Ասելիք չի մնացել. Ասկերանի Ուղտասար գյուղի նորակառույց դպրոցից հանում են գույքը

896
Համաձայն ԼՂ եռակողմ համաձայնության գյուղն անցնելու է Ադրբեջանին։ Գյուղի 350 բնակիչները մնալու են անտուն։ Այժմ տարհանվում է գյուղի գույքը։

Sputnik Արմենիայի նկարահանող խումբն ականատես է եղել, թե ինչպես են Արցախի Ասկերանի շրջանի Ուղտասար գյուղի նորակառույց դպրոցից հանում գույքը։ Դպրոցի տնօրենը տեսախցիկի առջև չի խոսում, ասում է` ասելիք չի մնացել։

«Մի քանի ամիս առաջ շատ բան կասեի, բայց հիմա` էլ ի՞նչ խոսեմ։ Ամեն ինչ ձեր աչքերով տեսնում եք», – ասաց նա։

Վերջերս կառուցված և վերանորոգված դպրոցի գույքը տեղափոխվում է Ասկերան համայնք։

Համաձայն ԼՂ եռակողմ համաձայնության` Ուղտասար գյուղն անցնելու է Ադրբեջանին։ Գյուղի 350 բնակիչները մնալու են անտուն։ Այժմ տարհանվում է գյուղացիների գույքը։

Ասկերանից ընդհանուր առմամբ ութ գյուղ է անցնում Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։ Պատերազմի ժամանակ հակառակորդը գրավել է Ասկերանի վեց գյուղ` Ավետարանոցը, Ակնաղբյուրը, Մադաթաշենը, Սխնախը, Ջրաղացները և Մոշխմհատը։

Այդ գյուղերից 2233 մարդ` 525 ընտանիք, մնացել են առանց տան։ Եվս երկու գյուղից ներկա պահին են տարհանվում բնակիչները։ Խոսքը Արմենակավան և Ուղտասար գյուղերի մասին է, առաջինում բնակվում է 150 մարդ, երկրորդում` 350։ Մինչև վերջին պահը հստակ չէր` այդ գյուղերն անցնում են հակառակորդի վերահսկողության տակ, թե ոչ։ Երկու օր առաջ է պարզվել, որ համաձայն եռակողմ հայտարարության` դրանք էլ են դառնալու Ադրբեջանինը։

Նշենք, որ համաձայն Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարության` Ադրբեջանին են անցնում այն տարածքները, որոնք ադրբեջանական ԶՈւ–ն գրավել է պատերազմի ժամանակ, ինչպես նաև Աղդամի, Լաչինի և Քելբաջարի շրջանները։

«20 տարի ապրել ենք, մեր ձեռքը չի գնա, որ վառենք». Ուղտասարի բնակիչները լքում են գյուղը

Քանի որ այդ շրջանները Խորհրդային Ադրբեջանի վարչական բաժանման շրջաններն են և մեծամասամբ չեն համընկնում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության շրջանների հետ, այդ պատճառով որոշ համայնքների ճակատագիրը պարզվել է միայն վերջին օրերին։

896
թեգերը:
Ուղտասար, Արցախ, Պատերազմ, գույք, դպրոց, Ասկերան
թեմա:
Իրադրությունը Հայաստանում և Արցախում հայտարարության ստորագրումից հետո (642)
Ըստ թեմայի
«Ամեն ինչն եմ կարոտելու, շատ մեծ ցավ է». Նոր Մարաղայի բնակիչը լքում է տունը. տեսանյութ
Սա խանութս էր, վառում եմ. Մարտակերտի շրջանի բնակիչներն իրերը դուրս բերելու ժամանակ չունեն
Ղարաբաղ չմնաց․ Նոր Մարաղա գյուղի բնակիչը չգիտի՝ երեք երեխաներին որտեղ ու ինչպես է պահելու
Ռուս խաղաղապահներն ականազերծել են Լաչինի միջանցքը. տեսանյութ

Հանրահավաքի մասնակիցները երթով շարժվում են դեպի կառավարական ամառանոց

186
(Թարմացված է 18:32 05.12.2020)
Հայրենիքի փրկության շարժման անդամները պահանջում են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի անհապաղ հրաժարականը։

ԵՐԵՎԱՆ, 5 դեկտեմբերի - Sputnik. Հայրենիքի փրկության շարժման հրավիրած հանրահավաքի վերջում ՀՅԴ անդամ Գեղամ Մանկյանն առաջարկեց երթով շարժվել դեպի կառավարական ամառանոց ու այնտեղ փոխանցել իրենց պահանջը՝ «Նիկոլ Փաշինյանը պետք է հեռանա»։

Митинг оппозиции с требованием отставки премьер-министра (5 декабря 2020). Еревaн
© Sputnik / Andranik Ghazaryan
Երթ դեպի կառավարական առանձնատուն՝ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով

Հիշեցնենք, որ Ազատության հրապարակում հրավիրված հանրահավաքում ելույթներով հանդես են եկել ՀՅԴ-ից Գեղամ Մանուկյանը, Դադիվանքի վանահայր Տեր Հովհաննեսը, դերասան Վիգեն Խաչատրյանը, ԲՀԿ-ից Իվետա Տոնոյանը (քանի որ Գագիկ Ծառուկյանը գտնվում էր ԱԱԾ-ում), ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելյանը, «Հայրենիք» կուսակցության ղեկավար Արթուր Վանեցյանը։

Հայրենիքի փրկության շարժման անդամները պահանջում են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի անհապաղ հրաժարականը։ 

Երթի մասնակիցները պարզած տանում են հսկայական եռագույն դրոշ։

Митинг оппозиции с требованием отставки премьер-министра (5 декабря 2020). Еревaн
© Sputnik / Andranik Ghazaryan
Երթի մասնակիցները պարզած տանում են հսկայական եռագույն դրոշը։

Հիշեցնենք, որ Ազատության հրապարակում Հայրենիքի փրկության շարժման հրավիրված հանրահավաքում ելույթներով հանդես են եկել ՀՅԴ-ից Գեղամ Մանուկյանը, Դադիվանքի վանահայր Տեր Հովհաննեսը, դերասան Վիգեն Խաչատրյանը, ԲՀԿ-ից Իվետա Տոնոյանը (քանի որ Գագիկ Ծառուկյանը գտնվում էր ԱԱԾ-ում), ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելյանը, վարչապետի միասնական թեկնածու Վազգեն Մանուկյանը, «Հայրենիք» կուսակցության ղեկավար Արթուր Վանեցյանը։ Նրանք պահանջում են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը։

186
թեմա:
Իրադրությունը Հայաստանում և Արցախում հայտարարության ստորագրումից հետո (642)

Ընդդիմադիր ուժերի համապետական հանրահավաքը սկսվեց, ոմանք ոտքով են հասել Երևան. տեսանյութ

325
(Թարմացված է 16:22 05.12.2020)
Հանրահավաքի ընթացքում նախատեսվում է Վազգեն Մանուկյանի ելույթը, որը «ճանապարհային քարտեզ» կառաջարկի առկա ճգնաժամից դուրս գալու համար։

ԵՐԵՎԱՆ, 5 դեկտեմբերի – Sputnik. Ազատության հրապարակում մեկնարկեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և կառավարության հրաժարականը պահանջող ընդդիմադիր ուժերի հանրահավաքը:

Նշենք, որ Կոտայքի մարզի մի խումբ բնակիչներ հանրահավաքին մասնակցելու համար ոտքով են հասել մայրաքաղաք։

Այս պահին հրապարակում մեծ թվով քաղաքացիներ են հավաքվել։ Նրանք վանկարկում են. «Նիկոլ, դավաճան»։

Митинг оппозиции с требованием отставки премьер-министра (5 декабря 2020). Еревaн
© Sputnik / Asatur Yesayants
Հանրահավաք Երևանում

Հանրահավաքին ներկա է լինելու և ելույթ է ունենալու նաև ՀՀ նախկին վարչապետ, Հանրային խորհրդի նախկին նախագահ Վազգեն Մանուկյանը, որին ընդդիմությունը միասնական վարչապետի թեկնածու է ընտրել։

«Վազգեն Մանուկյանը 1 տարի անց արտահերթ ընտրություն կկազմակերպի». հայտարարություն

325
թեգերը:
հանրահավաք, Երևան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Բնակչության 45 %-ը կարծում է, որ Փաշինյանը պետք է հրաժարական տա. հարցում
Քասախ համայնքի ղեկավարը միացել է Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջին
Ավշարի համայնքապետարանը պահանջում է Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը
Սյունիքի համայնքների ղեկավարներն ու ավագանու անդամները պահանջում են Փաշինյանի հրաժարականը
Բժիշկները վիրահատել են հրետակոծության հետևանքով տուժածներից մեկին, արխիվային լուսանկար

Կային, կան ու կլինեն մեր կողքին. մոսկովյան բժիշկներն ամեն ինչ անում են Արցախի համար

9
(Թարմացված է 21:40 05.12.2020)
Մոսկվայում բնակվող հայ բժիշկներն արդեն մի քանի տարի է` օգնում են հայաստանցի ու արցախցի գործընկերներին և դեղորայք ուղարկում ՀՀ ու Արցախ։ Վերջին 2 ամսում այդ ամենն արվում է տասնապատիկ չափով, անհավանական ճշգրտությամբ ու առանց պետությունից մեկ լումա ստանալու։

Պատերազմի սկզբում բազմաթիվ հայտնի բժիշկներ, ամեն ինչ թողնելով, ժամանեցին դաշտային հոսպիտալներ։ Հիմա էլ նույնպիսի նվիրումով կօգնեն վիրավորների ապաքինմանը։

Երբ ամեն ինչ համեմատաբար լավ է, հայերը սկսում են բաժանվել Ռուսաստանի հայերի և ամերիկահայերի, «սպիտակների» ու «սևերի»։ Բայց հենց դժբախտություն է պատահում, բոլորը մտածում են, թե ինչպես և ինչով օգնեն։ Երբ դժբախտությունն անցնում է (կամ թվում է, թե անցնում է), անհանգստությունն աստիճանաբար անհետանում է։ Իսկ Մոսկվայում բնակվող բժիշկ-գաստրոէնտերոլոգ Տատյանա Հովհաննիսյանը որոշել է` եթե օգնում ես, ուրեմն անընդհատ։

Ռազմական վերջին գործողությունների ժամանակ նրա «Վիվա» հիմնադրամը («Врачи и волонтеры Армении») Հայաստան և Արցախ է բերել տասնյակ բժիշկ-կամավորների, նաև մի քանի ինքնաթիռ դեղամիջոցներ և սարքավորումներ։ Հիմնադրամի միակ «թերությունն» այն է, որ իրենց մասին պատմելու հնարավորություն չեն փնտրում։ Դրա փոխարեն Տատյանան ու նրա գործընկերները հիմա մտածում են, թե ինչով կարող են օգնել զինծառայողների վերականգնմանը, որովհետև ծանր ամիսներից հետո երկար տարիների աշխատանք է սպասվում։

2016թ-ի ապրիլից առաջ Տատյանայի կյանքն ու աշխատանքը Մոսկվայում էին, Հայաստան էր գալիս միայն հանգստանալու համար։ Հետո ամեն ինչ փոխվեց։

«Ես նախկինում էլ էի ծանոթներիս շրջանում և սոցցանցերում հանգանակություններ կազմակերպում հայաստանցի հիվանդ փոքրիկների համար։ Այնպես որ երբ ժամանակը եկավ, շատերն ինձ արդեն ճանաչում էին։ Ես պարզապես տեղադրում էի քարտի համարը և ասում․ «Ահա քարտի համարը, բոլորդ ինձ ճանաչում եք»։ Մենք 2016թ-ին էլ այդպես արեցինք և մեկ շաբաթում մոտ մեկ միլիոն ռուբլի հավաքեցինք։ Բայց հետո որոշեցինք դրանով չսահմանափակվել և մայիս-հունիսին եկանք հասկանալու, թե ինչպես են ծախսվում այդ միջոցները»,-պատմում է Տատյանան։

Պարզվեց, որ Արցախի հիվանդանոցները շատ բանի կարիք ունեն` վիրահատական սեղաններ, մոնիտորներ, դեղամիջոցներ, ամենակարևորը՝ մասնագետներ։

Այդ ժամանակ Տատյանան ու նրա համախոհները ստեղծեցին «Վիվա» հիմնադրամը, որը սկսեց հագեցնել մարզային հիվանդանոցները։ 2018թ-ին առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանի հետ համաձայնագիր կնքեցին Արցախի և Հայաստանի մարզերի բժիշկների վերապատրաստման մասին: Դրանից հետո նրանք առնվազն հինգ տարի պետք է աշխատեն նույն տեղում։

Որոշ շրջաններ կան (չնշենք` որ), որտեղ ամբողջ մարզում կա մեկ տրավմատոլոգ, մեկ ուրոլոգ, մեկ նեոնատոլոգ ։ Նրանց համար կլինիկական պրակտիկա կազմակերպեցին Մոսկվայի հիվանդանոցներում։ Այդ ամենն արվեց առանց պետական օգնության։ Այցելությունները կազմակերպվեցին հավաքված միջոցների հաշվին, իսկ պրակտիկան` ծանոթ բժիշկների մոտ։ Դրամահավաքն իրականացվեց նպատակային․ հայտարարության մեջ նշվում էր, թե հատկապես ինչ է պետք գնել և որ բժշկին է պետք օգնել։ Բոլոր փոխանցումներն ու ծախսերը հրապարակվեցին։

Հերթական փուլը պետք է դառնար պերինատալ ախտորոշման ծրագիրը մարզերի համար։ Մտադիր էին վերապատրաստել մասնագետներին և սարքավորումներ գնել, իսկ անհրաժեշտության դեպքում խորհրդատվություն տրամադրել Մոսկվայից։ Ծրագրի համար գումարն արդեն հավաքված էր․․․

Երբ պատերազմը սկսվեց

Պատերազմի առաջին իսկ օրից «Վիվան» սկսեց գնել այն ամենը, ինչ հարկավոր էր վիրավորներին օգնելու համար։ Երեք օրում գնեցին շտապօգնության» մեքենա, ուլտրաձայնային հետազոտության ապարատ՝ վիրակապման սենյակների համար, ինչպես նաև մի ամբողջ մեքենա հակաայրվածքային միջոցներ։

Ամենակարևորը՝ բժիշկները հասկանում էին, թե ինչի կարիքը կարող է անհետաձգելի լինել, և առաջին հերթին հենց դա էին գնում։ Առաջին մի քանի օրում մասնավոր հանգանակությունների շնորհիվ հավաքվեց մի քանի միլիոն ռուբլի։ Ավելորդ է նշել, որ նվիրատուների թվում նաև բազմաթիվ մարդիկ կային, որոնք հայեր չէին։

Շուտով սկսեցին Արցախ ժամանել Մոսկվայում բնակվող բժիշկ-կամավորները։ Նրանք աշխատում էին Հադրութում, Մարտունիում, Մարտակերտում, Ստեփանակերտի երկու հիվանդանոցներում, ինչպես նաև թիկունքի ամենամոտ կետում՝ Գորիսի հիվանդանոցում։ Մոսկվայի հայ և ոչ հայ բժիշկներն ավելի քան 500 հայտ ուղարկեցին։

«Ռեանիմատոլոգները, մյուս բժիշկները ոսկու գին ունեն։ Նրանք գալու և օգնելու ժամանակ էին գտնում անգամ այդ սարսափելի ծանրաբեռնվածության պայմաններում, որում աշխատում էին Մոսկվայում COVID-ի պատճառով,»,-պատմում է Հովհաննիսյանը։

Արդեն պատերազմի երրորդ օրը Արցախում վիրահատություններ էր անցկացնում Մոսկվայի Սկլիֆոսովսկու ինստիտուտի հայտնի վիրաբույժ և բնիկ արցախցի (Ստեփանակերտում ծնված) Շահեն Դանիելյանը. հենց նա փրկեց ռազմական թղթակից Յուրի Կոտենոկի կյանքը, որը վիրավորվել էր Շուշիի Ղազանչեցոց վանքի հրթիռակոծության հետևանքով։ Ընդհանուր առմամբ հիմնադրամի միջոցով 26 բժիշկ ժամանեց, բայց ևս 50-ը եկան ինքնուրույն, սեփական միջոցներով։

Ի՞նչ կարող են անել սովորական մարդիկ

Կարող են շատ ավելին, քան թվում է։ Շատ դժվար, բայց շատ պարզ եղանակ կա` տասը հայ զբաղված են ընդհանուր գործով, և ոչ ոք չի վիճում, թե ով է գլխավորը։ Վառ օրինակ է կամավորներից մեկը, որը հայտնի ուրոլոգ է Մոսկվայում. գիտությունների թեկնածուն տեղ հասնելուն պես ասաց․ «Ո՞վ է այստեղ ռազմական վիրաբույժը։ Ինչպես ասի, այդպես էլ կանեմ»։

Նա հոյակապ մասնագետ է, բայց նաև հիանալի հասկանում էր, որ ռազմաճակատային վիրաբուժությունը տարբերվում է քաղաքացիականից։ Եթե նա 5 ժամանոց վիրահատություն աներ, մյուս վիրավորների համար ժամանակ չէր մնա։

Առաջին իսկ օրերին հիմնադրամն օգնում էր թե՛ հիվանդանոցներին, թե՛ ռազմաճակատի գծի սովորական վիրակապարաններին։ Այդ աշխատանքը ղեկավարում էր Մոսկվայի կլինիկաներից մեկի ղեկավար Սեմյոն Սարոյանը, որը մեծ տուգանքներ ստացավ Երևանից Ստեփանակերտ ճանապարհին արագությունը գերազանցելու համար։

Նույն ժամանակ Մոսկվայում 230 կամավորներ դեղատներից դեղամիջոցներ էին բերում և տեսակավորում։ «Վիվայի» կազմակերպիչներն այդ ընթացքում անհրաժեշտ գնումների մանրամասն ցուցակներ էին կազմում ռեսուրսները ցրիվ չտալու համար։ Ուստի որոշեցին մատակարարումները համաձայնեցնել նաև սփյուռքի մյուս կազմակերպությունների հետ։

«Ֆրանսիա, ԱՄՆ, Ուրուգվայ՝ թող բոլորը տեսնեն, թե ինչ է արդեն արել «Վիվան», և լրացնեն այն, ինչը պակասում է, որպեսզի նույն բանից, ասենք, 383 հատ չգնենք»,-պարզաբանեց Հովհաննիսյանը։

Անգամ այսպիսի սարսափելի ծանրաբեռնվածության պայմաններում կազմակերպությունը կարողացավ նաև կորոնավիրուսի հարցում օգնել Հայաստանին։ Դեռ գարնանից մոսկվացի բժիշկները Հայաստան էին բերում թոքերի արհեստական օդափոխության և թթվածնի խտացման սարքեր, ռեանիմատոլոգների մի քանի խումբ էր ժամանել։ Էլ չասած, որ դաշտային հոսպիտալներում բազմաթիվ վիրաբույժներ վիրահատություններ էին անում` ոտքի վրա կորոնավիրուս տանելով և ջերմիջեցնողներ ընդունելով։

«Ես այնուամենայնիվ հավատում եմ, որ բարին պետք է ավելի ուժեղ լինի, իհարկե, ինչ-որ փուլում այն թույլ է երևում, բայց մի օր հաղթում է»,-ասում է Տատյանան։

Մոսկվայում օրուգիշեր դեղեր տեսակավորող կամավորական հայ երիտասարդների շարքում արդեն իսկ չորս ընտանիք է ծնվել։

Ի՞նչ է լինելու հետո

Հետագայում հիմնադրամը պատրաստվում է գումար հավաքել վիրավորների վերականգնման համար։ Փորձում են Մոսկվայից բժիշկների նոր խումբ բերել։ Երևանում բժիշկների շարժական բրիգադները կայցելեն հյուրանոցներ, որտեղ տեղավորվել են փախստականները, կչափեն նրանց շաքարն ու արյան ճնշումը, խորհրդատվություն կանցկացնեն։ Այս ամենը՝ թե՛ Երևանում, թե՛ մարզերում։

«Իհարկե նաև Արցախում կլինեն։ Հո չե՞նք թողնելու Արցախը»,-ասում է Հովհաննիսյանը։

Հոգնե՞լ եք այս ամենի մասին կարդալուց։

Իսկ Տատյանան ու նրա ընկերները, չնայած մոսկովյան աշխատանքային ծանրաբեռնվածությանը, չեն հոգնում աշխատել նաև այստեղ՝ առանց որևէ շահ ունենալու։

9
թեգերը:
Ռուսաստան, բժիշկ, Արցախ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Մենք պատերազմը տանուլ ենք տվել 26 տարի առաջ. զինվորական բժիշկ
Պատերազմական օրերին մասնագիտական պարտքը կատարելիս 15 բժիշկ է զոհվել
Հարութը երազում էր շատ երեխաներ ունենալ. ռազմական բժիշկը զոհվեց` 2 վիրավորներին փրկելով