Իլհամ Ալիև, Ռեջեփ Էրդողան

Թուրքիան ղարաբաղյան կարգավորման երաշխավոր չի լինի. Քերի Քավանո

209
(Թարմացված է 10:56 11.11.2020)
Եվրասիայում հակամարտությունների կարգավորման գծով ԱՄՆ նախկին հատուկ ներկայացուցիչ նշել է, որ Թուրքիան աջակցել է Ադրբեջանին և խրախուսել շարունակել ռազմական հակամարտությունը։

ԵՐԵՎԱՆ, 11 նոյեմբերի – Sputnik. Թուրքիան ղարաբաղյան կարգավորման երաշխավոր չի լինի, չնայած նրա` տարածաշրջանում դերակատարություն ունենալու ցանկությանը։ ՌԻԱ Նովոստիին ասել է Եվրասիայում հակամարտությունների կարգավորման գծով ԱՄՆ նախկին հատուկ ներկայացուցիչ Քերի Քավանոն:

«Թուրքիան ընդհանրապես չի հիշատակվել եռակողմ համաձայնագրում։ Այնպես որ, Թուրքիայի համար երաշխավոր բառը սխալ կինի գործածել` նրա մասնակցությունը բնութագրելու համար»,–ասել է Քավանոն։

Նա հավելել է, որ Թուրքիան աջակցել է Ադրբեջանին և խրախուսել շարունակել ռազմական հակամարտությունը։

Նոյեմբերի 9-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը համատեղ հայտարարություն են ընդունել ռազմական գործողությունների դադարեցման վերաբերյալ։

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Facebook–ի իր էջում գրել էր, որ անձամբ իր և բոլորի համար ծանր, չափազանց ծանր որոշում է կայացրել:

Նա նշել էր, որ Ռուսաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հետ ղարաբաղյան պատերազմը նոյեմբերի 10-ի ժամը 01.00-ից դադարեցնելու հայտարարություն է ստորագրել, շեշտելով, որ այդ որոշումը կայացրել է ռազմական իրադրության խորը վերլուծության և այդ իրադրությանն ամենալավ տիրապետող մարդկանց գնահատականի արդյունքում, նաև հիմնվելով այն համոզմունքի վրա, որ ստեղծված իրավիճակում սա հնարավոր ամենալավ հանգուցալուծումն է:

Փաշինյանի հայտարարությունից հետո բազմաթիվ մարդիկ շարժվել են դեպի Հանրապետության հրապարակ, մի խումբը ներխուժել է կառավարության գլխավոր մասնաշենք ու վարչապետի աշխատասենյակ, մի մասն էլ շարժվել է դեպի Բաղրամյան պողոտա ու մտել Ազգային ժողովի շենք։ ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը ծեծի է ենթարկվել, նրան տեղափոխել են հիվանդանոց։

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը Թուրքիայի աջակցությամբ լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Կրակը դադարեցվում է. ինչի տակ են ստորագրել Փաշինյանը, Պուտինն ու Ալիևը

Նոյեմբերի 10-ի ժամը 13։30-ի դրությամբ` հայկական կողմից զոհվել են 1302 զինծառայողներ։ Քաղաքացիական անձանց շրջանում կա 50 զոհ ու 148 վիրավոր։

Սեպտեմբերի 29–ից սկսած ադրբեջանական զինուժը մերթընդմերթ կրակ է բացում նաև Հայաստանի ուղղությամբ։

«Ո՞ւր է այդ...». քաղաքացիները ջարդել են դռներն ու մտել ՀՀ կառավարության շենք. տեսանյութ

209
թեգերը:
Արցախյան պատերազմ, Արցախ, Ղարաբաղյան հակամարտություն, Լեռնային Ղարաբաղ, Հայաստան, ԱՄՆ, Թուրքիա
Ըստ թեմայի
Մենք իրավունք չունենք թուլանալու, մենք պիտի հասնենք առավելագույնին. Հակոբ Արշակյան
Եթե ռազմական գործողությունները շարունակվեին, ամբողջական կորուստ կունենայինք. Փաշինյան
Շուշիի անկումից հետո մեր ջոկատներից մեկին հաջողվել է մտնել քաղաք. Փաշինյան
ԱՄՆ դրոշ

«Ռուսներն արեցին դա»․ համաշխարհային տոտալիտար կայսրությունը կառուցված է

144
(Թարմացված է 23:08 01.12.2020)
«Ռոսսիա Սեգոդնյա» ՄՏԳ-ն գտել է այն հարցի պատասխանը, թե ինչի համար են Միացյալ Նահանագները պատժելու ռուսներին հաջորդ չորս տարում։

Վիկտոր Մարախովսկի - ՌԻԱ Նովոստի. Պատասխանն այդ անուղղակի, բայց բավականին հասկանալի է։ Գործակալության մասնագետները հետազոտություն են իրականացրել («Ութոտնուկ 3» ծածկանվամբ)՝ ուսումնասիրելով տասնյակ ամերիկյան առաջատար լրատվամիջոցների վերջին կես տարվա հրապարակումները, որոնցում հիշատակվում է Ռուսաստանը։ Եվ հիմա հասկանալի է համատեքստը, որում մենք գոյություն ունենք ամերիկյան մեդիաոլորտի (նշանակում է՝ նաև ամերիկյան քաղաքականության) համար։ Եվ այն դերը, որը խաղում ենք այնտեղ։ 

Նշանակում է՝ մոտավորապես հասկանալի է նաև մեր հանդեպ վերաբերմունքն ու սպասվող գործողությունները Ռուսաստանի նկատմամբ։ Լավ նորություն․ ամերիկյան ԶԼՄ-ները մեզ հիշում են, սիրում, վերհիշում, անգամ ավելի հաճախ, քան 2016թ․-ին, երբ թվում էր, թե «ռուսական հիստերիան» գագաթնակետին է հասել (հիշատակումներն ավելացել էին մեկ քառորդով)։

Մի փոքր ավելի տխուր նորություն․ նախորդ վերլուծությունից հետո անցած մոտ մեկ տարվա ընթացքում (ի սրտե խորհուրդ ենք տալիս ծանոթանալ 2019թ․-ի աշնան հոդվածին) ոչինչ չի փոխվել։

Այս տարվա օգոստոսի 1-ից մինչև նոյեմբերի 15-ը Ռուսաստանի մասին 1227 հրապարակումների մեջ դրական հրապարակումների թիվը մոտ է զրոյին։ Այն հրապարակումները, որոնք կարելի է որակել որպես չեզոք («Ոչ, ռուսները չեն շրջանառության մեջ դրել Թրամփի հաղթանակի մասին տոքսիկ հեշթեգը», «ոչ, ռուսները ընտրությունների արդյունքների վրա չեն ազդել»)՝ 46-ն էին, կամ ընդհանուր թվի մոտ 4 տոկոսը։

Զարմանալի ընտրություններ, կամ ԱՄՆ նախագահ դարձավ Ջո Բայդենը, բայց վերընտրվեց Դոնալդ Թրամփը

Մնացած 96 տոկոսն անգամ կրկնություն չէ, այլ թիրախային լսարանի գլխում բթամիտ համառությամբ միևնույն մանտրան մեխելու գործողություն․ ռուսները խառնվում են ընտրություններին, ռուսները կոտրում են ձեր գիտակցությունը սոցցանցերում, ռուսները պայքարում են Թրամփի համար, ռուսները ֆեյքեր են տարածում։

Այդ գործողությունն այնքան տաղտկալի և անհույս էր, որ անգամ իմաստավորելու բան չկա․ ինչ-որ տեղ աշխատասենյակներում կամ հեռավար աշխատավայրում նստել են ինչ-որ, իրականում ոչնչով չհետաքրքրվող լրագրողներ ու խմբագիրներ, որոնք օրական 5 անգամ պարբերականությամբ (ինչպես, օրինակ, CNN-ում՝ 570 հրապարակում 106 օրում) բացում են բերանը, որպեսզի հայտնեն․

— Պուտինը երազում է աջակցել իր «ախպեր» Թրամփին և խառնվել մեր ընտրություններին

— Ռուսաստանը շարունակում է մեր ընտրությունները կոտրելու փորձերը

— Ռուսական թրոլները ազդում են լսարանի վրա

— Սոցցանցերը բավարար չափով չեն վերահսկում ռուս հաքերների և թրոլների գործունեությունը

— Քվեարկելով Թրամփի օգտին, դու քվեարկում ես Խավարի Տիրակալ Պուտինի հրահանգով

Դա, իհարկե, Ռուսաստանի հետ որևէ կապ չի ունեցել և չունի։ Դա ԱՄՆ-ի՝ ծայրահեղ ցածր կրթական մակարդակ ունեցող զանգվածների և դրա հետ մեկտեղ անընդհատ ընտրական շրջափուլ ունեցող երկրի ներքին մեդիակյանքի տարրերից է։ Մի երկրի, որտեղ ներքին թշնամուն խփող մեդիահրանոթների խնդիրը լսարանը առանց դադարի միևնույն մանտրաներով ողողելն է՝ ներշնչում-մանտրաներով, որոնք կոչ են անում մոտակա ընտրություններին գալ և քվեարկել ում համար պետք է (դա, եթե հանկարծ մոռացել եք, կոչվում է ժողովրդավարություն)։

2020 թվականն այս առույգ ժողովրդավարության մեջ միայն մեկ նորարարություն է մտցրել․ հսկա սոցհարթակները՝ Facebook-ն ու Twitter-ը, սկսել են գրաքննել իրենց վերահսկողության տակ գտնվող մեդիատարածքը հօգուտ Դեմոկրատական կուսակցության թեկնածու Ջո Բայդենի։

Այսինքն․

— լռեցնել կոլեկտիվ գիտակցության արտահայտումները, որոնք փառաբանում են Թրամփին որպես «այլասերվածների մաֆիայի դեմ պայքարող» (տե՛ս Qanon-ի արգելքը)՝ հայելային դավադրությունների տեսությունների լիակատար թողտվությամբ, որը Թրամփին ներկայացնում է որպես Պուտինի խամաճիկ-հրեշ և սպիտակամորթ ռասիստների հովանավոր։

— փակել անձամբ Թրամփի բերանը ամեն անգամ, երբ նա ասում էր որևէ բան, որը «սոցիալական ցանցի կողմից ներգրավված անկախ փորձագետները» գնահատում էին որպես սուտ (ինձ հաջողվեց գտնել հոկտեմբերի 19-ի տվյալները․ Թրամփի բերանը փակել էին 64 անգամ, մինչդեռ նրան գրեթե համապարփակ լռեցնելու քայլերը դեռ առջևում էին)

— Լռեցնել անգամ ամենաառաջատար ԶԼՄ-ների հետաքննություններն այն մասին, թե ինչպես էին Բայդենն ու նրա ընտանիքը զվարճանում Ուկրաինայում (այստեղ Twitter-ն ու Facebook-ը հանդես եկան միասին և խիստ արդյունավետ․ Բայդեն-կրտսերի արկածների մասին, որոնք նկարագրել էր New York Post-ը, դեմոկրատ-ընտրողների մեծ մասն այդպես էլ չիմացավ)։

ՌԴ օդատիեզերական ուժերը հաջողությամբ փորձարկել են ՀՀՊ նոր հրթիռը. տեսանյութ

Փաստացի մենք տեսանք տեղեկատվական 21-րդ դարի բռնապետական կայսրության կառուցումը, որն ավարտվեց բառացիորեն մեր աչքի առաջ։

Մի կայսրության, որտեղ մեդիատարածքի տերերը միաժամանակ ուրվականներ են տարածում (կարծես թե միշտ միևնույն ռուսական միջամտության մասին, որը, ինչպես նոյեմբերի 5-ին փաստեց ԱՄՆ-ի Կիբերանվտանգության և ենթակառուցվածքային անվտանգության գործակալության ղեկավար Քրիստոֆեր Քրեբսը, պարզապես չի եղել) և արգելափակում են առարկությունները, իսկ դեմոկրատների աջակցության կախարդական աճից հետո՝ 14 միլիոն ձայնով, արգելափակում են կասկածողների ձայները և առաջ են մղում, նույն այդ ներշնչող մանտրաների ռիթմով, «ոչ, ոչ մի կեղծարարություն չի եղել, Թրամփը ստում է, թրամփիստները նույնպես ստում են» թեզը։

․․․Ինչն է պետք նշել այստեղ

Մենք, իհարկե, չենք կարող որևէ կերպ ազդել ԱՄՆ վարչակազմի հետագա գործողությունների վրա։ Առաջին հերթին այն պատճառով, որ Ամերիկայում ոչ մի «ռուսական լոբբի» չի եղել և չկա (ընդ որում՝ այն հատկապես չի եղել հանրապետականների մեջ․ իրականում ԱՄՆ-ի «ամենառուսամետ» քաղաքական գործիչը եղել է Դեմոկրատական կուսակցությունից նախագահի մարգինալ թեկնածու Թուլսի Գաբբարտը, որը, չգիտես ինչու, մեզ պատժելու կոչեր չէր անում, ինչի համար նրան անվանում էին «ռուսական ակտիվ»)։

Երկրորդը և ամենակարևորը՝ մենք պետք է մեկ պարզ բան հիշենք․ արդեն մոտ մեկ տասնամյակ է, ինչ ԱՄՆ-ի էլիտան (քաղաքական, մեդիա, որն ուզեք) ոչինչ չգիտի Ռուսաստանի մասին։

Ոչ մի ամերիկացի քաղաքական գործիչ չի այցելում «տոքսիկ» որակված Ռուսաստան, նրանցից ոչ ոք չի տեսել Մոսկվան, Պետերբուրգը, Եկատերինբուրգը, Սիբիրն ու Կամչատկան։ Նրանցից ոչ մեկը չի հանդիպել ոչ մի ռուսի, բացի ռուս դիվանագետներից՝ ՄԱԿ-ում հերթական ու նախապես պատրաստված «բռնցքահարվածների» ժամանակ։ Ռուսաստանի մասին ամբողջ տեղեկատվությունը նրանց հասնում է խորապես պաթոլոգիական կադրերի միջոցով՝ անդրազգային քաղաքական լեսբուհիների և տաղտկալի ընդդիմադիրների շարքից, որոնք կրկին ու կրկին ողջ են մնում Պուտինի մահացու թունավորումներից հետո։

Բայց դա էլ, իհարկե, նրանց ուշադրության դաշտում է․ հիմա բոլոր գլխավոր թշնամիները կենտրոնացած են իրենց ազգի ներսում, և հենց նրանց դեմ են պայքարում առաջին հերթին։

Լավ նորությունն այստեղ ահա թե որն է։

Բոլոր վերոնշյալ պատճառներով չարժե մտածել, որ Ռուսաստանի նկատմամբ հակազդեցության և պատժի ինչ-որ շատ հնարամիտ մեթոդներ կկիրառվեն։ Որևէ երկրի նկատմամբ դիպուկ և թիրախային գործողություններ կիրառելու համար պետք է ճանաչել այդ երկիրը։

Ով ինչ-որ հրաձգային խաղում փորձել է սպանել վերին մակարդակի բոսսի, լավ գիտի․ առանց երկարատև ուսումնասիրության դա անհնար է։

Եվ ուրեմն․ ԱՄՆ-ը ոչ միայն ի վիճակի չէ հարվածել Ռուսաստանի ցավոտ կետին (գրեթե այն ամենին, ինչին հնարավոր էր կրակել, կրակել են շատ տարիներ առաջ)։ Ամեն ինչ ավելի վատ է. նրանք ի վիճակի չեն անգամ իրապես կենտրոնանալ ՌԴ-ին վնաս հասցնելու խնդրի վրա։

Մի պարզ պատճառով․ այս պահին այնտեղ հաղթել է մեդիա-քաղաքական օլիգարխիան, որն իբրև իր գլխավոր թշնամի է դիտարկում ներքին հակառակորդներին։ Իսկ դա նշանակում է, որ այդ ֆոնին անհրաժեշտ է ճնշում գործադրել․

— կրոնական պահպանողականների վրա՝ «նոր հավասարության», այսինքն՝ շեղված փոքրամասնությունների անխոս արտոնյալ դրության հանդեպ իրենց անընկալունակությամբ

— սպիտակ տղամարդկանց վրա՝ սեփական լիարժեքության և իրենց կենսակերպի արդարացված լինելու մասին պատկերացումների համար

— ավանդական էներգետիկայի վրա՝ հօգուտ «կանաչների».

 — ի սկզբանե անիրական ռուսական սպառնալիքը կդիտարկվի որպես մարգինալ, որի դեմ կպայքարեն աղմկոտ, բայց ոչ արդյունավետ մեթոդներով։

Դա չի նշանակում, որ Ռուսաստանի մակրոնախագծերին, ինչպիսին է, օրինակ, «Հյուսիսային հոսք - 2»-ը, ոչինչ չի սպառնում։ Բայց հիմք չկա մտածելու, թե այդ սպառնալիքն ավելի է մեծանում։ Ռուսաստանին, իհարկե, չեն սիրում (գուցե նույնիսկ ատում են՝ էլ ինչ պետք է սպասի մոլորակի միակ պետությունը, որն ի վիճակի է ինչ-որ բան պատահելու դեպքում կես ժամում ոչնչացնել համաշխարհային առաջնորդին)։

Բայց պետության տոտալիտար կառուցվածքը, լինի այն «առաջնորդային», թե «ժողովրդավարական», հենց դրանով էլ տարբերվում է նորմալ պետական կառուցվածքից, որ գլխավոր թշնամիներին այն միշտ փնտրում և գտնում է իր ներսում։ Այնպես որ մեզ մնում է միայն համբերությամբ զինվել  և փոփքորնի պաշար հավաքել։ Կամ՝ արևածաղկի։

144
թեգերը:
ԱՄՆ, Ռուսաստան
Ըստ թեմայի
«Արդեն կառուցվում է»․ ինչո՞ւ է Ռուսաստանը վերաթողարկում «ահեղ դատաստանի ինքնաթիռները»
ՌԴ Դաշնային խորհուրդը կքննարկի Ռուսաստանից դուրս ռուսական ԶՈւ գործածման հարցը
Երեք հիմնական միֆ՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Քաբուլ. անվտանգության աշխատակիցներ

Քաբուլում ինքնաշեն սարքով պայթեցրել են ռուսական դիվանագիտական առաքելության մեքենան

40
(Թարմացված է 22:10 01.12.2020)
ՌԴ ԱԳՆ-ում ասել են, որ հարձակումը կարող էր ուղղված լինել աֆղանական զինվորականների պիկապի դեմ, սակայն չի կարելի բացառել, որ ահաբեկչությունն ուղղված է եղել ՌԴ քաղաքացիների դեմ։

ԵՐԵՎԱՆ, 1 դեկտեմբերի – Sputnik. Քաբուլում ռուսական դիվանագիտական առաքելության մեքենան պայթել է ինքնաշեն պայթուցիկ սարքի վրա, աշխատակիցներն ուղեղի թեթև ցնցում են ստացել։ Տեղեկությունը հայտնում է ՌԴ ԱԳՆ-ն։

Մեկնաբանելով այսօր տեղի ունեցած միջադեպը՝ արտգործնախարարությունում ասել են, որ հարձակումը կարող էր ուղղված լինել աֆղանական զինվորականների պիկապի դեմ, սակայն չի կարելի բացառել, որ ահաբեկչությունն ուղղված է եղել ՌԴ քաղաքացիների դեմ։

«Մոսկվան Քաբուլից պահանջում է հանգամանորեն քննել միջադեպը, նաև անվտանգությունն ապահովելուն ուղղված սպառիչ միջոցներ կիրառել», - նշված է Ռուսաստանի ԱԳՆ–ի պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովայի մեկնաբանության մեջ։

Նշվում է, որ Քաբուլում Ռուսաստանի դեսպանատունն իր անձնակազմի ու օբյեկտների պաշտպանվածությունը բարձրացնելու համար լրացուցիչ միջոցառումներ է իրականացնում։

ԱԴԾ–ն ահաբեկչություններ է կանխել Ռուսաստանում. հատուկ գործողությունների տեսանյութը

40
թեգերը:
դեսպանատուն, Ռուսաստան, պայթյուն, Քաբուլ
Ըստ թեմայի
Պայթյուն Քաբուլի մզկիթում. մահացել է հոգևոր առաջնորդը, կան տուժածներ
Պայթյուն Քաբուլում. 15 մարդ մահացել է, 145-ը` վիրավորվել
Պաշտոնական Քաբուլը դեմ է, որ վարձկան ահաբեկիչները տեղափոխվեն Ադրբեջան. Ոսկանյան
Ստեփանակերտի օդանավակայան. արխիվային լուսանկար

Իրավիճակ է փոխվել. հնարավո՞ր է արդյոք Ստեփանակերտի օդանավակայանի վերագործարկումը

166
Լեռնային Ղարաբաղում ստորաբաժանումների, տեխնիկայի ու բեռների փոխադրումը հարյուրավոր կիլոմետրեր` վերածվում է բարդ զորքային գործողության։ Տարվա մեջ երկու անգամ խաղաղապահների անձնակազմի ռոտացիա է լինելու։

Ալեքսանդր Խրոլենկո, ռազմական վերլուծաբան

Ռուսական խաղաղապահ առաքելությունը Լեռնային Ղարաբաղում առանձնանում է բարդագույն լոգիստիկայով։ Ստեփանակերտի օդանավակայանի վերականգնումն ու արդիականացումը թույլ կտա ընդունել Ռուսաստանի ՌՏՈւ ռազմատրանսպորտային ինքնաթիռները, նոր գործողությունների հնարավորություն կտա, զորախմբի մատակարարման հետ կապված բազում խնդիրներ կլուծի։

Ղարաբաղը Հայաստանին կապում է միայն հինգ կիլոմետր լայնություն ունեցող Լաչինի միջանցքը։ Ճանապարհն այժմ ռուս խաղապահաների հսկողության տակ է, բայց ամեն դեպքում տարածաշրջանում իրավիճակի հնարավոր սրման դեպքում այն չափազանց խոցելի է։ Ադրբեջանին Լաչինի փոխանցումից հետո հեռանկարում նոր ճանապարհի (միջանցքի) շինարարություն է։ Սակայն մարդկանց ու բեռների օպերատիվ մատակարարումն արդեն այսօր է անհրաժեշտ։

Ստեփանակերտից Երևան («Էրեբունի» ավիաբազա, «Զվարթնոց») ավտոմեքենայի ճանապարհը 320 կմ է։ Գործողության առաջին օրերին խաղաղապահները հենց այդ ճանապարհով էին Ստեփանակերտ շարժվում։ Հետո՝ նոյեմբերի 28-ին, խառը երթուղի յուրացրին․ բեռներով ու տեխնիկայով վագոնները Ռուսաստանից ժամանում են Բարդա ադրբեջանական երկաթուղային կայարան, որից հետո մեքենաներով ուղղվում են Բարդա – Աղդամ – Ստեփանակերտ երթուղով։ Ամեն դեպքում ճանապարհը երկար է։

Լեռնային Ղարաբաղում ստորաբաժանումների, տեխնիկայի ու բեռների փոխադրումը հարյուրավոր կիլոմետրեր` վերածվում է բարդ զորքային գործողության։ Տարվա մեջ երկու անգամ խաղաղապահների անձնակազմի ռոտացիա է լինելու։ Տարածաշրջանում իրավիճակի բարդացումը կարող է լրացուցիչ ուժեր ու միջոցներ պահանջել։ Միաժամանակ Ստեփանակերտից ինը կիլմետր հեռավորության վրա կա օդանավակայան, որը տեսականորեն կարող է ծանր ռազմատրանսպորտային ավիացիա ընդունել։

Որքա՞ն ժամանակ կպահանջվի Լեռնային Ղարաբաղն ականազերծելու համար

Այստեղ չվերթերը դադարել են 1990-ականների սկզբին՝ մարտական գործողությունների պատճառով։ Օդանավակայանի ենթակառուցվածքը տուժել է Ադրբեջանի կողմից հրթիռակոծության հետևանքով 2020 թվականի սեպտեմբերին ու հոկտեմբերին։ Թռիչքուղու երկարությունը 2200 մետր է։ Տեղանքի ռելիեֆը թույլ է տալիս անհրաժեշտության դեպքում ևս 1000 կիլոմետրով երկրարացնել այն ու կողքին նորը կառուցել։ Կարող է պարզվել, որ Ստեփանակերտի օդանավակայանի վերակենդանացմումն ու արդիականացումն ավելի թանկ չէ, քան տարիներ շարունակ երկար չվերթերի գինը, ժամանակի և ուժերի ահռելի ծախսը։ Օդանավակայանը կարող է նաև քաղաքացիական բեռների տեղափոխման լոգիստիկ կենտրոն դառնալ ու ապագայում կարևոր բաղադրիչ լինել Լեռնային Ղարաբաղի տնտեսական աճի համար։

Երկար ու վտանգավոր ճանապարհ

Ռուս խաղաղապահները 23 դիտորդական կետում շուրջօրյա ռեժիմով հսկում են Ղարաբաղում հրադադարի ռեժիմի պահպանումը, ապահովում են Լաչինի միջանցքով ավտոտրանսպորտի երթևեկության ու տեղի բնակչության տեղափոխության անվտանգությունը։ Նոյեմբերի 14-ից սկսած` ավելի քան 26 հազար փախստական իրենց տուն են վերադարձել։ Տարածաշրջանում ակտիվորեն աշխատում են ռուս սակրավորները, ռազմական բժիշկներն ու ԱԻՆ աշխատակիցները։

Խաղաղապահ խնդիրների լուծումը մշտական շարժունակություն է պահանջում։ Ղարաբաղյան պատերազմի դադարեցման մասին Ռուսաստան-Ադրբեջան-Հայաստան եռակողմ հայտարարության հիման վրա Մոսկվայի և Բաքվի ստորագրած հատուկ արձանագրությունը նախատեսում է Ադրբեջանի ու Հայաստանի միջև տրանսպորտային շփման ապաարգելափակումը։ Ակնհայտ է, որ այդ փաստաթուղթը հանում է արգելքները ոչ միայն երկրի վրա, այլև երկնքում` նկատի ունենալով չվերթերը Ստեփանակերտի օդանավակայան։ Ուղիղ չվերթը Ռուսաստանից կարող էր վերացնել լոգիստիկայի ու մատակարարման շատ խնդիրներ, նոր գործողությունների հնարավորություն կտար խաղաղապահների 15-րդ զորախմբավորման համար։

Արցախում խաղաղությունը երերուն է, կամ «նոր աշխարհի» վտանգավոր անորոշությունները

Ավելի վաղ Վրաստանն Ադրբեջանի ու Հայաստանի խնդրանքով բացել է իր օդային տարածքը ռուսական ռազմատրանսպորտային ավիացիայի համար։ Ռազմատրանսպորտային ավիացիայի ինքնաթիռները չվերթեր էին իրականացնում դեպի Երևան, հետո՝ տեխնիկայով անխուսափելի ու երկար երթ դեպի Ստեփանակերտ։ Այժմ ճիշտ ժամանակն է ամբողջովին ապաարգելափակելու տարածաշրջանի երկինքը։ Դա կարող է օգտակար լինել նաև Ադրբեջանին` Նախիջևան տանող ճանապարհի կառուցման համար։

Փակ երկինք

Ստեփանակերտի օդանավակայանը վերանորոգվում էր և պատրաստ էր արդեն 2012 թվականին ինքնաթիռներ ընդունելու։ Դա տեղի չունեցավ Բաքվի դիմակայության պատճառով։ Սակայն եռակողմ հայտարարության ստորագրումից և ռուսական խաղաղարար գործողությունների մեկնարկից հետո իրավիճակը տարածաշրջանում արմատապես փոխվեց։

Ժամանակն է վերանայել մոտեցումները թռիչքների անվտանգության նկատմամբ և չեղարկել արգելքները։ Առավել ևս, որ ադրբեջանահայկական «փոխադարձ ստուգարքի» նախադեպեր կան. Բաքվից Նախիջևան չվերթերն իրականացվում են միջազգային միջանցքերով Հայաստանի երկնքում, հայկական ավիաընկերությունները էլ օգտագործում են Ադրբեջանի տարածքի վրայով անցնող միջազգայնորեն պաշտպանված օդային միջանցքները։

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը դեկտեմբերի 1–ին հայտարարեց. «Կգա օրը, երբ ԼՂ–ում այսօր բնակվող հայերն ու ադրբեջանցիները, որոնք անպայման այնտեղ կվերադառնան, կրկին կապրեն բարիդրացիականության պայմաններում։ Այստեղ լոգիստիկ հարցեր կան, տրանսպորտային հարցեր, էներգետիկ անվտանգություն։ Կդիտարկենք բոլոր այդ հարցերը»։

Սա հուսադրող է։ Եվ եթե բարձրադիր լեռնային տեղանքում գտնվող օդանավակայանը շուտով բացի իր թևերը, դա կօգնի տարածաշրջանային խաղաղությանն ու կայունությանը։

Ղարաբաղում խաղաղապահ գործողության գինն ու վարկանիշը. թվերն ավելի քան խոսուն են

166
թեգերը:
Ադրբեջան, Ռուսաստան, Լեռնային Ղարաբաղ, Արցախ, Ստեփանակերտի օդանավակայան
թեմա:
Իրադրությունը Հայաստանում և Արցախում հայտարարության ստորագրումից հետո
Ըստ թեմայի
Պուտինը Ղարաբաղում տեղակայված խաղաղապահների թեման քննարկել է ՌԴ ԱԽ–ի հետ
Ռուս խաղաղապահների աջակցությամբ գրեթե 19 հազար մարդ է վերադարձել Ղարաբաղ
Ռուս խաղաղապահներն ապահովել են ավելի քան 26 հազար փախստականների անվտանգ վերադարձն Արցախ