Նավաստի USS Hartford սուզանավի վրա՝ Արկտիկայում զորավարժությունների ժամանակ

«Ոչնչացնելը դժվար կլինի». ամերիկացիները վերադառնում են հյուսիսային բունկեր

902
(Թարմացված է 00:38 23.10.2020)
Օլավսվերնի ռազմածովային բազան Նորվեգիայում կառուցել են դեռևս 1960-ականներին։  Այն տեղակայված է Ռուսաստանի սահմանից ընդամենը 350 կմ հեռավորության վրա։ Արդիականացման դեպքում բազան ՆԱՏՕ–ի կողմից Ռուսաստանի համար ևս մեկ լուրջ սպառնալիք կդառնա։

Նիկոլայ Պրոտոպոպով, ՌԻԱ Նովոստի

Քարքարոտ հողի հարյուրավոր մետրեր, ուղիղ միջուկային հարվածին և հրթիռային զենքով ատոմային սուզանավերին դիմակայելու ունակություն. ԱՄՆ ռազմածովային ուժերը մտադիր են վերակենդանացնել սառը պատերազմի տարիներից մնացած Նորվեգիայի Օլավսվերնի ռազմածովային բազան։ Այստեղից Seawolf տեսակի մի քանի հետախուզական սուզանավեր դուրս են գալու պարեկություն իրականացնելու և Հյուսիսային նավատորմի նավերին հետևելու համար։ ՆԱՏՕ–ի ամենապաշտպանված օբյեկտներից մեկի մասին` ՌԻԱ Նովոստիի նյութում։

Քաղաք ժայռի մեջ

Օլավսվերնում ակտիվ ռազմական գործունեությունը դադարել է 2000–ականների սկզբին, վերջնականապես օբյեկտը սառեցրել են 2009-ին։ Սակայն վերջերս ամերիկացիները որոշել են կրկին այստեղ տեղափոխել ատոմային սուզանավերը. ինչպես հայտարարում են Արևմուտքում՝ Արկտիկայում Ռուսաստանի ուժեղացման պատճառով։

Օլավսվերն կտեղափոխեն Seawolf դասի բոլոր սուզանավերը։ Օգոստոսին դրանցից մեկն արդեն փորձնական անցում է կատարել Նորվեգիա` Բանգորի ռազմածովային բազայից (Վաշինգտոնի նահանգ) նորվեգական Տրոմսե։ Այս նավահանգիստն ամերիկացիներն օգտագործում են ատոմային սուզանավերի միջանկյալ կանգառների համար. Լրացնում են պահուստային պաշարներն ու ընթացիկ վերանորոգում իրականացնում։

Seawolf դասի ատոմային սուզանավերը ԱՄՆ–ի ամենագաղտնի սուզանավերից են։ Դրանք արտադրել են 1980-ականներին՝ հատուկ հակառակորդի լիարժեք վերահսկողության տակ գտնվող շրջաններում գործելու համար։ «Ծովային գայլերը» բավական անաղմուկ և գաղտնի են։ Սուզանավի վրա հզոր հականավային զենք կա։ Այսպես օրինակ մի նավը հիսուն հատ «Տոմահավք» կամ «Հարպուն» տեսակի թևավոր հրթիռներ կամ նույնքան հականավային տորպեդներ ունի։ ХХ դարի վերջին ամերիկացիները նախատեսում էին նման շուրջ 30 սուզանավ ստեղծել, բայց ԽՍՀՄ փլուզումից և Վարշավյան պայմանագրի կազմակերպության վերացումից հետո մտափոխվեցին։ Արդյունքում ԱՄՆ ՌԾՈւ-ն միայն 3 սուզանավ ստացավ։

Օլավսվերնի ռազմածովային բազան կառուցվել է դեռևս 1960-ականներին։  Այն տեղակայված է Ռուսաստանի սահմանից ընդամենը 350 կմ հեռավորության վրա` Հյուսիսային նավատորմի սուզանավերի պարեկության երթուղիների անմիջական հարևանությամբ։ Սառը պատերազմի տարիներին ամերիկացիներն ու իրենց դաշնակիցները բազայում պահում  էին Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ջրային տարածքի համար պատասխանատու ստորջրյա ուժեր։  ՆԱՏՕ–ի սուզանավերը պատրաստ էին ցանկացած պահի փակել Հյուսիսային նավատորմի ելքը դեպի Նորվեգական ծով ու դրանից այն կողմ` Հյուսիսային Ատլանտիկա։

Հսկայական ստորգետնյա համալիրը կառուցված է ժայռերի մեջ և պաշտպանված 300 մետր հաստությամբ լեռնային ապառաժի շերտով։ Ավելի քան 25 հազար քմ մակերեսով տարածքի վրա պահեստներ են, զինամթերքի պահոցներ, վերանորոգման կառամատույցներ։ Թունելների նախագծման և կառուցման, ինչպես նաև օբյեկտը ժամանակակից սարքավորումներով համալրելու համար ավելի քան 500 մլն դոլար է ծախսվել։ Համեմատության համար նշենք, որ 1961 թվականին գործարկված աշխարհում առաջին USS Enterprise ատոմային ավիակիրն արժեր մոտ 450 մլն։

Ավելի մոտ Արկտիկային

Հյուսիսային նավատորմի նախկին հրամանատար, ծովակալ Վյաչեսլավ Պոպովի կարծիքով` Օլավսվերնի թարմացված բազան ՆԱՏՕ–ի կողմից Ռուսաստանի համար ևս մեկ լուրջ սպառնալիք կդառնա։

«Seawolf–ները լավ են հարմարեցված սառույցների տակ լողալու համար, – ՌԻԱ Նովոստիի հետ զրույցում նշել է ծովակալը։ – Ամերիկացիները հույս ունեն դրանց տեղակայման վայրը մոտեցնել գործողության գոտիներին, ձգտում են ավելի մոտենալ մեր սահմաններին և Արկտիկային, որտեղ մենք այսօր առաջատար ենք ատոմային սառցահատների շնորհիվ։ Իհարկե, Հյուսիսային նավատորմը ստիպված կլինի վերահսկել Օլավսվերնը. անհրաժեշտ բոլոր ուժերն ու միջոցները դրա համար կան»։

Ի դեպ, ինչպես նշում են փորձագետները, ամերիկացիները կարող են դժվարությունների հանդիպել, քանի որ իրավաբանորեն բազան այսօր մասնավոր անձի է պատկանում։ 2000-ականների վերջին արևմտյան վերլուծաբանները համարեցին, որ  ռուսական նավատորմն այլևս ՆԱՏՕ–ի համար վտանգավոր չէ, իսկ Օլավսվերնի սպասարկումը չափազանց թանկ է։ Եվ նորվեգիայի կառավարությունը բազան աճուրդի դրեց։

2011 թվականին Օլավսվերնը 4.5 մլն դոլարով ձեռք բերեց նորվեգիացի մի գործարար։ Նա համալիրը վարձակալության հանձնեց, այդ թվում նաև ռուսական ընկերություններին։ Այստեղ ժամանակ առ ժամանակ հանգրվանում էին «Ակադեմիկոս Նեմչինով» և «Ակադեմիկոս Շատսկի» գիտահետազոտական նավերը։ Գործարքից հետո մի շարք նորվեգիացի զորահրամանատարներ քննադատեցին երկրի ղեկավարությանը։ Այսպես, օրինակ, փոխծովակալ Էյնար Սկորգեն օբյեկտի վաճառքը «մաքուր խելահեղություն» անվանեց։

«Մենք զրկեցինք մեզ կարևորագույն պլացդարմից և ստիպեցինք սուզանավերին լրացուցիչ հարյուրավոր մղոններ անցնել։ Մենք Ռուսաստանի հետ Բարենցի ծովում ընդհանուր սահման ունենք։ Հասկանալի է, որ մեր ռազմածովային նավատորմը պետք է տեղակայվի Արկտիկայի ծովային բազայում», – հայտարարել է Սկորգենը։

Երկակի չափանիշներ

10 տարի անց ՆԱՏՕ–ում գիտակցեցին իրենց բացթողումը։ Նորվեգական NRK հեռուստաալիքի տվյալներով`  Պենտագոնի բարձրաստիճան զինվորականները վերջին շաբաթների ընթացքում բազմիցս Օլավսվերն են այցելել։  Իսկ Նորվեգիայի ՊՆ–ն հավանություն է տվել համաձայնագրին, որը թույլ է տալիս երկրի ԶՈւ–ին, ԱՄՆ–ին և ՆԱՏՕ–ի դաշնակիցներին կրկին օգտագործել բազան ըստ նշանակության։

«Նորվեգիայի ղեկավարությունն իրեն բարյացակամ չի դրսևորում Ռուսաստանի նկատմամբ, թեև բոլորովին վերջերս նրանք մեզ հետ պայմանագիր են կնքել Բարենցի ծովում տարածքի սահմանազատման վերաբերյալ, – ասում է Նավատորմի աջակցության համառուսաստանյան շարժման նախագահ, 1-ին աստիճանի կապիտան Միխայիլ Նենաշևը: – Մենք գնացինք դրան` ելնելով բարիդրացիական հարաբերությունների և տարածաշրջանում համագործակցության զարգացման քաղաքականությունից, հույս ունենալով, որ Նորվեգիան ևս իրեն համապատասխան կդրսևորի։ Սակայն վաշինգտոնյան «շրջկոմից» ավագ ընկերների թելադրանքով, հակառակը, ավելացնում է Ռուսաստանի դեմ ագրեսիան Հյուսիսային Ատլանտիկայում  և Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսում»։

Միևնույն ժամանակ, ըստ փորձագետի, ռազմական տեսանկյունից Օլավսվերնը հյուսիսային լայնություններում շատ քիչ օգուտ կտա ԱՄՆ–ին և ՆԱՏՕ–ին, քանի որ բազայի կոորդինատներն ու հնարավորությունները վաղուց ոչ մեկի համար գաղտնիք չեն։ Սպառնալիքի ժամանակ այն կարելի է արագ արգելափակել ականներով սուզանավերի, ինքնաթիռների կամ ստորջրյա սարքերի օգնությամբ։

Օլավսվերնի ստորջրյա բազան բացառիկ չէ։ Սառը պատերազմի տարիներին նման տասնյակ օբյեկտներ են կառուցվել։ Ամենամեծ բունկերը կառուցել էին շվեդներն անցած դարի կեսերին։ Մուսկյո ռազմածովային բազան «փորել էին» գրանիտե ժայռի մեջ, որն ըստ էության, Ստոկհոլմի արշիպելագի հարավում առանձին կղզի է։ Այդտեղ կահավորվեցին 3 դոկեր նավերի և սուզանավերի ընդունման համար, զորանոցներ, վերանորոգման գործարան, պահեստներ և հոսպիտալ։

Բազայում թիրախավորված հրթիռային հարվածից կամ նույնիսկ միջուկային ռմբակոծումից մինչև հազար զինծառայող կարող է պաշտպանվել։ Ցամաքից դեպի օբյեկտ ծովի հատակով 3 կմ–անոց թունել է տանում։ 2000-ականներին բազայի գործունեությունը դադարեցրին, սակայն 2019-ին հայտնում էին, որ Շվեդիայի ՌԾՈւ–ն այնտեղ է տեղափոխել իր շտաբ-բնակարանը։ Այնտեղ մտադիր են տեղակայել շուրջ հարյուր զինծառայողներ և «Վիսբյու» տեսակի հինգ հետախուզական ռազմանավ։

Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանին, ապա ամենամեծ գաղտնազերծած ստորգետնյա բազան գտնվում է Ղրիմում։  Տավրոս լեռան մեջ` Բալակլավայի ծովածոցի հարևանությամբ միանգամից երկու օբյեկտ կա. չոր դոկ սուզանավերի պատսպարվելու և վերանորոգման համար և տորպեդների ու հրթիռների ատոմային մարտագլխիկների պահեստ։

Միջուկային պատերազմի դեպքում գետնի տակ 3 հազար մարդ կարող էր բավական հարմարավետ ապրել  մոտ մեկ ամիս. մշտապես թարմացվում էին վառելիքի, պարենի և ջրի պաշարները։

ԽՍՀՄ–ի փլուզումից հետո բազան բաժին հասավ Ուկրաինային։  Այն, ինչպես  և մի շարք այլ օբյեկտներ, թալանվեց և անտերության մատնվեց, գունավոր մետաղների «սիրահարները» գողացան սարքավորումները։ 2000-ականներին  Բալակլավայում թանգարան բացեցին.  զբոսաշրջիկներին ցուցադրում են վերանորոգման գործարանի ստորգետնյա հատվածը, զինանոցը, կառամատույցն ու մի քանի շինություններ։

Փորձագետների գնահատականներով` անհրաժեշտության դեպքում բազան հնարավոր է վերասարքավորել և կրկին շահագործել, սակայն ժամանակակից սուզանավեր այն չի կարող ընդունել դրանց չափսերի պատճառով։

902
թեգերը:
Սուզանավ, Ռուսաստան, ՆԱՏՕ, Նորվեգիա
Ըստ թեմայի
Սևմաշը պատրաստվում է հանձնել ատոմային սուզանավերը.ինչպես կփոխվի ՌԴ ռազմածովային նավատորմը
Ռուսաստանում սկսել են գերձայնային զենքով երկու սուզանավերի կառուցումը
«Սա դեռ միայն սկիզբն է»․ ինչի՞ համար է ԱՄՆ-ն սուզանավեր տեղափոխում Ռուսաստանի ափերի մոտ
Զինված մարդիկ

ԱՄՆ-ն որոշել է պատժել սաուդցիներին. Ռուսաստանն ու Իրանը կշահե՞ն դրանից

6
Երբ ԱՄՆ Ազգային հետախուզությունը հրապարակեց լրագրող Ջամալ Խաշուկջիի սպանության մասին զեկույցը, Սպիտակ տունը նոր ռազմավարություն հայտարարեց․ ԱՄՆ–ն պնդում է, որ Եմենում պատերազմը պետք է դադարեցվի, մարդու իրավունքները՝ պաշտպանվեն։ Ի՞նչ պատասխան կտա Էր Ռիադը։

Սոֆյա Մելնիչուկ, Գալիա Իբրահիմովա, ՌԻԱ Նովոստի

Չարտոնագրված արքայազնը

Ինչպես սպասվում էր, հերթական հայտարարություններն ընդամենը լրացնում են ամերիկյան իշխանությունների՝ ուրբաթ հնչեցրած մտադրությունները։ Պետդեպարտամենտի ղեկավար Էնթոնի Բլինկենը հայտնեց վիզայի սահմանափակումների՝ այսպես կոչված «Խաշուկջիի արգելքի» մասին, որ վերաբերում է 76 սաուդցիների, որոնք, ինչպես ենթադրում են, «մասնակցել են արտասահմանում դիսիդենտների ահաբեկմանը, այդ թվում՝ Խաշուկջիի սպանությանը»։ Անհատական պատժամիջոցները վերաբերելու են նաև Ընդհանուր հետախուզության ծառայության պետ Ահմադ ալ Ասիրիին։

Հետախուզության զեկույցում ասվում է, որ սաուդյան իշխանությունների կոշտ քննադատի` «The Washington Post» թերթի հեղինակի հանդեպ դաժան հաշվեհարդարին մասնակցել է թագաժառանգ արքայազնը՝ Մուհամմեդ բեն Սալմանը։ Նրա հավանությամբ են լրագրողին առևանգել, երբ նա մտել է Ստամբուլում Սաուդյան Արաբիայի հյուպատոսարանի շենք, այնուհետև մասնատել են, և մարմնի մնացորդներն այլևս ոչ ոք չի տեսել։ Թագավորության ԱԳՆ-ում կտրականապես հերքել են մեղադրանքները։

Սակայն արքայազնի դեմ անհատական պատժամիջոցներ չեն սահմանել, թեև նոր նախագահ Ջո Բայդենը նախընտրական բանավեճերի ժամանակ խոստացել էր Էր Ռիադը դարձնել աշխարհից լքված երկիր։

Եվ այնուամենայնիվ Բայդենը․ ի՞նչը խանգարեց Թրամփին, որ ռևանշ վերցնի

«Կարծում եմ` պետք է հասկանալ, որ ամբողջ երկրի հետ հարաբերություններն առավել առաջնային են, քան մեկ մարդու հետ հարաբերությունները»,-այդ թեմայով այսպես էր արտահայտվել Բլինկենը։ Նրա խոսքով՝ վարչակազմը վերանայում է Սաուդյան Արաբիայի հետ կապերը, սակայն դրանք այնուամենայնիվ կարևոր են, և ԱՄՆ-ն հատկապես շահագրգռված է այդ հարցում։ «Մենք նվիրված ենք թագավորության պաշտպանությանը»,-ավելացրել է Բլինկենը և պարզաբանել` նպատակն այն է, որ Էր Ռիադն ավելի շատ համապատասխանի Նահանգների խնդիրներին և արժեքներին։

Պետքարտուղարն ընդգծել էր` Սպիտակ տան համար սկզբունքային է, որ Էր Ռիադը սահմանազատի ամերիկացիներից ստացվող օգնությունն ու իրավիճակը Եմենում, որտեղ սաուդցիները աջակցում են նախագահ Աբու-Ռաբու Մանսուր Հադիի կառավարությանը՝ ընդդեմ հուսիթների շիայական շարժման։ Այլ կերպ ասած՝ Վաշինգտոնն ուզում է համոզվել, որ երրորդ երկրներն ամերիկյան զենքը չեն օգտագործում մարտի դաշտում։

Հարձակողական պաշտպանություն

Երկու պետությունների հարաբերությունների հիմքում ամերիկացիների հասանելիությունն է նավթին՝ թագավորության պաշտպանությունն ապահովելու պարտավորության դիմաց։ Սաուդյան Արաբիան ամերիկյան սպառազինության ամենախոշոր գնորդն է։

Համագործակցությունն ապահովում է երկու կկողմերի ռազմավարական շահերը։ Սակայն արժեքների հարցում, ինչպիսիք են ժողովրդավարությունն ու մարդու իրավունքները, պետությունների ուղիները բաժանվում են։

Բարաք Օբամայի նախագահության վերջին տարիներին դաշինքը բախվեց կարծիքների տարբերության, ինչպես դա նկարագրում էր Սալման արքայի անձնական խորհրդականը։ Դրանք վերաբերում էին Իրանի՝ տարածաշրջանում Սաուդյան Արաբիայի գլխավոր մրցակցի հանդեպ ԱՄՆ-ի մոտեցմանը։ Բացի այդ, թեև երկու երկրների հետախուզական ծառայությունները հաջողությամբ համագործակցում էին անվտանգության ոլորտում, այդուհանդերձ միապետության քննադատների դեմ պայքարի սաուդյան մեթոդները Միացյալ Նահանգներում հավանության չէին արժանանում։ Դրան ավելացավ նաև Եմենի խնդիրը։ Սպիտակ տունն անհանգստանում էր այն ռազմական գործողությունների զոհերի թվով, որտեղ հավանաբար նաև ամերիկյան զենք է շրջանառվել։

Երբ Սպիտակ տուն եկավ Դոնալդ Թրամփը, հարաբերությունները ջերմացան։ Մինչդեռ նախքան պաշտոնը ստանձնելը նա Մերձավոր Արևելքի այդ դաշնակցի հանդեպ առանձնապես համակրանք չէր ցուցաբերում․ ասում էր, որ «հաստատ թագավորության երկրպագու չէ», իսկ ԱՄՆ-ն «չպետք է օգնի սաուդյան ահաբեկիչներին»։

Պետք չէ բաց դռները թակել. Մոսկվան զգուշացնում է Վաշինգտոնին

Ինչևէ, առաջին պաշտոնական այցը Թրամփը կատարեց հենց Էր Ռիադ, իսկ նրա ժամկետի վերջում Պետդեպարտամենտը ահաբեկչական կազմակերպություն հռչակեց հուսիթներին։ Նախկին նախագահը թագաժառանգ արքայազնի հետ հիմնականում սերտ հարաբերություններ էր պահպանում փեսայի և խորհրդականի՝ Ջարեդ Քուշների միջոցով։ Խաշուկջիի սպանության մասին զեկույցը պատրաստ էր դեռևս նախորդ վարչակազմի օրոք, պարզապես չէին հրապարակում։

«Թրամփը խաղադրույք կատարեց դաշնակիցների ներդրումների վրա՝ Վաշինգտոնի պարտավորությունները նվազեցնելու համար։ Գործընկերները, այդ թվում՝ Սաուդյան Արաբիան, պետք է ավելի շատ սպառազինություն գնեին և իրենց վրա վերցնեին տարածաշրջաններում տեղի ունեցող իրադարձությունների պատասխանատվությունը»,-բացատրում է ՄՄՀՊԻ-ի Միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի Հեռանկարային ամերիկյան ուսումնասիրությունների կենտրոնի տնօրեն Մաքսիմ Սուչկովը։ ԱՄՆ–ն ի պատասխան ռազմաքաղաքական հովանավորություն էր ապահովում և կանաչ լույս տալիս դաշնակիցների համար կարևոր նախաձեռնություններին։

«Հիմա Թրամփի հակառակորդները ինչ էլ ասեն, հարաբերությունների այդպիսի ձևաչափը երկու կուսակցություններն էլ ինքնըստինքյան ընդունում էին։ Երբ սպանեցին Խաշուկջիին, դեմոկրատները քննադատության ալիք թափեցին հանրապետականների վրա։ Մեղադրեցին Սաուդյան Արաբիայում մարդու իրավունքների խախտումներն արհամարհելու, սաուդցիների և Եմենում նրանց դաշնակիցների (որոնց Օբամայի օրոք դեմոկրատներն իրենք էին հավանություն տալիս) դաժան գործողության հանդեպ անուշադրության համար և կշտամբեցին «բարի քիմիայի» համար, որը ձևավորվել էր նախագահի փեսա Քուշների և արքայազնի միջև»,-թվարկում է Սուչկովը։

Դեմոկրատների կարծիքով, ավելացնում է նա, դա Մուհամմեդ բեն Սալմանի մոտ անպատժելիության զգացողություն առաջացրեց, և նա համոզվեց, որ ցանկացած հարց Վաշինգտոնի հետ կարելի է փողով լուծել։

Ամերիկա-իրանյան առճակատման գերին. ԱՄՆ-ի հաղթանակներն ու պարտություններն Իրաքում

Նոր վարչակազմի օրոք ուղղության փոփոխություն էին սպասում, և առաջին քայլերն արդեն արված են։ Բայդենը հայտնեց Եմենում հարձակողական գործողությունների աջակցության դադարեցման մասին, այդ թվում՝ զենքի արտահանման հաշվին։ Հայտնում էին, որ դա կվերաբերի երեք հազար հատ GBU-39 գերճշգրիտ ռումբերի՝ դեկտեմբերին հաստատված մատակարարմանը (290 միլիոն դոլար արժողությամբ), ինչպես նաև յոթ հազար Paveway IV ռումբերի մատակարարմանը (478 միլիոն դոլար արժողությամբ)։ Վաշինգտոնը հայտարարեց, որ պատրաստվում է Եմենի հակամարտությունը լուծել դիվանագիտական ճանապարհով։ Բացի այդ, փետրվարին հուսիթներին հանեցին ահաբեկչական խմբավորումների ցանկից։

Նոր շրջադարձ

Եվ այնուամենայնիվ, երկու երկրների հարաբերությունների լիակատար վերանայման մասին խոսել չի կարելի։ «Կկշտամբեն, թուքումուր կտան, բայց համագործակցության վերագնահատում տեղի չի ունենա»,-կարծում է Մերձավոր Արևելքի մասնագետ Ալեքսեյ Խլեբնիկովը։ Ըստ նրա` խոսքն ավելի շուտ «վերակալիբրման» մասին է, այսինքն՝ ռազմավարական առումով ոչինչ չի փոխվի։

Նրա հետ համաձայն է Ռուսլան Մամեդովը՝ Միջազգային հարաբերությունների Ռուսաստանյան խորհրդի մերձավորարևելյան նախագծերի մենեջերը։ Նրա խոսքով` շտկումների կարիք վաղուց կար։

«Դեռևս Օբամայի ժամանակներից ամերիկացիներն աճում են սեփական էներգետիկայի առումով, աշխարհում նավթի արդյունահանման հարցում առաջին տեղն են դուրս եկել և հիմա ավելի քիչ ունեն Սաուդյան Արաբիայի կարիքը,-ասում է փորձագետը,-նոր վարչակազմում որոշ մարդիկ ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականության այլ տեսլական ունեն։ Խոսքը դրա վերահավասարակշռման մասին է․ որպեսզի հիմնվեն մի քանի տարածաշրջանային տերությունների վրա և մի փոքր ազատեն իրենց ձեռքերը»։

Մամեդովն ընդգծում է, որ ներտարածաշրջանային դինամիկայում շատ բան կախված է իրանական միջուկային գործարքից։ Էր Ռիադը ԱՄՆ գլխավոր գործընկերներից է Թեհրանի հետ հարաբերություններում։ Եթե կոշտ մոտենան Սաուդյան Արաբիային, դա ինքնըստինքյան ձեռնտու կլինի Իրանին։ Եվ հանուն Խաշուկջիի սպանության հետևում կանգնած մարդկանց պատժելու ԱՄՆ այդպիսի քայլ չէր անի։

Ալեքսեյ Խլեբնիկովը պարզաբանում է` գործողությունների համատեղ համապարփակ ծրագիրը, որը կնքվեց 2015թ․-ին, ծոցի միապետությունների համար «վերջին կաթիլը» դարձավ: Վերջին տասը տարվա ընթացքում տարածաշրջանում մի քանի իրադարձություն տեղի ունեցավ։ Թունիսի և Եգիպտոսի ապստամբությունները, որոնցից հետո առանց ԱՄՆ-ի աջակցության նախագահները զրկվեցին իրենց պաշտոններից, այնուհետև Եգիպտոսում տեղի ունեցած հեղաշրջումը և, որպես հետևանք, Կահիրեին տրվող ամերիկյան ռազմական օգնության դադարեցումը:

Եվ վերջապես Իրանի հետ գործարքը։ Այդ ամենը, քաղաքագետի խոսքով, թագավորություններին, այդ թվում՝ Սաուդյան Արաբիային դրդեց դիվերսիֆիկացնել դիվանագիտական պորտֆոլիոն և ամրապնդել կապերը մյուս տերությունների, օրինակ՝ Ռուսաստանի և Չինաստանի հետ։

Մոսկվան նույնպես սպառազինություն է վաճառում Էր Ռիադին․ 2019-ին սկսվել են առաջին խմբաքանակների մատակարարումները՝ ըստ 2017թ․-ի պարտավորությունների։ Այդ ժամանակ թագավորությունը Ռուսաստանի հետ հուշագիր էր կնքել ՏՕՍ-1Ա համակարգերի, «Կորնետ-ԷՄ» հակատանկային համալիրների, ԱԳՍ-30 նռնականետների և Կալաշնիկովի ԱԿ-103 ինքնաձիգների արտադրության տեղայնացման մասին: 2021թ․-ի սկզբին հայտնեցին, որ սաուդցիները կարող են ձեռք բերել նաև ռուսական Ս-400 զենիթահրթիռային համալիրներ և Սու-35 կործանիչներ:

Մամեդովը հիշեցնում է` պակաս կարևոր չէ նաև այն, որ երկրները համակարգում են նավթային շուկայի քաղաքականությունը։

«Էր Ռիադի և Մոսկվայի հարաբերություններում կարևոր է հաշվի առնել նաև ՕՊԵԿ+ գործարքի ազդեցությունը։ Նա թույլ է տվել երկու կողմերին շատ գումար վաստակել։ Դա շատ պրագմատիկ դասավորություն է, բոլորն էլ օգուտ են ստանում՝ դու ինձ, ես քեզ»։

Սակայն, նրա խոսքով, Վլադիմիր Պուտինի այցերը Սաուդյան Արաբիա կամ թագավոր Սալմանի այցերը Ռուսաստան հաճախ դիտարկվում էին որպես գործիք Վաշինգտոնի հետ խաղերում։

Մամեդովը կարծում է` միապետությունը կարող է ամերիկացիների համար խնդիրներ ստեղծել տարածաշրջանում։ Սակայն բոլորն էլ հասկանում են, որ ԱՄՆ-ն չափազանց կարևոր է Էր Ռիադի համար, իսկ նման զորավարժությունները միայն ուշադրություն գրավելու միջոց են։

«Սաուդյան Արաբիայում կարծում են, որ ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունները կախված չեն նրանից, թե այս պահին ով է Սպիտակ տանը, նրանց կարծիքով՝ երկու երկրների կապերը հաստատուն են, ձևավորվել են տասնամյակների ընթացքում և կդիմանան ցանկացած տատանման»,-եզրափակում է փորձագետը։

Տասնամյակների դաշինքը շատ բանի վրա է անդրադարձել․ գրեթե ամբողջ սաուդյան էլիտան կրթություն է ստանում ԱՄՆ-ում, սաուդյան ռիալը կապված է դոլարին, սպառազինությունն ու զինվորականների ուսուցումը հիմնականում ամերիկյան են։ Դա փոխելու համար երկար տարիներ են պետք։ Ուստի արտաքին քաղաքական կապերի դիվերսիֆիկացիան ավելի շուտ մարտավարական քայլ է, բազմակողմանի ուղղություն, որը համապատասխանում է նոր, բազմաբևեռ աշխարհի պահանջներին։

6
թեգերը:
Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, ԱՄՆ, Ռուսաստան, Սաուդյան Արաբիա
Ըստ թեմայի
ԵԱՏՄ–ն Իրանին ընձեռում է տնտեսական քաղաքականության հնարավորություն Չինաստանի ուղղությամբ
Հաջողվե՞ց համաձայնության հասնել Թուրքիայում ռուսական С-400-ների արտադրության հարցում
IDEX 2021. ինչով կզարմացնի Աբու Դաբիում ռուսական ռազմարդյունաբերական ոլորտը
Էրդողանի «շպագատը». պատրա՞ստ է արդյոք Հայաստանը Անկարայում հնարավոր փոփոխություններին
Հռոմի պապ

Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապը նախազգուշացրել է hամաշխարհային նոր ջրհեղեղի մասին

31
(Թարմացված է 23:22 02.03.2021)
Կաթոլիկ եկեղեցու առաջնորդը կոչ է արել մարդկությանը ուշադրություն դարձնել կլիմային, այլապես լուրջ խնդիրներն անխուսափելի կլինեն։

ԵՐԵՎԱՆ, 2 մարտի – Sputnik. Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը հայտարարել է, որ մարդկությանը համաշխարհային նոր ջրհեղեղ է սպասում։ ՌԻԱ Նովոստիի փոխանցմամբ` նա կարծում է, որ աղետ տեղի կունենա, եթե տարբեր պետությունների առաջնորդները գլոբալ տաքացման դեմ պայքարի համար միջոցներ չձեռնարկեն։

«Այն (համաշխարհային ջրհեղեղը, – խմբ.) տեղի կունենա, եթե շարունակենք ընթանալ նույն ուղով», – ասել է կաթոլիկ եկեղեցու առաջնորդը։

Ֆրանցիսկոս պապի խոսքով` Նոյին հաջողվեց հաղթահարել աղետը բարեգթության շնորհիվ։ Նա քաղաքացիներին ու քաղաքական գործիչներին խելամտության կոչ է արել, նշելով, որ դա «իրավիճակի, մարդկանց, աշխարհի ու նրա խնդիրների նկատմամբ կարեկցանքի դրսևորում է»։

Ալավերդյան. «Ես կարող եմ կանխել գլոբալ տաքացումը»

Ավելի վաղ ԱՄՆ–ի օվկիանոսային և մթնոլորտային հետազոտությունների ազգային վարչության (NOAA) գիտնականները հայտարարել էին, որ անցած տարին երկրորդ ամենատաք ռեկորդային տարին էր Արկտիկայում ուսումնասիրությունների ողջ պատմության ընթացքում։ Միևնույն ժամանակ, վերջին 50 տարիների ընթացքում ջերմաստիճանն այստեղ կրկնակի արագ է աճում մոլորակի մյուս շրջանների համեմատ։

Գլոբալ տաքացումը հեքիաթ չէ. Հայաստանում կարող է բնապահպանական աղետ լինել

31
թեգերը:
ջրհեղեղ, Հռոմի Սրբազան Քահանայապետ Ֆրանցիսկոս պապ, Հռոմի պապ
Ըստ թեմայի
Գարեգին Բ–ն գերիների հարցով պատրաստվում է դիմել Հռոմի պապին
Արցախի մշակութային ժառանգության փրկության հարցով 150 գիտնականներ դիմել են Հռոմի պապին
Հռոմի պապն աղոթել է Կովկասում խաղաղության համար ու կոչ արել բանակցություններ վարել