Նիկոլ Փաշինյանը` զբոսավարի դերում

Հայաստանն ընդգրկվել է զբոսաշրջային աճ ունեցող լավագույն 20 երկրների ցանկում. UNWTO

218
(Թարմացված է 13:47 04.02.2020)
2019 թվականին այցելուների մեծ աճ են գրանցել հարևան Իրանում, Մյանմայում և Պուերտո–Ռիկոյում։

ԵՐԵՎԱՆ, 4 փետրվարի — Sputnik. Հայաստանը ներառվել է ամենաարագ զբոսաշրջային աճ գրանցող երկրների քսանյակի մեջ։ Այս մասին վկայում են ՄԱԿ–ի համաշխարհային զբոսաշրջային կազմակերպության (UNWTO) ուսումնասիրությունները։

Համաշխարհային զբոսաշրջային կազմակերպության (ՀԶԿ) վիճակագրական տվյալների համաձայն` 2019 թվականին արտասահմանյան ուղևորությունների թիվը հասել է 1.5 մլրդ–ի, ինչը 4%–ով ավել է 2018 թվականից։

Ֆրանսիան շարունակում է մնալ ամենահաճախ այցելվող երկրների ցանկում` ավելի քան 90 մլն այցելուներով։ Այնուհետև գալիս է Իսպանիան`  83,8 մլն այցելություն։

Միևնույն ժամանակ 2019 թվականին այցելուների մեծ աճ են գրանցել Մյանմայում (40,2%), Պուերտո–Ռիկոյում (31,2%) և Իրանում (27,9%)` հղում անելով ՀԶԿ–ին գրում է Independent պարբերականը։

Այնուհետև ցանկում Ուզբեկստանն է, Չեռնոգորիան, Եգիպտոսը, Վիետնամը, Ֆիլիպինները, Մալդիվները, Բահամները և Քաթարը:

Հայաստանը` 14,4% աճով, զբաղեցրել է 12-րդ հորիզոնականը։

Յարխուշտայի փառատոն` Հայաստանում. ինչու պետք է այն կազմակերպվի պասիվ սեզոնին

Ցանկում են նաև Ադրբեջանն (17-րդ հորիզոնական 11,4% աճով) ու Ղազախստանը (20-րդ հորիզոնական 10% աճով)։

Ավելի վաղ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Խաչատրյանը հայտարարել էր, որ Հայաստանը 2019 թվականին ավելի գրավիչ ուղղություն է դարձել Ռուսաստանի, Վրաստանի և Իրանի զբոսաշրջիկների համար։

Նշենք, որ Հայաստանը շատ զբոսաշրջիկների է սպասում նաև 2020 թվականին, քանի որ հունվարից հանրապետությունում սկսել են գործել Ryanair և Wizz Air եվրոպական լոուքոսթերները։

218
թեգերը:
Ադրբեջան, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, զբոսաշրջություն, Զբոսաշրջիկ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Ի՞նչ է պետք իմանալ Ryanair-ով ճամփորդելիս
Ժայռափոր պատմություն. ինչով են հայտնի Ղրիմի եկեղեցիները
Հաստա՞տ Լապշիններ չեք. Բաքվում զբոսաշրջիկներին շփոթել են բլոգեր Լապշինի հետ
Գառնի

Զբոսաշրջության ոլորտը մեռնում է. կոմիտեն պատասխանել է տուրօպերատորների կոշտ քննադատությանը

167
Զբոսաշրջային ոլորտի ներկայացուցիչները կարծում են, որ Զբոսաշրջության կոմիտեն և իշխանությունը լուրջ քայլեր չեն ձեռնարկում մեռնող բիզնեսը փրկելու համար։ Իսկ ի՞նչ են մտածում կոմիտեում։

ԵՐԵՎԱՆ, 11 օգոստոսի – Sputnik. Sputnik Արմենիայի հարցմանն ի պատասխան Զբոսաշրջության կոմիտեն պատասխանել է տուրօպերատորների քննադատություններին։ Դրանք վերաբերում են համավարակի պայմաններում կոմիտեի և ընդհանրապես պետության իրական աջակցության բացակայությանը։

Sputnik Արմենիա գործակալությունն օրեր առաջ գրել էր, որ փակ սահմանների պատճառով Հայաստանում զբոսաշրջության ոլորտը խորը ճգնաժամ է ապրում։ Զբոսաշրջային ընկերությունները բողոքում են, որ կառավարությունը իրավիճակի բարելավման նույնիսկ ամենաչնչին հեռանկարների մասին անգամ չի ակնարկում։

Ոլորտի ներկայացուցիչները դժգոհ են մասնավորապես զբոսաշրջության կոմիտեի աշխատանքից։ Մենք կառույցին խնդրեցինք մեկնաբանել իրենց հասցեին հնչող քննադատությունները։ Հրապարակում ենք Կոմիտեի ղեկավար Սուսաննա Սաֆարյանի պատասխանը։

Ըստ նրա` կորոնավիրուսի տարածման առաջին իսկ օրերից ՀՀ Զբոսաշրջության կոմիտեի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է աշխատանքային խումբ` զբոսաշրջության ոլորտի ներկայացուցիչների ներգրավմամբ, որի նպատակն է ուսումնասիրել կորոնավիրուսի հետևանքով ոլորտի առջև ծառացած խնդիրները, հավաքագրել առաջարկներ և դրանց հիման վրա մշակել համապատասխան լուծման գործիքակազմ։

Աշխատանքային խմբի հետ ունեցած քննարկումների ընթացքում առանձնացվել են հիմնական խնդիրները` կապված հարկային և վարկային պարտավորությունների կատարման, զբոսաշրջային ընկերությունների գործունեության և աշխատատեղերի պահպանման, ինչպես նաև գործարկված միջոցառումներից օգտվելու սահմանափակումների հետ։

Սաֆարյանի խոսքով` մինչ օրս իրականացվել են հետևյալ աջակցության ծրագրերը։

Հետաձգվել են 2020 թվականի մարտից օգոստոս վճարվող շահութահարկի կանխավճարները (2020 թվականի հունիսի 18-ի փոփոխությունների համաձայն)։ Միևնույն ժամանակ 2020 թվականի երկրորդ եռամսյակի համար օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով սահմանված շահութահարկի կանխավճարներ չեն հաշվարկվում և չեն վճարվում։

Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման 3-րդ ծրագրի (վարկերի տրամադրում` շրջանառության չափից  կախված 2.5 մինչև 50 մլն դրամ) իրականացում և դրանում պարբերաբար կատարված բարեփոխումներ։ Մասնավորապես, պարտադիր չէ, որ յուրաքանչյուր եռամսյակի շրջանառությունը տարեկան շրջանառությունից լինի ոչ պակաս, քան 10%։ Հարկային բարվոք պատմության մեղմացում է նաև իրականացվել։ Բացի այդ օգնություն ստացող շահառուների ցանկն ընդլայնվել է. ներառվել են զբոսաշրջության, զվարճանքների և հանգստի ոլորտները` 10 մլն վարկի դեպքում 6 ամիս արտոնյալ ժամկետի տրամադրում  և  հաջորդ 6 ամսում ամսական առավելագույնը 70.000 դրամ մարում իրականացնելու հնարավորություն։

Մինչև արտակարգ դրության ավարտը թռիչքներ չեն լինելու. Զբոսաշրջության կոմիտե

Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքները մեղմելու հակաճգնաժամային ծրագրով զբոսաշրջային ընկերություններին առաջարկվել են դրամաշնորհներ աշխատավարձերի վճարման համար` աշխատատեղերի պահպանման պայմանով։ Գործից զրկված ընկերությունների համար առաջարկվել են աշխատակիցներին վճարվող միանվագ վճարներ նվազագույն աշխատավարձի 1-2–ի չափով (68-136 հազար դրամ)։

Միևնույն ժամանակ կոմիտեն խոստավանում է, որ զբոսաշրջության աջակցման մեխանիզմները լիարժեք չեն բավարարում ոլորտի պահանջմունքներն ու չեն լուծում խնդիրները։

«Այժմ նոր ծրագիր է քննարկվում, որն ուղղված է տնտեսվարող սուբյեկտների աշխատանքի աջակցմանն ու աշխատատեղերի պահպանմանը։ Այն մշակվել է ոլորտի ներկայացուցիչների հետ համագործակցությամբ` հաշվի առնելով նրանց մատնանշած մարտահրավերները», – նշեց Սաֆարյանը։

Կոմիտեի ուշադրության կենտրոնում են նաև զբոսաշրջային վայրերի բարեկարգման հարցերը։ Այդ ուղղությամբ լուրջ աշխատանք է տարվում, մասնավորապես` Գորիսում, Խոր Վիրապում և Գառնիում։

2020-2021 թվականներին նախապատրաստվում են իրականացնել հետևյալ ծրագրերը` Ջերմուկ քաղաքի զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների զարգացում, Գյումրիի պատմական փողոցների և բարեկամության այգու, ինչպես նաև Մարմաշեն վանական համալիր տանող ճանապարհի և հարակից տարածքի բարեկարգում։

Արայիկ Հարությունյանը զբոսաշրջային ընկերությունների համար լավ լուր է հայտնել

Բացի այդ իշխանությունները մտադիր են կատարել Դվինի հուշարձանների վերականգնում և ամրակայում, Երևան–Լանջազատ–Գառնի տանող ճանապարհի  վերակառուցում, Քարահունջ հուշարձանի հարակից տարածքի բարեկարգում, դեպի հին Խնձորեսկ տանող ճանապարհի բարեկարգում, Արենի հանգույցի վերականգնում և «Արենի գինու հյուրանոց» համալիրի ենթակառուցվածքների կառուցում։

Սաֆարյանի խոսքով` այժմ քննարկվում են հանրային առողջության ռիսկերի նվազեցմանն ու զբոսաշրջության վերականգնման հեռանկարներին ուղղված հետագա քայլերը։ Դրանք կամփոփվեն հետճգնաժամային մարքեթինգային գործողությունների ծրագրում։

167
թեգերը:
Սահման, կորոնավիրուս, քննարկում, Զբոսաշրջիկ, զբոսաշրջություն, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Արի զբոսնենք Հայաստանով. Հորբատեղ` բնական գեյզեր, թոնրի լավաշ, պանիր և խենթացնող բնություն
Ներքին զբոսաշրջությունը չի փրկի. ինչն է Հայաստանում «սպանում» տուրօպերատորներին
Արի զբոսնենք Հայաստանով. ինչեր են թաքնված Հովքի անանուն լճի հատակում
Արխիվային լուսանկար

Ներքին զբոսաշրջությունը չի փրկի. ինչն է Հայաստանում «սպանում» տուրօպերատորներին

721
(Թարմացված է 23:21 05.08.2020)
Զբոսաշրջության ոլորտի ներկայացուցիչները կարծում են, որ ներքին զբոսաշրջության հաշվին համավարակին դիմադրելու՝ իշխանությունների առաջարկը քննադատությանը չի դիմանում։

ԵՐԵՎԱՆ, 5 օգոստոսի – Sputnik. Համավարակով պայմանավորված փակ սահմանների պատճառով զբոսաշրջության ոլորտը Հայաստանում վերացման եզրին է։ Զբոսաշրջային ընկերությունները բողոքում են, որ կառավարությունը չի խոսում նույնիսկ իրավիճակի լավացման աղոտ հեռանկարների մասին։

Ավելի վաղ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նշել էր, որ մինչև զբոսաշրջության շրջանի ավարտը միջազգային չվերթերը Հայաստանում չեն վերականգնվի։ Նա ասել է, որ դա լավ հնարավորություն է մեր երկրի նոր անկյունները բացահայտելու համար։

Սակայն ոլորտի ներկայացուցիչները վստահ են, որ ներքին զբոսաշրջությունը չի կարող իրենց համար փրկություն դառնալ։ My Georgia Travel-ի հայկական գրասենյակի ղեկավար Անուշ Եղիազարյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում մանրամասն ներկայացրեց շուկայում տիրող իրավիճակը: Այս ոլորտն աշխատանք էր ապահովում հյուրանոցների, ռեստորանների, հյուրատների անձնակազմերի, նաև զբոսավարների ու վարորդների համար։

Եկամուտն արտագնա ու ներքին զբոսաշրջությունից

Եղիազարյանի խոսքով՝ զբոսաշրջության գործակալությունների աշխատանքի միջին միջնորդավճարը մոտ 7% է։

«Ուրեմն պատկերացրեք․ ես 1200 դոլար արժողությամբ տուր եմ վաճառել, ինձ դրա 7%-ն է հասնում։ Ես օրական, որպես զբոսաշրջային գործակալ, ասենք` 10 նման տուր եմ վաճառում։ Իմ ընկերությունում ևս 5 զբոսաշրջային գործակալ կա, բոլորս էլ ամսական որոշակի գումար ենք վաստակում։ Համավարակի պատճառով ամեն ինչ կանգ է առել։ Հիմա ինձ խորհուրդ են տալիս ներքին տուրեր վաճառել։ Բայց կախված ուղղությունից` ներքին տուրի արժեքը 3,5-8 հազար դրամ է կազմում։ Իսկ կարանտինի մեղմացումից հետո անհավանական դեմպինգ է սկսվել։ Նույնիսկ 2,5 հազար դրամ արժողությամբ տուրեր կային», - նշեց նա։

Բացի այդ, արդեն մի քանի ընկերություն զբաղվում են ներքին տուրերով։ Նրանք հիմնականում աշխատում են մի քանի լեզվով տուրերի համադրության հաշվին։ Նույն ուղղությամբ մեկնում են և՛ տեղացիները, և՛ արտասահմանցի զբոսաշրջիկները, զբոսավարը 2-3 լեզվով է խոսում։

Արշավներն այդ տուրերի ցանկում չեն։ Դա զբոսաշրջության յուրահատուկ տեսակ է, որը որոշակի ֆիզիկական պատրաստվածություն է պահանջում։ Շուկայում դրանք նույնպես չափազանց շատ են, սովորական տուրօպերատորները չեն կարող այնտեղ ներխուժել։

Ինչ վերաբերում է հինավուրց եկեղեցիներ ու վանքեր այցելություններին, Հայաստանում սովորաբար ընտանիքով են գնում վանքերը նայելու, տուօպերատորներին չեն դիմում։

 «Ինչպե՞ս, ու՞մ ու ինչքան տուրեր պետք է վաճառեն տուրօպերատորները, որ ոչ միայն չսնանկանան, այև աշխատակիցների աշխատավարձ վճարեն», - նշեց Եղիազարյանը։

Տուրօպերատորների ևս մեկ խնդիր է Հայաստանում հյուրանոցային համարների ամրագրումը։ My Georgia Travel ընկերությունը դրա դիմաց մոտ 10%, այսինքն՝ 1-3 հազար դրամ փոխհատուցում է ստանում։ Հարց է առաջանում՝ քանի համար է պետք ամրագրել հյուրանոցներում պարզապես գրասենյակի վարձակալության գումարը վճարելու համար։

Կորոնավիրուսը չի խանգարել Տավուշի տուրիստական հոսքերին

Ավելին՝ Հայաստանի հյուրանոցներից շատերը, չգիտես ինչու, նախընտրում են ավելի էժան տալ համարը Booking համակարգին, քան գործընկերոջը։ Ընդ որում՝ այդ փոքր արժեքի 15%-ը նույնպես տրվում է Booking-ին։

Կառավարության ոչ բավարար աջակցությունը

Ինչ վերաբերում է զբոսավարներին, նրանք օրական միջինը 20-25 հազար դրամ են վաստակում։ Ինչպե՞ս մարդը, որն ապրում ու ընտանիք էր պահում ամսական մոտ 400 հազար դրամով, հիմա ապրի 100 հազար դրամ ժամանակավոր աշխատավարձով։

Փոքր ընկերությունների ներկայացուցիչները դժգոհ են, որ կառավարությունը պատրաստ է արտոնյալ վարկեր տրամադրել միայն տարեկան 24-ից 500 միլիոն շրջանառություն ունեցող տնտեսավարողներին։

«Այսպիսով վերանում են բազում փոքր ընկերություններ, որոնք շատ զբոսաշրջիկներ էին մեր երկիր բերում։ Քննարկեք, սեկտորի համար ծրագրեր մշակեք», - ասում է Եղիազարյանը։

Նրա ու ոլորտի բազում այլ ներկայացուցիչների կարծիքով՝ պետք է հնարավորինս արագ զբոսաշրջային բիզնեսին ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու ծրագիր կազմել, հետաձգել վարկերի մարման վճարումները։ 

Բացի այդ, նրա կարծիքով, պետք է բանակցություններ սկսել սահմանները բացելու ու ավիահաղորդակցությունը վերականգնելու մասին, պետք է հստակ ժամկետներ սահմանել և մինչև ճգնաժամի ավարտն ազատել բիզնեսը հարկերից։

Ապագա տուրերն արդեն հիմա է պետք վաճառել

Որպեսզի զբոսաշրջիկները սեպտեմբերի կեսին Հայաստան գան, ներգնա զբոսաշրջության մասնագետը պետք է հիմա արդեն սկսի վաճառք անել։ Դա վերաբերում է նաև արտագնա տուրերին։ Ավիահաղորդակցության հարցն այն հարցը չէ, որը մի քանի օրում է լուծվում։ Դա բավականին երկարատև գործընթաց է։

«Չի կարելի միանգամից «բարձրացնել վարագույրն» ու փրկել ոլորտը։ Զբոսաշրջային բիզնեսը ռեստորան չէ։ Սակայն վաճառքի սկիզբն ու սահամանների բացման մասին հստակ տեղեկությունը կօգնեն տուրօպերատորին որոշ ժամանակ աշխատել կանխավճարով», - կարծում է Եղիազարյանը։

Նա օրինակ է բերում ռուսական շուկան։ Մոսկվան սահմանները բացելու մասին պայմանավորվածություն է ձեռք բերել Անկարայի հետ, ու միանգամից սկսվեց զբոսաշրջային փաթեթների վաճառքը։ Այո, սահմանները կարող են նշված ժամկետից ուշ բացվել, սակայն տուրօպերատորներն արդեն աշխատում են»,- նշում է գրասենյակի ղեկավարը։ 

Մինչդեռ իրավիճակը մարզերի հյուրանոցներում ու հյուրատներում այնքան էլ վատ չէ. դրանք ամբողջովին կամ մասամբ լիքն են։ Իսկ ի՞նչ անի Երևանի հյուրանոցների մազմամարդ անձնակազմը։ Եղիազարյանի խոսքով՝ հյուրանոցային բիզնեսի ոլորտի բազմաթիվ աշխատակիցներ կառավարության թույլ մենեջմենթի հետևանքով են անգործ մնացել։

«Մենք գումար չենք ուզում, բայց աշխատելու համար պայման ստեղծեք։ Աշխատավարձով ապրող սովորական քաղաքացու համար դա աղետ է։ Ինչո՞ւ ենք նստած նայում՝ ինչպես է տնտեսության մի ամբողջ սեկտոր խորտակվում», - վրդովվում է զբոսաշրջային գործակալը։

Նրա խոսքով՝ զբոսաշրջության ոլորտի բազում աշխատակիցներ պատրաստ են անվճար աշխատել այդ հարցերի լուծման ուղղությամբ։

Երկրի դիրքավորումը

Սահմանները բացելն ու ավիահաղորդակցությունը վերսկսելը դեռ գործի կեսն է։ Պակաս կարևոր չեն PR-ը, մարքեթինգը, երկրի դիրքավորումն ու զբոսաշրջային ռազմավարությունը։

Եղիազարյանի կարծիքով՝ ներկայիս ռազմավարությունը նախատեսված է առաջիկա 10 տարվա համար, սակայն նախորդ նախագծերի կրկնօրինակն է ու ամբողջովին կորցրել է իր արդիականությունը։

«Պետք է ստեղծել խումբ, որը կաշխատի նոր ռազմավարության վրա ու կփոխի այն՝ կախված աշխարհում իրադարձությունների զարգացումից։ Զբոսաշրջիը պետք է նախապես իմանա, որ Հայաստանն անվտանգ երկիր է, որը հաղթահարել է կորոնավիրուսը, որը հետևում է անվտանգության բոլոր կանոններին։ Օրինակ՝ դիմել եմ Զբոսաշրջության հարցերի կոմիտեին ու հարցրել եմ՝ արդյո՞ք կարանտինից հետո հյուրանոցներում ախտահանում անցկացվելու է։ Ինձ այդպես էլ չպատասխանեցին։ Ու ընդհանրապես այդ հարցերով ոչ մի հայտարարություն չեն արել», - ասաց Եղիազարյանը։

Ամբողջ աշխարհում կորոնավիրուսի տարածումը կանխելու նպատակով քայլեր են ձեռնարկվում։ Մասնավորապես՝ հյուրանոցները 30-50% են բնակեցնում, COVID-19-ի թեստերն անցկացվում են երկիր ժամանելուց անմիջապես հետո։ Բացի այդ, վարակման դեպքում հյուրանոցները կարանտինի համար կորպուսներ են տրամադրում զբոսաշրջիկի հաշվին, դա նույնպես եկամտի աղբյուր է հյուրանոցի համար։

Ծովի փոխարեն` Թբիլիսի, լյուքսի փոխարեն` հոսթել. ի՞նչ է սպասում հայաստանցի զբոսաշրջիկին

Հիմա Հայաստանի քաղաքացիները ճամփորդում են առանց սանիտարական նորմերի պահպանման, որոշ հյուրանոցներ 100%-ով լցված են։ Ընդ որում՝ հյուրանոցները մի քանի շաբաթ առաջ արդեն ամրագրված են։

Իշխանությունն անհասանելի է

Եղիազարյանը նշեց, որ տուրօպերատորներն ուզում են համագործակցել իշխանության հետ, սակայն նրանց լսող չկա։ Զբոսաշրջության կոմիտեն մասնավոր սեկտորին ընդառաջ քայլեր չի ձեռնարկում։ Նրանք արդեն մի քանի ամիս է` լուռ են։ Երկու հանդիպում է եղել կոմիտեի ղեկավար Սուսաննա Սաֆարյանի հետ, բայց արդյունք դեռ չկա։

«Մենք արդեն մի քանի ամիս է` ոչինչ չենք անում։ Այո, ամբողջ աշխարհում քաոս է, բայց պետք է սովորել դրա հետ ապրել», - կարծում է Եղիազարյանը։

Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում Pegas Travel Club ընկերության ղեկավար Ռուզան Հակոբյանն իր հերթին նշեց, որ իրենք չեն ստացել նույնիսկ իրենց առաջարկությունների սղագրությունը։ Առաջարկությունները հնչեցվել են գրեթե մեկ ամիս առաջ Զբոսաշրջության կոմիտեի ղեկավարի ու ԱԺ պատգամավորների մասնակցությամբ հանդիպման ժամանակ։

Նրա խոսքով՝ իրենք առաջարկել են, պատրաստակամություն են հայտնել մշակել արձանագրություններ, համավարակի ընթացքում աշխատանքի ռազմավարություն, սակայն կոմիտեն դրան նշանակություն չի տվել։

Հակոբյանը հայտնեց, որ նույնիսկ աշխատավարձը սուբսիդավորելու մասն իշխանության որոշումը չի տարածվում 5–ից պակաս աշխատակից ունեցող ընկերությունների վրա։

«Արդեն նրանց վրա հույս չեմ դնում։ Եթե չեղարկեն արտակարգ դրության ռեժիմն ու բացեն սահմանները, երևի ինքներս կլուծենք մեր խնդիրները», - ասաց ընկերության ղեկավարը։

Sputnik Արմենիայի թղթակիցը դիմեց Զբոսաշրջության կոմիտե ու խնդրեց տեղեկություն ներկայացնել՝ ինչ քայլեր են ձեռնարկվում ոլորտի խնդիրները լուծելու ուղղությամբ։

Կոմիտեում չկարողացան մեկնաբանել իրավիճակն ու խնդրեցին գրավոր հարցում ուղարկել, ինչը և արվեց։ Պատասխանը կհրապարակվի ստանալուն պես։

Նշենք, որ ավելի վաղ Տուրիզմի հայկական ֆեդերացիայի նախագահ Մեխակ Ապրեսյանը խոսել էր աշնանն արտասահմանցի զբոսաշրջիկներ ընդունելու անհրաժեշտության մասին։ Նրա խոսքով՝ միայն դա կարող է փրկել զբոսաշրջության ոլորտն ամբողջական տապալումից։

721
թեգերը:
զբոսաշրջություն, Հայաստան, կորոնավիրուս
Ըստ թեմայի
Զբոսաշրջային կազմակերպությունները կառավարությունից վարկային արձակուրդ են ակնկալում
Քարուքանդ ճանապարհները խանգարում են. Արփի լիճն ավելի գրավիչ կդառնա զբոսաշրջիկների համար
Արայիկ Հարությունյանը զբոսաշրջային ընկերությունների համար լավ լուր է հայտնել
Օրիոն-է ԱԹՍ

ՌԴ ռազմատիեզերական ուժերը 2021-ին մեծ հեռահարության հարվածային դրոններ կթողարկեն

62
(Թարմացված է 01:36 13.08.2020)
Ռուսական բազմաթիրախային անօդաչուները 2021 թ․-ից սկսած՝ կկարողանան  ինքնուրույն օդային հետախուզություն վարել և «խոցել հակառակորդի օբյեկտները բարձր ճշգրտությամբ»:

Ալեքսանդ Խրոլենկո, ռազմական վերլուծաբան

Ռուսաստանի  Օդատիեզերական ուժերը 2021թ․-ից կսկսեն բազմաթիրախային հարվածային ԱԹՍ-ներ ստանալ։ Այս մասին հայտարարել է ՌԴ ՕՏՈՒ գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Սերգեյ Դրոնովը «Красная звезда» թերթին տված հարցազրույցում: Զորահրամանատարը նշել է. «Անօդաչու ավիացիայի կիրառման արդյունավետությունը հաստատվել է Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում հատուկ գործողության ընթացքում։ Անօդաչու թռչող սարքերի օգտագործումը ապահովել է ապօրինի զինված կազմավորումների օբյեկտներին հասցված հարվածների բարձր ճշգրտությունը»:

Беспилотный летательный аппарат (БПЛА) Орион-Э
© Sputnik / Алексей Филиппов
ԱԹՍ

 

Ռուսաստանի օդատիատիեզերական ուժերի մերձավոր և միջին հեռահարության ԱԹՍ համալիրները դեռևս «երկրորդական դերեր» են խաղում՝ ծառայելով ավիացիայի հնարավորությունների ընդլայնմանն ու խնդիրների լուծմանը։ Աճում է անօդաչու թռչող սարքերի ինտեգրումը ռազմական օդաչուների հետ միասնական տեղեկատվական տարածքում, և հեռանկարում «խելացի» դրոնները կհասնեն ավելիին: Ռուսական բազմաթիրախային անօդաչուները 2021 թ․-ից սկսած՝ կկարողանան  ինքնուրույն օդային հետախուզություն վարել և «ռազմավարական խորքերում խոցել հակառակորդի օբյեկտները բարձր ճշգրտությամբ»:

Գեներալ Դրոնովը չի նշել այն դրոնների «անունները», որոնք շուտով կընդգրկվեն օդատիեզերական ուժերի մարտական կազմում: Սակայն հայտնի է, որ ծանրաքաշ «Охотник»-ը օպերացիոն պատրաստվածության կհասնի 2024 թվականին, իսկ մեծ հզորություն ունեցող ռուսական մյուս երկու անօդաչու թռչող սարքերը՝ ՌԴ Պաշտպանության նախարարության կողմից 2019 թ․-ին պայմանագրված «Ալտիուսը», ինչպես նաև  «Օրիոնը, Սիրիայում հաջող փորձարկումներից հետո գտնվում են ՌԴ օդատիեզերական ուժերի փորձագիտական-մարտական շահագործման փուլում:

Առաջատար «Օրիոնը»

Անօդաչու «Օրիոնը» գործում է մինչև 8000 մետր բարձրության վրա, առանց լիցքավորման կարող է օդում գտնվել ամբողջ 24 ժամ՝ մինչև 250 կգ օգտակար բեռնվածությամբ (սարքի քաշը՝ 1100 կգ): Ունի 8 մետր երկարություն, թևերի բացվածքը 16 մետր է։ Հագեցած է АПД -110/120 մխոցային շարժիչով՝ 1,9 մետր տրամագիծ ունեցող AB-115 երկթիակ պտուտակով։

«Օրիոնի» (և ռուսական այլ ծանրաքաշ դրոնների) հրթիռա-հրետանային սպառազինությունը բաց աղբյուրներում  նվազագույն չափով է արտացոլված: Սակայն փետրվարին «Մարտավարական հրթիռային սպառազինություն» կորպորացիայի գլխավոր տնօրեն Բորիս Օբնոսովը լրագրողներին պատմել է անօդաչուների համար թեթևացած զինանոցի՝ 50-100 կգ քաշով հատուկ փոքրածավալ զինամթերքի մշակման մասին, որոնք նախատեսված են նպատակների լայն տեսականու համար:

Խոցված դրոնների ուժեղ և թույլ կողմերը. արժե՞ վախենալ թուրքական ԱԹՍ-ներից

Հաշվողական տեխնիկայի հզորության աճի և արհեստական ինտելեկտի բարդ ալգորիթմների զարգացմանը զուգահեռ առաջիկա տարիներին թեթևացված բարձր ճշգրտությամբ սպառազինության արդյունավետությունը կարող է կտրուկ աճել:

«Օրիոն» ԱԹՍ-ն հետազոտությունների և զարգացման զգալի ճանապարհ է հաղթահարել, հաջողությամբ շահագործվում է։ «Օրիոն» նախագիծը ՌԴ ՊՆ-ի պատվերով մեկնարկել է 2011թ․-ին, թռիչքային փորձարկումները սկսվել են 2016թ․-ին, ռումբային սպառազինությամբ՝ 2018թ․-ից սկսած։

«Օրիոն» միջին բարձրության անօդաչու սարքի սերիական արտադրությունը մեկնարկել է 2019 թվականի օգոստոսին: Նախատեսվում է տարեկան մինչև 30 նման մեքենաներ թողարկել (յուրաքանչյուր համալիրի կազմում ՝ երեքից վեց դրոն, կախված դրված խնդիրներից՝ հետախուզական կամ հարվածային):

Արտադրող ընկերությունը («Քրոնշտադտ» Գրուպը) ավելի վաղ հայտարարել էր, որ «Օրիոն» ԱԹՍ-ի արտահանվող տարբերակը կլինի հարվածային: Այս տեղեկությունն արդեն հետաքրքրել է ռազմատեխնիկական համագործակցության ոլորտի ռուս գործընկերներին։ Իհարկե, «Օրիոնի» հաջող մեկնարկը նկատել են նաև Ռուսաստանի թշնամիները։

Ատոմային «Ալտիուսը»

Մեծ հեռահարության «Ալտիուս» ծանրաքաշ տուրբոպտուտակային անօդաչուն առաջին ավտոմատ ռեժիմով թռիչքը կատարել է 2019 թ․-ի օգոստոսին՝ 28,5 մ թևի բացվածքով և 11,6 մ երկարությամբ կորպուսը կարող է 2 օր  մինչև 2 տոննա մարտական բեռ կրել՝ ընթանալով 250 կմ/ժամ արագությամբ, 12 հազար մետր բարձրությամբ և հաղթահարել մինչև 10 հազար կիլոմետր հեռավորություն: Կոմպոզիցիոն նյութերի օգտագործմամբ կառուցված անօդաչու սարքի սեփական քաշը տարբեր տվյալներով կազմում է հինգից վեց տոննա:

Беспилотный летательный аппарат Альтиус-У
Министерство обороны РФ
«Ալտիուս»

 

ՌԴ օդատիեզերական ուժերի «խելացի» հետախուզական-հարվածային անօդաչու ավիացիայի գերակա զարգացումը թույլ կտա զգալիորեն բարձրացնել ավիացիայի գոյություն ունեցող և հեռանկարային խոցող միջոցների արդյունավետությունը, նվազեցնել անձնակազմի հավանական կորուստները:

Իներցիալ նավիգացիոն СП-2 համակարգը նվազեցնում է օդում սարքի հայտնաբերման հնարավորությունները, ապահովում լրացուցիչ կայունություն հակառակորդի կողմից ռադիոէլեկտրոնային հակազդեցության նկատմամբ: Այն ունի արհեստական բանականություն (ամբողջ «ուղեղը» խոստանում են ներդնել մինչեւ 2020 թվականի վերջը), անօդաչու «Ալտիուսը» կարող է ինքնուրույն, առանց օպերատորի մասնակցության փոխգործակցել օդաչուավոր ինքնաթիռների հետ:

Ինչ կլինի այն երկրների հետ, որոնք կուշանան ԱԹՍ-ների մրցավազքից. Վրթանեսյանի տեսակետը

Ռազմածովային նավատորմի և ռազմաօդային ուժերի Գլխավոր շտաբի աղբյուրները հայտնեցին, որ «Ալտիուսի» հետախուզական արդիականցումը կստանա գերձայնային ռադիոլոկատոր և նորագույն օպտիկա-էլեկտրոնային սարքավորումներ, իսկ հարվածային ԱԹՍ-ն կարող է հականավային հրթիռներ կրել։

Ենթադրվում է, որ խոսքը մինչև 260 կմ հեռահարությամբ և մոտ 500 կգ զանգվածով, արբանյակային նավիգացիայի համակարգով և ինքնանշանառության ակտիվ-պասիվ ռադիոլոկացիոն գլխիկով (այս դեպքում «Ալտիուս»-ին կարելի է մինչև 4 հականավային հրթիռով) x-35 ցածրադիր հրթիռի մասին է:

Беспилотный летательный аппарат «Альтиус-У».
Министерство обороны РФ
«Ալտիուս»

 

Նորագույն անօդաչուի սերիական արտադրությունը ծավալվում է Քաղավիացիայի Ուրալի գործարանում («УЗГА» ԲԸ), որի հետ Ռուսաստանի Պաշտպանության նախարարությունը 2019 թվականի դեկտեմբերին պայմանագիր է կնքել «Ալտիուս-ՌՈւ»(այսպես են կոչել ԱԹՍ-ի վերջնական տարբերակը, որին հասել են նախկինում թողարկված բոլոր նախատիպերի՝ «Ալտաիր» տեսակի ԱԹՍ-ների փորձարկումների արդյունքում) անօդաչու թռչող սարքի փորձնական-կոնստրուկտորային աշխատանքների կատարման վերաբերյալ: Միաժամանակ կատարելագործվում է հեռանկարային ավիացիոն համալիրների տեղակայման համակարգը, իսկ դա ավելի քան հարյուր օդանավակայան է։

Բարձր թռիչք ապահովող, մեծ հեռահարության և թռիչքի համար երկար ժամանակ ունեցող դրոնների օդային գերիշխանության աճը, հարվածային հետախուզական անօդաչուների ակտիվ օգտագործումն ու «ինտելեկտուալացումը», ռազմական մասնագետների և մարտական ռոբոտների համատեղ գործողությունները դառնում են անշրջելի միտում: ՌԴ Զինված ուժերի զանգվածային զինումը ԱԹՍ-ներով թույլ կտա նկատելիորեն բարձրացնել դրանց մարտական պատրաստության արդյունավետությունը, անհաղթահարելի խոչընդոտներ կստեղծի հավանական ագրեսորի ճանապարհին՝ օդում, ջրում և ցամաքում:

Մինչդեռ Ռուսաստանը նախատեսում է 2022թ․-ին թողարկել ևս մեկ ծանրաքաշ ԱԹՍ։ Դա «Սիրիուսն» է, որն ի վիճակի է օդում մնալ մինչև 40 ժամ, հաղթահարել մինչև 10 հազար կմ՝ 295 կմ/ժ արագությամբ, 12 հազար մետր բարձրությամբ և մեկ տոննա օգտակար բեռնվածությամբ։

ՌԴ օդատիեզերական ուժերի «խելացի» հետախուզական-հարվածային անօդաչու ավիացիայի գերակա զարգացումը թույլ կտա զգալիորեն բարձրացնել ավիացիայի՝ գոյություն ունեցող և հեռանկարային խոցող միջոցների արդյունավետությունը, նվազեցնել անձնակազմի հավանական կորուստները:Այդ մասին հայտարարել է ՌԴ օդատիեզերական ուժերի «խելացի» հետախուզական-հարվածային անօդաչու ավիացիայի գլխավոր վարչության ղեկավար Սերգեյ Լեբեդևը:

Ոչ այնքան հեռավոր ապագայի պատերազմների ընթացքն ու ելքը կախված կլինի արհեստական բանականությամբ մարտական ռոբոտների արդյունավետությունից, որն այսօր ինտենսիվ ձևավորվում և կատարելագործվում է բոլոր ոլորտներում։ Անխռով և «անխոցելի» ռոբոտացված դրոնները օրինաչափորեն իրենց վրա են վերցնում օդաչուավոր ավիացիայի ավելի ու ավելի շատ գործառույթներ:

 

62
թեգերը:
Զենք, Ռուսաստան, անօդաչու թռչող սարք
Ըստ թեմայի
Ռուսական զենք․ «Տյուլպանն» աշխարհի ամենահզոր ականանետն է
Հայաստանը ռուսական նոր զենք ունի. լուսանկարներ
Հրապարակվել է կուրացնող և հալյուցինացիաներ առաջացնող ռուսական զենքի փորձարկումների վիդեոն
Ռուսական նոր զենք. «Ստրելա» զրահամեքենան շարժվում է աննկարագրելի արագությամբ
Դաշնային խորհուրդը բացառել է New START պայմանագրում ռուսական նոր զենքի ներառումը