Ղազանչեցոցը 2 անգամ վերականգնած ճարտարապետը վստահեցնում է` եկեղեցին ավերված երկար չի մնա

1212
(Թարմացված է 23:17 15.10.2020)
Ադրբեջանի ԶՈւ–ի կողմից հրթիռակոծված Ղազանչեցոց եկեղեցին ոչ միայն կվերականգնվի, այլ նաև նախկինում եղած բացթողումները կշտկվեն։ Եկեղեցին արդեն 2 անգամ վերականգնած ճարտարապետը մարտական է տրամադրված և խոստանում է` հաջորդ տարի այն արդեն իսկ պատրաստ կլինի այցելուներ ընդունել։

Ադրբեջանի կողմից հրթիռակոծված Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ (Ղազանչեցոց) եկեղեցին երկար ժամանակ ավերված վիճակիում չի մնա։ Արդեն երկու անգամ եկեղեցին վերականգնած ճարտարապետ, շինարար Վոլոդյա Բաբայանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում խոստանում է` մեկ տարի էլ չեն տևի եկեղեցու վերականգնման աշխատանքները։

Архитектор-строитель Володя Бабаян
© Sputnik / Arsen Haytyan
Վոլոդյա Բաբայանը

Հայտնել էինք, որ հոկտեմբերի 8-ին Ադրբեջանը 2 անգամ հրթիռակոծել էր Ղազանչեցոց եկեղեցին։ Ամբողջությամբ փլվել է եկեղեցու հարավային կողմը` վերևի կամարի հետ։ Ջահերը, դռներն ու պատուհանները նույնպես ավերվել են։ Եկեղեցու ներսում որևէ բան չի պահպանվել` ամեն ինչ վառվել կամ քանդվել է։

«Երբ տեսա նորից Ղազանչեցոցին են հարվածել, ցավ ապրեցի։ Բայց ոչինչ, առանց մազաչափը ձևափոխելու, նորից կվերականգնեմ եկեղեցին։ Ղազանչեցոցի հիմքը շատ ամուր է, պինդ եկեղեցի է, այնպես որ, արագ եմ վերակառուցելու, մանավանդ` ամեն քար արդեն անգիր գիտեմ»,–ասում է Բաբայանն ու վստահեցնում` 5-6 ամսում եկեղեցին «առողջացած» կլինի։ 

Բաբայանն Ղազանչեցոցը վերականգնել է 1980 և 1990-ականներին. առաջին անգամ` 1980-ականներին, նա 9 տարի շարունակ թշնամու աչքի առաջ վերականգնել է եկեղեցին (այդ ժամանակ Ադրբեջանի տիրապետության ներքո էր քաղաքը)։ Խորհրդային միության ղեկավարությունը որոշել էր մի շարք հուշարձաններ վերականգնել և հայ ճարտարապետներին ինչ–ինչ գնով հաջողվել էր այդ ցանկում ներառել նաև Ղազանչեցոցը։ Բաբայանն այդ ժամանակ Երևանում էր ապրում, նրան հրավիրել են Արցախ` աշխատելու։ Ի դեպ, դրանից հետո մինչ օրս ճարտարապետն ապրում է Արցախում։

«Մինչև կսկսեի վերականգնել, մանրամասն ուսումնասիրեցի եկեղեցին։ Նախ հավաքեցի վանքի բոլոր լուսանկարները, քանի որ գմբեթը փլուզված էր, իսկ ինձ պետք էր դրա հստակ չափը ստանալ։ Լուսանկարների ու հաշվարկների միջոցով էլ կարողացա գմբեթը կառուցել»,–պատմում է Բաբայանը ու ժպտում։

Архивные фотографии и выписки из газет архитектора-строителя Володи Бабаяна
© Sputnik / Arsen Haytyan
Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ (Ղազանչեցոց) եկեղեցու նախորդ վերականգնումները

Հարցն այն է, որ Բաբայանին արգելել էին եկեղեցին վերականգնելիս գմբեթը կառուցել և խաչ դնել, սակայն ի՞նչ եկեղեցի առանց վերոհիշյալ երկու կարևոր ատրիբուտների։ Ավելին, երբ ճարտարապետին մեկն ասել է, որ իր վերադասը պահանջել է գմբեթը չկառուցել, նա պատասխանել է, թե դա նույնն է, ինչ անգլուխ արձան քանդակես։ Բաբայանը ճշգրտությամբ վերականգնել է գմբեթն ու խաչն էլ տեղադրել դրա վրա։

Արցախի թեմի առաջնորդն այցելել է վիրավոր զինվորներին, աղոթել Սուրբ Ղազանչեցոցում

Երկրորդ անգամ նույն ճարտարապետը 1994-ին է Ղազանչեցոցը սկսել վերականգնել. այդ ընթացքում Շուշին արդեն իսկ ազատագրվել էր, իսկ եկեղեցին ավերված էր։ Եկեղեցու սիմվոլը համարվող հրեշտակներն իրենց տեղերում չէին, սակայն տարածքից ճարտարապետը երկու հրեշտակ է գտել` կնոջ և տղամարդու կերպարով։ Տղամարդու կերպարով հրեշտակն ամբողջական է եղել, իսկ կնոջ կերպարով հրեշտակը` առանց գլխի։ Այդ հրեշտակներն այժմ Շուշիի արվեստի թանգարանում են պահվում։ Իսկ ճարտարապետը նույնանման հրեշտակներով է պատել եկեղեցին։ Վերականգնման աշխատանքներն այս անգամ 4 տարի են տևել. Բաբայանը հիշում է` 1998-ի հուլիսի 19–ին է ավարտել աշխատանքները։

Եկեղեցին անթերի տեսք ուներ, սակայն կա մեկ–երկու մանրուք, որոնք Բաբայանի սրտով չեն մինչ օրս։ Հարցն այն է, որ եկեղեցու գմբեթն ու ծածկը թիթեղից են կառուցել։ Դեռ առաջին վերականգնման ժամանակ շտապեցրել են վարպետին ու պահանջել` թեկուզ թիթեղից թող լինի, բայց նշված ժամկետում այն հանձնվի։ Բաբայանն ասում է, որ դիմելու է Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանին, որպեսզի շտկեն սխալը։

Архивные фотографии и выписки из газет архитектора-строителя Володи Бабаяна
© Sputnik / Arsen Haytyan
Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ (Ղազանչեցոց) եկեղեցու նախորդ վերականգնումները

Ճարտարապետն ընդգծում է, որ Ղազանչեցոցը յուրահատուկ եկեղեցի է, այն աչքի է ընկնում իր բարձրությամբ, ինչպես նաև եռախորան է, իսկ Հայաստանում նման եկեղեցիների քանակը քիչ է։ Բաբայանը Ղազանչեցոցը յուրահատուկ ձևով է սիրում, ուստի ջանք ու եռանդ չի խնայելու այն վերականգնելու համար։

84-ամյա ճարտարապետը վերջին տարիներին, առողջական վիճակից ելնելով, այլևս չի զբաղվում մասնագիտական աշխատանքով, սակայն Շուշին ուրիշ է` բացառություն է անելու։

Архивные фотографии и выписки из газет архитектора-строителя Володи Бабаяна
© Sputnik / Arsen Haytyan
Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ (Ղազանչեցոց) եկեղեցու նախորդ վերականգնումները
1212
թեգերը:
Արցախ, ճարտարապետ, Ղազանչեցոց եկեղեցի (Շուշի), Շուշի
Ըստ թեմայի
Էդվարդ Նալբանդյան․ Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի իրացումն այլընտրանք չունի
«Գրադի» արկերն ընկել են դպրոցի և մանկապարտեզի մեջտեղում. տեսանյութ Մարտունուց
Հայ գերիներին նվաստացրել են ու սպանել. ՄԻՊ–ը տեսանյութերը կուղարկի միջազգային մարմիններին

7-8 հոգով 200 հոգանոց դիվերսիոն խումբ են ջախջախել. տեսանյութ

21
(Թարմացված է 23:36 30.10.2020)
Ուրախ են, որ թույլ չեն տվել իրենց ընկերների թափած արյան տեղում ադրբեջանական դրոշ ծածանվի։

Մինչև հրադադարի լուրը սահման էր հասնում, թշնամին արդեն կրակում էր։ Արցախի Հանրային հեռուստաընկերությունը տեսանյութ է նկարահանել Արցախի հյուսիսային ուղղությամբ տեղակայված դիրքերից մեկում։ Ասում են՝ սեպտեմբերի 27-ից սկսած՝ ոչ մի հանգիստ օր չի եղել։

Ամենածանրը սեպտեմբերի 29 -ին էր. բացի հրետանային կրակից, թշնամին որոշեց դիվերսիոն հարձակում իրականացնել։

«Մոտ 200 հոգանոց խումբը, երկու ուղղությամբ բաժանված, հարձակում իրականացրեց։ Առաջինը հարձակվեց այս դիրքի ուղղությամբ, ներթափանցեց խրամատ։ Մոտ 2-3 ժամ տևած մարտից հետո նահանջել են»,- պատմում է զինծառայողներից մեկն ու նշում՝ նահանջ անվանելը չափազանցված է, քանի որ խուճապահար փախչում էին՝ իրենց հետևից նաև զենք, զինամթերք թողնելով։

Փախչել ոչ բոլորն են հասցրել. միջդիրքային տարածությունում թշնամու մարմիններ կան, յոթ դիվերսանտ էլ խրամատում են վնասազերծվել։ Նրանց մարմինները գրեթե մեկ ամիս անց մեր զինծառայողները հողով են ծածկել, քանի որ սկսել էին քայքայվել։

Ասում են՝ դիվերսանտների շարքում միայն ադրբեջանցիներ չէին, տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ կային։ Զինգրքույկներից են իմացել։ Վնասազերծվածների թվում կապիտան, մայոր, ավագ լեյտենանտ, լեյտենանտ կան։

«Մեր մի ժամկետայինն իրենց 200-300 հոգուն կարող է կանգնեցնել»,- ասում է զինծառայողներից մեկը։

Այս դիրքում կորուստներ էլ են ունեցել։ Ուրախալին այն է, որ դիրքը պահել են, թույլ չեն տվել, որ ընկերների թափած արյան տեղում ադրբեջանական դրոշ ծածանվի։

Կամավորներն էլ են միացել զինծառայողներին։ Խոստանում են՝ թույլ չեն տալու հակառակորդն այս հողին տիրանա։

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը Թուրքիայի աջակցությամբ լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Հոկտեմբերի 30-ի ժամը 14։00-ի դրությամբ` հակառակորդի կրակոցների հետևանքով Արցախում զոհվել են 1166 զինծառայողներ և 39 քաղաքացիական անձինք։ Ադրբեջանի կենդանի ուժի վերաբերյալ պաշտոնական տեղեկություններ չկան, սակայն հայկական կողմը հայտնում է, որ հակառակորդը 6914 զոհ ունի և բազմաթիվ վիրավորներ։ 

Ըստ վերջին տվյալների՝ Ադրբեջանի զինված ուժերը կորցրել են 25 ինքնաթիռ, 16 ուղղաթիռ, 232 անօդաչու սարք, 6 ՏՈՍ-1 «Սոլնցեպեկ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ, 649 տանկ և ՀՄՄ:

Ես չգնամ, էլ ո՞վ գնա. Արցախից եկած մարզիկն ու մարզիչը պատմում են տղաների հերոսության մասին

Սեպտեմբերի 29–ից սկսած ադրբեջանական զինուժը մերթընդմերթ կրակ է բացում նաև Հայաստանի ուղղությամբ։ 

Անմարդկային են կռվում․ հադրութցի Մարո բաբոն սպասում է հաղթանակին ու «հնդկական» երեկոներին

21
Ըստ թեմայի
«Բաշնյան» մի 200 մետր թռավ, չէի սպասում. պատմում է Արցախի հերոս զինվորը
Ես չգնամ, էլ ո՞վ գնա. Արցախից եկած մարզիկն ու մարզիչը պատմում են տղաների հերոսության մասին
Ոչնչացրել են ադրբեջանական տանկեր, մարտական մեքենաներ, կենդանի ուժ. նորօրյա հերոսները

«Իմ էրեխեքը խաղաղություն կբերեն». արցախցի կինը զույգ տղաներ է լույս աշխարհ բերել Երևանում

42
(Թարմացված է 23:20 30.10.2020)
26-ամյա Մարիաննա Թևոսյանը երրորդ անգամ է ծննդաբերում։ Մայրն ու փոքրիկներն իրենց լավ են զգում։

Երկնագույն փուչիկներ` «Տղա է» գրությամբ, ծաղիկներով կանայք, որոնք Երևանի Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոնում սպասում են երկվորյակների հետ հանդիպմանը․ այս իրանցման «հեղինակները» երկու նորածին արցախցիներն են։

Տղաները լույս աշխարհ են եկել հոկտեմբերի 27-ին կեսարյան հատման ճանապարհով։ 26-ամյա մոր՝ Արցախի Մարտակերտի շրջանի Արջաձոր գյուղի բնակիչ Մարիաննա Թևոսյանի համար սա երրորդ հղիությունն էր։ Նա նաև 6 տարեկան որդի ու 5 տարեկան դուստր ունի։

«Մեկի անունը Դենի է, մյուսինը` Դանիել։ Պապայի խնդրանք է»,– Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասում է Մարիաննան ու հերթով գրկում նորածիններին։

Տղաները հյուրերի մոտ իրենց «լավ են պահում»․ գրեթե չեն լացում ու արագ քնում են։ Մարիաննան խոստովանում է` սկզբում մտավախություն ուներ, որ չի կարողանա տարբերել փոքրիկներին, բայց մոր սիրտը երբեք չի սխալվում...

–Դենին կարծես թե ավելի ակտիվ է, - ասում եմ ես։ Մարիաննան հաստատում է` ճիշտ եմ նկատել։

«Նորածին աղջկաս կնքելու ենք Ղազանչեցոցում». արցախցի կինը վստահ է` ամեն ինչ լավ է լինելու

Երիտասարդ մայրը պատմում է, որ ընտանիքի հայրը պատերազմի առաջին իսկ օրվանից առաջնագիծ է մեկնել, բայց ուրախալի լուրը կարողացել է հայտնել նրան։ Մարիաննայի խոսքով՝ երբ մարտական գործողությունները սկսվեցին, նրանք մտածում էին, որ ամեն ինչ 2016 թվականի քառօրյա ապրիլյան պատերազմի պես կլինի։ Սակայն հոկտեմբերի 1-ին պարզ դարձավ, որ էսկալացիան մեկ–երկու օրում չի ավարտվի, նրանք որոշեցին ժամանակավորապես տեղափոխվել Հայաստան։ Կինն ու երեխաները ապաստանեցին ազգականների տանը՝ Այգեշատ գյուղում։

Բազմազավակ մայրը վստահ է, որ նորածիններն Արցախին խաղաղություն կբերեն։

«Շատ ենք ուզում վերադառնալ տուն՝ Արցախ։ Ես միշտ ասում էի` իմ էրեխեքը կծնվեն ու Արցախին խաղաղություն կբերեն։ Մինչև հիմա էլ այդ հույսով եմ», - արցունքն աչքերին խոստովանում է Մարիաննան։

Փոքրիկների տատը՝ Լաուրա Մարկոսյանը, ասում է, որ երկվորյակների պապը ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ժամանակ է մահացել՝ 1992 թվականի հոկտեմբերի վերջին։ Այն ժամանակ տղաների ապագա հայրը յոթ տարեկան է եղել։

«Փոքրիկները պապը մահացավ հոկտեմբերի վերջին, նրանք ծնվեցին հոկտեմբերի վերջին», - նշում է Մարկոսյանն ու ավելացնում` դրա մեջ խորհրդանշական բան կա։

Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոնի փոխտնօրեն Արմեն Գասպարյանն էլ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասում է, որ Մարիաննան հղիության 35-րդ շաբաթում է առաջին անգամ իրենց մոտ եկել։

«Մենք անցկացրինք անհրաժեշտ բոլոր հետազոտությունները։ Քանի որ տղաները պետք է մինչև 39-րդ շաբաթը ծնվեին, 37-րդ շաբաթվա ընթացքում նրան պառկեցրինք մեզ մոտ, կեսարյան հատում արեցինք», - նշում է նա։

Գասպարյանի խոսքով՝ մոր և երեխաների վիճակը լավ է։

Սեպտեմբերի 27-ին սկսված պատերազմից ի վեր նրանց հիվանդանոցում արդեն 16 արցախցի է ծնվել։

42
թեգերը:
տեսանյութ, երեխա, Արցախ
Ըստ թեմայի
Գնել Սանոսյանն այցելել է Գավառի ծննդատանը լույս աշխարհ եկած արցախցի Մոնթեին
Արցախում Ադրբեջանի թիրախը ժողովուրդն է՝ նորածիններ, մայրեր, տարեցներ. ԱԳՆ
Շատ էին իրար սիրում... Արցախում զոհված Վահեի և վթարից մահացած Շուշանի կյանքի պատմությունը