Վահան Չերազին, Օնիկ Յազմաճյանը և Տիգրան Խոյանին Հայաստանում

Սպորտի զարգացումն Առաջին հանրապետությունում. ինչպես մոխիրներից հառնեց ամեն ինչ

172
(Թարմացված է 09:12 17.04.2020)
Պատմաբան Հայկ Դեմոյանը հայկական սպորտի զարթոնքի գլխավոր մասնիկը համարում է այստեղ սկաուտական շարժման կազմակերպումը քսաներորդ դարի սկզբում:

Խաչիկ Չախոյան, Sputnik Արմենիա

1920 թվականին Հայաստանի առաջին Հանրապետության կրթության նախարար Նիկոլ Աղբալյանի հրավերով Պոլսից Հայաստան են ժամանում երեք սկաուտապետներ ՝ Վահան Չերազին, Օնիկ Յազմաճյանը և Տիգրան Խոյանին։ Նախարարը նրանց հրավիրել էր նոր–նոր արհավիրքներից շունչ քաշող երկրում սպորտին զարկ տալու, զարգացման ծրագրեր իրագործելու համար։ Կոստանդնոպոլսում 1918 թվականին ստեղծվել էր Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միությունը, որտեղ այս մարդիկ իրենց ներդրումն էին ունեցել:

Պատմական գիտությունների դոկտոր Հայկ Դեմոյանը Sputnik Արմենիային հետաքրքիր մանրամասներ է պատմել 20-րդ դարասկզբին հայկական սպորտի կայացման և հիմնադիրների մասին։

Մինչև Հայաստանում խորհրդային կարգերի հասատատումը մեր հանրապետությունում արդեն կատարվել էին քայլեր, որոնք նպաստել էին սպորտի հետագա զարգացմանը։

«20-րդ դարի սկզբին, երբ Հայաստանը գտնվում էր պատերազմական վիճակում, ու օրական զոհերի թիվը հարյուրների էր հասնում, միամիտ կլինի խոսել հայկական սպորտի զարգացման մասին: Բայց, այնուամենայնիվ, մենք ունենք տվյալներ, որ Ալեքսանդրապոլի (ներկայիս Գյումրի) գավառում հայկական սպորտի զարթոնք է եղել: Այդպիսի պայմաններում նույնիսկ պետական աջակցություն է եղել մարմնակրթության գործընթացը զարգացնելու համար»,- ասում է Հայկ Դեմոյանը:

Իսկ նախարար Նիկոլ Աղբալյանի հրավերով Հայաստան եկած Վահան Չերազը, Օնիկ Յազմաճյանն ու Տիգրան Խոյանը, որոնք հատկապես որբանոցներում մարմնակրթական գործը հավուր պատշաճի կազմակերպելու փորձ ունեին, մեծ ներդրում ունեցան հանրապետությունում սպորտի կայացման հարցում։

Ваан Чераз в форме скаута
Վահան Չերազը

Դեմոյանը պամում է, որ Ալեքսանդրապոլում մասնավորապես, և Հայաստանում ընդհանրապես հրավիրված սկաուտապետներն ազատ տեղաշարժվելու հատուկ թույլատվություն ունեին, հաճախ էլ նրանց անվտանգությունն ապահովելու համար երեքին էլ ուղեկցում էին ոստիկանները: ՀՀ այն ժամանակվա կրթության նախարար Նիկոլ Աղբալյանը ամեն կերպ փորձում էր աջակցել հրավիրված սկաուտապետներին:

«Վահան Չերազն Ալեքսանդրապոլում շատ արագ կազմակերպեց սկաուտական խմբերը: Մյուսներն աշխտում էին Երևանում, Ղարաքիլիսայում (ներկայիս` Վանաձոր): Կազմակերպվեցին կիսամարզական ու սկաուտական խմբեր, որոնք շատ մեծ նշանակություն ունեցան մասնավորապես ողբալի վիճակում գտնվող որբանոցների երեխաների համար: Որբանոցների սպորտային թիմերի միջև սկսեցին մրցաշարեր անցկացնել, նույնիսկ ունեին իրենց ռեկորդները»,–պատմում է Դեմոյանը և հավելում, որ թեպետ հիմնականում աթլետիկայի մրցումներ էին, բայց կան տվյալներ, որ ֆուտբոլային հանդիպումներ նույնպես անցկացվել են: Իսկ առաջին խաղի հետ կապված, նույնիսկ տվյալներ կան, որ այն ավարտվել է ծեծկռտուքով:

Մարմնակրթություն, կարգապահություն և առողջ ապրելակերպ`սա էր Չերազի ու նրա համոխոհների կարգախոսը: Պետականաշինության ու Հայաստանի ապագան կառուցելու համար առողջ մարդիկ էին հարկավոր: Սա էր հիմնական նպատակը։

«Որբերը սկսեցին մարզվել ամեն օր, մարզումները պարբերական բնույթ էին կրում, և դա գայթակղիչ երևույթ դարձավ բոլորի համար: Այդ տարիներին առողջ տղամարդիկ տարբեր ճակատներում պատերազմի էին մասնակցում, իսկ առողջ սերունդ դաստիարակելը դարձավ Վահան Չերազի ու նրա գործընկերների հիմնական նպատակը»,- ասում է Դեմոյանը:

Նրա խոսքով` մեծ գործ կատարվեց մի քանի տարիների ընթացքում: Որբերը կարծես թե երկրորդ անգամ կյանք ստացան: Ինչ-որ տեղ հենց այդ քայլերը պետք է համարել հայկական սպորտի ստեղծման հիմքը:

«Պետք չես, և վերջ». տարբեր առաջնությունների մրցանակակիր հայ ծանրորդի առաջ փակել են դռները

1921-22 թվականին` Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո, երկրում արդեն կային մարզական գործնեություն ծավալող լուրջ խմբեր, որոնց համար հիմք էին ծառայել սկաուտապետերի մարզած պատանիները։ «Ի վերջո ովքեր էին պիոներները: Սկաուտներն էին: Սկաուտությունն ուղղակի քսանականների սկզբում համարվեց բուրժուական, նույն վզկապը պարզապես դաձավ կարմիր, իսկ սկաուտը սկսեց կոչվել պիոներ: Նույնը եղավ նաև սպորտում: Որբանոցներից դուրս եկած շատ մարդիկ պատվով ու հաջողություններով ներկայացրեցին հայկական սպորտը»,–պատմում է Դեմոյանը:

«Ես սիրում եմ ճիշտն ասել...». ինչու է օլիմպիական արծաթե մեդալակիրն աշխատում դպրոցում

Հայաստանը խորհրդային հռչակելուց հետո փոխվեց պետական գաղափարախոսությունը: Փոխվեց վերաբերմունքը մարդկանց նկատմամբ, որոնք ազգանվեր գործով էին զբաղվում: Բոլշևիկների առաջին զոհերից մեկն էլ դարձավ Վահան Չերազը, որին ձերբակալել են 1927 թվականին, իսկ 1928 թվականի հունվարի 9-ին գնդակահարել Թիֆլիսում:

172
թեգերը:
պիոներ, սկաուտներ, Վահան Չերազ, սպորտ, Հայաստանի 1–ին Հանրապետություն
Ըստ թեմայի
«Գիշերով ճամփա ենք ընկել և չգիտենք՝ որտեղ փոս կա». մարզիկները՝ օլիմպիադայի հետաձգման մասին
«Մարդկային կյանքի հետ ոչ ոք իրավունք չունի խաղալու». օլիմպիականները` Տոկիո 2020-ի մասին
Կարիերայի բիծն ու մարզահագուստի գույնը. ինչու Կարեն Մնացականյանն օլիմպիական մեդալ չնվաճեց
Միշա Ալոյան

Ով է բռնցքամարտիկ Ալոյանի հիմնական հակառակորդը օլիմպիական ուղեգրի համար պայքարում

22
Ռուս հայտնի մարզիկ Միխայիլ Ալոյանը չի մոռանում, որ նրա մրցակիցները երիտասարդ և հավակնոտ տղաներ են, ովքեր երազում են օլիմպիական խաղերի մասին:

ԵՐԵՎԱՆ, 27 մայիսի – Sputnik. Ռուսաստանցի բռնցքամարտիկ Միխայիլ Ալոյանը Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի ուղեգրի համար պայքարում հարգանքով է վերաբերում բոլոր հակառակորդներին, այդ հավատարմագիրը նվաճելու շանսը կախված է միայն մենամարտերին իր սեփական պատրաստվածությունից։ Այդ մասին մարզիկն ասել է ՌԻԱ Նովոստիին տված հարցազրույցում։

Պատասխանելով հարցին, թե Ռուսաստանում ում է համարում իր հիմնական հակառակորդը օլիմպիական ուղեգրի համար պայքարում, Ալոյանը նշել է՝ Ռուսաստանի չեմպիոն Ռասուլ Սալիևին՝ Դաղսատանից, ավելացնելով, որ երկրում այլ ուժեղ բռնցքամարտիկներ էլ կան։

«Բոլորն ինձ ծանոթ են, բայց չէի ցանկանա որևէ մեկին առանձնացնել։ Ես նրանց ճանաչում եմ, բայց կարծում եմ՝ իմ գլխավոր հակառակորդը ինքս եմ։ Եթե ես լավ պատրաստված լինեմ, ապա կարող եմ հաղթել բոլորին»,-նշել է Ալոյանը։

Միշա Ալոյան. թող իմ մեդալի հետևից գան Սիբիր

Միաժամանակ, բռնցքամարտիկը չի մոռանում, որ երիտասարդ ու փառասեր հակառակորդներ ունի, որոնք երազում են ելույթ ունենալ Օլիմպիական խաղերում։

«Մեր երկրում մրցակցություն կա, և դա լավ է, այն միայն օգնում է։ Չի կարելի թուլանալ, և նման մրցակցության պայմաններում ցանկացած բռնցքամարտիկ միայն աճում է»,-ընդգծել է մարզիկը։

Կրկին հաղթանակ․ Միշա Ալոյանը հաղթել է Էսպինոզային տեսարժան մարտում

Նշենք, որ Ալոյանը ծնվել է 1988թ․օգոստոսի 23-ին ՀԽՍՀ Բամբակաշատ գյուղում։ 1997թ-ին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Նովոկուզնեցկ, որտեղ էլ հենց սկսել է զբաղվել բռնցքամարտով։ Նա ՌԴ վաստակավոր սպորտի վարպետ է։

2012թ-ի Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերում Ալոյանը բրոնզե մեդալ է նվաճել մինչև 52 կգ քաշային կարգում, 2016թ-ի Ռիո-դե-Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերում նա արծաթ է նվաճել նույն քաշային կարգում, բայց դոպինգ օգտագործելու պատճառով նրան որակազրկել են։

22
թեգերը:
մարզիկ, Տոկիո, Օլիմպիական խաղեր, բռնցքամարտիկ, բռնցքամարտ, Ռուսաստան
Ըստ թեմայի
Կանադահայ բռնցքամարտիկ Էրիկ Բազինյանը լուսանկար է հրապարակել անպարտելի Ֆլոյդ Մեյվեզերի հետ
Բռնցքամարտիկ Կարեն Չուխաջյանը հաղթել է մինչ այդ անպարտելի ռուսաստանցի մարզիկին. տեսանյութ
Հայ և վրացի բռնցքամարտիկները ձերբակալվել են Ռոսգվարդիայի աշխատակցի վրա հարձակվելու համար
Մահացել է Թուրքիայի առաջին պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ Կարպիս Զաքարյանը
Ալաշկերտ ֆուտբոլային ակումբ, արխիվային լուսանկար

ՀՖՖ-ն 2-ական միլիոն դրամով տուգանել է հայկական 9 ակումբներին

34
(Թարմացված է 14:08 26.05.2020)
ՀՖՖ-ն ֆուտբոլային թիմերին տուգանել է ակումբների արտոնագրման կանոնակարգի հոդված 19-ի պահանջը չկատարելու և ֆեդերացիայի կազմում ֆուտզալի թիմ չապահովելու համար:

ԵՐԵՎԱՆ, 26 մայիսի - Sputnik. Հայկական «Ալաշկերտ», «Գանձասար-Կապան», «Վանաձորի ֆուտբոլի ակադեմիա ՀԿ» ակումբ, «Շիրակ», «Փյունիկ», «Ուրարտու», «Նոա», «Վան», «Լոկոմոտիվ» ֆուտբոլային ակումբները տուգանվել են 2-ական միլիոն դրամով։ Տեղեկությունը հայտնում է ՀՖՖ մամուլի ծառայությունը։

Հայկական ֆուտբոլում 4-5 տարի հետո անպայման կլինի երկար սպասված վերելքը. Խորեն Հովհաննիսյան

«Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան ակումբների արտոնագրման կանոնակարգի հոդված 19-ի պահանջը չկատարելու և իր կազմում ֆուտզալի թիմ չապահովելու համար 9 ակումբների տուգանել է 2-ական միլիոն դրամով»,- նշված է հաղորդագրության մեջ:

Հայկական ակումբները սկսեցին մարզումները. Վարդան Մինասյանի թիմի պարապմունքը լուսանկարներով

Նշենք, որ վերը նշվածները հանդիսանում են Հայաստանի բարձրագույն և առաջին խմբի ակումբներ:

34
թեգերը:
Տուգանք, ՀՖՖ, Փյունիկ, «Ալաշկերտ» ֆուտբոլային ակումբ, ֆուտբոլ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Գողացել են լեգենդար «Արարատ 73»-ի ֆուտբոլիստների արձանները. լուսանկարներ
Հայ ֆուտբոլիստի յուրահատուկ մարզումը. դստրիկը` ծանրության փոխարեն. տեսանյութ
Ֆուտբոլը վերադառնում է. հայտնի է` երբ կվերսկսվի Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնությունը
Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականի տեխնիկական տնօրենը կասկածում է, որ կորոնավիրուս է տարել
Սուպերմարկետ. արխիվային լուսանկար

932 տնտեսվարող պարետի սահմանած կանոնները չեն պահպանել. նրանց գործունեությունը կասեցած է

0
(Թարմացված է 20:08 27.05.2020)
Այս ցանկում մեծ թիվ են կազմում գեղեցկության սրահները, ստոմատոլոգիական կենտրոնները, մանրածախ առևտրի կետերն ու սուպերմարկետները։

ԵՐԵՎԱՆ, 27 մայիսի - Sputnik. Հայաստանում 932 տնտեսվարողի գործունեություն 24 ժամով կասեցվել է. նրանք չեն պահպանել կորոնավիրուսի տարածումը կանխելու նպատակով հաստատված կանոնները։ Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմինը (ԱԱՏՄ) հաղորդագրություն է տարածել, որում նշված է, որ մշտադիտարկումները հանրապետության ամբողջ տարածքում շարունակվում են։

«Մայիսի 26-ի դրությամբ ՀՀ առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմնի արձանագրած խախտումների հիմքով ՀՀ պարետի կողմից կասեցման որոշումների թիվը 932 է։ Նշվածից 352 կասեցումը վերջին 7 օրում է իրականացվել։ Եվս 109-ի մոտ արձանագրված խախտումների հիմքով պարետին ներկայացվել է կասեցման միջնորդություն»,- նշված է ՍԱՏՄ մամուլի ծառայության տարածած հաղորդագրության մեջ։

ՀՀ-ում կասեցվել է շուրջ 650 տնտեսվարողի գործունեություն. ԱԱՏՄ-ն խախտումներ է հայտնաբերել

Տեսչական մարմինը տեղեկացնում է, որ արտակարգ դրության շրջանում Երևանում և մարզերում մշտադիտարկվել է շուրջ 4103 տնտեսվարողի գործունեություն։ Ուժեղացված վերահսկողական աշխատանքների շրջանակում միայն մայիսի 26-ին իրականացվել է 234 դիտարկում։ Իրականացված մշտադիտարկումների արդյունքում տեսչական մարմինն արձանագրել է, որ մայրաքաղաքի ծայրամասերում գործող տնտեսվարողներն ավելի շատ են անտեսում անվտանգության կանոնները, իսկ մարզերում էլ անվտանգության նորմերի վերաբերյալ իրազեկման պակաս կա։

Կասեցման ենթարկված տնտեսվարողների մեջ առավել մեծ թիվ են կազմում գեղեցկության սրահները, ստոմատոլոգիական կենտրոնները, մանրածախ առևտրի կետերն ու սուպերմարկետները։ Կասեցվել են նաև շինարարական աշխատանքներ, ինչպես նաև մի շարք գրասենյակների ու դեղատների գործունեությունը։

 

0
թեգերը:
Հայաստան, Արտակարգ դրություն, պարետ
թեմա:
Կորոնավիրուսը Հայաստանում և Արցախում