերի
Ըստ թեմայի
«Թո՛ղ տղաներին բերի, նոր խոսի». Վանեցյանի ասածը զայրացրել է գերիների հարազատներին
Ադրբեջանը փորձում է գերիների հարցը սակարկել. ՀՀ փոխվարչապետի խոսնակ
Անհապաղ ազատ արձակել Ադրբեջանում գերության մեջ պահվող հայ գերիներին. Ժոզեֆ Սիգելե
Ադրբեջանական կողմը մանիպուլյացիայի է ենթարկում հայ գերիների ցուցակը. ՀՀ արտգործնախարար
Սեյսմոգրաֆ

Ի՞նչ է ցույց տալիս ՀՀ-ի սեյսմիկ քարտեզը. շինարարության նոր նորմերը և վտանգավոր գոտիները

0
Հայաստանում տեղի ունեցած վերջին երկու երկրաշարժերը տեղավորվում էին 2018 թ․-ին հայ գիտնականների կազմած սեյսմիկ քարտեզի տրամաբանության մեջ։ Դրա հիման վրա գնահատականներ են տրվել առաջիկա 50 տարիների հնարավոր երկրաշարժերի վերաբերյալ։

2020 թ․-ի դեկտեմբերին Հայաստանի կառավարությունն ընդունեց սեյսմակայուն շինարարության նախագծման նոր նորմերը։ Դրանց համար հիմք է ծառայել սեյսմիկ վտանգի քարտեզը և դրա հիման վրա կազմված Հայաստանի տարածքի սեյսմիկ գոտիավորման քարտեզը։ Այս քարտեզները կազմել է ՀՀ ԳԱԱ երկրաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի հիքի վրա ստեղծված «Գեոռիսկ» ձեռնարկությունը։

Քարտեզի վրա Հայաստանը բաժանված է գոտիների, որտեղ 10% հավանականությամբ 50 տարվա ընթացքում կարելի է որոշակի ուժգնությունից բարձր ուժի երկրաշարժեր սպասել։ Որպես չափման միավոր ընտրված է հողի պիկային արագացումը (ոչ պրոֆեսիոնալ լեզվով ասած՝ թե որքան արագ է «ճոճվում» հողը ոտքերի տակ)։

Այդ արագացումը հաշվարկվում է g մեծության, այսինքն՝ ազատ անկման արագացման (9.8մ/վ) համամասնությամբ։ Այլ կերպ ասած՝ 0,5 g գոտում մոտակա 50 տարում 10 տոկոս հավանականությամբ կարելի է ստորգետնյա ցնցումներ սպասել՝ հողի 4,9մ/վ արագացմամբ (մոտավորապես նույն ուժի, ինչ և Սպիտակի երկրաշարժը)։ Կազմված քարտեզի և շինարարության նոր նորմերի հետ դրա կապի մասին Sputnik Արմենիայի հարցերին պատասխանել է «Գեոռիսկի» տնօրեն Սուրեն Առաքելյանը։ Զրուցել է Արամ Գարեգինյանը։

- Հայաստանի տարածքում տեղի ունեցած վերջին երկու երկրաշարժերը տեղավորվո՞ւմ են ձեր սխեմայի մեջ։ Ճի՞շտ է արդյոք այն ենթադրությունը, որ մի քանի թույլ երկրաշարժերը լիցքաթափում են լիտոսֆերային սալերի լարվածությունը և թույլ չեն տալիս, որ մեկ ուժեղ երկրաշարժ լինի։

-Հայաստանի տարածքում տեղի ունեցած վերջին երկու երկրաշարժերը համապատասխանում եմ մեր սեյսմոտեկտոնիկ մոդելին․առաջինը տեղի է ունեցել սեպտեմբերին՝ Սյունիքի բեկվածքի Փամբակ-Սևան հատվածում, իսկ երկրորդը՝ Երևանյան խորքային բեկվածքում։ Երկու երկրաշարժերն էլ միջին ուժի են եղել և դրանց առաջացրած արագացումները, ըստ մեր քարտեզի, սպասվողներից նկատելիորեն ավելի փոքր են եղել։

Ինչ վերաբերում է այն հարցին, որ թույլ երկրաշարժերը լիցքաթափում են տեկտոնիկ լարվածությունները՝ դա միայն ենթադրություն է։ Հակառակ օրինակներ ևս կան։ Օրինակ՝ Սպիտակի երկրաշարժից առաջ մոտավորապես միևնույն գոտում երկու թույլ երկրաշարժ է գրանցվել։ Երկրաշարժը շատ բարդ բնական գործընթաց է, ոչ բավարար չափով ուսումնասիրված, և գիտության ներկայիս մակարադակը հնարավորություն չի տալիս ապացուցել կամ հերքել այսպիսի ենթադրությունները։

-Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ հողի արագացումը կազմել է 0,48 g։ Արդյո՞ք դա նշանակում է, որ 0,4 – 0,5 g գոտիներում շենքերը պետք է կառուցել Սպիտակի երկրաշարժի համար հաշվարկված սեյսմակայունությամբ։ Ո՞ր գոտում է Երևանը։

-Քարտեզը բաժանված է 3 սեյսմիկ գոտու՝ 0.3g, 0.4g և 0.5g առավելագույն նշանակությամբ։ Համապատասխանաբար, Հայաստանի բոլոր բնակավայրերի համար շինարարության   նորմերում սեյսմիկության աստիճանի մասին նշում է արվում։ Այդ աստիճանից է կախված, թե ինչ ստանդարտներով պետք է կառուցվեն բնակելի շենքերն ու այլ օբյեկտները, որոնց օգտագործման ժամկետը 50 տարին չի գերազանցում։ Ըստ այդ ցուցակի, Սպիտակ քաղաքը երրորդ, առավելագույն գոտում է՝ 0,5g, իսկ Երևանը ներառված է երկրորդ գոտում՝ 0,4 g։

Սեյսմիկ վտանգի քարտեզի և դրա հիման վրա կազմված Հայաստանի Սեյսմիկ գոտիավորման քարտեզի կազմման աշխատանքներն իրականացվել են 2016-2018 թթ. միջազգային կոնսորցիումի կողմից, որի կազմում էին ամերիկյան «AIR Worldwide Corporation» ընկերությունը, իտալական «Global Earthquake Modeling Foundation»-ը և հայկական «Գեոռիսկ» գիտահետազոտական ընկերությունը։ Նախագիծն իրականացվել է Համաշխարհային բանկի ֆինանսավորմամբ։ «Գեոռիսկը» համագործակցել է Հայաստանի Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի և համապատասխան պետական կառույցների հետ (սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայություն և այլն)։

-Կարելի՞ է արդյոք ենթադրել, որ Փամբակ-Սևանի և Գառնիի բեկվածքների շուրջ գտնվող տարածքները Հայաստանի ամենասեյսմավտանգ գոտիներն են։

-Վերջին սեյսմոտեկտոնիկ մոդելը, որն օգտագործված է քարտեզը պատրաստելիս, ստեղծվել է «Գեոռիսկ» ընկերության երջանկահիշատակ հիմնադրի՝ Արկադի Կարախանյանի կողմից։ Այս մոդելն է օգտագործվել նաև Հայաստանի ԱԷԿ-ի սեյսմիկ վտանգավորության գնահատման ժամանակ, որը նույնպես իրականացնում էր կոնսորցիումիը՝ «Գեոռիսկի» ղեկավարությամբ, 2009-2012թթ․-ին։

Սիրտ-անոթային հիվանդություններով դիմելիության ցուցանիշն աճել է. ի՞նչ կապ ունի երկրաշարժը

Ըստ այդ մոդելի՝ Փամբակ-Սևան-Սյունիքի և Գառնիի բեկվածքներն առավելագույն սեյսմիկ ներուժն ունեն․ համապատասխանաբար 7,6 և 7,3 մագնիտուդի։

-Ինչպես է հաշվարկվել քարտեզի վրա նշված երկրաշարժի 10 տոկոս հավանականությունը։

-Քարտեզն 90 տոկոս հավանականությամբ ցույց է տալիս այն գոտիները, որտեղ 50 տարվա ընթացքում հողի սպասվող առավելագույն արագացումը g-ի համամասնությամբ չի գերազանցի նշված նորմերը։ Դա չի նշանակում, որ այնտեղ չեն կարող ավելի մեծ արագացումներ լինել, սակայն մոտակա 50 տարում դրա հավանականությունը 10 տոկոսը չի գերազանցում։

Որևէ տարածքի սեյսմիկ վտանգի գնահատումը բարդ գործընթաց է, այն օգտագործում է գիտական նվաճումներ թե՛ բնական գիտությունների (երկրաբանություն, սեյսմաբանություն, գեոֆիզիկա), թե՛ ճշգրիտ (մաթեմատիկա, վիճակագրություն), թե՛ հումանիտար գիտությունների (հնագիտություն և պատմություն) ոլորտում։

Այնպես որ դժվար է բոլորին հասկանալի ձևով բացատրել, թե ինչպես է հաշվարկվում ստորգետնյա ցնցումների հավանականությունը։ Անալիզի համար ամենատարբեր տվյալներ են օգտագործվում` երկրաշարժերի գործիքային և պատմական կատալոգներ, պալեոսեյսմոլոգիական և հնէաբանական հետազոտություններ, երկրաբանական կառուցվածքի ուսումնասիրություն, արբանյակային լուսանկարներ, երկրաֆիզիկական հետազոտություններ, GPS-ի միջոցով ճշգրիտ չափումների տվյալներ:

Այնուհետև գնահատվում է յուրաքանչյուր մեթոդի արժանահավատությունը և ճշգրտությունը և դրանից հետո՝ բեկվածքի յուրաքանչյուր հատվածի սեյսմիկ պոտենցիալը՝ հնարավոր սխալանքով։

Սեյսմիկ վտանգի գնահատման ժամանակ շատ կարևոր է ուսումնասիրվող տարածքի սեյսմոտեկտոնիկ մոդելը։ Սեյսմոտեկտոնիկ մոդելն ակտիվ բեկվածքների քարտեզ է՝ բեկվածքի յուրաքանչյուր հատվածում առավելագույն հնարավոր երկրաշարժերի նշումով։

-Հնարավո՞ր է արդյոք քարտեզի հիման վրա գնահատել երկրորդային ավերածությունների ռիսկը, հաշվի առնելով ջրամբարների տեղակայումը(հատկապես՝ գետայինների, քանի որ գետերը հոսում են բեկվածքների երկայնքով), ինչպես նաև աղբյուրների և թափոնների տեղակայումը։

-Վտանգի գնահատումն ու ռիսկի գնահատումը տարբեր հասկացություններ են, որոնք շատերը հաճախ շփոթում են։ Կփորձեմ անջատել այդ երկու հասկացությունները։

Ռիսկը կախված է ոչ միայն երկրաշարժի ուժից, այլև բնակչության խտությունից, պատրաստվածությունից, վաղ ազդարարման համակարգերից, շինարարության որակից և բազմաթիվ այլ գործոններից: Ջրամբարների և պոչամբարների դեպքում կարելի է հաշվարկել, թե ինչ տեղի կունենա ամբարտակի ճեղքման դեպքում, որքան տարածք կհեղեղվի, ինչ բարձրության ալիք կլինի, ինչ արագությամբ այն կշարժվի և այլն:

Պետք է նշել, որ բոլոր ջրամբարներն ու պատվարներն ունեն անձնագրեր, որոնցում այդ տվյալները նշված են։ Դրանք ունենալով` դուք կարող եք հաշվարկել տնտեսական և մարդկային կորուստները, այսինքն՝ գնահատել ռիսկը։

Իսկ վտանգի գնահատումը ցույց է տալիս երկրաշարժի բուն ուժը, այսինքն՝ ինչ առավելագույն արագացում կարելի է ակնկալել պատվարի հիմքում և ինչ հավանականությամբ։ Իմանալով դա` կարելի է հաշվարկել, թե ինչ կայունության  պետք է լինի պատվարը։

Ինչպես արդեն նշվեց՝ բնակելի շենքերի և մի շարք այլ օբյեկտների համար ռիսկը հաշվարկվում է 50 տարով։ Այլ օբյեկտների համար, ինչպիսիք են ջրամբարները, թափոնների պահեստավայրերը, էլեկտակայանները և այլն, առավել խիստ ստանդարտներ են կիրառվում, այդ թվում՝ միջազգային։ Օրինակ՝ ջրամբարների համար կարող է լինել 475 կամ 1000 տարի, իսկ ատոմակայանի համար՝ 10 000 տարի։

Ինչ վիճակում են երկրաշարժի օրը հոսպիտալացված հղի կանայք

Ինչպես արդեն նշվեց, «Գեոռիսկը» սեյսմիկ վտանգավորության գնահատում է անցկացրել Հայաստանի ԱԷԿ-ի համար։ Նմանատիպ աշխատանքներ մենք իրականացրել ենք որոշ ջրամբարների և թափոնների պահեստավայրերի համար, մասնավորապես՝ 2019թ․-ին, ՀԷԿ-ի Որոտանի կասկադի երեք պատվարների համար։

0
թեգերը:
ջրամբար, Հայաստանի Ատոմային էլեկտրակայան (ԱԷԿ), գիտնական, քարտեզ, Երկրաշարժ, սեյսմոլոգ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Գրանցված վերջին երկրաշարժից խուճապի մատնվելու հիմքեր չկան. սեյսմոլոգ 
Թույլ հետցնցումներից շենքերը չեն կարող լրջորեն վնասվել. ի՞նչ է խորհուրդ տալիս սեյսմոլոգը
Արցախի վերահսկողությունից դուրս են մնացել նաև սեյսմիկ կայաններ. ՀՀ ԱԻ նախարարն Արցախում է