Լողափ

Հայերն այլևս վրացական լողափերում չե՞ն հանգստանում. օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պատճառներ

437
(Թարմացված է 09:00 06.02.2020)
Աջարիայի զբոսաշրջության դեպարտամենտի հրապարակած տվյալները, որի համաձայն Սև ծովի հանգստավայրերն այլևս հայաստանցի այցելուների հետաքրքրության առաջին հորիզոնականներում չեն, իսկապես զարմանալի են։

ԵՐԵՎԱՆ, 6 փետրվարի — Sputnik, Լաուրա Սարգսյան. Չնայած Աջարիայի զբոսաշրջության դեպարտամենտի հրապարակած տվյալներին` Վրաստանի Սև ծովի ափը շարունակում է գրավիչ տուրիստական գոտի մնալ Հայաստանի շատ քաղաքացիների համար։ Փորձագետները Հայաստանում ու Վրաստանում վստահ են դրանում, և այդ վստահության համար հիմքեր կան։

Աջարիայի զբոսաշրջության դեպարտամենտի հրապարակած վիճակագրության համաձայն` Հայաստանը չի ներառվել այն երկրների հնգյակում, որոնց քաղաքացիները նախապատվությունը տալիս են Սև ծովի ափի հանգստյան գոտիներին։ 2019 թվականի տվյալների համաձայն` առաջատարներ են Թուրքիան (894750), Ադրբեջանը (206412), Ռուսաստանը (106276), Իսրայելը (100992) և Ուկրաինան (59342).
Այս տվյալները, մեղմ ասած, զարմանալի են` հաշվի առնելով Հայաստանի քաղաքացիների մեծ հետաքրքրությունը հարևան Վրաստանի ու դրա առողջարանների նկատմամբ։ Մեր երկրի բնակիչները հաճախ Վրաստան են գնում նույնիսկ առանց հատուկ առիթի` պարզապես խինկալի ուտելու, միջավայրը փոխելու, մեքենա ու պահեստամասեր գնելու։

«Երևի, սխալ են հաշվել, քանի որ ամբողջ ամառ Քոբուլեթում հայեր էին հանգստանում», – հենց այդպես բացատրեց իրավիճակը Վրաստանի հյուրանոցների ու ռեստորանների միության նախագահ Շալվա Ալավերդաշվիլին Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում` մեկնաբանելով ներկայացված տվյալները։

Глава ассоциации гостиниц и ресторанов Грузии Шалва Алавердашвили
© Sputnik / Laura Sarkisian
Շալվա Ալավերդաշվիլի

Սակայն փորձագետը նաև այլ կերպ պարզաբանեց այդ վիճակագրությունը։ Ալավերդաշվիլու խոսքով` տվյալները հիմնվել են ոչ թե հանգստացողների, այլև երկրի այցելուների քանակի վրա։ Օրինակ` Թուրքիայի քաղաքացիներից շատերը վրացական Բաթումով են Ադրբեջան գնում։ Դրա հաշվին Թուրքիան առաջ է ընկել։ Հասկանալի է նաև Ռուսաստանի և Ուկրաինայի հետ կապված իրավիճակը. այդ երկրների քաղաքացիներից շատերն անշարժ գույք ունեն վրացական առողջարանային քաղաքներում։

«Սա չի նշանակում, որ Սև ծովի ափը պակաս գրավիչ է դարձել Հայաստանի քաղաքացիների համար», – հավելեց Ալավերդաշվիլին։
Նշենք` 2019 թվականի տվյալների համաձայն` ընդհանուր Վրաստան այցելուների թվով Հայասպանը երրորդ տեղում էր` 1 365 048 մարդ։ Ադրբեջանից Վրաստան էին այցելել 1 526 619 մարդ, Ռուսաստանից`1 471 558։
Մինչդեռ Տուրիզմի հայկական ֆեդերացիայի նախագահ Մեխակ Ապրեսյանին այս թվերն ամենևին չզարմացրեցին, քանի որ, նրա խոսքով, հայ զբոսաշրջիկները ավելի հաճախ են սկսել Քոբուլեթի ու Բաթումի համար այլընտրանքներ փնտրել։

Նրա կարծիքով` այցերի քանակի նվազումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Վրաստանը հայաստանցիներին արդեն լավ ծանոթ է։ Դա չի նշանակվում, որ հայերն այլևս հետաքրքրված չեն հարևան երկրով։

«Վրաստանը շարունակում է զբոսաշրջության հետաքրքիր ուղղություն մնալ մեզ համար։ Ավելին` հենց հայերն են «բացահայտել» Վրաստանի Սև ծովափը որպես գրավիչ տուրիստական գոտի», – ասաց Ապրեսյանը։

Мехак Апресян на пресс-конференции по предстоящему фестивалю шашлыка в Ахтале (9 августа 2019). Еревaн
© Sputnik / Aram Nersesyan
Մեխակ Ապրեսյան

Բայց Վրաստանը «ոտնատակ տված» հայերին նոր տպավորություններ են պետք։ Վերջերին տարիներին հանգստի համար այլընտրանքային տարբերակներ են դարձել Եգիպտոսը, ԱՄԷ–ն, Շրի Լանկան, Մարոկկոն։

Անասնաբույժից մինչև ալպինիստ. ինչպես Գևորգը Էջմիածնից Հիմալայներ ու Կիլիմանջարո հասավ

Ապրեսյանն ընդգծեց, որ այլ ուղղությունների պահանջարկն աճել է նաև այն պատճառով, որ դրանք ավելի հասանելի են դարձել, զբոսաշրջային գործակալությունները համեմատաբար էժան փաթեթներ են առաջարկում։ Մարդկանց հաջողվում է երբեմն արտասահմանում հանգստանալ։
Փորձագետը վստահ է, որ իռլանդական Ryanair–ի (այն էժան գներով կանոնավոր չվերթեր է իրականացնում դեպի մի շարք եվրոպական քաղաքներ) Հայաստանի շուկա մուտք գործելու հանգամանքը պատկերը կրկին կփոխվի։

437
թեգերը:
Սև ծով, Վրաստանի Հանրապետություն, Հայաստան, զբոսաշրջություն, Զբոսաշրջիկ
Ըստ թեմայի
Ինչպես չինացին Հայաստան եկավ «չինական» վիրուսից մեկ ամիս առաջ ու սիրահարվեց մեր երկրին
«Նա գնաց Երևան, բայց սիրտը մնաց այստեղ». տան պատմությունը, որտեղ ապրել է Փարաջանովը
Ռուսաստանում ավիատոմսերը կթանկանան
Ախուրյանի ջրանցքը

Շիրակի մարզի պոտենցիալը. Ախուրյանի կիրճը սպասում է արկածային տուրիզմի սիրահարներին

218
(Թարմացված է 16:58 22.09.2020)
Շիրակի մարզը մեծ պոտենցիալ ունի արկածային տուրիզմի համար։ Դրան նպաստում են նաև համավարակով պայմանավորված իրավիճակն ու ներգնա տուրիզմի զարգացումը։

ԵՐԵՎԱՆ, 23 սեպտեմբերի — Sputnik. Շիրակի մարզը դեռևս չբացահայտված ռեսուրսներ ունի, օրինակ՝ Ախուրյանի կիրճը, որտեղ բոլոր նախադրյալները կան արկածային տուրիզմը խթանելու համար: Շիրակի մարզպետ Տիգրան Պետրոսյանը մարզում տեսնում է էքստրեմալ, արկածային ու սպորտային տուրիզմը զարգացնելու բոլոր նախադրյալները: Նա վստահ է, որ մարզի տնտեսությունը հնարավոր է զարգացնել նաև արկածային տուրիզմի միջոցով։ 

«Խոսող» ծաղիկներ Գյումրիից, կամ ինչպես 17-ամյա Անին բիզնես հիմնեց պանդեմիայի օրերին

«Հիմա կարևոր է գտնել այն բոլոր տարածքները, որտեղ շատ հեշտությամբ ու անվտանգ կարելի է այդ ամենը կազմակերպել, ու արդեն հաջորդ տարի մտնել տուրիստական ու ժամանցային ծառայությունների շուկա»,-նշեց Տիգրան Պետրոսյանը:

«Շիրակը մեր տունն է» ՀԿ նախագահ Արսեն Վարդանյանը, որը լավ է տիրապետոում մարզի զբոսաշրջային հոսքերին, կարծում է, որ ունեցած ռեսուրսները ճիշտ օգտագործելու ու մատուցելու դեպքում այստեղ այցելողներն արդեն իրենք կսկսեն գովազդել Շիրակը որպես արկածային տուրիզմի մարզ:

Любители экстремального туризма в ущелье реки Ахурян
© Photo : provided by Arsen Vardanyan / Gyumri is our home
Ախուրյանի ջրանցքը

«Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ Շիրակի մարզում առկա ջրային ռեսուրսները ոչ բավարար են օգտագործվում: Նախկինում Ախուրյանի կիրճն օգտագործվում էր միայն հետիոտնային արահետներով արշավների համար, բայց այն նաև հրաշալի վայր կարող է դառնալ կայակներով ու սապփադլներով (հիմնականում փչովի, նեղ նավակների տեսակներ,-խմբ.) զբոսանքներ կազմակերպելու համար: Կարևորը ռեսուրսը ճիշտ ժամանակին օգտագործելն ու նուրբ ներկայացնելն է»,-Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նշեց Վարդանյանը:

Любители экстремального туризма в ущелье реки Ахурян
© Photo : provided by Arsen Vardanyan / Gyumri is our home
Ախուրյանի ջրանցքը

 

Նշենք, որ հատկապես վերջին տարիներին Գյումրին ներգնա տուրիզմի հիմնական կետերից է, բայց Շիրակի մարզը, բացի Գյումրիից, ունի նաև այնպիսի տարածքներ, որոնք գրավում են ոչ միայն հայ, այլ նաև օտարազգի զբոսաշրջիկներին՝ Երերույքի տաճար, Հառիճավանք, Լմբատավանք, Մարմաշենի վանական համալիր, «Արփի լիճ» ազգային պարկ, Ջրափի Քարավանատուն և այլն:

«Դիսնեյլենդ» չէ, բայց պակաս էլ չէ. Գյումրիում եզակի ժամանցային այգի կկառուցեն

Մարզում հարմար տարածքներ կան նաև լեռնային հեծանվարշավների համար: Իսկ էքստրեմալ տուրիզմը զարգացնելու համար մարզն արդեն համապատասխան գույք ունի, որը տրամադրվել է ԱՄՆ ՄԶԳ կողմից ֆինանսավորվող «Աջակցություն Հայաստանին- նախաձեռնություն» ծրագրի շրջանակներում՝ Շիրակի մարզպետարանի և «Շիրակը մեր տունն է» ՀԿ-ի հետ եռակողմ համագործակցության արդյունքում։

218
թեգերը:
զբոսաշրջություն, Ախուրյանի ջրանցք, Գյումրի, Շիրակի մարզ
Ըստ թեմայի
Համավարակն ու տուրիզմը. ի՞նչ կտա ոլորտին կառավարության որոշումը
30 նոր ուղղություն. ներքին տուրիզմի մասնագետներն իրավիճակից դուրս գալու ելքեր են փնտրում
Հայաստանում տուրիզմի ոլորտը կոլապսի մեջ է. փրկության 2 ճանապարհ կա
Նորավանք

Հայաստանի հարավի զբոսաշրջային գանձերը. հատուկ հետաքրքրասերների համար

159
(Թարմացված է 22:04 19.09.2020)
Հարուստ է պատմամշակութային հուշարձաններով և տեսարժան վայրերով հատկապես գրավիչ է Հայաստանի հարավային հատվածը։ Sputnik Արմենիան ներկայացնում է հինգ վայր, որոնք կարող են հետաքրքրել նույնիսկ ամենաքմահաճ և աշխարհ տեսած զբոսաշրջիկին:

Արենի

Ճանապարհորդությունը սկսենք Արենի գյուղից, որտեղ գտնվում է համանուն գինու գործարանը: 1994 թվականից գոյություն ունեցող գինեգործարանի պատմությունը տերերը որոշել են հատուկ թանգարանում ցուցադրել:

Посетители у пещеры Арени
© Sputnik / Janna Poghosyan
Արենի

Մուտքի մոտ հյուրերը հնարավորություն են ստանում համտեսել ազնվական ըմպելիքի անհավանական տեսակներ, որոնց շարքում են ծիրանի, մոշի, բալի, սերկևիլի, ավանդական՝ խաղողի և նռան գինիներ: Այստեղ կարելի է գինի գնել հենց արտադրողից:

Пещера Арени
© Sputnik / Janna Poghosyan
Արենի քարանձավ

Ի դեպ, այստեղ է գտնվում նաև հայտնի Արենի 1 քարանձավը, որտեղ հնէաբանները հայտնաբերել են աշխարհի ամենահին կաշվե ոտնամանը: Այն մոտ 6000 տարեկան է: Հիմա ամենահին կոշիկը Հայաստանի պատմության թանգարանում է, իսկ քարանձավը դարձել է զբոսաշրջային էքսկուրսիաների վայր:

Նորավանք

Իր յուրահատուկ ճարտարապետությամբ հայտնի Նորավանք համալիրը թվագրվում է XIII—XIV դարերով: Սուրբ Աստվածածին հոյակերտ եկեղեցին, որի շինարարությունն ավարտվել է 1339-ին, համարվում է հայ տաղանդավոր ճարտարապետ և մանրանկարիչ Մոմիկի վերջին գլուխգործոցը: Եկեղեցու մոտ նրա փոքր և համեստ դամբարանն է: Օրբելյան իշխանների կառավարման շրջանում եկեղեցին դարձել է խոշոր կրոնական կենտրոն, իսկ ХIV դարում` Սյունիքի եպիսկոպոսների նստավայրն է եղել:

Монастырь Нораванк
© Sputnik / Aram Nersesyan
Նորավանք

Հրաշակերտ վանական համալիրը հիանալի համադրվում է գեղատեսիլ լանդշաֆտի հետ: Վանական համալիրը ժայռի վրա է կառուցված: Նորավանքը գերում է էներգիայով և շրջակա բնության գեղեցկությամբ:

Տաթև

Տաթևը Հայաստանի հին ու ամենից հայտնի վանական համալիրներից մեկն է, որ իրավամբ համարվում է հայկական ճարտարապետության մարգարիտը: Այստեղ է գործել միջնադարյան Հայաստանի ամենամեծ համալսարանը: IX դարում հիմնադրված Տեթևն այժմ խոշոր զբոսաշրջային համալիրի մաս է, որը ներառում է Տաթևի մենաստանը, «ՏաԹևեր» ճոպանուղին, «Սատանի կամուրջը»:

Татевский монастырь
Տաթև վանք

Եկեղեցու և շրջակա բնաշխարհի ներդաշնակությունը հիանալի մթնոլորտ են ստեղծում` այցելուներին տեղափոխելով հին դարեր, երբ Տաթևը եղել է Հայաստանի հոգևոր և ակադեմիական կարևորագույն կենտրոններից մեկը:

Татевский монастырь
© Sputnik / Asatur Yesayants
«ՏաԹևեր» ճոպանուղին

«ՏաԹևեր» ճոպանուղին կառուցվել է 2010 թ.-ին: Այն ամենաերկար հետադարձելի ճոպանուղին է աշխարհում: Ռեկորդային են ոչ միայն օդուղու երկարությունը՝ 5752 մ, այլև ճոպանուղու կառուցման ժամկետները՝ ընդամենը 10 ամիս:

Խնձորեսկ

Այս վայրը հայտնի է իր ժայռային քարանձավներով, որտեղ դեռ անցած դարի կեսերին մարդիկ են ապրել: Քարանձավային քաղաքը Հայաստանի ամենաառեղծվածային վայրերից է:

Հայաստան գալու ժամանակը. հանգիստ, որն անմոռանալի կլինի, կամ որտեղ վայելել ամառը

Ոչ ոք չգիտի, թե երբ են այստեղ հայտնվել առաջին բնակավայրերը: Հայտնի է միայն, որ երեք–չորս հազարամյակ առաջ մարդիկ այստեղ ապրել են բնական քարայրներում: Ամենայն հավանականությամբ, նրանք որսորդներ են եղել: Ժամանակի ընթացքում մարդիկ սկսել են զբաղվել անասնապահությամբ, հողագործությամբ և կիրճով վերև բարձրացել` խորը անցքեր փորելով ժայռերի մեջ: Քարանձավի մուտքը գտնվել է 20-30 մետր բարձրության վրա: Մարդիկ իրենց տներ են մտել ճոպանների օգնությամբ:

Քարանձավ-բնակարանն ունեցել է երդիկ, խորը փորված հոր` մթերք պահելու համար և ժայռափոր դարակներ: Կան նաև երկհարկանի և եռահարկ «տներ», որտեղ ապրել են այն ժամանակվա իշխանները:

Գինի ու քամանչայի թանգարան․ Աշտարակում գտել են գաստրոնոմիական մայրաքաղաք դառնալու բանալին

Խնձորեսկում շատ հետաքրքիր է բացառիկ կախովի կամուրջը, որը հայտնվել է 2012 թվականին: Դրա շնորհիվ զբոսաշրջիկները հիմա կարող են այցելել ոչ միայն քարանձավի մի մասը, այլ նաև անցնել նրա հակադիր կողմը: Պետք է նշել, որ այստեղ կարելի է հիանալ հիասքանչ մայրամուտով և մթնշաղով, երբ ամպերը փափուկ վերմակի նման գրկում են լեռները և կիրճը:

Քարահունջ

Քարահունջ կամ Զորաց քարեր հնագույն մեգալիթյան համալիրը հաճախ համեմատում են անգլիական Սթոունհենջի հետ: Մ.թ.ա 5–րդ հազարամյակով թվագրվող Քարահունջը, ամենայն հավանականությամբ, հնագույն աստղադիտարան է:

Նոր բացահայտում. Քարահունջը միակը չէ, Հայաստանի տարածքում նման կառույցները մի քանիսն են

Համալիրը գտնվում է ծովի մակարդակից 1770 մետր բարձրության վրա, բրոնզե դարի ժամանակաշրջանի բնակավայրի մոտ և կազմված է բազմաթիվ կանգնած քարերից, որոնց մի մասի վերին հատվածում կլոր անցքեր են արված:

Караундж
© Sputnik / Karen Yepremyan
Քարահունջ

Պատմաբանները հակված են մտածելու, որ Քարահունջը նախապատմական մարդկանց համար դամբարանատեղի է ծառայել: Որոշ գիտնականներ կարծում են, որ համալիրն աշխարհի ամենահին աստղադիտարանն է: Այստեղ ուսումնասիրությունները շարունակվում են, իսկ Զորաց քարերի շուրջ վեճերը չեն դադարում:

159
թեգերը:
Արենի, Խնձորեսկ, Սյունիքի մարզ, Քարահունջ, Տաթևի վանք, Նորավանք, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Սյունեցի դպրոցականը փորձում է իրենց գյուղը զբոսաշրջային կենտրոն դարձնել ու ստացվում է
Գորշ արջի զբոսանքը Սյունիքում. տեսանյութ
ՀԴՄ կտրոնները` Ադրբեջանի շահերի պաշտպան. զբոսաշրջիկները կօգնե՞ն հետ բերել Ղարաբաղը
Министр обороны Армении Вагаршак Арутюнян встретился с министром иностранных дел Карабаха Масисом Маиляном (28 ноября 2020). Еревaн

Մասիս Մայիլյանն ու Վաղարշակ Հարությունյանը հանդիպել են

0
Հանդիպման ընթացքում նախարարները կարևոր թեմաներ են շոշափել` զոհվածներ, անհետ կորածներ, ռազմագերիներ։

ԵՐԵՎԱՆ, 28 նոյեմբերի – Sputnik․ Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Մասիս Մայիլյանը, որն աշխատանքային այցով գտնվում է Երևանում, հանդիպում է ունեցել Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարար Վաղարշակ Հարությունյանի հետ: Տեղեկությունը հայտնում է Արցախի արտաքին գործերի նախարարության մամուլի ծառայությունը:

Հանդիպմանը կողմերն անդրադարձել են Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ առաքելության իրականացման ընթացքին՝ կարևորելով հանրապետությունում կայունության ապահովման և մարդասիրական ոլորտում առկա բարդ խնդիրների լուծմանն ուղղված, Արցախի իշխանությունների հետ համագործակցությամբ ձեռնարկվող միջոցառումները։

Նախարարները երկուստեք նշել են Արցախի Հանրապետության դեմ սանձազերծված ադրբեջանա-թուրքական ագրեսիայի հետևանքով զոհված հայ զինծառայողների մարմինների դուրսբերման, անհայտ կորածների ճակատագրերի բացահայտման, ռազմագերիների, ինչպես նաև պատանդների ազատ արձակման ուղղությամբ աշխատանքների արագ իրականացման կարևորությունը:

Министр обороны Армении Вагаршак Арутюнян встретился с министром иностранных дел Карабаха Масисом Маиляном (28 ноября 2020). Еревaн
© Photo : press office of the MFA of Artsakh
Մասիս Մայիլյանն ու Վաղարշակ Հարությունյանը

Ավելի վաղ Մայիլյանին ընդունել էր ՀՀ արտգործնախարար Արա Այվազյանը։

0