Ուղիղ 40 տարի առաջ հայտնի մարզիկ Սոս Հայրապետյանը ԽՍՀՄ մականախաղի (խոտի հոկեյ) հավաքականի կազմում դարձավ Մոսկվայում անցկացված Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր: Այդ օրը ԽՍՀՄ թիմը 2:1 հաշվով հաղթեց Լեհաստանին: Sputnik Արմենիան զրուցել է Սոս Հայրապետյանի հետ:
Մականախաղը Խորհրդային Միությունում այդքան տարածված չէր, էլ չենք խոսում Խորհրդային Հայաստանի մասին: Հայրապետյանն ինքն էլ մարզական կարիերան սկսել էր ֆուտբոլից, իսկ հոկեյի անցել 1976 թվականին՝ Մոսկվայում անցկացվող Օլիմպիական խաղերից 4 տարի առաջ:
Հայրապետյանը բավականին ուշ փոխեց մարզաձևը, բայց մեկ է` մեծ հաջողությունների հասավ: Այդ մարզաձևում ոչ մի հայի չի հաջողվել նման արդյունքներ գրանցել:
Իր կարիերայի ընթացքում նա դարձավ ԽՍՀՄ գավաթի քառակի հաղթող (1982, 1983, 1986, 1987), ԽՍՀՄ ութակի չեմպիոն (1980—1987), եվրոպական չեմպիոնների գավաթի երկակի մրցանակակիր (1982, 1983), Միջմայրցամաքային գավաթակիր (1981), Եվրոպայի առաջնության (1983) և Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր (1980):

Հայրապետյանը հիշում է, որ Մոսկվայի Օլիմպիական խաղերին սկսեցին պատրաստվել 1976 թվականից: Նախապատրաստական փուլում ներառվեց և՛ 1978 թվականի Եվրոպայի առաջնությունը, և՛ Չեմպիոնների գավաթը (ակումբային մրցումներ), և՛ Միջմայրցամաքային գավաթը:
Լավագույն արդյունքը, որ խորհրդային թիմն ունեցել էր Մոսկվայի Օլիմպիական խաղերից առաջ, 1977 թվականին Հռոմում անցկացված Միջմայրցամաքային գավաթի խաղարկությունում երրորդ տեղն էր:

Մարզումների ռեժիմը բավական խիստ էր, չէ՞ որ այն ժամանակ մտածելակերպն այլ էր: Հայրապետյանի խոսքով՝ մարզիկներն աշխատում էին «ռոբոտների նման»: Օրը սկսում էր նախավարժանքից (վազք, ուժային վարժություններ) և ավարտվում մարզումների կամ ընկերական խաղերի վերլուծությամբ:
«Օրական երեք անգամ մարզվում էինք: Հավաքներն այնքան շատ էին, որ ոչ մի բանի ժամանակ չէր մնում: Եթե մենք պետք է Գերմանիա կամ Իտալիա մեկնեինք ընկերական խաղի, մեզ երկու շաբաթ անդադար մարզում էին Մոսկվայում: Մենք շեշտը դնում էինք ֆիզիկական պատրաստվածության վրա, քանի որ տեխնիկապես մենք զիջում էինք», - նշեց Հայրապետյանը:
Մոսկվայում կայանալիք խաղերին ընդառաջ հոկեյիստներին մոտիվացնում էին այն բանով, որ խաղալու են սեփական հարկի տակ:
«Մեր առջև նպատակ դրեցին` անպայման ընդգրկվել հաղթողների եռյակում, պետական կոմիտեն էր նման պլան դրել: Սակայն մենք շատ երիտասարդ թիմ էինք, երիտասարդ մարզաձև էր: Մենք մասնակցեցինք խաղերին, քանի որ տանն էին անցկացվում, այլապես մենք հազիվ թե անցնեինք նախընտրական փուլը, չէ՞ որ այդքան էլ ուժեղ չէինք», - ասաց Հայրապետյանը:

Նա պատմեց, որ թիմում հիմնականում խաղում էին այնպիսի մարզիկներ, որոնք գնդակով հոկեյից էին տեղափոխվել: Ընդամենը մեկ տարվա ընթացքում՝ 1976 թվականից, թիմը լուրջ առաջընթաց գրանցեց, որպես արդյունք՝ Հռոմում արժանացավ երրորդ տեղի:
Օլիմպիական խաղերից ու Եվրոպայի առաջնությունից առաջ Հայրապետյանը խաղում էր երիտասարդական հավաքականում: 1979 թվականին մինչև 21 տարեկանների թիմը խաղաց ազգային հավաքականի հետ և հաղթանակ տարավ 4-1 հաշվով: 1980 թվականին՝ մինչ Օլիմպիական խաղերը, նրանք ևս մեկ անգամ հաղթանակ տոնեցին հիմնական թիմի նկատմամբ, որից հետո երիտասարդական թիմից 8 հոգի տեղափոխվեցին ազգային հավաքական:
«Ինչպես ժամանակին եղավ ֆուտբոլի հայկական հավաքականի հետ: Հենրիխ Մխիթարյանի սերունդը՝ որդիս՝ Լևոն Հայրապետյանը, Կառլեն Մկրտչյանը, Արտակ Եդիգարյանը, երկու եղբայրները (Էդգար և Գոռ Մալաքյանները), Գևորգ Ղազարյանը, ուժեղացրին թիմը: Այդպես էլ 1958-59 թվականներին ծնված խաղացողների մեր սերունդը շատ ուժեղ էր», - ասաց Հայրապետյանը:
Քանի որ Հայրապետյանը մինչև 16 տարեկանը ֆուտբոլ էր խաղում, այդ մարզաձևի նկատմամբ սերը չէր մարում: Մոսկվայի Օլիմպիական ավանում նա հետևում էր Կոնստանտին Բեսկովի ղեկավարությամբ ֆուտբոլիստների մարզումներին: Այնտեղ էր գալիս նաև Նիկիտա Սիմոնյանը:
«Ես ժամանակ էի գտնում, գնում էի դիտելու նրանց մարզումները: Մտերիմ էի Խորենի, Ալեքսանդր Չիվաձեի, բոլոր տղաների հետ: Շատ էի սիրում նրանց»,– ասաց Հայրապետյանը:
Մինչև հիմա հիշում է, թե Հովհաննիսյանն ինչ գեղեցիկ գոլեր էր խփում անգամ մարզումների ժամանակ:
Վնասվածք, որը խաչ քաշեց «խաչի» վրա, կամ Ազարյան ընտանիքում հայտնվեց 4–րդ օլիմպիական ոսկին
Օլիմպիական խաղերին մասնակցելը յուրաքանչյուր մարզիկի կյանքի իմաստն է: Հայրապետյանի խոսքով՝ եթե հասար դրան, արդեն հաղթանակ է:
«Իսկ եթե մեկը մեդալ է նվաճում, այնպիսի՜զգացողություն է… Եթե ինձ 10 մլն առաջարկեին մեդալի դիմաց, ես չէի համաձայնի: Ինձ շատ բան են առաջարկել, սակայն ես այն ոչնչով չփոխեցի: Այսօր էլ շարունակում են, բայց ոչ: Այն կյանքի գնով է վաստակվել, ամեն ինչ ներդրել ես մեջը, ամեն ինչ է քեզ համար: Պետք է ապրել բոլոր այդ հույզերը, ցնծությունը», - նշեց Հայրապետյանը:
Ըստ նրա՝ ժամանակները փոխվում են, կան մարզիկներ, որոնք մեդալը վաճառում, փոխանակում են որևէ բանի հետ: Հանրահայտ հոկեյիստը նրանց չի հասկանում. ինքը անասելի ջանքեր է գործադրել դրա համար:
5 ռեկորդ մեկ օրում. Յուրի Վարդանյանը մոսկովյան օլիմպիադայի թանկարժեք ադամանդն էր
ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի – Sputnik. Հայաստանի ազգային հավաքականի նախկին կիսապաշտպան Մարկոս Պիզելին նշանակվել է Հարավային Ամերիկայում ՀՖՖ դեսպան: Տեղեկությունը հայտնում է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի մամուլի ծառայությունը։
ՀՖՖ պաշտոնական կայքի հետ զրույցում Մարկոս Պիզելին խոսել է իր զգացողությունների, ծրագրերի և նպատակների մասին։
«Շատ երջանիկ եմ կրկին հայկական ֆուտբոլում ներգրավված լինելու հնարավորության համար: Կանեմ առավելագույնը՝ Հայաստանին վերադարձնելու այն ամենը, ինչ այդ երկիրն է տվել ինձ: Իմ գործառույթներից մեկը կլինի տարբեր միջոցառումների ժամանակ Հայաստանը ներկայացնելը: Բացի այդ, ես պետք է ավելի սերտ հարաբերություններ հաստատեմ Հարավային Ամերիկայում հայկական սփյուռքի հետ: Հնարավոր է՝ կարողանամ նոր ֆուտբոլիստներ հայտնաբերել, որոնք ապագայում կհամալրեն Հայաստանի ազգային հավաքականը: Ես մեծ ցանկություն ունեմ սովորելու: Վստահ եմ՝ ՀՖՖ-ն կաջակցի ինձ այդ հարցում, իսկ ես կփորձեմ իմ ներդրումն ունենալ հայկական ֆուտբոլի զարգացման գործում»,– ասել է նա:
ՀՖՖ նախագահ Արմեն Մելիքբեկյանը ևս անդրադարձել է Մարկոս Պիզելիի նշանակմանը:
«Մոտ մեկ ամիս առաջ արդեն հայտարարել էինք Յուրա Մովսիսյանի՝ Հյուսիսային Ամերիկայում ՀՖՖ դեսպան նշանակվելու մասին: Այժմ որոշել ենք, որ նմանատիպ գործառույթներով Հարավային Ամերիկայում կզբաղվի մեր նշանավոր ֆուտբոլիստներից ևս մեկը՝ Մարկոս Պիզելին: Մենք շարունակում ենք հավատարիմ մնալ մեր որդեգրած քաղաքականությանը. մեզ համար շատ կարևոր է, որպեսզի Հայաստանի ազգային հավաքականում մեծ ներդրում ունեցած ֆուտբոլիստները շարունակեն ներգրավված մնալ հայկական ֆուտբոլում, իրենց փորձն ու գիտելիքները ծառայեցնեն հայկական ֆուտբոլի զարգացմանը: Հարավային Ամերիկան շատ կարևոր տարածաշրջան է մեզ համար: Այստեղ կան հայկական մեծաքանակ համայնքներ, որոնցում շատ են ֆուտբոլով զբաղվող երիտասարդները: Վստահ եմ, որ Մարկոս Պիզելին հենց այն անձնավորությունն է, որը կարող է գտնել հայազգի ֆուտբոլիստներ, որոնք կարող են համալրել Հայաստանի տարբեր տարիքային հավաքականները»,– ասել է Մելիքբեկյանը:
Հիշեցնենք` հունվարի 11-ին հայտնի դարձավ, որ Բրազիլիայում անհատական պարապմունքների ժամանակ ստացած վնասվածքի պատճառով ֆուտբոլիստը հավելյալ բուժզննում է անցել Հայաստանում, և պարզ է դարձել, որ նրան անհրաժեշտ է վիրահատություն, որից, սակայն, Պիզելին հրաժարվել է և որոշել է ավարտել իր կարիերան:
Հայաստանի ազգային հավաքականի կազմում Պիզելին անցկացրել է 66 խաղ ու դարձել 11 գոլի հեղինակ: Բրազիլացի ֆուտբոլիստը 35 տարեկան է։
ԵՐԵՎԱՆ, 4 մարտի – Sputnik. Հայրենիքի փրկության շարժման վարչապետի միասնական թեկնածու Վազգեն Մանուկյանը նամակով դիմել է հայկական շախմատի առաջատար Լևոն Արոնյանին և խնդրել նրան հնարավորություն գտնել վերանայելու իր` ԱՄՆ մեկնելու որոշումը։
Նշենք, որ շախմատի գրոսմայստեր Լևոն Արոնյանը հայտարարել էր Հայաստանը լքելու ու ԱՄՆ շախմատիստների թիմակիցը դառնալու մասին։
«Ես հայտնվել էի ընտրության առջև՝ թողնել կյանքիս գործը կամ տեղափոխվել այնտեղ, որտեղ ինձ գնահատում են: Մեկ տարուց ավելի ներկայիս կառավարության խոստումների իրագործմանը սպասելուց հետո հասկացա` ստիպված եմ կայացնել բեկումնային որոշում և հեռանալ հարազատ երկրից»,–գրել է Արոնյանը։
Նա նաև շեշտել էր, որ տարիներ շարունակ տարբեր երկրներից հանդես գալու բազմաթիվ գրավիչ առաջարկներ է ստացել, այդ թվում՝ ամերիկացի մեծ բարերար և շախմատի սիրահար Ռեքս Սինկեֆելդից։
«Ցավով կարդացի Ձեր վերջին հայտարարությունը՝ Հայաստանից հեռանալու և մարզական կարիերան ԱՄՆ-ում շարունակելու որոշման հետ կապված»,–գրել է Մանուկյանը:
Նա ընդգծել է, որ Հայաստանը միշտ հպարտացել է Արոնյանով, որ նա եղել է բոլորի պարծանքն ու ոգեշնչման աղբյուրը հազարավոր պատանիների ու երիտասարդների համար: Արոնյանի շնորհիվ հայկական շախմատը նորանոր բարձունքներ է նվաճել ու մեր երկրին պարգևել բազում հաղթանակներ:
«Դուք իրավացի եք, այս իշխանությանն իսկապես հաջողվեց պառակտել նաև շախմատային համերաշխ ընտանիքը և ոլորտը վերածել քաոսի, ինչպես քաոսի վերածեց բոլոր ոլորտներն ու ողջ երկիրը:
Բայց հավատացեք, մեր ժողովուրդն այլևս թույլ չի տալու, որ մեր երկրի, մեր տաղանդավոր զավակների կերտած հաղթանակները ոչնչացվեն»,–գրել է Մանուկյանը:
«Դա սպորտսմենի իրավունքն է». ԿԳՄՍ նախարարը` Արոնյանի որոշման մասին
Նա խոստացել է, որ այս իշխանությունը շուտով հեռանալու է, և մենք միասնական ջանքերով ոլորտ առ ոլորտ վերացնելու ենք քաոսը, վերականգնելու ենք արժանապատվությունն ու հաղթանակները, Հայաստանում շախմատը կրկին լինելու է պետական ամենաբարձր հոգածության ներքո, քանի որ այն մեր այցեքարտերից մեկն է աշխարհում:
Վազգեն Մանուկյանը պատրաստակամություն է հայտնել նաև հանդիպել Լևոն Արոնյանի և շախմատային աշխարհի մյուս հեղինակավոր ներկայացուցիչների հետ՝ քննարկելու ոչ միայն շախմատային ոլորտի, այլ մեր երկրի ապագայի զարգացման գործում նրանց անգնահատելի մասնակցությունը:
ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի – Sputnik. ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը խախտել է չգրված կանոնները` դրանով կանխորոշելով ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի վերադարձը քաղաքականություն։ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի (ՄԳԻՄՕ) միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող Սերգեյ Մարկեդոնովն իր այս տեսակետը հայտնեց այսօր Sputnik Արմենիայի հարթակում կազմակերպված Մոսկվա-Երևան տեսակապի ժամանակ։
Նրա խոսքով՝ Քոչարյանի վերադարձը կանխորոշվեց այն ժամանակ, երբ նրա դեմ քրեական գործ հարուցվեց։
«Ինձ թվում է, որ գործող վարչապետը խախտեց մի շատ կարևոր չգրված կանոն, որ կար Հայաստանում։ Եթե պետության ղեկավարը լքում է պաշտոնը, նրան չեն հետապնդում, ինչ էլ որ լինի, ինչ անձնական հարաբերություններ էլ որ ունենաս», - ասաց Մարկեդոնովը։
Փորձագետի կարծիքով` Քոչարյանի դեմ հարուցված քրեական գործը, որը բավականին քաղաքականացված է (բավական է միայն այն, որ պետության նախկին ղեկավարի անունն է շոշափվում), ցույց տվեց, որ նախկին նախագահը «մարտիկ» է և չի պատրաստվում է «պասիվ դիտորդ» լինել։
Այդ չգրված նորմի խախտումը հանգեցրեց նրան, որ այժմ Փաշինյանը հավանական հրաժարականի հարցում շատ դժվար իրավիճակում է հայտնվել։
«Եթե նա այդ նորմերը չխախտեր, տեսականորեն կարող էր հեռանալ և հուշագրություններ գրել։ Իսկ հիմա նրա համար հեռանալը վտանգավոր է, քանի որ այդ ամենը կարող է չսահմանափակվել միայն հուշագրություններով», - նշեց Մարկեդոնովը։
Ինչ վերաբերում է նախկին նախագահի հնարավորություններին, ապա, ըստ փորձագետի, Քոչարյանն այն քաղաքական գործիչը չէ, որը կարող է մոբիլիզացնել բողոքող ընտրազանգվածին, քանի որ ընդդիմադիր դաշտում նրա վերաբերյալ շատ տարբեր կարծիքներ կան։
Փորձագետը նշեց, որ Հայաստանում ընդդիմադիրները հաճախ ավելի շատ պատերազմում են միմյանց հետ, քան իշխանության, միասնականություն չկա, բայցևայնպես Քոչարյանի հայտը բավականին լուրջ է։
Առավել ևս, որ Քոչարյանը հազիվ թե իրեն ներկայացնի որպես լրացուցիչ, երկրորդ դեմք։ Հարցն այն է, թե արդյոք պատրաստ են մյուս ընդդիմադիրները համաձայնել դրա հետ։
Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղարի հայտարարությանը, որ Քոչարյանը ՌԴ-ի համար բարեկամ քաղաքական գործիչներից է, ապա, ըստ Մարկեդոնովի, դա շատ բնական է. Քոչարյանը քայլեր է ձեռնարկել Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները զարգացնելու ուղղությամբ, նրա օրոք է Հայաստանը դարձել ՀԱՊԿ անդամ։
Հիշեցնենք` ՀՀ նախկին նախագահը երեկ լրատվամիջոցների հատ հանդիպմանը, պատասխանելով Sputnik Արմենիայի հարցին, ասաց, որ չի նախատեսում սեփական կուսակցություն ստեղծել, հուսով է, որ իրեն կաջակցեն մյուս ուժերը։



