Ամերիկացի զինվորականները Լեհաստանում

«Մենք գտել ենք Ռուսաստանից առաջ անցնելու ձևը»․ ի՞նչ է ձեռնարկել Պենտագոնը

161
Ամերիկացիները որոշել են զարգացնել ատոմային էներգետիկայի ռազմական ուղղությունը։ Դեռևս գործող նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրամանագիր է ստորագրել զինված ուժերի ու տիեզերքի ուսումնասիրության համար ցածր հզորության միջուկային ռեակտորների մշակման մասին:

50 տարում առաջին անգամ ԱՄՆ-ն ատոմային էներգիայից կօգտվի ոչ միայն ՌԾՈւ-ում։ Այն մասին, թե ինչի համար են Վաշինգտոնին հարկավոր նոր կոմպակտ ռեակտորները՝  ՌԻԱ Նովոստիի հոդվածում։

Պահուստային աղբյուր

ԱՄՆ Զինված ուժերում ատոմային ռեակտորներով համալրված են սուզանավերն ու ավիակիրները։ Դրա շնորհիվ ամերիկյան նավատորմի ամենախոշոր դրոշակիրները կարող են գրեթե անսահմանափակ ժամանակ գտնվել ծովում։

Միջուկային էներգիան օգտագործում են նաև այլ երկրների ռազմածովային ուժերը։ Օրինակ՝ ֆրանսիացիների մոտ ատոմային շարժիչով աշխատում է «Շառլ դը Գոլ» ավիակիրը, Ռուսաստանում՝ «Պետրոս Մեծ» ծանր հրթիռային հածանավը։ Սակայն ԱՄՆ-ում ատոմագնացներն ավելի շատ են։ Եվ ամերիկացիները չեն պատրաստվում կանգ առնել։

«Նախագահ Թրամփի ցուցումով պաշտպանության նախարարությունը կմշակի և կիրականացնի երկրի ներսում ռազմական օբյեկտում փոքր հզորության ատոմային ռեակտորների ծախսերի տեսանկյունից էներգետիկ ճկունության և արդյունավետության ցուցադրման նախագիծ, ինչպես նաև փոքր հզորության շարժական ռեակտորի փորձարկում կանցկացնի: Էներգիայի նման աղբյուրներն անփոխարինելի են հեռավոր տիեզերքն ուսումնասիրելու համար, որտեղ արևային էներգիայի կիրառումն անհնար է, ինչպես նաև պաշտպանական ոլորտում», — հաղորդում է Սպիտակ տան մամուլի ծառայությունը:

Թե հատկապես ինչի համար են անհրաժեշտ կոմպակտ միջուկային ռեակտորները՝ իշխանությունները չեն հստակեցնում։ Defensenews.com պորտալի փորձագետները կարծում են, որ խոսքը բանակային բազաներում սնուցման պահուստային աղբյուրների մասին է։ Եթե ռազմական օբյեկտը հոսանքազրկվի, ռեակտորը էներգիայով կապահովի ծայրահեղ կարևորության սարքավորումները։ Հրամանագրի տեքստի համաձայն՝ առաջին նախատիպի փորձարկումները պետք է սկսվեն կես տարվա ընթացքում, մասնագետների կարծիքով, Նևադայի զինափորձարանում, որը խոշորագույններից մեկն է ԱՄՆ-ում:

Նվաճել տիեզերքը

Secure World Foundation ոչ առևտրային կազմակերպության տիեզերական անվտանգության հարցերով փորձագետ Բրայան Ուիդենը հիշեցնում է, որ առանց միջուկային էներգիայի երկար թռիչքներ Լուսնի, Մարսի եւ այլ մոլորակների ուղղությամբ, այդ թվում՝ օդաչուավոր թռիչքներ, հնարավոր չի լինի իրականացնել:

Հեռանկարում ռեակտորները պետք կլինեն առաջին ոչ երկրային գաղութներում։ Որոշ մասնագետներ կարծում են, որ նոր տեխնոլոգիաները կարելի է օգտագործել նաև ուղեծրային զենքի հարթակներում։ Սկզբունքորեն, այս սցենարը լիովին տեղավորվում է ԱՄՆ տիեզերական զորքերի բավականին ագրեսիվ գաղափարախոսության մեջ, որը տիեզերքը դիտարկում է որպես հավանական մարտադաշտ:

«Կարծում եմ՝ ամերիկացիներին դա անհրաժեշտ է առաջին հերթին տիեզերական նպատակների համար», — ՌԻԱ Նովոստիին պատմել է «Арсенал Отечества» ամսագրի գլխավոր խմբագիր Վիկտոր Մուրախովսկին,- մեզ մոտ «ատոմային ռեակտոր» բառակապակցությունն ասելով տարբեր բան են նկատի ունենում։ Նախևառաջ, դա մի սարք է, որն աշխատում է ուրանի ճեղքման շղթայական ռեակցիայի հիման վրա՝ դանդաղեցնող սռնիներով և հզորության կարգավորմամբ։ Ռուսաստանում նման սարքեր արդեն ստեղծված են «Բուրեվեստնիկ» և «Պոսեյդոն» արտադրատեսակների համար: Երկրորդը էներգիայի իզոտոպային միջուկային աղբյուրներն են, որոնք կիրառվում են արբանյակների, ռադիոփարոսների և օդերևութաբանական կայանների վրա։ Դրանք պակաս արդյունավետ են, բայց փոխարենը այդքան ուժեղ աղմուկ չեն բարձրացնում»։

Փորձագետը հիշեցրել է, որ 1950-60-ական թվականներին թե՛ ԱՄՆ-ում, թե՛ ԽՍՀՄ-ում փորձել են ինքնաթիռների համար կոմպակտ միջուկային ռեակտոր մշակել։ Սակայն այդ նախագծերից հրաժարվել են՝ ոչ մի, նույնիսկ ամենամեծ ինքնաթիռը, չկարողացավ տանել անձնակազմի կենսաբանական պաշտպանության համակարգը։ Այդ պատճառով էլ ռեակտորների կիրառումը սահմանափակեցին խոշոր նավերով։

Մուրախովսկու խոսքով՝ մինչ օրս աշխարհի ոչ մի երկիր չի կարողացել ճեղքման ռեակցիայի հիման վրա կոմպակտ ռեակտոր ստեղծել, որը հնարավոր կլիներ օգտագործել օդաչուավոր ինքնաթիռներում, ոչ մեծ ջրատարողությամբ նավերում կամ ցամաքային տրանսպորտային միջոցներում: Միևնույն ժամանակ փորձագետը կասկածում է, որ ամերիկացիները ցանկանում են կրկնել ռուսական «Բուրեվեստնիկը» և «Պոսեյդոնը»։

«Այդ համակարգերը բավականին յուրահատուկ են,-բացատրում է նա,-դրանք պատրաստել են ցանկացած պայմաններում երաշխավորված պատասխան հարվածի համար՝ ագրեսորի կողմից միջուկային պատերազմ սանձազերծելու դեպքում և հակահրթիռային պաշտպանության արևմտյան համակարգը չեզոքացնելու համար։ Ամերիկացիներն առանց այդ էլ բավարար զենք ունեն, որն ավելի հարմար է նրանց նպատակների համար»։

Ռադիացիայի խնդիրը

Միջուկային ուժային կայանքը ժամանակին մշակվել է Convair B-36 միջմայրցամաքային ռազմավարական ռմբակոծիչների համար, որոնք ԱՄՆ Ռազմաօդային ուժերի սպառազինության մեջ են եղել 1949-ից մինչև 1959 թվականը: NB-36H թռչող լաբորատորիայի նավաքթում տեղադրվել է 12 տոննանոց պաշտպանիչ պարկուճ, իսկ արագ նեյտրոններով ռեակտորը՝ մեկ մեգավատ հզորությամբ, 1,2 մետր տրամագծով և 16 տոննա քաշով՝ ռումբի հատվածախցում։

Այն պետք է գործի գցվեր թռիչքի ժամանակ և սառեցվեր ինքնաթիռի օդախցիկներից ներս հոսող մթնոլորտային օդով: Փորձարարական մեքենան կատարել է 47 թռիչք, սակայն միջուկային շարժիչը միացրել են միայն կարճ ժամանակահատվածներով։

Իրականում միտքը շատ գրավիչ էր։ Այդպիսի թռչող սարքը կարող էր կիրառվել որպես ռազմավարական ռմբակոծիչ կամ հետախույզ, որը կարող է օդում առանց վերալիցքավորման մարտական հերթապահություն իրականացնել մի քանի օր: Սակայն խնդիրները չափազանց շատ էին։

Նախ, յուրաքանչյուր ատոմային ինքնաթիռ, ըստ էության, «կեղտոտ» ռումբ է, որը կարող է ընկնել յուրայինների վրա։ Երկրորդ՝ փորձարարական օդանավն անգամ օդում իր հետևից ռադիոկատիվ նյութերի «փեշ» էր քարշ տալիս։ Եվ վերջապես՝ անձնակազմը, միևնույնն է, շատ էր ճառագայթվում։ Միջմայրցամաքային բալիստիկ հրթիռների՝ որպես միջուկային զենքի առաքման հիմնական միջոցների զարգացումը ատոմաթիռների բարդ ու վտանգավոր ծրագիրը վերջնականապես զրկեց բոլոր հեռանկարներից։

«Վառվում» է Ղրիմի պատճառով․ ՆԱՏՕ-ում երազում են արգելել ռուսական բանակի ներկայությունը

ԱՄՆ-ում փորձել են միջուկային ռեակտոր տեղադրել նաև ցամաքային տեխնիկայի վրա։ Chrysler TV-8 քսանհինգիտոնանոց տանկը երբեք զանգվածային կերպով չի թողարկվել. այն գոյություն է ունեցել լիաչափ մանրակերտի տեսքով՝ հագեցած հաստիքային համակարգերի միայն մի մասով: Մեքենան պետք է շարժման մեջ դներ շոգեշարժիչը, որի համար ջերմություն էր մատակարարում ոչ մեծ ատոմային ռեակտորը։

Սակայն ամերիկացի զինվորականները չգնահատեցին Chrysler կորպորացիայի նորարարական ջիղը։ Տանկը համարվեց չափազանց բարդ, իսկ նրա մարտական հնարավորությունները՝  ոչ բավարար՝ ավանդական մեքենաներից հրաժարվելու համար։ Իսկ 1956թ․-ի ապրիլի 23-ին TV-8 նախագիծը փակվեց։

161
թեգերը:
Պենտագոն, սպառազինություն, ռեակտոր, ԱՄՆ
Ըստ թեմայի
Ռուսական C-400-ը «գրավում է» չորրորդ երկիրը. իսկ հետո՞
Չինաստանը նավթի վերամշակման հարցում գերազանցել է ԱՄՆ–ին. կշահի՞ արդյոք Ռուսաստանը դրանից
ԱՄՆ-ի նոր պատժամիջոցները․ ինչպե՞ս է արձագանքել Ռուսաստանը
COVID-19

Հավատա՞լ Հայաստանի կորոնավիրուսի պաշտոնական վիճակագրությանը, և ինչ կապ ունի ԱՄՆ–ի ՊՆ–ն

372
Հայաստանում COVID-19–ով վարակվելու և մահվան դեպքերի վիճակագրությունը մի հետաքրքիր պատմություն է, եթե այդ թվերին հավատանք: Իսկ ինչու «եթե», պատմվում է մեր հոդվածում:

Ժաննա Պողոսյան, Sputnik Արմենիա

Հայաստանում 2020 թվականին COVID-19 նոր տիպի  կորոնավիրուսով վարակված կանանց թիվը վարակված տղամարդկանցից շատ էր` 95279  և 66357 համապատասխանաբար։ Սակայն ուժեղ սեռի ներկայացուցիչների շրջանում մահվան տոկոսն ավելի մեծ էր. 1673 կամ վարակված տղամարդկանց շուրջ 3%–ը, 1246 կամ վարակված կանանց շուրջ 1%–ը։ Այս մասին են վկայում ՀՀ առողջապահության նախարարության կողմից Sputnik Արմենիայի հարցմանն ի պատասխան ներկայացրած թվերը։

Սակայն աշխարհում ևս նման վիճակագրություն կա, և դա «զուտ հայկական» ֆենոմեն համարել չի կարելի. կանայք ավելի են հակված կորոնավիրուսով վարակվելու, սակայն նրանք ավելի արագ են առողջանում։ Հայաստանում COVID-19–ից բուժված ամենատարեց պացիենտը 1922 թվականին ծնված մի կին է եղել։

ՀՀ առողջապահության նախարարության վիճակագրության համաձայն` հիվանդացածների միջին տարիքը 48,6 է, համավարակից մահացածներինը` 70,8։ 2020 թվականին մինչև 49 տարեկան պացիենտների մահացությունը կազմել է 0,13%։ Կորոնավիրուսով վարակված ամենափոքր երեխան 21 օրական էր, իսկ վարակից մահացած աղջնակը` 16 տարեկան։ Կավասակիի սինդրոմ է ախտորոշվել 18 տարեկանից ցածր 66 պացիենտի մոտ։

Առողջապահության նախարարությունից մեզ նաև հայտնել են, որ մեկ տարվա ընթացքում կորոնավիրուսով վարակվել է 893 հղի, որոնցից 3-ը մահացել են։

Համաճարակաբան, «Մեկ առողջություն» կոալիցիայի ղեկավար Գրիգոր Գրիգորյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասում է, որ առողջապահության նախարարության վիճակագրությունը անհավանական և սխալ է համարում։

«Մենք չգիտենք, թե որքան են այդ թվերը համապատասխանում իրականությանը, Հայաստանում վարակման կոնկրետ որքան դեպք է եղել, մահացության հստակ տոկոս չգիտենք։ Կորոնավիրուսով վարակված հիվանդների ախտորոշումը իրականացվում է պրոֆեսիոնալ տեսանկյունից անթույլատրելի հիմքերի վրա, սկսած թեստերից։ Իսկ այն, որ Հայաստանում օրենք են ընդունել, համաձայն որի արգելվում է կորոնավիրուսով վարակվածների դիահերձումը, նշանակում է, որ մենք երբեք չենք իմանա, թե կոնկրետ ինչից է մահացել մարդը։ Բոլորին անխտիր` և՛ սպանվածներին, և՛ վթարի ենթարկվածներին նրանք կարող են վիրուսի զոհ համարել», – պարզաբանեց Գրիգորյանը։

Ինչու են երբեմն առողջ մարդիկ COVID-19–ը ավելի ծանր տանում կամ մահանում դրանից

Sputnik Արմենիայի հարցին, թե ինչու կորոնավիրուսի երկրորդ ալիքը Հայաստանում ավելի ծանր անցավ, քան առաջինը, Առողջապահության նախարարությունից  պատասխանեցին, որ խնդիրը ոչ թե բուն վարակն էր, այլ պատերազմը, բնակչության կողմից անվտանգության կանոնները չպահպանելը, Հայաստանից Արցախ և հակառակ ուղղությամբ մարդկանց մեծ հոսքերի տեղաշարժը։

Այդ առիթով համաճարակաբան Գրիգոր Գրիգորյանն ասաց, որ պատերազմի ժամանակ անձամբ եղել է Արցախում և զինվորականների և շրջապատող մարդկանց շրջանում վիրուսի բռնկումներ չի նկատել։

Հավելենք, որ հենց աշնանն առողջապահության նախարարությունը սկսեց  չհրապարակել կորոնավիրուսից մահացածների տվյալները` այն «ոչ նպատակահարմար» համարելով, սակայն Հայաստանում այդ վիճակագրությունը հրապարակվում էր վարակի տարածման առաջին իսկ օրից։

«Վիրուսներն իրենց տարածման գագաթնակետին են հասնում հոկտեմբեր,  նոյեմբեր ամիսներին։ Եթե համեմատենք 2020 թվականի թվերը 2018 և 2019 թվականների տվյալների հետ, կնկատենք, որ առանձնակի փոփոխություն չի եղել։  Երկրորդ, երրորդ ալիքի մասին հայտարարությունները պետության հասարակ մանիպուլյացիաներ են` ընդդիմությանը լռեցնելու համար», – ասաց նա։

Նա հայտարարեց, որ ինքն ու իր գործընկերները հիմնավոր կասկածներ ունեն, որ կորոնավիրուսի վերաբերյալ Հայաստանի և Վրաստանի վիճակագրությունը համակարգվում է «Կենսաբանական սպառնալիքի նվազեցման ծրագրով» ԱՄՆ ՊՆ սպառնալիքների նվազեցման գործակալության հետ համագործակցության միջոցով։

«Անկախ նրանից, որ ռուսական «Սպուտնիկ V» պատվաստանյութը համեմատաբար ավելի բարձր արդյունավետություն ցուցադրեց COVID-19–ի դեմ պայքարում, ԱՀԿ–ն խորհուրդ է տալիս ձեռք բերել ամերիկյան Pfizer պատվաստանյութը։ Այսինքն` չի բացառվում, որ կորոնավիրուսի թվերը մեր երկրում նկարում են, պատվաստանյութը, ինչպես նաև մի շարք դեղամիջոցներ իրացնելու համար», – նշեց Գրիգորյանը։

Գիտնականները նշել են COVID-19 վարակի վտանգը նվազեցնող լավագույն դիետան

Հիշեցնենք, որ ռուսական «Սպուտնիկ V» պատվաստանյութը արդեն սերիական արտադրության է հանված։ Փորձաքննությունների տվյալներով` «Սպուտնիկ V»  պատվաստանյութի կլինիկական ուսումնասիրությունների երրորդ փուլը 91,6% արդյունավետություն է ցույց տվել։ 2021 թվականի հունվարի վերջին հայտնի դարձավ, որ «Սպուտնիկ V»–ով պատվաստված Գամալեայի անվան կենտրոնի աշխատակիցների մոտ իմունիտետն արդեն 9 ամիս է պահպանվում է։

372
թեգերը:
տղամարդ, Կին, ԱՄՆ, թեստ, կորոնավիրուս, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Մյասնիկովն ասել է` որն է տան պայմաններում Covid-19–ի բուժման գլխավոր սխալը
Մալիշևան ասել է՝ ովքեր պետք է «գլխապատառ» գնան COVID-19-ի դեմ պատվաստում ստանալու
Ո՞ր վիտամինի պակասն է բարդություններ առաջացնում COVID-19-ի դեպքում

«Հնարավոր չէ գտնել»․ Ռուսաստանը հրթիռային զենքի նոր, գաղտնի կրիչներ է կառուցում

244
(Թարմացված է 23:58 26.02.2021)
Սպառազինության հեռանկարային համակարգերի նախագծի առաջին սերիական դիզել-էլեկտրական սուզանավերը նավատորմը կստանա 2022թ․-ին։ Մշակումն ավելի քան 20 տարի է տևել։  Այս սուզանավը կարող է գերճշգրիտ զենք կրել, իսկ դրա երթուղին շատ դժվար է բացահայտել։

Նիկոլայ Պրոտոպոպով, ՌԻԱ Նովոստի

«Բարդ երեխան»

«Кронштадт» և «Великие Луки» սուզանավերը նախատեսում էին նավաստիներին փոխանցել 2021թ․-ին, սակայն, ինչպես բացատրեց «Адмиралтейские верфи» նավաշինական ձեռնարկության գլխավոր տնօրեն Ալեքսանդրա Բուզակովան՝ հակագործակալների հետ կապված խնդիրների պատճառով ժամկետները հրվեցին դեպի աջ։

Սեպտեմբերին Միավորված նավաշինական կորպորացիայի ղեկավար Ալեքսեյ Ռախմանովը հայտնել էր, որ երկու սերիական նավերի կառուցումը ուշացումով կավարտվի, քանի որ սարքավորումների մատակարարներից մեկը հետ է ընկել գրաֆիկից:

Ուշացումները նախագծին հետևում են հենց սկզբից։ Աշխատանքները սկսվել են դեռ 1990-ականների վերջից, երբ դրվեց գլխավոր նավի՝ «Սանկտ Պետերբուրգի» հիմքը։ Այն ջուրն իջեցրին 2004թ․-ին և պետք է Ռազմածովային նավատորմին ուղարկեին 2006թ․-ին։ Սակայն Հյուսիսային նավատորմը սուզանավը փորձնական շահագործման ընդունեց միայն 2010թ․-ին։

«Լադաներով» պատրաստվում էին փոխարինել 877 «Պալտուս» նախագծի հնացած «դիզելայինները»։ Նոր սուզանավերն ավելի փոքր, ուստի՝ ավելի քիչ նկատելի են հիդրոլոկատորների համար։ Ակուստիկ գաղտնիությունն ավելացնում է նաև հայրենական նավաշինարարության համար ոչ ստանդարտ միակորպուս սխեման։ Բացի այդ, «Լադաները» առաջին ռուսական սուզանավերն են, որոնք հեռանկարում կհագեցվեն օդից անկախ (անաէրոբ) ուժային համակարգով։

Պատերազմի մարտավարությունը կփոխեն. Ռուսաստանը նոր հարվածային ԱԹՍ ունի

Հնարավոր է՝ ժամկետները շարունակ հետաձգվում էին հենց բազմաթիվ նոր կոնստրուկտորական լուծումների և «երկաթի մեջ» դրանք իրագործելու բարդության պատճառով։ Այսպես, գլխավոր նավի փորձարկումների ընթացքում լուրջ խնդիրներ հայտնաբերեցին հիդրոակուստիկ համակարգի հետ, իսկ թիավարող էլեկտրաշարժիչի ոչ բավարար հզորությունը թույլ չէր տալիս ջրի տակ անհրաժեշտ արագություն զարգացնել։

Բայց Ռազմածովային նավատորմն այնուամենայնիվ սպասում էր դիզել-էլեկտրոնային սուզանավերին, ուստի «Լադաների» փոխարեն Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի համար պատվիրեցին ժամանակի փորձությունն անցած և լավ յուրացված վեց հատ 636 «Վարշավյանկա» նախագծի սուզանավ։

Վտանգավոր «ճստիկները»

Մասնագետների կարծիքով՝ «Լադա»-ներն ամենաժամանակակից և հեռանկարային հայրենական ոչ ատոմային սուզանավերն են։

Չնայած համեստ չափերին, դրանք աչքի են ընկնում բարձր բազմաֆունկցիոնալությամբ։ Ի վիճակի են դիմակայել սուզանավերին և վերջրյա նավերին, հարվածներ հասցնել ափի օբյեկտներին, ականային պատնեշներ դնել, պաշտպանել ափը դեսանտի իջեցումից, հատուկ նշանակության ստորաբաժանումներ կամ բեռներ տեղափոխել։

Գլխավոր արժանիքներն են բարձր ավտոմատիզացիան և ցածր աղմկոտությունը, դյուրաշարժությունն ու մանևրայնությունը, ինչը թույլ է տալիս դրանք արդյունավետ օգտագործել դիվերսիոն և հետախուզական օպերացիաներում։ Հագեցված են հզոր հիդրոակուստիկ համակարգով և երեք զգայուն ալեհավաքներով․ մեկը՝ նավի քթամասում, երկուսը՝ կողային հատվածներում։

Մոտ 1,8 հազար տոննա ջրատարողությամբ սուզանավի արագությունը հասնում է 20 հանգույցի։ Խորությունը՝ մինչև 350 մետրի։ Մինչդեռ անձնակազմի քանակը՝ ընդամենը 30 մարդ։

Ինչ վերաբերում է սպառազինությանը՝ ստանդարտ հագեցվածության «Լադաները» կրում են 533 տրամաչափի 18 տորպեդ և մոտ 20–ական։ Տորպեդային սարքերը հարմարեցված են նաև հականավային «Шквал» արագընթաց հրթիռ-տորպեդներով կրակելու համար, որոնք մինչև 300 կմ/ժ արագություն են հավաքում։ Եվ իհարկե «Լադաները», ինչպես բազմաթիվ ժամանակակից ռուսական նավեր, ունեն «Կալիբր» թևավոր հրթիռներ։

«Ոչնչացնելը դժվար կլինի». ամերիկացիները վերադառնում են հյուսիսային բունկեր

Առաջին երկու սերիական սուզանավերը կառուցում են առանց օդից անկախ էներգետիկ սարքավորման, քանի որ, Բուզակովի խոսքով, Ռուսաստանում այդպիսին դեռ չեն ստեղծել։ Բայց ընտանիքի մյուս նավերը կստանան դրանցից։

Անտեսանելի պահապանները

««Լադան» սուզանավերի միանգամայն նոր դաս է, որ հիմնված է նախորդ նախագծերի վրա,-ՌԻԱ Նովոստիին բացատրեց Նավատորմի աջակցության համառուսաստանյան շարժման նախագահ, առաջին կարգի կապիտան Միխայիլ Նենաշևը:-Վերջին 15-20 տարվա ընթացքում «Լադայի» վրա յուրացրել են մոտ 150 փորձնական-կոնստրուկտորական աշխատանք։ Ոչ մի նախագծում այսքան չի եղել։ Դա, ըստ էության, մեծ ստորջրյա լաբորատորիա է»։

Ինչպես ընդգծեց փորձագետը՝ նախորդ նախագծերի համեմատ «Լադաներն» ավելի շատ տորպեդներ են տեղավորում։ Բացառիկ տակտիկատեխնիկական բնութագրերի շնորհիվ ունակ են առաջադրանքներ կատարել բոլոր մարտավարական և ռազմավարական ուղղություններով։ Բացի այդ, կառուցվածքը թույլ է տալիս հրթիռային համակարգերի տեղակայում։

 «Այդ ԴԷՍՆ-երի աղմուկը համեմատելի է ծովի աղմուկի հետ, իսկ նոր հիդրոակուստիկան շատ ավելի մեծ տարածք է լսում, քանի մյուս նավերը,-պատմում է Նենաշևը,-դա շատ կարևոր է, քանի որ «Լադաների» բազան լինելու է Արկտիկայում։

Եվս մեկ առավելություն է համեստ չափսը, որը սուզանավին թույլէ տալիս ընթանալ ինչպես ծանծաղ ջրում, այնպես էլ մեծ խորությունների վրա։ Հավանական հակառակորդի ատոմային սուզանավերը ամեն տեղ չէ, որ կարող են տեղաշարժվել, իսկ ահա այնպիսի սուզանավերով, ինչպիսին «Լադա»-ն է, կարելի է մեծ հաջողությամբ պահպանել տարածքը։

«Նոնայի» փոխարեն «Լոտոս». Ռուսաստանը նորագույն ինքնագնաց թնդանոթ է փորձարկել

Ռուսական դիզելային սուզանավերը վաղուց ի վեր լավագույնն են ճանաչվել իրենց դասում։ 636,3 նախագծի վեց ԴԷՍՆ-ներ ծառայում են Սևծովյան նավատորմում, ևս վեցը մոտակա տարիներին կփոխանցվեն Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմին․ երկու սուզանավ շուտով կտեղափոխվեն ծառայության մշտական վայրեր։ Անաղմուկ լինելու և գաղտնիության համար ՆԱՏՕ-ում դրանք անվանում են «Սև խոռոչներ»։ Սակայն «Լադաներն» է՛լ ավելի անաղմուկ են։ Գլխավոր «Սանկտ Պետերբուրգի» փորձարկումները ցույց տվեցին, որ գաղտնիության մակարդակով 677-րդ նախագիծը բավականին գերազանցում է «դիզելայինների» բոլոր նախորդ սերիաները։

244
թեգերը:
նավատորմ, Ռուսաստան, հրթիռաշինություն, հրթիռակիր
Ըստ թեմայի
«Այնտեղ ամեն ինչ լուրջ է». ինչո՞ւ է ՆԱՏՕ-ն «պատերազմում» Ռուսաստանի սահմանների մոտ
Abrams տանկեր և այլ սպառազինություն․ ի՞նչ են անում ամերիկացիները Բելառուսի սահմանների մոտ
Պատասխան «Իսկանդերին». ինչո՞վ են աշխարհին սպառնում ԱՄՆ նոր հրթիռները
Լարիսա Ալավերդյան

Միջազգային հանրությանը մեղադրելը տեղին չէ. Ալավերդյանը` Սումգայիթյան ջարդերի մասին 

0
Հայաստանի առաջին օմբուդսման, «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ նախագահ Լարիսա Ալավերդյանի հետ Sputnik Արմենիայի եթերում զրուցել ենք Սումգայիթյան ջարդերի, ՀՀ իշխանությունների անելիքների և միջազգային հանրության անտարբերության մասին։
Եթե պետությունը ոչինչ չի անում, ինչ պետք է անի միջազգային հանրությունը. Ալավերդյանը` Սումգայիթյան ջարդերի մասին

Վերջին 33 տարիներին նորանկախ Հայաստանի բոլոր ղեկավարները որևէ որոշում չեն ընդունել, որով Սումգայիթում իրականացրած գործողությունները որակվեն որպես ցեղասպանություն, և դա է պատճառը, որ հայերին զուտ հայ լինելու համար սպանում ու խոշտանգում են նաև մեր օրերում։

«Եթե այդ զրկանքները, այդ ողբերգությունը կրող պետությունը չի ընդունում այդպիսի որոշումներ, որոշումները չի տարածում և չի աշխատում հասցեական թե՛ առանձին պետությունների, թե՛ միջազգային կազմակերպությունների հետ, ո՞վ պետք է դրան արձագանքի»,- ասաց նա։

Ալավերդյանի խոսքով` թշնամական Ադրբեջանում ճիշտ հակառակն է արվում` ադրբեջանական կողմը հետևողականորեն շարունակում է իր իսկ նախաձեռնած ցեղասպանությունը քողարկել և դրանք հերքող «փաստեր» հավաքագրել։ Իսկ նման իրավիճակում մեղադրանքի սլաքները միջազգային հանրության ուղղությամբ թեքելը, մեղմ ասած, տեղին չէ։ 

«Ադրբեջանը միջազգային բոլոր հարթակներում, բոլոր պետություններում այն լեզվով է տարածում սուտն ու կեղծիքը, որով խոսում են այդ պետություններում, բոլոր միջազգային կոնֆերանսներին Ադրբեջանը գալիս է մի տրցակ նյութերով, ու ոչ միայն տպագիր, այլև տեսանյութերով, ու տարածում դրանք ամենուր»,- նշեց Ալավերդյանը։ 

Նրա խոսքով` հայկական կողմը ոչ թե մեկ, այլ հարյուր-հազարավոր այդպիսի տրցակներ, բազմաթիվ ապացույցներ կարող է ներկայացնել ոչ միայն տեսանյութերի, հեռուստառեպորտաժների, այլև դատավճիռների տեսքով, որոնք ընդամենը պետք է հավաքագրել և միջազգային հարթակներում ներկայացնել։ Սակայն մեր երկրում չգիտես ինչու՝ իշխանությունները ոչ միայն  փաստահավաք խումբ չեն ստեղծում, այլև ամեն տարի, երբ խնդրով մտահոգ քաղաքացիները դիմում են պատկան մարմիններին Սումգաիթյան ջարդերը դատապարտելու  և դրանց իրավական որակում տալու  հարցով, նրանց դիմումներն անարձագանք են մնում։ 

Հիշեցնենք, որ 1988թ. փետրվարի 26-ից Բաքվից 20 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Սումգայիթ քաղաքում ադրբեջանական իշխանություններն սկսեցին տեղի հայ բնակչության բնաջնջումը, որն ուղեկցվում էր հայերի ունեցվածքի զանգվածային թալանով և ոչնչացմամբ:

Մեր իշխանությունները սումգայիթյան ցեղասպանությունից այդպես էլ դասեր չեն քաղել. Ուլուբաբյան

Պաշտոնական տվյալներով՝ զոհվել է 26 հայ, ոչ պաշտոնական տվյալներով՝ զոհերի թիվը մի քանի հարյուր է։

0
թեգերը:
Լարիսա Ալավերդյան, Սումգայիթ
Ըստ թեմայի
Արցախի վերածնունդն ու Ադրբեջանի բացեիբաց հայտարարությունները. ՀՀ ԱԳՆ–ն ուղերձ է հղել
Վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել Սումգայիթի ոճրագործության զոհերի հիշատակին
Սումգայիթում մարդասպանների հերոսացումն իր արտացոլումը ստացավ Արցախյան պատերազմում. ԱԳՆ