ԵՐԵՎԱՆ, 7 մարտի – Sputnik. Հայաստանում ձմեռային զբոսաշրջության սեզոնը գրեթե ավարտվել է, իսկ այցելուների ակտիվությունը նկատելի է դարձել միայն փետրվարին։ Ծաղկաձորի լեռնադահուկային հանգստավայրում հիմա էլ ոչ մեծ թվով զբոսաշրջիկներ կան, սակայն ոլորտի ներկայացուցիչների ծախսերն ու կարիքները ծածկելու համար նրանք բավական չեն: Համենայն դեպս, հենց այդ են պնդում ոլորտի ներկայացուցիչները։ Նրանք ստիպված են դիմել զանազան մարքեթինգային հնարքների և ակցիաների՝ այցելուներ գրավելու համար։
«Համագործակցում ենք ճոպանուղու, ճախրուղի (զիփլայնի), ռեստորանների և մյուս զվարճանքի կենտրոնների հետ, որպեսզի միմյանց հաճախորդներին զեղչեր տրամադրենք։ Հիմա հիմնականում կենտրոնացած ենք տեղացիների վրա, իսկ նրանք վճարունակի չեն, հետևաբար՝ եկամուտներն էլ մեծ չեն»,-ասում է Արամը՝ Ծաղկաձորում գտնվող փոքր հյուրանոցներից մեկի տերը։
Դրա հետ մեկտեղ միջազգային ցանցը ներկայացնող հյուրանոցներից մեկի աշխատակիցը նշեց, որ ձմեռային սեզոնին հաճախորդների խնդիր չեն ունեցել, սակայն նախորդ տարիների համեմատ հոսքն ամեն դեպքում փոքր է եղել: Նրա խոսքով՝ ամբողջ տարին հյուրանոցային համարների կեսն անընդհատ դատարկ էր, սակայն փետրվարին հյուրանոցում ազատ տեղեր չէին մնացել։
«Եթե ձմեռը ևս մեկ ամիս ձգվեր, ապա հյուրանոցային ոլորտն իրավիճակից առանց վնասների դուրս կգար։ Զբոսաշրջիկները վերջապես սկսել էին ժամանել, բայց ձյունը մեզ «քաշեց»»,-նշեց նա։
Իսկ ահա Ծաղկաձորի քաղաքապետարանի ներկայացուցիչ Գերասիմ Մկրտչյանը Sputnik Արմենիային պատմեց, որ մինչև հունվարի կեսերը քաղաքում արտասահմանցիներ փաստացի չկային, բայց ներքին զբոսաշրջիկները շատ էին։ Նա նշեց, որ մեր երկրի քաղաքացիներն այցելում են հիմնականում լեռնադահուկային հանգստավայրը, սրճարաններն ու ռեստորանները, բայց մեծամասամբ չէին գիշերում հյուրանոցներում, քանի որ միջին վիճակագրական քաղաքացու համար դա թանկ է։
«Բայց մեր քաղաքը երբեք դատարկ չի եղել, ակտիվություն եղել է ինչպես խիստ կարանտինի ժամանակ, այնպես է հիմա»,-ասաց պաշտոնյան։
Ի՞նչ անել, որ Հայաստանը չներառվի զբոսաշրջային «սև ցուցակում»
Նրա խոսքերը հաստատեց համացանցի օգտատեր Գոհար Մնացականյանը, որը պատմեց, որ հաճախ է ընտանիքի հետ Ծաղկաձոր գնում, բայց նախորդ շաբաթ առաջին անգամ որոշեցին շաբաթվա հանգստյան բոլոր օրերն այնտեղ անցկացնել։ Երկու մեծահասակի և մեկ երեխայի համար ընտանիքը երկու օրում մոտ 300 դոլար է ծախսել։ Գումարը ծախսվել է հյուրանոցային համարի, դահուկների և արտահագուստի վարձակալության, սննդի վրա։
«Դա փոքր գումար չէ մեր ընտանիքի համար, բայց քանի որ անցած տարի արտասահման չէինք գնացել, կարողացանք մեզ այսպիսի փոքրիկ արձակուրդ թույլ տալ»,-նշեց նա։
Համացանցի մեկ այլ օգտատեր՝ Վարդան Ենգիբարյանը, պատմեց, որ փետրվարի ընթացքում հասցրել է երեք անգամ լինել Ծաղկաձորում։ Որպես կանոն, ամբողջ օրն անցկացնում էր լեռնադահուկային հանգստավայրում, բայց երեկոյան Երևան էր վերադառնում։
Քանի որ նա հագուստ և դահուկներ վարձելու կարիք չուներ, օրական 50-80 ԱՄՆ դոլար էր ծախսում։ Իսկ նրա ընկերները՝ Ռուսաստանից ժամանած զբոսաշրջիկները, Ծաղկաձորում մեկ շաբաթ են ապրել, բայց գերադասել են ոչ թե հյուրանոցում, այլ վարձած բնակարանում մնալ։
«Անկասկած, զբոսաշրջիկների ոչ մեծ հոսքը և ներքին այցելուները թեթևացրել են տուրոլորտի ներկայացուցիչների բարդ ֆինանսական դրությունը, բայց գլոբալ չեն լուծել նրանց խնդիրը։ Ներքին զբոսաշրջիկների թիվը նախորդ տարվա համեմատ կրճատվել է 40 տոկոսով, արտաքին զբոսաշրջիկների՝ 80 տոկոսով, հետևաբար՝ եկամուտների մասին խոսելը տեղին չէ»,-ասաց Տուրիզմի հայկական ֆեդերացիայի նախագահ Մեխակ Ապրեսյանը։
Նա հավելեց, որ պետությունը պետք է համավարակի և պատերազմի հետևանքներից զբոսաշրջության ոլորտի վերականգնման առանձին ծրագիր մշակի, այլապես այն լիովին կքանդվի և սահմանները բացվելուց հետո չի կարողանա վերականգնվել։
Կադրային փոփոխություննե՞ր, թե՞ փրկության փորձ. ի՞նչ է կատարվում զբոսաշրջության ոլորտում
Նշենք, որ Էկոնոմիկայի նախարարության տվյալներով՝ 2020 թ․-ի հունվար-սեպտեմբերին 2019 թ․-ի նույն ժամանակահատվածի համեմատ զբոսաշրջիկների թիվը կրճատվել է 75,5 տոկոսով: Այս տարի Հայաստան է այցելել 327 735 մարդ։ Ընդ որում՝ 2020թ.- համար մասնագետները զբոսաշրջային հոսքի 14-15% աճ էին կանխատեսում։ Զբոսաշրջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալների համաձայն՝ 2020 թ․-ի հունվար-հոկտեմբեր ամիսներին զբոսաշրջության ոլորտում անկումը կազմել է 72 տոկոս, ճամփորդել է 900 միլիոնով պակաս մարդ, քան անցյալ տարվա նույն ժամանակահատվածում:
ԵՐԵՎԱՆ, 7 փետրվարի - Sputnik. Հայաստանը ռուսաստանցի տուրիստների համար այցելելու երկրների թոփ տասնյակում է։ Համաձայն OneTwoTrip-ի՝ ռուս զբոսաշրջիկներն այս գարնանը՝ մարտի 1-ից մայիսի 31-ն այցելելու համար ամենաշատը դիտարկում են Թուրքիան։
Երկրորդ ամենապահանջված ուղղությունն Արաբական Միացյալ Էմիրություններն են, երրորդը՝ Եգիպտոսը: Տասնյակում են ներառվել նաև Մալդիվներ, Ուզբեկստան, ԱՄՆ, Ղազախստան, Կիպրոս, Հայաստան և Սերբիա երկրները։
Նշվում է նաև, որ Ռուսաստանի ներսում ռուսաստանցիները ամենաշատը սիրում են Մոսկվան այցելել։ Երկրորդ տեղում Սոչին է, որտեղ կցանկանար գնալ յուրաքանչյուր տասներորդ հարցվող ռուսաստանցին:
Երրորդ տեղը զբաղեցնում է Սանկտ Պետերբուրգը: Ցուցակում ներառված են նաև Սիմֆերոպոլը, Կրասնոդարը, Կալինինգրադը, Միներալնիե Վոդին, Եկատերինբուրգը և Նովոսիբիրսկը:
Կադրային փոփոխություննե՞ր, թե՞ փրկության փորձ. ի՞նչ է կատարվում զբոսաշրջության ոլորտում
ԵՐԵՎԱՆ, 4 փետրվարի – Sputnik. Հայաստանն աշխարհին ու զբոսաշրջիկներին պետք է ներկայացվի նոր կողմից, բոլորովին այլ լույսի ներքո։ Նախկին մոտեցումները, հատկապես կորոնավիրուսի համավարակից ու արցախյան պատերազմից հետո, այլևս ակտուալ չեն։ Դրանում համոզված են զբոսաշրջային ոլորտի գրեթե բոլոր ներկայացուցիչները։
Զբոսաշրջության կոմիտեի նախագահին փոխելու` այսօրվա որոշումը որոշ մասնագետներ կապում են ոլորտում սպասվող ռեբրենդինգի հետ։ Նրանք կարծում են, որ այստեղ խնդիրը ոլորտին նոր հայացք ու նոր շունչ հաղորդելն է, այլ ոչ թե այն, թե ինչ է արվել կամ ինչ չի արվել վերջին տարիներին։

Տուրիզմի հայկական ֆեդերացիայի նախագահ Մեխակ Ապրեսյանը համոզված է, որ անհրաժեշտ է ամբողջությամբ փոխել զբոսաշրջային ոլորտը` հարմարեցնելով այն ընթացիկ իրողություններին։ Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում նա նշեց, որ Հայաստանի իմիջը համաշխարհային զբոսաշրջային քարտեզի վրա պետք է ամբողջությամբ փոխվի։
«Մենք պետք է ցանկացած հնարավորություն, իրավիճակ օգտագործենք ի շահ մեր երկրի։ Հայաստանը պետք է ցույց տա աշխարհին, որ չի պարտվել պատերազմում, այլ կռվել է անհավասար մարտում։ Դա արդեն փոխում է իրողությունը», – ասաց Ապրեսյանը։
Բացի այդ, նա կարծում է, որ Երևանը պետք է օգտվի տրանսպորտային կոմունիկացիաների ապաարգելափակումից, այդ թվում` ի շահ զբոսաշրջային ոլորտի։
Ապրեսյանը հիշեցրեց, որ զբոսաշրջային ոլորտը Հայաստանի տնտեսության կատալիզատորն է։ Միայն 2019 թվականին 1 մլն 894 հազար զբոսաշրջային այցելությունից համախառն եկամուտը 1.5 մլրդ դոլար է կազմել, որից բյուջե մոտ 300 մլն դոլար մաքուր եկամուտ է մտել։
Ապրեսյանը նշեց, որ ոլորտում շատ բան փոխելու կարիք կա։ Նախևառաջ պետք է սկսել պետբյուջեից ոլորտի, նրա մարքեթինգի ու խթանման համար հատկացվող միջոցների ավելացումից։ Այսօր անհրաժեշտ է ակտիվորեն օգտագործել դիվանագիտական լծակները և համախմբել սփյուռքի ներուժը հատկապես Հայաստանի համար առաջնահերթ ուղղություններում։
Այս համատեքստում նա կարծում է, որ Հայաստանի իշխանություններն առաջին հերթին պետք է սկսեն բանակցել հատկապես հարևան Վրաստանի և Իրանի հետ ցամաքային սահմանները բացելու մասին։ Բանն այն է, որ փակ ճանապարհները խանգարում են, այդ թվում` նաև տարածաշրջանային զբոսաշրջության մշակմանն ու զարգացմանը։ Նա համոզված է, որ Երևանը պետք է բացատրի հարևաններին, որ դրանից ոչ միայն ինքն է կորցնում, այլև նրանք։
«Մենք պետք է սեղմ ժամկետներում դուրս գանք զբոսաշրջային այցելությունների համար անցանկալի երկրների ցանկից, վերականգնենք այցելությունների այն ռեժիմը, որը կար տարբեր երկրների հետ համավարակից առաջ։ Հիշեցնեմ, որ մեզ մոտ այն ժամանակ աշխարհի ավելի քան 60 երկրների հետ առանց վիզայի ռեժիմ էր գործում», – ասաց Ապրեսյանը։
Սրա հետ մեկտեղ անհրաժեշտ է ընդլայնել աջակցման ծրագրերը բիզնեսին, որն ամենաշատն է տուժել ընթացիկ իրադարձությունների պատճառով։ Մասնավորապես խոսքը նախնական փուլում 0% տոկոսադրույքով վարկերի տրամադրման, զբոսաշրջային օպերատորների համար դրամային քաղաքականության փոփոխման (տոմսերի սակագին, շրջանառության հարկ և այլն), սպասարկման ոլորտի համար աշխատանքի արտոնյալ պայմանների մասին է։
Պատերազմն ու համավարակն իրենց «սև գործն» արեցին․ ինչպես փրկել զբոսաշրջային ոլորտը
Բացի այդ, Ապրեսյանը կարևոր է համարում դուրս բերել հասարակությանը տեղեկատվական վակուումից, որում այն գտնվում է պատերազմից հետո։ Դա խանգարում է զբոսաշրջային ոլորտի զարգացմանը, քանի որ այդ ոլորտում աշխատողները չեն կարողանում կազմել միջնաժամկետ և երկարաժամկետ զարգացման ու ճգնաժամից դուրս գալու ծրագրեր։
Ապրեսյանն առանցքային է համարում նաև ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների ներդրումը, օրենսդրական ոլորտի, ինչպես նաև երկրում ներդրումային միջավայրի բարելավումը։
Զբոսաշրջության կոմիտեի տվյալներով` 2020 թվականի հունվար–սեպտեմբերին Հայաստան զբոսաշրջային այցելությունների թիվը կազմել է 327 735, ինչը 75,5%–ով քիչ է 2019 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ։ Այնինչ 2020 թվականի համար մասնագետները զբոսաշրջային հոսքի 14-15% աճ էին կանխատեսում։
Հիշեցնենք, որ ՀՀ տարածք օդային և ցամաքային ճանապարհով մուտք գործելիս պետք է ներկայացվի կորոնավիրուսի ախտորոշման ՊՇՌ հետազոտության բացասական արդյունքը հավաստող 72 ժամ վաղեմության սերտիֆիկատ։ Հակառակ դեպքում երկիր ժամանողներին ինքնամեկուսացման ցուցում է տրվում` մինչև ՊՇՌ հետազոտության բացասական պատասխան ստանալը։
Սերտիֆիկատը պետք է լինի հայերեն, ռուսերեն կամ անգլերեն լեզվով` հետազոտությունն իրականացրած բժշկական կառույցի բոլոր կոնտակտային տվյալները և ղեկավարի անունը պարունակող ձևաթղթով։ Այնտեղ պետք է նշված լինի հետազոտված անձի անունը և ազգանունը, անձը հաստատող փաստաթղթի համարը, ծննդյան տարեթիվը, հետազոտության արդյունքը, ստորագրված կազմակերպության ղեկավարի կողմից ու հաստատված կազմակերպության կնիքով:
Ի՞նչ անել, որ Հայաստանը չներառվի զբոսաշրջային «սև ցուցակում»
ԵՐԵՎԱՆ, 23 մարտի – Sputnik. Այսօր` մարտի 23-ին, ՀՀ պաշտպանության նախարար Վաղարշակ Հարությունյանն այցելել է ՊՆ կենտրոնական կլինիկական զինվորական հոսպիտալ, տեսակցել ձնաբքի պայմաններում ԶՈւ N զորամասի մարտական հենակետից մյուսն անցնելու ընթացքում մոլորված և դրա արդյունքում ցրտահարված պայմանագրային զինծառայող Կարեն Շահնազարյանին: Տեղեկությունը հայտնում է ՀՀ ՊՆ մամուլի ծառայությունը։
«Զինծառայողի առողջական վիճակը գնահատվում է միջին ծանրության: Պաշտպանության նախարարը զրուցել է Կարեն Շահնազարյանի հետ՝ մաղթելով շուտափույթ ապաքինում»,–նշված է ՊՆ հաղորդագրության մեջ։
Հիշեցնենք` ՀՀ ԶՈւ N զորամասի պահպանության շրջանի մարտական հենակետի երկու շարքային պայմանագրային զինծառայողների հետ միջդիրքային տարածքում մարտի 21-ին կապն ընդհատվել էր, եղանակային ծանր պայմաններում իրականացված որոնողական աշխատանքների արդյունքում նրանք հայտնաբերվել էին մարտի 22-ին: Նրանցից մեկի կյանքը, ցավոք, փրկել չէր հաջողվել, մյուսը, որի վիճակը գնահատվում է ծանր, անհրաժեշտ բուժօգնություն է ստանում Կենտրոնական զինվորական հոսպիտալում:
Դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ:



