F-35

100 միլիոնանոց պարադոքս․ ինչու է F-35-ի պոչը պոկվում գերձայնային արագության ժամանակ

599
(Թարմացված է 23:36 30.04.2020)
F-35 ամերիկյան բազմաթիրախային կործանիչ ռմբակոծիչի ստեղծման, շահագործման ու առաջխաղացման պատմությունը համոզչ կերպով ցուցադրում է մարքեթինգի կարևորությունը սպիտակ անտեսանելի ինքնաթիռի արտադրության տեխնոլոգիաների հարցում։

Ալեքսանդր Խրոլենկո, ռազմական վերլուծաբան

Պենտագոնին մոտ կանգնած Defense News պարբերականը հերթական անգամ հրապարակել է F-35 Lightning II («Կայծակ») նորագույն կործանիչ -ռմբակոծիչի մասին մասնագետների բավականին քննադատական գնահատականները։ Փաստերը վկայում են, որ F-35-ը մինչձայնային կործանիչ է, որին ամբողջովին ուժով արագանալու համար մեկ րոպեից քիչ է պետք։ Ավելի քան մեկ մախ արագության դեպքում 60 վայրկյան հետո չափազանց տաքանալուց կորպուսի քայքայման վտանգ է առաջանում, իսկ 1,6 մախից հետո ինքնաթիռի պոչը կարող է պարզապես պոկվել։

Մեկ մախ արագություն հավաքելու դեպքում F-35 կործանիչը կորցնում է նաև  «անտեսանելի» լինելու հատկությունը։ Դրսի կողմից կցած ցանկացած զենքի շնորհիվ «Կայծակը» նկատելի է դառնում նույնիսկ մինչ ձայնային արագությունների դեպքում։ Նշված խնդիրները տեխնիկապես անշտկելի են։

Ֆիզիկայի կանոններն անվիճելի են։ Պենտագոնն օպերատիվ կերպով շտկել է «շահագործման բնութագրերը», հիմա F-35-ը համարվում է մինչձայնային ինքնաթիռ՝ կարճ ժամանակում արագություն հավաքելու հնարավորությամբ։

Տեխնոլոգիապես հավասար հակառակորդի դիմաց F-35 կործանիչը թիրախ է դառնում։ Օդային մարտում ելքը կանխատեսելի է, օրինակ, բարձ արագություն ու մանևրերի մեծ հնարավորություն ունեցող ռուսական արտադրության «Սուշկաների» ու «Միգերի» հետ։

Հինգերորդ սերնդի թերացումները

F-35-ի նպատակն է վերացնել հակառակորդին ավելի շուտ, քան այն կարող է հայտնաբերել «անտեսանելի ինքնաթիռը»։ Սակայն ամերիկյան բազմաթիրախային կործանիչը նման առաքելությունում հաջողության  հասնելու համար չափազանց «հում» է թվում։ Նախորդ տարվա հունիսին F-35-ի հիմնական 13 տեխնիկական խնդիրների մասին տեղեկություն էր հրապարակվել։ Խոսքն այն թերությունների մասին է, որոնք ազդում են ինքնաթիռի՝ մարտական խնդիրներ լուծելու ունակության ու օդաչուի անվտանգության վրա։ Այն ժամանակվանից առանցքային թերությունների ցանկը նվազել է ու դրանց թիվը հինգի է հասել։ Սակայն 5-ն էլ չափազանց շատ է 100 միլիոն դոլարանոց ինքնաթիռի համար։ Իրավիճակն ավելի պարադոքսալ է` հաշվի առնելով, որ F-35 Lightning II-ի ստեղծման արժեքը 1,3 տրիլիոն դոլար էր, ու բազմաթիրախային կործանիչ-ռմբակոծիչը 2011 թվականից է արտադրվում։

ՍՈւ– 30 կործանիչների առաջին խմբաքանակը ժամանեց Հայաստան. տեսանյութ

Արտադրող Lockheed Martin-ը հույս ունի F-35-ի ծրագրային ապահովման խնդիրը լուծել մինչ 2020 թվականի վերջը։ Սակայն  այդ ամենը չի խանգարում արտադրել ու ակտիվորեն  վաճառել «անտեսանելի ինքնաթիռները»  դաշնակից երկրներին՝ Ավստրալիային, Մեծ Բրիտանիային, Նորվեգիային, Իսրայելին, Իտալիային, Ճապոնիային և այլ երկրներին։

Lockheed Martin-ի արտադրանք ստեղծելու ճանապարհին տարբեր խնդիրներ են հանդիպում։ ԱՄՆ-ի գործընկեր մի քանի երկրներ սպառնացել են դուրս գալ F-35-ի համատեղ արտադրության ծրագրից դրա «լրտեսական» ծրագրային ապահովման պատճառով։ Խնդիրը ALIS տեղեկատվական ծրագիրն է, որը հետևում է F-35 ինքնաթիռի տեղափոխություններին, մանևրերին ու առաքելություններին մոլորակի ցանկացած կետից՝ անկախ սեփականատեր երկրի ցանկությունից։

Կործանիչը խաղալիք չէ

Ավելի վաղ անհաջող էր ճանաչվել F-22 Raptor հինգերորդ սերնդի կործանիչի ստեղծման փորձը։ Պենտագոնն ընդամենը 187 հատ F-22 էր գնել, իսկ ծրագրվում էր, որ պետք է 384-ը գնի։ Էժանացած F-35 Lightning II-ը մեկ շարժիչի հաշվին նվազեցրել է արագությունը, մանևրեր անելու հնարավորություններն ու մարտական բեռնվածությունը։ Սա ավելի  ակնհայտ է դառնում նմանատիպ ինքնաթիռների հետ համեմատելիս։

Հիպոթետիկ մարտում ռուսական Սու-57 հինգերորդ սերնդի կործանիչն ունակ է առաջինը հայտնաբերել ու վերացնել F-35-ին (և F-22),  կռվել հակառակորդի հետ նույնիսկ բարձր բեռնվածության դեպքում ու գերձայնային արագությունների վրա։ Ի դեպ՝ ռուսական ինքնաթիռն առանց ֆորսաժը միացնելու է անցնում գերձայնային արագության։

Սու-57 կործանիչը թռիչքային ու մարտական լուրջ բնութագրեր ունի, որոնք զգալիորեն գերազանցում են F-22 ու F-35 հինգերորդ սերնդի ամերիկյան անալոգներին։ ԱՄՆ-ի փորձագետները ստիպված ընդունում են ռուսական կործանիչի առավելությունն ու առանձնացնում են գերձայնային արագությունների վրա Սու-57-ի մանևրեր անելու մեծագույն հնարավորությունները, որոնման ու հետևելու ինֆրակարմիր համակարգը, որը չունի նույնիսկ գերթանկ F-22 Raptor-ը։

Հայաստանը հիանալի ընտրություն է արել. ռուս գեներալ–գնդապետը` Սու-30ՍՄ կործանիչների մասին

Ռուսական կործանիչը կարող է օդային ու երկրային թիրախները հայտնաբերել մինչև 400 կմ հեռավորության վրա, միաժամանակ 62 օբյեկտի հետևել, հրահանգներ փոխանցել այլ ինքնաթիռներին ու անօդաչու թռչող սարքերին։ Մինչ 2028 թվականը Ռուսաստանի ռազմատիեզերական ուժերը պետք է 76 նման  ինքնաթիռ ստանան։ Սու-57 հինգերորդ սերնդի ռուսական կործանիչներն (սերիական արտադրությունը 2019 թվականից) անխուսափելիորեն համաշխարհային շուկայում առաջ կանցնեն մրցակիցներից։

599
թեգերը:
Զենք, Ռուսաստան, ԱՄՆ
Դմիտրի Պեսկով. արխիվային լուսանկար

Կրեմլը մեկնաբանել է Թուրքիայում գտնվող Սուրբ  Սոֆիայի տաճարի կարգավիճակի հարցը

13
(Թարմացված է 15:58 06.07.2020)
ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը նշել է, որ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը ոչ միայն հոգևոր, այլ նաև զբոսաշրջային արժեք է։

ԵՐԵՎԱՆ, 6 հուլիսի –Sputnik. Կրեմլում հույս ունեն, որ Թուրքիայի իշխանությունները Սուրբ Սոֆիայի տաճարի կարգավիճակի մասին հարցի որոշման ժամանակ հաշվի կառնեն այդ սրբավայրի նշանակությունը։ ՌԻԱ Նովոստիի փոխանցմամբ` լրագրողների հետ զրույցում հարցն այսօր այսկերպ է մեկնաբանել Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը։

Ավելի վաղ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն իր օգնականներին հանձնարարել էր ուսումնասիրություն անցկացնել` նպատակ ունենալով Սուրբ Սոֆիայի տաճարը նախապատրաստել այն պաշտոնապես մզկիթի վերափոխելու համար։

Պեսկովը նշել է, որ Կրեմլը չի կարող մեկնաբանել բուն որոշումը, քանի որ դա Թուրքիայի ներքին գործն է։  Նա հիշեցրել է, որ այդ հարցով իր կարծիքն արդեն իսկ  հայտնել է ռուսական ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդը, ինչպես նաև փոխարտգործնախարարը։

«Կարող եմ միայն ասել, որ, անկասկած, մենք հույս ունենք, որ Սոֆիայի կարգավիճակը` որպես համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ, հաշվի կառնվի», –լրագրողներին ասել է Պեսկովը։

Սուրբ Սոֆիան ուզում են մզկիթ դարձնել. հայ ճարտարապետի վերականգնած գմբեթի տակ նամազ կհնչի՞

ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղարը նաև նշել է, որ հոգևոր արժեքից բացի, տաճարն ունի կարևոր զբոսաշրջային նշանակություն։ Պեսկովը հիշեցրել է, որ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը սիրված համաշխարհային գլուխգործոց է բոլոր երկրների զբոսաշրջիկների համար, այդ թվում` Ռուսաստանի։

Ֆրանսիայի և ԱՄՆ–ի արտգործնախարարությունները արդեն կոչ են արել Թուրքիայի ղեկավարությանը հրաժարվել Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթ դարձնելու ծրագրից։

Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլն իր հերթին խորը մտահոգություն է հայտնել  Սուրբ Սոֆիայի տաճարի թանգարանային կարգավիճակը վերանայելու վերաբերյալ որոշ թուրք քաղաքական գործիչների կոչերի հետ կապված։ Նա հայտարարել է, որ «Սուրբ Սոֆիային սպառնացող վտանգը ողջ քրիստոնեական քաղաքակրթությանը սպառնացող վտանգ է»։

Թրամփին վատություն անել և սուրբ Սոֆիան վերածել մզկիթի. Էրդողանն իր ամպլուայի մեջ է

13
թեգերը:
Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան, մզկիթ, Սուրբ Սոֆիայի տաճար, Թուրքիա, Դմիտրի Պեսկով, Կրեմլ
Ըստ թեմայի
Ինչ է կատարվում Երևանի «Կապույտ մզկիթի» դռներից այն կողմ. լուսանկարներ
Բաբայան. «Արցախում որևէ մզկիթ չի պղծվել»
Քրիստոնեական Հայաստանի իսլամական սիրտը․ ինչո՞վ է հայտնի Երևանի Կապույտ մզկիթը
Ուլան Բատոր. արխիվային լուսանկար

Մոնղոլիան դրական է վերաբերվում ՀԱՊԿ-ին միանալու հրավերին․ Զինովև

27
(Թարմացված է 14:44 06.07.2020)
Մոնղոլիան ՀԱՊԿ-ի աշխատանքին միանալու հրավեր է ստացել, ու Ռուսաստանի շահերի տեսակետից դա մեծ նշանակություն ունի։

ԵՐԵՎԱՆ, 6 հուլիսի — Sputnik. Մոնղոլիան դրական է արձագանքել Հավաքական անվտանգության մասին պայմանագրի կազմակերպությանը (ՀԱՊԿ) միանալու հրավերին։ ՌԻԱ Նովոստիի փոխանցմամբ՝ ՌԴ ԱԳՆ Ասիայի առաջին դեպարտամենտի տնօրեն Գեորգի Զինովևը նման հայտարարություն է արել Դաշնության խորհրդում։

Նրա խոսքով՝ Մոնղոլիան ՀԱՊԿ-ի աշխատանքին միանալու հրավեր է ստացել, ու Ռուսաստանի շահերի տեսակետից դա մեծ նշանակություն ունի։

«Մոնղոլիան դրական է դիտում այդ հրավերը։ Այն արձագանք է գտնում երկրի ղեկավարության շրջանում», - ասել է ռուս դիվանագետը։

Մոնղոլիան նաև հետաքրքրություն է ցուցաբերում նաև Շանհայի համագործակցության կազմակերպության հանդեպ այն բանից հետո, երբ Հնդկաստանն ու Պակիստանն այդ կազմակերպություն են մտել։

Ավելին՝ Մոնղոլիայի ու Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի միջև բանակցային գործընթաց է սկսվում։

Ավելի վաղ ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովն ասել էր, որ Շանհայի համագործակցության կազմակերպությունն ու ԱՊՀ-ն ապագայում կարող են ՀԱՊԿ գործընկերների կարգավիճակ ստանալ։ Նա հիշեցրել էր, որ ՀԱՊԿ գործընկերների ու դիտորդների կարգավիճակի հաստատման մասին որոշումը կազմակերպության մասնակից պետությունների ղեկավարները կայացրել են Ղազախստանում երկու տարի առաջ։

Ադրբեջանը հանուն ՀԱՊԿ–ի քաղաքական առևտուր կսկսի՞ Ռուսաստանի ու Արևմուտքի հետ

ՀԱՊԿ անդամ երկրներն են Հայաստանը, Ռուսաստանը, Բելառուսը, Տաջիկստանը, Ղրղզստանն ու Ղազախստանը։

27
թեգերը:
Ռուսաստան, Մոնղոլիա, Հավաքական անվտանգության պայմանագիր կազմակերպություն (ՀԱՊԿ)
թեմա:
Հայաստան և ՀԱՊԿ
Ըստ թեմայի
ՀԱՊԿ-ը առայժմ չի չեղարկել սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին նախանշված զորավարժությունները
ՀԱՊԿ ներուժը կարևոր է կորոնավիրուսի ստեղծած սպառնալիքներին արձագանքելու համար. Լավրով
Լավրովն ասաց` ով կարող է ՀԱՊԿ դիտորդ դառնալ ապագայում
Արմեն Սարգսյանն այցելել է Հայաստանի պետական սահման

Հայաստանի և Ռուսաստանի բարեկամության խորհրդանիշները. նախագահն այցելել է պետական սահման

0
(Թարմացված է 16:02 06.07.2020)
Արմեն Սարգսյանը տիկնոջ հետ եղել է նաև Նոր Շեն (Խարկով) գյուղում, որտեղից երևում են հայոց հինավուրց Անի մայրաքաղաքի ավերակները: Նրանք զրուցել են գյուղի միակ բնակչի՝ Վահանդուխտ տատի հետ:

ԵՐԵՎԱՆ, 6 հուլիսի — Sputnik. Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանն անցյալ շաբաթավերջին այցելել է Հայաստանի պետական սահման, եղել Ռուսաստանի սահմանապահ զորքերի ջոկատում։ Այն համաձայն 1992թ. սեպտեմբերի 30-ի Հայաստանի և Ռուսաստանի միջպետական համաձայնագրի, իրականացնում է Թուրքիայի և Իրանի հետ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանի հսկողությունը: Տեղեկությունը հայտնում են ՀՀ նախագահի մամուլի ծառայությունից։

Президент Армении Армен Саркисян во время посещения отряда российских пограничных войск (5 июля 2020).
© Photo / official site of the President of RA.
Արմեն Սարգսյանն այցելել է Հայաստանի պետական սահման

Հայաստանում Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայության սահմանապահ վարչության պետ, գեներալ-լեյտենանտ Ռոման Գոլուբիցկին զեկուցել է սահմանին տիրող իրավիճակի, սահմանապահների օպերատիվ-ծառայողական գործունեության, սահմանամերձ գյուղերի բնակիչների և հայ գործընկերների հետ սերտ համագործակցության մասին:

Президент Армении Армен Саркисян во время посещения отряда российских пограничных войск (5 июля 2020).
© Photo / official site of the President of RA.
Արմեն Սարգսյանն այցելել է Հայաստանի պետական սահման

«Հայաստանում Ռուսաստանի Դաշնության ԱԴԾ սահմանապահ վարչությունը հաջողությամբ լուծում է իր առջև դրված խնդիրները», - ասել է նախագահ Արմեն Սարգսյանը՝ շնորհակալություն հայտնել բարեխիղճ ծառայության համար և հաջողություններ մաղթել սահմանապահներին:

Նախագահ Սարգսյանը նշել է, որ պետական սահմանին ծածանվող Հայաստանի և Ռուսաստանի պետական դրոշները փոխվստահության վրա հիմնված մեր բարեկամական և դաշնակցային հարաբերությունների խորհրդանիշն են:

Президент Армении Армен Саркисян во время посещения отряда российских пограничных войск (5 июля 2020).
© Photo / official site of the President of RA.
Արմեն Սարգսյանն այցելել է Հայաստանի պետական սահման

Նախագահ Սարգսյանը տիկնոջ՝ Նունե Սարգսյանի հետ եղել է նաև Նոր Շեն (Խարկով) գյուղում, որտեղից երևում են հայոց հինավուրց Անի մայրաքաղաքի ավերակները: Նրանք զրուցել են գյուղի միակ բնակչի՝ Վահանդուխտ տատի հետ:

0
թեգերը:
դրոշ, Ռուսաստան, Հայաստան, Արմեն Սարգսյան