ԱԹՍ

Իսրայելական «դրոնաթափ». Հրեական պետությունը կվերանայի՞ Ադրբեջանի հետ իր քաղաքականությունը

758
Հայ-ադրբեջանական սահմանային հուլիսյան բախումները կրկին արդիական են դարձրել իսրայելական զենքը Բաքու մատակարարելու խնդիրը։ Հայաստանում այդ համագործակցությունը ծայրահեղ բացասական են ընկալում։

ԵՐԵՎԱՆ, 30 հուլիսի – Sputnik. ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի իսրայելական The Jerusalem Post պարբերականին  վերջերս տված  հարցազրույցը բավականին կոշտ շեշտադրումներ ուներ։ Զոհրաբ Մնացականյանն ուղիղ հասկացրեց, թե որքան կործանարար է Թել Ավիվի քաղաքականությունը, որը կարելի է հանցագործություն որակել։ Նախարարը նշեց, որ Ադրբեջանին հրթիռներ և անօդաչու թռչող սարքեր մատակարարելիս Իսրայելը պետք է հասկանա, որ հենց այդ համակարգերից են նրանք գնդակոծում հայկական բնակավայրերն ու խաղաղ բնակիչներին։

Հատկանշական է, որ Իսրայելն ինքը, հակամարտությունների մեջ լինելով մի շարք հարևանների հետ, շատ ցավագին է ընդունում զենքերի մատակարարում իր թշնամիներին։ Իսրայելական կործանիչները պարբերաբար հարվածներ են հասցնում Սիրիայի և Լիբիայի տարածքում գտնվող զինապահեստներին։

Բայց վերադառնանք Ադրբեջանին։ Հումանիտարից զատ Իսրայելին, ըստ էության, պետք է մտահոգեն նաև ադրբեջանական բանակի զգալի կորուստները։ Հայաստանի հետ բախումների հաշված օրերի ընթացքում Ադրբեջանը կորցրեց իսրայելական արտադրության կամ մշակման ԱԹՍ-ներ, ընդ որում՝ դրանցից մի քանիսը ոչ թե խոցվել են, այլ «գերվել»՝ ռադիոէլեկտրոնային պայքարի համակարգերի օգնությամբ։

Ասել, թե դա հսկայական վնաս է հասցնում իսրայելական ռազմարդյունաբերական համալիրի իմիջին, նշանակում է ոչինչ չասել։ Թվում է՝ այս ամենը պետք է որ ստիպեր հրեական պետությանը վերանայել Բաքվի հետ իր քաղաքականությունը։ Հակամարտության սրման օրերին նույն այդ The Jerusalem Post-ի էջերում նմանատիպ կոչ պարունակող հոդված էր հայտնվել։

Գործնականում, սակայն, ամեն ինչ այդքան հուսադրող չէ, որքան կցանկանայինք։ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Արևելագիտության ինստիտուտի Իսրայելի բաժնի աշխատակից Սերգեյ Մելքոնյանը կարծում է, որ Իսրայելը Ադրբեջանի հետ ռազմատեխնիկական համագործակցության զարգացման կուրսի կտրուկ վերանայման չի գնա։

Որպեսզի Բաքվում չկասկածեն. հայ զինծառայողները լուսանկարվել են ադրբեջանական ԱԹՍ-ի հետ

Նախևառաջ, վերանայելով մարտերի ընթացքում «դրոնաթափի» խնդիրը` Իսրայելը, ամենայն հավանականությամբ, ավելի ինտենսիվ կդարձնի այդ դրոնները կառավարող ադրբեջանցի օպերատորների նախապատրաստման դասընթացները, քան թե կհրաժարվի Բաքվի նման հաստատուն և վճարունակ հաճախորդից։

«Ինձ թվում է՝ Տավուշի իրադարձությունները միայն կբարձրացնեն իսրայելցի մասնագետների և ադրբեջանցի զինվորականների միջև համագործակցության մակարդակը՝ Հայաստանի հետ հետագա բախումներում կորուստների թիվը նվազեցնելու համար։ Իսրայելցիներն ավելի հակված են մտածել, որ խոցված և բռնված դրոնների այդպիսի քանակության պատճառը ոչ թե դրանց անկատարությունն է, այլ սպասարկող անձնակազմի ոչ բավարար որակավորումը»,-նշեց Մելքոնյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում։

Ինչ վերաբերում է մարդասիրական և բարոյական բաղկացուցչին, ապա, նրա խոսքով, այստեղ խոսքը կրկին realpolitik սկզբունքների մասին է։ Նման պայմաններում ոչ մի զգացմունքայնություն չի կարող գերակշռել քաղաքական էլիտաների ցինիզմին ու հաշվենկատությանը։ Հենց այս տրամաբանության մեջ է փորձագետը տեսնում նաև պատճառը, համաձայն որի Իսրայելը համառորեն հրաժարվում է ընդունել Հայոց ցեղասպանությունը։

Անկասկած, Իսրայելում կան քաղաքական ուժեր, որոնց լոբբին Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների զարգացումն է, բայց կան և կուսակցություններ, որոնք Հայաստանի հետ երկխոսության բարելավման կողմնակից են։ Բայց վերջինները ծանրակշիռ քաղաքական ազդեցություն չունեն։ Այդ պատճառով էլ ներկայիս «ստատուս քվոն» շարունակելու է պահպանվել։

«Հարկ է ևս մի կարևոր բան հաշվի առնել․հիմա Իսրայելն ինքը խորը քաղաքական ճգնաժամի մեջ է։ Մինչև օրս այնտեղ չեն կարողանում ընդունել 2020թ․-ի բյուջեն, ինչի պատճառով մեծ դժվարությամբ ձևավորված իշխող կոալիցիան կարող է փլվել»,-ասում է փորձագետը։

Մելքոնյանը վստահ է, որ այս ներքաղաքական խնդիրների ֆոնին դժվար թե արժե ակնկալել արտաքին քաղաքականության ուղղվածության ռադիկալ փոփոխություններ։

Ինչ կլինի այն երկրների հետ, որոնք կուշանան ԱԹՍ-ների մրցավազքից. Վրթանեսյանի տեսակետը

758
թեգերը:
Զենք, անօդաչու թռչող սարք, Հայաստան, Սահման, հայ-ադրբեջանական, Ադրբեջան, Իսրայել
Ըստ թեմայի
Ադրբեջանական ԱԹՍ–ն հայտնվել է հայերի ձեռքում. մի լուսանկարի պատմություն
SkyStriker ԱԹՍ-ն անվնաս հայտնվել է ՀՀ զինված ուժերի ձեռքում․ Հովհաննիսյանը հաստատեց
Մեծ գլխացավանք հանդիսացող ԱԹՍ–ներից հայկական ԶՈՒ–ն շատ լավ է գլուխ հանում. Հովհաննիսյան
Հրետակոծությունից վնասված տուն Հադրութում

Արցախյան սրացումը և ռուսական գործոնը Կովկասում

258
ԼՂՀ–ում զինված դիմակայության սրացումը, Բաքվի և Երևանի երկար տարիների ռազմաքաղաքական հակասություններն այսօր երրորդ երկրներն օգտագործում են որպես գործիքներ` ոչ բարի նպատակների հասնելու համար։

Ալեքսանդր Խրոլենկո, ռազմական վերլուծաբան

Տպավորություն է ստեղծվում, որ ինչ–որ մեկը ձգտում է Ռուսաստանին Կովկասում ներքաշել մեծ պատերազմի մեջ Բելառուսից, Սիրիայից,  «Հյուսիսային հոսք-2»–ից և աշխարհաքաղաքական դիմակայման այլ կետերից նրա ուժերն ու միջոցները շեղելու համար։ Հակամարտության անմիջական մասնակիցները` Երևանն ու Բաքուն, գիտակցաբար կամ հարկադրաբար «քաշում են» Մոսկվային, քանդում ԱՊՀ և ՀԱՊԿ անվտանգության համակարգը։

Կան նաև աշխարհաքաղաքական ռիսկեր, կապված սեփական շահերը Կովկասում ունեցող մի շարք արևմտյան երկրների «ուժերի արտաքին պրոյեկտման» հետ։

ԼՂՀ խնդիրը ռազմական ճանապարհով չի լուծվում։  Կարգավորման այս կանխադրույթի հետ համաձայն են հակամարտության երկու կողմերը` Ադրբեջանն ու Հայաստանը (որը պաշտպանում է բանակցությունների կողմ չհանդիսացող ԼՂՀ շահերը) և ԵԱՀԿ ՄԽ–ն իր երեք համանախագահների` Ռուսաստանի, ԱՄՆ–ի և Ֆրանսիայի գլխավորությամբ։ Բանակցային գործընթացը ընթանում է դանդաղ և դժվար, սակայն օբյեկտիվ պատճառներ չկան, որպեսզի սեպտեմբերի 27-ը վերածվի ակտիվ ռազմական գործողությունների` ծանր հրետանու, տանկերի, հրթիռային համալիրների և հարվածային ավիացիայի կիրառմամբ։

Հայաստանի և Ադրբեջանի ռազմական գերատեսչությունների ծավալած «մրցակցությունը» հակառակորդի խոցված տանկերի տեսանյութերի հրապարակման առումով, երկու կողմից մտահոգիչ վիճակագրությունը Ռուսաստանում անկեղծ կարեկցանք է առաջացնում հայ և ադրբեջանցի ժողովուրդների նկատմամբ։ Օբյեկտիվորեն մարտական գործողությունները շահավետ չեն հակամարտության և ոչ մի կողմի համար, և հետագա էսկալացիայի դեպքում կարող են ամենաանսպասելի հետևանքները լինել. օտարերկրյա խաղաղապահների  մուտք (անվտանգության գոտիների ձևավորում) կամ դեպքերի ամենաբացասական զարգացումների դեպքում` ՀԱՊԿ անդամ–երկրների (նախևառաջ` Ռուսաստանի-ի) և ՆԱՏՕ–ի (ակնարկում է Թուրքիան) մասնակցությամբ լայնածավալ պատերազմ Հարավային Կովկասում։

Ռուսաստանի 20 հազար հայ կամավորագրվել են Արցախ մեկնելու համար. Արա Աբրահամյան

Հիշեցնեմ, որ ադրբեջանահայկական բնակչությամբ տարածաշրջանում հակամարտությունը սկսվել է 1988 թվականի փետրվարին, երբ ԼՂՀ ինքնավար մարզը հայտարարեց Ադրբեջանական ԽՍՀ–ի կազմից դուրս գալու մասին։ Առաջին փուլում խաղաղապահների դերը կատարում էին ԽՍՀՄ ՆԳՆ ներքին զորքերը, որոնց հաջողվում էր երեք տարի զսպել ակտիվ զինված հակամարտությունը։ Խորհրդային Միության փլուզումից  և ներքին զորքերի դուրսբերումից հետո մարտերը նոր թափ առան, և 1994 թվականին Ադրբեջանը կորցրեց վերահսկողությունը ԼՂՀ մեծ մասի և 7 հարակից շրջանների նկատմամբ։ ԵԱՀԿ ՄԽ–ի շրջանակում հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված բանակցություններն ընթանում են 1992 թվականից, ժամանակ առ ժամանակ զինված դիմակայությունը սրվում է։

Անհապաղ դադարեցնել կրակը

Մարտական գործողությունների յուրաքանչյուր օրը նոր զոհեր և ավերումներ է խոստանում։ Ստեղծված իրավիճակում արդեն սկզբունքային չէ, թե սեպտեմբերի 27-ին առաջինն ո՞վ է կրակ բացել ծանր հրետանուց և տանկերից, ո՞վ մարտի դաշտում օպերատիվ արվեստի ոլորտում կցուցադրի իր գերակայությունը։ Այսօր գլխավորը ԼՂՀ սահմանին էսկալացիան կասեցնելն է, բանակցությունների սեղանի շուրջ վերադառնալն ու մարդկային կյանքերը պահպանելն է։ Պետք չէ մոռանալ նաև դաշնակցային պարտավորությունների մասին։

Եթե Բաքուն և Երևանն իրենց Մոսկվայի դաշնակից են համարում, նրանք պետք է հաշվի առնեն ռուսական դիրքորոշումը, գիտակցեն փոխհարաբերությունների առկա համակարգի ու տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի փլուզման հետևանքները։ Նույնիսկ հաշվի առնելով դժվարագույն հակասությունների փունջը, զինված հակամարտության կողմերի ծանրակշիռ փաստարկներն ու պատճառաբանությունները, Ռուսաստանին Կովկասում պատերազմ հարկավոր չէ։ ՌԴ ԱԳՆ-ում ԼՂՀ հակամարտության կողմերին կոչ են արել «անհապաղ դադարեցնել կրակը»։

Կարծում եմ, բանականությունը կհաղթանակի, և իրավիճակը տարածաշրջանում չի հասնի կոալիցիոն խմբավորումների մասնակցությամբ լայնամասշտաբ ռազմական էսկալացիայի։ Առավել ևս, որ միջազգային արձագանքը ղարաբաղյան սրացման նկատմամբ ընդհանուր առմամբ կառուցողական է։ Մտահոգություն են հայտնում և միջնորդական ծառայություններ են առաջարկում ԵՄ երկրները, ԱՄՆ-ը, Իրանը։

Ուժային սցենարի զարգացմանն աջակցում է միայն Թուքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, բայց գերազանցապես խոսքերով։ Նույնիսկ ռազմատենչ Անկարան Հարավային Կովկասում ծավալված վտանգավոր խաղում կորցնելու բան ունի։ Հայաստանի վրա հարձակումն անխուսափելիորեն կառաջացնի ՀԱՊԿ-ի պատասխանը, այսինքն պատերազմ Ռուսաստանի հետ (իսկ դա Հունաստանն ու Կիպրոսը չեն)։ Ո՞վ է թեժ իրադարձությունների հիմնական պատվիրատուն և շահառուն։

Զարմանալի պայծառատեսություն

Զգալիորեն կանխելով իրադարձություններն ու դրանց նկատմամբ Վաշինգտոնի պաշտոնական արձագանքը, ԱՄՆ–ի դիվանագիտական ներկայացուցչությունները Ադրբեջանում և Հայաստանում ուրբաթ օրը` սեպտեմբերի 25-ին, նախազգուշացրին իրենց քաղաքացիներին սրվող իրավիճակի վերաբերյալ։  Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատունը խորհուրդ էր տվել զերծ մնալ ԼՂՀ, Դիլիջանի ազգային պարկից հյուսիս ընկած շրջաններ (մինչև Տավուշի մարզում Վրաստանի հետ սահման) այցելությունից։ Նույն օրը Ադրբեջանում ԱՄՆ դեսպանատունը կոչ արեց իր քաղաքացիներին դուրս չգալ Ապշերոնյան  թերակղզու սահմաններից «հայ–ադրբեջանական սահմանագոտում լարվածության սրացման հետ կապված»։ Գուցե սա ոչ թե սովորական զուգադիպություն է, այլ բարդ ռազմաքաղաքական կոմբինացիայի հետևանք։

Արցախի խաղաղ բնակչության շրջանում կա 4 զոհ. ՄԻՊ

Ռուսաստանի սահմանների մոտ տնտեսական և ռազմական ոլորտներում գերակայություն հաստատելու Միացյալ Նահանգների ձգտմանը լիովին համապատասխանում են Կովկասում և այլ տարածաշրջաններում միջին ինտենսիվության մի շարք ծրագրված զինված հակամարտությունները։  ԱՊՀ երկրների բնակիչներին նրանք չեն խղճում, իսկ ռուսական ռեսուրսները երաշխավորված կուղղվեն ռազմական սպառնալիքը վերացնելուն։  Այսինքն, Մոսկվայի մոտ պակաս ուժ և միջոցներ կմնա աշխարհի այլ հատվածներում Վաշինգտոնի հետ մրցակցելու համար։ ԼՂՀ հակամարտության սրացումը ակնհայտորեն խնդիրներ է ստեղծում Ռուսաստանի համար և լիովին համապատասխանում ԱՄՆ ազգային շահերին։

 

258
թեգերը:
հայ-ադրբեջանական, ԱՄՆ, Ռուսաստան, Արցախ
Ըստ թեմայի
Ռուսաստանը մշտական շփման մեջ է նաև ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների հետ
Ռուսաստանը Թուրքիային զսպելու համարժեք գործիքակազմ ունի. թուրքագետ
«Հենց նոր ուղղաթիռ ենք խոցել, հավանական է` ուղղաթիռներ». Արծրուն Հովհաննիսյան
Նիկոլ Փաշինյանն ու Վլադիմիր Պուտինը. արխիվային լուսանկար

Պուտինն ու Փաշինյանը հեռախոսազրույց են ունեցել

549
(Թարմացված է 20:57 29.09.2020)
Հեռախոսազրույցը տեղի է ունեցել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի նախաձեռնությամբ։

ԵՐԵՎԱՆ, 29 սեպտեմբերի - Sputnik. Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ: Տեղեկությունը հայտնում է Կրեմլի մամուլի ծառայությունը:

«Հայկական կողմի նախաձեռնությամբ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ»,-ասված է հաղորդագրության մեջ:

Նշվում է, որ Պուտինի և Փաշինյանի հեռախոսազրույցի ընթացքում շեշտվել է հակամարտող կողմերի միջև հրադադարի անհրաժեշտությունը։

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Վերջին տեղեկություններով` հակառակորդի կրակոցների հետևանքով զոհվել են 80 զինծառայողներ և 3 քաղաքացիական անձինք։ Հայկական կողմը շուրջ 200 վիրավոր ունի։ Ադրբեջանի կենդանի ուժի վերաբերյալ պաշտոնական տեղեկություններ չկան, սակայն հայկական կողմը հայտնում է, որ հակառակորդի կորուստներն անհամեմատ մեծ են։

ԱԳՆ-ն հերքում է. Հայաստանն Ադրբեջանի Դաշքեսանի շրջանը չի հրթիռակոծել

Ըստ այս պահին հայտնի տեղեկությունների` Ադրբեջանը զրկվել է նաև 52 ԱԹՍ–ից, 6 ուղղաթիռից, 92 զրահատեխնիկայից, 1 ինքնաթիռից և 82 ավտոտրանսպորտից։ Արցախում և Հայաստանում ռազմական դրություն և համատարած զորահավաք է հայտարարվել։

Ադրբեջանի ԶՈւ–ի թիրախ դարձած Մարտունին «Գրադից» հետո. լուսանկարներ, տեսանյութ

Սեպտեմբերի 29–ին ադրբեջանական զինուժը կրակ է բացել նաև Հայաստանի ուղղությամբ։ Մասնավորապես թիրախավորվել է Վարդենիսի տարածաշրջանը։ Վարդենիսում թշնամու ԱԹՍ հարվածից քաղաքացիական ավտոբուս է այրվել և մեկ խաղաղ բնակիչ զոհվել։

549
թեգերը:
հեռախոսազրույց, Նիկոլ Փաշինյան, Վլադիմիր Պուտին
Ըստ թեմայի
«Դա անհնար է». Փաշինյանն ասաց` ինչ է պետք բանակցությունների համար
Թուրքիան ու այլ երկրներ չպետք է միջամտեն Հայաստանի և Ադրբեջանի հակամարտությանը. Բայդեն
Փաշինյանը զանգել է Պուտինին

Հայ զինծառայողները մեկ կադրում երկու ԱԹՍ են խոցում. տեսանյութ

0

Հայկական միասնական տեղեկատվական կենտրոնի հրապարակած տեսանյութում Մարտունու շրջանում հայկական ԶՈՒ-ն ևս 2 ԱԹՍ է ոչնչացնում:

«Մի կադրում երկու անօդաչու սարքի խոցում. Մարտունի»,- նշված է տեսանյութին կից գրառման մեջ:

 

 

0
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիա Արցախում. 2020