Առեղծվածային բերդ ու գանձերի փողոց. Գյումրիում պարտադիր այցի վայրերի հնգյակը. լուսանկարներ
(Թարմացված է 16:37 25.08.2019)
Հայաստանի մեծությամբ երկրորդ քաղաքը` Գյումրին, գնալով ավելի գրավիչ է դառնում զբոսաշրջիկների համար։ Անցյալ տարի այն մերձավոր արտասահմանի քաղաքներից ամենամեծ պահանջարկ ունեցողներից էր, այն առաջ էր անցել նույնիսկ Օդեսայից։ Sputnik Արմենիան ներկայացնում է Գյումրիում այցելելու համար պարտադիր վայրերի հնգյակը։Լիլիթ Հարությունյան, Sputnik Արմենիա
Վարդանանց Հրապարակ
Վարդանանց հրապարակը քաղաքի ոչ միայն պատմական, այլև հոգևոր կենտրոնն է։ Երկու կողմից հիանալի եկեղեցիներ են` Սուրբ Աստվածածին («Յոթ վերք») ու Ամենափրկիչ, որը կառուցվել է Անիի Մայր տաճարի մոդելով։ Ճիշտ է` հիմա այն վերանորոգման մեջ է։
©
Sputnik / Lilit Harutyunyan
Գյումրու Վարդանանց հրապարակը. ձախում «Հոկտեմբեր» կինոթատրոնն է, աջում՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին
Ցարական իշխանության ժամանակ Ամենափրկիչի տաճարի դիմաց ռուսական դպրոց էր կառուցվել։ Հետագայում այն տեղափոխվել է, իսկ շենքը քանդել են, որ եկեղեցիները միմյանց դիմաց լինեն։
Հրապարակի կենտրոնական հատվածում դեռ խորհրդային տարիներից ցայտաղբյուր կա, որը մի քանի տարի առաջ «երգող» դարձավ` ի ուրախություն Գյումրու բնակիչների ու հյուրերի։ Հենց դրա դիմաց Ավարայրի ճակատամարտին նվիրված արձան կա։
©
Sputnik / Lilit Harutyunyan
Գյումրու քաղաքապետարանի շենքը
Այստեղ է գտնվում նաև քաղաքապետարանի շենքը, որը 1988 թվականի երկրաշարժի ժամանակ մասամբ քանդվել էր։ Հետագայում այն վերականգնել են։ Հրապարակում կարելի է նաև տեսնել Գյումրու ամենահին ու այս պահին միակ «Հոկտեմբեր» կինոթատրոնը։ Ռուսական կլասիցիզմի ոճով շենքը կառուցվել է հեռավոր 1926 թվականին։
Աբովյանի ու Ռիժկովի փողոցները, խաչքարերի պուրակը
Վարդանանց հրապարակում հայտնվելուց հետո պետք է անպայման զբոսնել դրան կից երկու փողոցներով` Աբովյան ու Ռիժկով, նաև այցելել Ամենափրկիչ եկեղեցու մոտի ծառուղին։
©
Sputnik / Aram Nersesyan
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին
Աբովյան փողոցի ամենասկզբում, «Հոկտեմբեր» կինոթատրոնի մոտ աշխարհահռչակ գործարար ու բարերար Քըրք Քըրքորյանի արձանն է։ Այդ փողոցը հայտնի է իր տներով՝ սրբատաշ տուֆից, ճակատների վրա հետաքրքիր զարդանախշերով, դրանք խորհրդանշում են քաղաքի «ոսկե դարը»։
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Քըրք Քրքորյանի արձանը
Հենց այստեղ են գտնվում Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահը, «Ֆրանսիա» նախկին հյուրանոցը, քաղաքային ակումբի զարդանախշ շենքը, ունևոր քաղաքացիների երկհարկ տները... Այստեղ է գտնվում XIX դարի Սուրբ Նշան եկեղեցին։
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Սա իսկապես զարմանալի փողոց է քաղաքի պատմության, մշակույթի, ճարտարապետության, ավանդույթների ու արհեստների մասին գիտելիքների իսկական գանձարան։ Այնտեղ հայտնվելով ասես XIX դար ես ընկնում։
Ռիժկովի փողոցը, որը ժողովրդի մեջ ավելի շատ հայտնի է նախկին` Կիրովի փողոց անվանումով, զուգահեռ է Աբովյան փողոցին։ Հայաստանի երկրորդ քաղաքի հյուրերին այն կուրախացնի բազմաթիվ սրճարաններով, պատկերասրահներով ու հուշանվերների խանութներով։
Ամենափրկիչ եկեղեցու մոտի ծառուղին զբոսանքի համար հաճելի, գեղեցիկ շատրվաններով վայր է։ Ուշագրավ է այստեղի խաչքարների պուրակը։ Դրանք Ջուղայում վերացրած խաչքարերի կրկնօրինակներն են։
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահը
Բացի այդ, Աբովյան փողոցում է գտնվում Մարիամ ու Երանուհի Ասլամազյանների եզակի պատկերասրահը։ Այստեղ քույրերի նվիրած կտավների մոտ 620 բնօրինակ կա։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահի մուտքը
Հիանալի առանձնատունը, որտեղ հիմա գտնվում է պատկերասրահը, 1880 թվականներին կառուցել են հարուստ վաճառականներ Քեշիշովները։
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Asatur Yesayants
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Asatur Yesayants
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Asatur Yesayants
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Asatur Yesayants
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Asatur Yesayants
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Asatur Yesayants
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Asatur Yesayants
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Asatur Yesayants
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Asatur Yesayants
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահում© Sputnik / Asatur Yesayants
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Երկհարկ տունը գեղեցիկ ներքին բակով, հսկայական փայտե պատշգամբով, կառուցվել է սև տուֆից ու Ալեքսանդրապոլի՝ ժամանակվա ճարտարապետության հիանալի նմուշ է։ Այն ներառված է պետության կողմից պահպանվող մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
Մայր Հայաստան ու Սև բերդ
Բարձրության վրա գտնվող Սև բերդը նայողի մոտ միստիկ վախ է առաջացնում։ Սակայն դա միայն ավելացնում է սպառնալից կառույցի գրավչությունը։ Այն կառուցվել է Հայաստանի թշնամիներին վախեցնելու համար։
Միջնաբերդը, որը տեղացիները «Սև ղուլ» են անվանում, հիմնվել է 1834 թվականին ռուսական իշխանության կողմից Թուրքիայի հետ սահմանին գտնվող քաղաքն ամրացնելու համար։ Դրա կառուցումն ավելի քան տասը տարի է տևել։
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Գյումրու Սև բերդը
Իսկ մի քանի տարի առաջ բազալտե բերդը քաղաքի ծայրամասում մշակութային կենտրոնի է վերածվել։ Այնտեղ տարբեր հասարակական միջոցռումներ ու նույնիսկ ֆեշն–ցուցադրություններ են անցկացվում։
Այն կառավարության որոշմամբ հանրապետական նշանակություն ունեցող տեսարժան վայրերի ցանկում է ներառվել։
Միջնաբերդի մոտ խոյանում է ազդեցիկ Մայր Հայաստանը, որը հաղթանակի խորհրդանիշն է, մասնավորապես` Մեծ Հայրենական պատերազմում ունեցած։ Սա խորհրդային մոնումենտալիզմի տիպիկ նմուշ է, որը ստեղծվել է 1975 թվականին։ Ծածանվող զգեստով հպարտ կինը ձեռքում հասկ է բռնել։ Հայտնի չէ, արդո՞ք դա պատահական է ստացվել, բայց եթե Թուրքիայի կողմից ես նայում, այն վայրենի կոկորդիլոս է թվում։
Գյումրու ժողովրդական ճարտարապետության, քաղաքային կենցաղի և ազգային ճարատարապետության թանգարան, Ձիթողցոնց տուն-թանգարան
Գյումրիում անպայման պետք է այցելել նաև թանգարանը, որը հայտնի է որպես Ձիթողցոնց տուն-թանգարան։ Դա քաղաքի այցեքարտն է։
©
Sputnik / Lilit Harutyunyan
Թանգարանի վերածված հիանալի առանձնատունը երկու մասից է բաղկացած։
Այն ոչ միայն շատ բան կպատմի քաղաքի, դրա լեգենդների ու ավանդությունների մասին, այլև կփոխանցի Ալեքսանդրապոլի (1837 – 1924) ոգին։
Այս եզակի համալիրով շրջելիս պատկերացնում ես Գյումրու ծաղկունքի կենդանի պատկերը։ Դա նաև կօգնի հասկանալ` ինչու են Գյումրին անվանել «յոթ եկեղեցու քաղաք», «Հայաստանի մշակութային կենտրոն», «արվեստների ու արհեստների քաղաք»։
թեգերը:
Հայաստանը ռուսաստանցի տուրիստների համար այցելելու երկրների թոփ տասնյակում է
(Թարմացված է 16:28 07.02.2021)
Չնայած կորոնավիրուսին ու պատերազմին և դրանց հետևանքներին՝ Հայաստանը շարունակում է հետաքրքիր մնալ ռուսաստանցի զբոսաշրջիկների համար։ԵՐԵՎԱՆ, 7 փետրվարի - Sputnik. Հայաստանը ռուսաստանցի տուրիստների համար այցելելու երկրների թոփ տասնյակում է։ Համաձայն OneTwoTrip-ի՝ ռուս զբոսաշրջիկներն այս գարնանը՝ մարտի 1-ից մայիսի 31-ն այցելելու համար ամենաշատը դիտարկում են Թուրքիան։
©
Sputnik / Владимир Астапкович
Երկրորդ ամենապահանջված ուղղությունն Արաբական Միացյալ Էմիրություններն են, երրորդը՝ Եգիպտոսը: Տասնյակում են ներառվել նաև Մալդիվներ, Ուզբեկստան, ԱՄՆ, Ղազախստան, Կիպրոս, Հայաստան և Սերբիա երկրները։
Նշվում է նաև, որ Ռուսաստանի ներսում ռուսաստանցիները ամենաշատը սիրում են Մոսկվան այցելել։ Երկրորդ տեղում Սոչին է, որտեղ կցանկանար գնալ յուրաքանչյուր տասներորդ հարցվող ռուսաստանցին:
Երրորդ տեղը զբաղեցնում է Սանկտ Պետերբուրգը: Ցուցակում ներառված են նաև Սիմֆերոպոլը, Կրասնոդարը, Կալինինգրադը, Միներալնիե Վոդին, Եկատերինբուրգը և Նովոսիբիրսկը:
Կադրային փոփոխություննե՞ր, թե՞ փրկության փորձ. ի՞նչ է կատարվում զբոսաշրջության ոլորտում
Կադրային փոփոխություննե՞ր, թե՞ փրկության փորձ. ի՞նչ է կատարվում զբոսաշրջության ոլորտում
ԵՐԵՎԱՆ, 4 փետրվարի – Sputnik. Հայաստանն աշխարհին ու զբոսաշրջիկներին պետք է ներկայացվի նոր կողմից, բոլորովին այլ լույսի ներքո։ Նախկին մոտեցումները, հատկապես կորոնավիրուսի համավարակից ու արցախյան պատերազմից հետո, այլևս ակտուալ չեն։ Դրանում համոզված են զբոսաշրջային ոլորտի գրեթե բոլոր ներկայացուցիչները։
Զբոսաշրջության կոմիտեի նախագահին փոխելու` այսօրվա որոշումը որոշ մասնագետներ կապում են ոլորտում սպասվող ռեբրենդինգի հետ։ Նրանք կարծում են, որ այստեղ խնդիրը ոլորտին նոր հայացք ու նոր շունչ հաղորդելն է, այլ ոչ թե այն, թե ինչ է արվել կամ ինչ չի արվել վերջին տարիներին։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Մեխակ Ապրեսյան
Տուրիզմի հայկական ֆեդերացիայի նախագահ Մեխակ Ապրեսյանը համոզված է, որ անհրաժեշտ է ամբողջությամբ փոխել զբոսաշրջային ոլորտը` հարմարեցնելով այն ընթացիկ իրողություններին։ Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում նա նշեց, որ Հայաստանի իմիջը համաշխարհային զբոսաշրջային քարտեզի վրա պետք է ամբողջությամբ փոխվի։
«Մենք պետք է ցանկացած հնարավորություն, իրավիճակ օգտագործենք ի շահ մեր երկրի։ Հայաստանը պետք է ցույց տա աշխարհին, որ չի պարտվել պատերազմում, այլ կռվել է անհավասար մարտում։ Դա արդեն փոխում է իրողությունը», – ասաց Ապրեսյանը։
Բացի այդ, նա կարծում է, որ Երևանը պետք է օգտվի տրանսպորտային կոմունիկացիաների ապաարգելափակումից, այդ թվում` ի շահ զբոսաշրջային ոլորտի։
Ապրեսյանը հիշեցրեց, որ զբոսաշրջային ոլորտը Հայաստանի տնտեսության կատալիզատորն է։ Միայն 2019 թվականին 1 մլն 894 հազար զբոսաշրջային այցելությունից համախառն եկամուտը 1.5 մլրդ դոլար է կազմել, որից բյուջե մոտ 300 մլն դոլար մաքուր եկամուտ է մտել։
Ի՞նչ է պետք փոխել
Ապրեսյանը նշեց, որ ոլորտում շատ բան փոխելու կարիք կա։ Նախևառաջ պետք է սկսել պետբյուջեից ոլորտի, նրա մարքեթինգի ու խթանման համար հատկացվող միջոցների ավելացումից։ Այսօր անհրաժեշտ է ակտիվորեն օգտագործել դիվանագիտական լծակները և համախմբել սփյուռքի ներուժը հատկապես Հայաստանի համար առաջնահերթ ուղղություններում։
©
Sputnik / Наталья Селиверстова
Այս համատեքստում նա կարծում է, որ Հայաստանի իշխանություններն առաջին հերթին պետք է սկսեն բանակցել հատկապես հարևան Վրաստանի և Իրանի հետ ցամաքային սահմանները բացելու մասին։ Բանն այն է, որ փակ ճանապարհները խանգարում են, այդ թվում` նաև տարածաշրջանային զբոսաշրջության մշակմանն ու զարգացմանը։ Նա համոզված է, որ Երևանը պետք է բացատրի հարևաններին, որ դրանից ոչ միայն ինքն է կորցնում, այլև նրանք։
«Մենք պետք է սեղմ ժամկետներում դուրս գանք զբոսաշրջային այցելությունների համար անցանկալի երկրների ցանկից, վերականգնենք այցելությունների այն ռեժիմը, որը կար տարբեր երկրների հետ համավարակից առաջ։ Հիշեցնեմ, որ մեզ մոտ այն ժամանակ աշխարհի ավելի քան 60 երկրների հետ առանց վիզայի ռեժիմ էր գործում», – ասաց Ապրեսյանը։
Սրա հետ մեկտեղ անհրաժեշտ է ընդլայնել աջակցման ծրագրերը բիզնեսին, որն ամենաշատն է տուժել ընթացիկ իրադարձությունների պատճառով։ Մասնավորապես խոսքը նախնական փուլում 0% տոկոսադրույքով վարկերի տրամադրման, զբոսաշրջային օպերատորների համար դրամային քաղաքականության փոփոխման (տոմսերի սակագին, շրջանառության հարկ և այլն), սպասարկման ոլորտի համար աշխատանքի արտոնյալ պայմանների մասին է։
Պատերազմն ու համավարակն իրենց «սև գործն» արեցին․ ինչպես փրկել զբոսաշրջային ոլորտը
Բացի այդ, Ապրեսյանը կարևոր է համարում դուրս բերել հասարակությանը տեղեկատվական վակուումից, որում այն գտնվում է պատերազմից հետո։ Դա խանգարում է զբոսաշրջային ոլորտի զարգացմանը, քանի որ այդ ոլորտում աշխատողները չեն կարողանում կազմել միջնաժամկետ և երկարաժամկետ զարգացման ու ճգնաժամից դուրս գալու ծրագրեր։
Ապրեսյանն առանցքային է համարում նաև ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների ներդրումը, օրենսդրական ոլորտի, ինչպես նաև երկրում ներդրումային միջավայրի բարելավումը։
Իսկ գործնականո՞ւմ
Զբոսաշրջության կոմիտեի տվյալներով` 2020 թվականի հունվար–սեպտեմբերին Հայաստան զբոսաշրջային այցելությունների թիվը կազմել է 327 735, ինչը 75,5%–ով քիչ է 2019 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ։ Այնինչ 2020 թվականի համար մասնագետները զբոսաշրջային հոսքի 14-15% աճ էին կանխատեսում։
Հիշեցնենք, որ ՀՀ տարածք օդային և ցամաքային ճանապարհով մուտք գործելիս պետք է ներկայացվի կորոնավիրուսի ախտորոշման ՊՇՌ հետազոտության բացասական արդյունքը հավաստող 72 ժամ վաղեմության սերտիֆիկատ։ Հակառակ դեպքում երկիր ժամանողներին ինքնամեկուսացման ցուցում է տրվում` մինչև ՊՇՌ հետազոտության բացասական պատասխան ստանալը։
Սերտիֆիկատը պետք է լինի հայերեն, ռուսերեն կամ անգլերեն լեզվով` հետազոտությունն իրականացրած բժշկական կառույցի բոլոր կոնտակտային տվյալները և ղեկավարի անունը պարունակող ձևաթղթով։ Այնտեղ պետք է նշված լինի հետազոտված անձի անունը և ազգանունը, անձը հաստատող փաստաթղթի համարը, ծննդյան տարեթիվը, հետազոտության արդյունքը, ստորագրված կազմակերպության ղեկավարի կողմից ու հաստատված կազմակերպության կնիքով:
Ի՞նչ անել, որ Հայաստանը չներառվի զբոսաշրջային «սև ցուցակում»
Սյունիքում, Վայոց Ձորում ու Գեղարքունիքում ձյուն է տեղում, կան փակ ճանապարհներ
(Թարմացված է 09:51 05.03.2021)
Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար, սակայն ռուսական կողմում կա մոտ 600 կուտակված բեռնատար ավտոմեքենա:ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ։ Տեղեկությունը հայտնում է ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության մամուլի ծառայությունը։ Եվ այսպես`
- Փակ են Բերդ-Ճամբարակ և Արագածոտնի մարզում «Ամբերդ» բարձր լեռնային օդերևութաբանական կայանից դեպի Ամբերդ ամրոց և դեպի Քարի լիճ տանող ավտոճանապարհները:
- Վարդենյաց լեռնանցքը կցորդիչով բեռնատարների համար փակ է, իսկ մյուսների համար՝ դժվարանցանելի։
- Դժվարանցանելի են Սարավան-«Զանգեր» հատվածը (բեռնատարների համար) և Սյունիքի մարզի Շուռնուխ-Կատարի ավտոճանապարհը։
- Սյունիքի, Վայոց Ձորի մարզերում, Գեղարքունիքի մարզի Գավառ և Ճամբարակ քաղաքներում տեղում է ձյուն։
- Սյունիքի մարզի ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց։
Լարսի մասին
Վրաստանի ՆԳՆ ԱԻ դեպարտամենտից և ՌԴ ԱԻՆ Հյուսիսային Օսիայի ճգնաժամային կառավարման կենտրոնից ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար․ ռուսական կողմում կա մոտ 600 կուտակված բեռնատար ավտոմեքենա:
Վարորդներին խորհուրդ է տրվում երթևեկել բացառապես ձմեռային անվադողերով։
Աղմկահարույց պատմություն. ինչպես է բեռը ՌԴ–ից ուղարկվել ՀՀ, և ինչ կապ ունի Հայկ Սարգսյանը