Մելինե Դոլուզյան

Մելինե Դալուզյանը Լոնդոնի Օլիմպիադայի ժամանակ արգելված դեղամիջոցներ է օգտագործել. ՄՕԿ

2605
Դոպինգ-ստուգումների պատասխանների հիման վրա Լոնդոնում կայացած Օլիմպիադայի ժամանակ Մելինե Դալուզյանի ցույց տված արդյունքները չեղարկվել են։

ԵՐԵՎԱՆ, 10 մայիսի — Sputnik. Հայաստանի բազմակի չեմպիոն Մելինե Դալուզյանը արգելված դեղորայք է օգտագործել 2012 թվականին Լոնդոնում կայացած Օլիմպիական խաղերի ժամանակ։

Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի կայքը հայտնում է, որ 2007 և 2008 թվականների Եվրոպայի չեմպիոն, 2010 թվականի Եվրոպայի արծաթե մրցանակակիրը 2012 թվականին արդյունք ցույց չի տվել։

Դոպինգի կրկնակի ստուգումից հետո չեղյալ են հայտարարվել Դալուզյանի ու լատվիացի հեռացատկորդ Ինետա Ռադևիչի՝ Օլիմպիադայի ժամանակ ցույց տված արդյունքները։

Ավելի վաղ Ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիան (IWF) ժամանակավորապես հեռացրել էր հայ մարզուհի Մելինե Դալուզյանին և ևս չորս մարզիկների մրցումներին մասնակցելուց։

Դալուզյանը Հայաստանի բազմակի չեմպիոն է, 2007 և 2008 թվականների Եվրոպայի չեմպիոն, 2010 թվականի Եվրոպայի արծաթե մրցանակակիր է։ 2006 ու 2010 թվականներին աշխարհի առաջնություններում բրոնզե մրցանակակիր է։ Մեծ իրարանցում է  առաջացրել  նրա մասնակցությամբ ԼԳԲՏ համայնքի մասին ֆիլմը։

2605
թեգերը:
օլիմպիադա, սպորտ
Ըստ թեմայի
Տարբեր երկրներից էքստրեմալներ կգան Հայաստան. նրանք կարևոր ուղերձ ունեն մարդկությանը
Ռուսաստանցի ըմբիշ Հաջիմուրատ Գացալովը ելույթ կունենա Հայաստանի դրոշի ներքո
Հենրիխ Մխիթարյանը կկարողանա մեկնել Բաքու. ՈՒԵՖԱ
Ժան Ջորկաեֆ

Ջորկաեֆ ավագը հայերի հետ ոչ–ոքի խաղաց դաշտում և հայուհու հետ հաղթեց անձնական կյանքում

307
(Թարմացված է 09:05 03.06.2020)
Համացանցում հայտնվել է բացառիկ տեսանյութ` կապված հանրահայտ Ջորկաեֆների դինաստիայի ու հայկական ֆուտբոլի հետ։ Պարզվում է, որ աշխարհի ապագա չեմպիոնի ծնվելուց 1 տարի առաջ նրա հայրը մասնակցել է «Արարատի» հետ մրցախաղին ու հանդես եկել իր հայազգի կնոջ հայրենակիցների դեմ։

Ընկերական հանդիպումը կայացավ 1967թ.–ի հունիսի 1-ին Եվրոպայի հայաշատ քաղաքներից մեկում` Մարսելում։ Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանությունից փրկված հարյուր հազարավոր հայերի համար այդ ծովափնյա քաղաքը 20-րդ դարի առաջին կեսում դարձավ յուրատեսակ ապաստան, որտեղից շատերը ցրվեցին աշխարհով մեկ, իսկ շատերի համար այն դարձավ հիմնական բնակատեղի։

Երևանի «Արարատը» Ֆալյանի գլխավորությամբ արտասահմանյան շրջագայություն կատարեց, որի ընթացքում մրցեց Մարսելի «Օլիմպիկի» հետ։ Այն ժամանակ հայկական թիմն ուներ խորհրդային ֆուտբոլը ներկայացնող ամուր մրցակցի համբավ։ Նրա կազմի խաղացողներից ոմանք մեծ ֆուտբոլում առաջին քայլերն էին անում և հետագայում դառնալու էին լեգենդար մարզիկներ` 1973թ.–ին նվաճելով ԽՍՀՄ չեմպիոնի կոչումն ու բյուրեղապակյա գավաթը։

Жан Джоркаефф (1973 год)
Ժան Ջորկաեֆ

Այդ մրցախաղի մասնակիցներից մեկը` «Արարատ –73»–ի լեգենդար հարձակվող Նիկոլայ Ղազարյանը, Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ներկայացրեց հիշարժան խաղի հետ կապված հուշերը։ Խաղը կայացավ 1967 թվականի հունիսի 1-ին հանրահայտ «Վելոդրոմ» մարզադաշտում 60 հազար հանդիսականների ներկայությամբ։ Թեև այդ մրցախաղն ընկերական էր, սակայն անցավ բավական լարված ու թեժ պայքարում։ Արարատցիները սկզբում պարտվում էին 0-2 հաշվով, բայց դեռ առաջին խաղակեսում հավասարեցրին հաշիվը, իսկ երկրորդ կեսի սկզբում Զանազանյանի աներևակայելի եզրային հարվածից հետո նույնիսկ առաջ անցան մրցակիցներից։ Այդուհանդերձ դաշտի տերերը խաղավերջում կարողացան վերականգնել հավասարակշռությունը, և գրանցվեց ընկերական հաշիվ` 3-3։

Ղազարյանի խոսքերով` մարսելցիների կազմում առանձնանում էր Ժան Ջորկաեֆը։ Հայ ֆուտբոլիստները գիտեին, որ իրենց դեմ խաղում էր ֆրանսիացի լավագույն պաշտպաններից մեկը։

«Բայց ո՞վ կարող էր այն ժամանակ պատկերացնել, որ մեկ տարի անց նրա ընտանիքում լույս աշխարհ էր գալու առաջնեկը` մորական կողմից հայկական արյամբ, և դառնալու էր ոչ միայն Ֆրանսիայի, այլև հայ ժողովրդի հպարտությունը»,– ժպիտով ասում է Ղազարյանը։

Ջորկաեֆ ավագը մասնակցել է 1966 թվականի Աշխարհի գավաթի խաղարկությանը։ Երկար տարիներ եղել է «Եռագույնների» ավագը, 1970-ին ճանաչվել է երկրի լավագույն ֆուտբոլիստ: Չնայած նրա մրցանակների ցանկը փոքր է, բայցևայնպես Ֆրանսիայում աննկարագրելի հեղինակություն ու ճանաչում ուներ: Աշխարհի հավաքականի կազմում մասնակցել է լեգենդար Լև Յաշինի հրաժեշտի խաղին: Որպես մարզիչ աշխատել է տարբեր ակումբներում, եղել է Ֆրանսիայի գավաթի խաղարկության հանձնաժողովի նախագահը:

На этапе Кубка Кубков Жан Джоркаефф выступил против югославского игрока Динамо Загреба (12 ноября 1969). Марсель
© AFP 2020 / -
Ժան Ջորկաեֆ

Ժան Ջորկաեֆը տքնաջան աշխատանքի շնորհիվ կերտեց պատկառելի կարիերա, ու թեև նա հայտնի դարձավ որպես պաշտպան, սակայն երբ սկսեց ֆուտբոլային ուղին, Ֆրանսիայի առաջնությունում «Լիմոժի» հետ իր անդրանիկ խաղում հանդես եկավ որպես հարձակվող և ասպարեզ մտավ «10» համարի մարզաշապիկով: Սկզբում «Չուկին», ինչպես նրան մտերմաբար ընկերներն էին կոչում, ցանկանում էր հանդես գալ որպես հարձակվող, սակայն Լիոնի «Օլիմպիկի» գլխավոր մարզիչ Լյուսիեն Ժասերոնը նրան տվեց աջ պաշտպանի դիրքը ՝ խոստանալով, որ նա միջազգային լավ կարիերա կունենա: Հեռատես մարզիչը չսխալվեց, որովհետև վեց տարի անց Ժանը սկսեց հանդես գալ Ֆրանսիայի հավաքականում որպես հուսալի պաշտպան: Նա «Եռագույնների» կազմում անցկացրեց 48 հանդիպում և դարձավ 3 գոլի հեղինակ, իսկ Ֆրանսիայի բարձրագույն խմբում 16 մրցաշրջանների ընթացքում անցկացրեց 420 հանդիպում` խփելով 40 գոլ, ինչը պաշտպանի համար վատ ցուցանիշ չէ։

Ժանը հանդես է եկել ֆրանսիական տիտղոսակիր երեք ակումբներում` Լիոնի «Օլիմպիկում», «Պարի Սեն Ժերմենում» և Մարսելի «Օլիմպիկում»` հռչակվելով Ֆրանսիայի կրկնակի գավաթակիր։

Игроки сборной Франции по футболу во время тренировки на стадионе Рюэйль (13 апреля 1965). Рюэй-Мальмезон | Жан Джоркаефф 4-й слева
© AFP 2020 / -
Ֆրանսիայի հավաքականի մարզիկները, 1965 թվական

Ջորկաեֆ ավագն իսկական պրոֆեսիոնալ էր, լուրջ և նպատակասլաց, միշտ մատչելի էր իր ակումբի և հավաքականի համար, որին նվիրված էր նույն եռանդով ու ոգևորությամբ ինչպես լավ, այնպես էլ ձախորդ օրերին։ Նա ի սկզբանե չի համարվել «հրաշամանուկ», այլ հաջողության գրավականը եղել է մշտական աշխատանքը, կատարելագործվելու տենչը:

Ժանն իր որդուն` Յուրիին, ներշնչեց հաղթանակի ձգտումը, և վերջինս աշխարհի չեմպիոն դարձավ 1998 թվականին: Ջորկաեֆների արհեստավարժ ֆուտբոլային դինաստիան մոտ 50 տարվա պատմություն ունի, հայտնի է ոչ միայն Ֆրանսիայում, այլև ամբողջ աշխարհում: Ժանի հայրը` կալմիկ Արմադիկ Ջորկաեֆը, հեռացել էր Ռուսաստանից և Ֆրանսիայում ամուսնացել լեհ կնոջ հետ, իսկ Ժանն ամուսնացել է հայազգի Մարի Օհանյանի հետ։ Մարիի նախնիները փախել են Բուրսա քաղաքից` փրկվելով Հայոց ցեղասպանությունից և հաստատվելով Ֆրանսիայում: Նրանց ամուսնությունից ծնվել են Յուրին և Միշան։

«Գելոն» լուռ լսեց, իսկ Վյաչեսլավն արտասվեց. ինչպես Համբարձումյանները չմասնակցեցին ԱԱ–ին

«Մեր ընտանիքում միշտ կարևոր դերակատարություն է ունեցել մորական պապս՝ Կարո Օհանյանը: Ես կրտսեր որդուս անվանակոչել եմ հենց նրա պատվին: Ավագ որդիս ունի երկու անուն՝ Սաշա և Արամ: Հայկական ընտանիքներում երեխաների դաստիարակությամբ ավանդաբար զբաղվում են կանայք: Մայրս և տատիկս մեր մեջ ներարկեցին պարզ արժեքներ՝ հարգանք, ինչպես նաև կիսելու և ուրիշներին ինչ-որ բան տալու ունակություն: Կինս իսպանուհի է, բայց ես մեծ եղբորս պես պսակադրվել եմ հայկական եկեղեցում»,- ասել է Ջորկաեֆ կրտսերը` Յուրին։

Ժան Ջորկաեֆը հայկական ֆուտբոլի հետ ավելի անմիջականորեն շփվելու հնարավորություն ուներ 1998 թվականին։ Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ Արմեն Սարգսյանն ազգային հավաքականի գլխավոր մարզչի պաշտոնում դիտարկում էր նրա թեկնածությունը։ Ժան Ջորկաեֆը կասկած չուներ, որ ինքն է լինելու Հայաստանի ընտրանու մարզիչը, որովհետև ֆեդերացիայի հետ պայմանագրի ստորագրումը նախատեսված էր գարնանը, երբ ժամանելու էր Երևան` հավաքականի խաղացողների հետ առաջին հանդիպումը կազմակերպելու համար, իսկ մարտի կեսերին պետք է անցկացներ հնգօրյա ուսումնամարզական հավաք, որպեսզի ծանոթանար ֆուտբոլիստների հետ ու տեսներ նրանց ունակությունները:

«Նախապես դիտեցի Հայաստանի հավաքականի ընտրական խաղերի տեսաերիզները, մասնավորապես` Իռլանդիայի, Գերմանիայի և Պորտուգալիայի հավաքականների դեմ հանդիպումները: Եվ եթե կասկած ունեի, թե արդյոք արժե՞ ընդունել հայկական ֆեդերացիայի առաջարկը, ապա տեսագրությունները դիտելուց հետո կասկածներն անհետացան: Տղաները լավ արագությամբ էին աշխատում, շատ պատշաճ տեխնիկական մակարդակ ունեին, համենայնդեպս բավարար էր, որ հավասարը հավասարի հետ խաղային եվրոպական առաջատար ընտրանիների հետ»,– ասում էր Ժան Ջորկաեֆը:

Ավաղ, նրան վերապահված չէր մեր ազգային ընտրանու գլխավոր մարզչի պաշտոնի ստանձնումը։ ՀՖՖ–ում 1998 թվականին տեղի ունեցան կադրային փոփոխություններ, ընտրվեց նոր նախագահ, և Ջորկաեֆի հարցն այդպես էլ մնաց առկախված։ Այժմ հոր երազանքը ցանկանում է ի կատար ածել լեգենդար որդին` Յուրի Ջորկաեֆը. նա հույս ունի, որ մի օր կղեկավարի Հայաստանի ազգային հավաքականը։

Միակ հայ մարզիչը, որ մասնակցել է աշխարհի առաջնության 2 եզրափակիչ փուլի

307
թեգերը:
Կին, հայ, ֆուտբոլ, Յուրի Ջորկաեֆ
Ըստ թեմայի
Հայկական ֆուտբոլում 4-5 տարի հետո անպայման կլինի երկար սպասված վերելքը. Խորեն Հովհաննիսյան
Ինչպես Ջորկաեֆի գոլը նրան զրկեց Թուրքիա մուտք գործելու հնարավորությունից
Ջորկաեֆը շարունակում է հետևել «հայտեքին». ինչով են նրան զարմացրել հայերը
«Գյումրի» ակումբը. 1979թ.

Ինչպես Լենինականի «Գյումրին» հաղթեց Ադրբեջանի «Քյափազին». «Կաշվե գնդակի» հիշվող մրցաշարը

1006
(Թարմացված է 08:54 02.06.2020)
Հայկական ֆուտբոլում տիտղոս բերող հաղթանակները շատ չեն եղել: Միշտ հիշում ենք «Արարատի» դուբլը նախկին ԽՍՀՄ առաջնություններում՝ 1973 թվականին: Բայց youtube պորտալի միջոցով վերհիշել ենք ևս մեկ հաղթանակ, որը ռազմավարական տեսանկյունից պակաս կարևոր չէր:

Խաչիկ Չախոյան Sputnik Արմենիա

1979 թվականին համախորհրդային մրցաշարի՝ «Կաշվե գնդակի», մրցումներում չեմպիոն դարձավ Լենինականի (այժմ` Գյումրի) «Գյումրին»:  Ինչպե՞ս այս ակումբին հաջողվեց 2 անգամ հաղթել ադրբեջանական թիմին, որը, այսպես ասած, ոչ միայն մարզադաշտում էր հակառակորդ, ինչ միջադեպ գրանցվեց ու ինչպես վերջում ադրբեջանցիները ճանապարհեցին հաղթող թիմին։ Sputnik Արմենիային հաջողվել է խոսել 41 տարի առաջ կայացած եզրափակիչի մասնակիցների հետ:

Архивная фотография юношеской футбольной команды Гюмри
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Գյումրի» ակումբը. 1979թ.

«Կաշվե գնդակի» մինչև 14 տարեկան ֆուտբոլիստների մրցումներում 1979 թվականին Լենինականի «Գյումրին» միայն հաղթանակներ տանելով հասավ եզրափակիչ, որտեղ մեր թիմի մրցակիցն էր Ադրբեջանի «Քյափազ» ակումբը:

Շվեյցարիայի հավաքականի հայ մարզիչը. որ խորհուրդներն են առաջնորդել Ալֆրեդ Տեր-Մկրտչյանին

Ռուսաստանի Սամարա (այն ժամանակ` Կույբիշև) քաղաքում սպասվող «Կաշվե գնդակի» եզրափակիչը` «Գյումրիի» և «Քյափազի» միջև, սկզբունքային նշանակություն ուներ ադրբեջանական թիմի համար: Դրանից երկու տարի առաջ՝ 1977թվականին, մինչև 12 տարեկան ֆուտբոլիստների մրցաշարում «Գյումրին» հաղթել էր «Քյափազին» 1:0 հաշվով ու դարձել չեմպիոն: Երկու տարի անց հայկական թիմի մրցակիցն ամեն ինչ անելու էր «պատասխան» հաղթանակը կորզելու համար: Եվ դա շատ լավ հիշում է «Գյումրիի» մարզիչներից մեկը՝ Ժորա Բարսեղյանը:

Медаль победителя детского футбольного турнира Кожаный мяч 1979 года (СССР)
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Գյումրի» ակումբի շահած մեդալը «Կաշվե գնդակ» մրցաշարում. 1979թ.

«Մրցումների կազմակերպիչները «Գյումրիի» խաղին շատ բարձր գնահատական էին տալիս ու համարում հաղթողի հիմնական հավակնորդը: Եզրափակչից առաջ ադրբեջանական թիմը համալրվեց վեց նոր ֆուտբոլիստներով:  Հիշելով երկու տարի առաջ կրած պարտությունը` ադրբեջանցիները նոր ֆուտբոլիստներ բերեցին իրենց երկրից, որպեսզի անպայման հասնեն հաղթանակի: Մենք, ճիշտ է, ուսումնասիրել էինք մրցակցին, բայց պարզվեց, որ լրիվ այլ թիմի հետ ենք խաղալու եզրափակիչում»- հիշում է Ժորա Բարսեղյանը:

«Գյումրիի»  գլխավոր մարզիչ, երջանկահիշատակ Հայկ Ավետիսյանը ֆուտբոլիստներին անընդհատ ոգևորում էր ու իր խրոխտ ձայնով գոռում, որ չեմպիոնը «Գյումրին» է լինելու, և ոչ մի թիմ մեզ հաղթել չի կարող: Սա արդեն այն ժամանակ «Գյումրիի» հարձակվող Սամվել Նիկոլյանի հիշողություններն են խաղից 41 տարի անց։ Նիկոլյանը երկար տարիներ խաղացել է մեծ ֆուտբոլում խորհրդային և անկախ Հայաստանի առաջնություններում։

Самвел Николян во время интервью агентству Sputnik Армения
© Sputnik / Aram Nersesyan
Սամվել Նիկոլյանը Sputnik Արմենիայի սպորտային մեկնաբան Խաչիկ Չախոյանի հետ

«Մենք տրամադրված էինք միայն հաղթանակի ու այլ արդյունքի մասին չէինք էլ մտածում: Խաղի ընթացքում երևաց, որ «Քյափազի» հիմնական նպատակը իրենց դարպասն անառիկ պահելն է: Մենք ունեցանք գոլային բազմաթիվ պահեր, բայց մրցակցին հաջողվեց կատարել իր առաջադրանքը: Հաղթողը որոշվեց 11 մետրանոց հարվածներով, որոնցում մենք ավելի դիպուկ էինք: Բոլորս ցատկում ու գոռում էինք ուրախությունից, իսկ «Քյափազի» ֆուտբոլիստներն արտասվում էին եզրափակիչից հետո» ,- պատմում է Նիկոլյանը:

Самвел Николян
© Sputnik / Aram Nersesyan
Սամվել Նիկոլյանը

Իհարկե, ծեծկռտուքից խուսափել չեղավ։ Նիկոլյանը հիշում է, որ մրցումների ընթացքում Հայաստանի ու Ադրբեջանի ֆուտբոլիստների միջև տհաճ միջադեպ` թեթև ծեծկռտուք գրանցվեց: Ու եզրափակիչում բնականաբար հաղթանակի ձգտումը երկու կողմի ֆուտբոլիստների համար էլ ավելի սրվեց։

«Չնայած, որ մենք, մեղմ ասած, իրար նկատմամբ լավ տրամադրված չէինք, եզրափակիչից հետո, երբ մեր թիմն արդեն պատրաստվում էր վերադառնալ Հայաստան, «Քյափազի» ֆուտբոլիստները հաճելի անակնկալ մատուցեցին: Նրանք մեր թիմի ֆուտբոլիստների պայուսակները տեղափոխեցին ավտոբուս` այսպես արժանին մատուցելով չեմպիոն թիմին» - հիշում է Նիկոլյանը:

«Կաշվե գնդակի» մրցումներում հայկական թիմերից շատերն են հաղթանակի հասել տարբեր տարիքային խմբերում: Այդ հաղթանակներն ապացուցում էին, որ ֆուտբոլի հայկական դպրոցը կա ու ապագան էլ մշուշոտ չէ: Այդ պատճառով էլ վարպետ թիմերի մարզիչները հետագայում ֆուտբոլիստների ընտրության հնարավորություն ունեին: Ցավոք, այդ հնարավորությունը չունեն հայկական թիմերի ներկայիս մարզիչները:

1979 թվականին չեմպիոն դարձած թիմի կազմում կային շատ հեռանկարային ֆուտբոլիստներ: Նրանցից Սամվել Նիկոլյանը, Հրաչիկ Ավետիսյանը, Արմեն Ղուկասյանը հետագայում իրենց վարպետությամբ աչքի էին ընկնում նաև մեծ ֆուտբոլում:

1006
թեգերը:
Ծեծկռտուք, մեդալ, ԽՍՀՄ, Ադրբեջան, հաղթանակ, Գյումրի, ֆուտբոլ
Ըստ թեմայի
Ինչպես հաղթեց օլիմպիական չեմպիոնին, կամ ըմբշամարտիկ Լևոն Գեղամյանի հաջողակ թիվը
Անփոխարինելի մարզիչը, կամ զգացողություն, որը հայ ըմբշամարտիկից «խլեց» օլիմպիական ոսկին
Հայաստանի հավաքականի առաջին գոլը պաշտոնական խաղերում. ինչ «ավանդույթ» ուներ մեր ընտրանին
Լևոն Աբրահամյան

Ինչ է պետք անել կորոնավիրուսի դեմն առնելու համար. վարակաբանության պրոֆեսորի կարծիքը

0
(Թարմացված է 22:46 06.06.2020)
Անհնար է արագորեն հաղթահարել վարակը, բայց կարելի է դանդաղեցնել դրա տարածման արագությունը, մահացությունն ու առողջապահության համակարգի վրա ընկած բեռը։

ԵՐԵՎԱՆ, 6 հունիսի – Sputnik․ Հայաստանի իշխանությունը պետք է վերադարձնի կարանտինը, բայց հայկական իրողությանը համապատասխան շտկված տարբերակով ու ակտիվ «գիտական քարոզչության» ուղեկցությամբ։ Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց Մոնրեալի համալսարանի (Université de Montréal) վարակաբանության պրոֆեսոր Լևոն Աբրահամյանը։

Կարանտինն ու ազգային առանձնահատկությունները

Աբրահամյանի խոսքով՝ ընդհանուր առմամբ կորոնավիրուսի տարածման դեմ պայքարի երկու ռազմավարություն կա․ խիստ կարանտին (պայմանականորեն՝ չինական մոդելը) և կարանտինի ավելի «մեղմ» մոդել։ Շվեդական տարբերակն էլ կա, բայց խոսքն այժմ դրա մասին չէ։

«Կարևոր է հասկանալ, որ ցանկացած ռազմավարություն պետք է հարմարեցվի երկրի ու տարածաշրջանի յուրահատկություններին։ Չինական ռազմավարությունը հիմնված է կարանտինի խիստ ուժային հսկողության, բնակչության անտրտունջ ենթարկվելու ու այդ վերահսկողության գործում ակտիվիստների մասնակցության վրա։ Ասիական երկրներում այդ ռազմավարությունը լավ արդյունք է տալիս, քանի որ այն համապատասխանում է մարդկանց մտածելակերպին ու ավանդույթներին»,–նշեց Աբրահամյանը։

Հսկողության ավելի մեղմ համակարգը Եվրոպայում, ԱՄՆ-ում ու Կանադայում հաջողվել է, բայց արդյունավետության տարբեր մակարդակներով։ Վարակաբանի խոսքով` հաջողությունը բազում գործոններից է կախված։

547 նոր դեպք` 1 օրում. Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը դարձել է 12 364

Ամեն դեպքում` անհնար է արագորեն կանխել համաճարակի տարածումը, բայց հեշտուհանգիստ կարելի է արագությունը կոտրել, մահացության մակարդակն իջեցնել ու թեթևացնել Առողջապահության նախարարության բեռը։

Այն երկրներում, որտեղ բնակչությունն օրինապաշտ է ու իր ավանդական առանձնահատկություններն ունի, այսինքն՝ հեռավորությունն ու անձնական տարածքը պահելը նրանց մշակույթի մի մասն է, սոցիալական հեռավորություն պահելն ու կարանտինայի միջոցները լավ արդյունք տվեցին ու թեթև անցան։

«Հայաստանում հասարակությունն ուրիշ խառնվածք ու մշակութային ավանդույթներ ունի։ Հայերն ավելի շփվող են, ակտիվորեն պահում են կապն ազգականների հետ ու իրենց սոցիալական շփումները և այլն։ Զարմանալի չէ, որ սոցիալական հեռավորությունն ու կարանտինը պակաս հաջողությամբ են պահպանվել։ Բացի այդ, ցավոք, շատ օրինակներ կան, երբ պաշտոնյաներն իրենք էլ չեն հետևել իրենց հորդորներին»,-ասաց Աբրահամյանը։

Նրա կարծիքով՝ դա բացասական ազդեցություն է ունեցել, քանի որ առաջնորդի օրինակը շատ կարևոր է կարանտինային միջոցների բարեհաջող իրականացման համար։

Աբրահամյանը նշեց, որ թվարկած բոլոր կետերի իրականացման հարցում առանձնահատուկ ուշադրություն է պետք դարձնել ռիսկային խմբերին։ Գյուղացիների, ֆերմերների համար պետք է շտկել այդ միջոցները՝ հաշվի առնելով գյուղական կյանքի ու արտադրության առանձնահատկությունները։

Ընդհանուր առմամբ, սոցիալական հեռավորության պահպանումն ու կարանտինային միջոցները կօգնեն նվազեցնել համաճարակի տարածման տեմպերը, պակասեցնել մահերի թիվը, պաշտպանել ռիսկային խմբերին, նվազեցնել վերակենդանացման բաժանմունքների բեռնվածությունը ու ամենարևորը՝ պակասեցնել վարակի տարածումը։ Որքան ավելի լավ պահպանվեն այդ կանոնները, այդքան ավելի արագ կերևա արդյունքը։

Սոցիալական հեռավորության պահպանման ու կարանտինի արդյունքները հնարավոր չէ միանգամից զգալ, բայց մի քանի շաբաթից արդյունքները կերևան։ Արդեն հարուստ միջազգային փորձ կա ու պետք է հաշվի առնել բոլորի սխալներն ու հաջողությունները։

«Եթե որևէ մեկը կարծում է, որ տնտեսությունը փրկելու համար կարելի է մատների արանքով նայել հանրային առողջության խնդրին, ապա վերջում նա կարող է կոտրած տաշտակի առաջ կանգնել՝ փլուզված տնտեսությամբ ու չարացած ժողովրդով», - նշեց Աբրահամյանը։

Տոտալ սահմանափակումներն «ունքը սարքելու փոխարեն` աչքն էլ կհանեն». Փաշինյան

Ինչ վերաբերում է կարանտինի նախորդ փորձին՝ ապա այն անհրաժեշտ արդյունք կտար, եթե քաղաքացիների մեծ մասը պահեին կանոններն ու սահմանափակումները ժամանակից շուտ չհանվեին։

Տեղեկատվական աշխատանք

Կարանտինին զուգահեռ, վարակաբանի խոսքով, պետք է բնակչության հետ անընդհատ ակտիվ տեղեկատվական աշխատանք տանել։

«Պետք է բացատրել կորոնավիրուսի կենսաբանությունը, գործոնները, որոնցից կախված է տարածման ծավալն ու արագությունը, բազային համաճարակաբանությունը, յուրաքանչյուր քաղաքացու պարտականությունները, բացատրել ոստիկանների ու առողջապահության աշխատակիցների խնդիրները, իշխանության կողմից համաճարակի դեմ պայքարելու նպատակով մտցված ցանկացած հրահանգի նպատակն ու ակնկալվող արդյունքը», - նշեց վարակաբանը։

Յուրաքանչյուր նոր կանոն պետք է սկզբում քննարկվի փորձագետների հետ, պարզ ու հստակ ձևակերպվի։ Չմտածված քայլերի ու գործողությունների դեպքում հետագայում շտկելու կարիք է առաջանում, ինչը իշխանության հանդեպ անվստահություն ու դրա կոմպետենտ լինելու հարցում կասկածներ է առաջացնում։

Նրա կարծիքով՝ գիտականորեն հիմնված քարոզչությունը պետք է գերիշխի տեղեկատվական դաշտում։ Հայկական հասարակության մեջ հնարավոր չէ համաճարակի դեմ արդյունավետ պայքար իրականացնել միայն ոստիկանական միջոցներով։

Բշկական օգնության ուշացման պատճառով մարդ է մահացել կորոնավիրուսից․ Փաշինյան

«Գաղտնիք չէ, որ կարանտինն ու սոցիալական հեռավորությունը մեր հասարակության տիպի հասարակությունների վրա բացասական հոգեբանական ազդեցություն են ունենում։ Այդ պատճառով պետք է օգնել ժողովրդին գոնե մասամբ չեզոքացնել այդ բացասական էֆեկտը՝ պետք է աշխատանքի մեջ ներգրավել հոգեբանների, արվեստագետների, ռադիոյի ու հեռուստատեսության աշխատակիցների», - ասաց Աբրահամյանը։

Համաճարակի դեմ պայքարը, նրա խոսքով, պետք է յուրաքանչյուրի գործի դառնա։

Թեստերի արժանահավատությունը

Անդրադառնալով զանգվածային թեստավորման նպատակահարմարությանը, Աբրահամյանը կոչ արեց ստուգել դրական թեստերի ճշգրտությունը։

«Կարծում եմ՝ պետք է ստուգել դրական թեստերի արժանահավատությունն այդ թեստերն անցկացնող բոլոր լաբորատորիաներում։ Այսինքն՝ համոզվել, որ իրականում բոլոր այդ տվյալները ճիշտ են։ Հասկանալու համար՝ բնակչության ինչ տոկոսն է վարակված, պետք է պատահականության սկզբունքով թեստեր անցկացնել։ իսկ կորոնավիրուսի գենետիկական նյութի (պոլիմերազային շղթայական ռեակցիայի թեստ) թեստը միայն ակտիվ վարակների մասին է տեղեկություն տալիս»,-նշեց վարակաբանը։

Հասկանալու համար՝ բնակչության քանի տոկոսն է վարակվել, բայց ոտքի վրա կամ առանց ախտանիշի տարել հիվանդությունը, անհրաժեշտ է հակամարմինների թեստավորում անցկացնել։ Դրա համար լավ թեստեր են հարկավոր։

Բացվել է կորոնավիրուսային հիվանդության կասկածով պացիենտների ևս մեկ կենտրոն․ Թորոսյան

«Ես դա ընդգծում եմ, որովհետև հիմա շուկայում բազում թեստեր կան, բայց դրանց մեջ մեծ տոկոս են կազմում վատ, անորակ թեստերը։ Չէի ցանկանա ասել՝ որ թեստերն են լավը, որ ինձ չմեղադրեն որևէ ընկերությանը գովազդելու մեջ, բայց արդեն որակյալ թեստեր կան», - ընդգծեց Աբրահամյանը։

Նրա խոսքով՝ ակտիվ դեպքերի ու արդեն լավացածների տվյալները վերլուծելուց հետո կարելի է ավելի լավ տեսնել իրական պատկերը։ Այդ տվյալների հիման վրա կարելի է ու պետք է որոշել՝ ինչ ու ինչպես է պետք անել։

0
թեմա:
Կորոնավիրուսը Հայաստանում և Արցախում
Ըստ թեմայի
Կորոնավիրուսից 33-ամյա պացիենտ է մահացել. ծանր վիճակում գտնվողների թիվն ավելացել է
Կորոնավիրուսը դեռ կարող է «անակնկալներ» մատուցել․ Մյասնիկով
Վրաստանն իր օգնությունն է առաջարկել Հայաստանին կորոնավիրուսի դեմ պայքարում