Հայկական Սուրբ Գևորգ եկեղեցին Զաքաթալա քաղաքում

Ադրբեջանում հայկական եկեղեցին նախ «կնքել են» ալբանական, հետո դարձրել են «ռուսական»

379
Ադրբեջանական իշխանությունները հասկացել են, որ 19-րդ դարի հայկական եկեղեցին այնքան էլ նման չէ «4-5-րդ դարերի ալբանական եկեղեցու», ուստի որոշել են «թեթևակի փոփոխություններ» կատարել։

ԵՐԵՎԱՆ, 28 ապրիլի – Sputnik, Դավիթ Գալստյան։ Ադրբեջանի հյուսիսում` Զաքաթալա քաղաքում գտնվող հայկական Սուրբ Գևորգ եկեղեցին տեղական իշխանությունները սկզբում ներկայացնում էին որպես «ալբանական», բայց «փոշմանել են» և որոշել են այն ձևակերպել որպես ռուսական:

Ադրբեջանցի բլոգեր Ջավիդը Twitter-ում լուսանկարներ է հրապարակել, որոնցում պատկերված է Սուրբ Գևորգ եկեղեցին՝ նոր ցուցանակով․ «19-րդ դարի ռուսական եկեղեցի»։ Նախկինում այնտեղ բոլորովին այլ ցուցանակ էր. «4-5-րդ դարերի ալբանական եկեղեցի»։

««4-5-րդ դարերի ալաբանական եկեղեցին» Զաքաթալայում, մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարության գույքագրման «5210» համարով, արդեն դարձել է «19-րդ դարի ռուսական  եկեղեցի»։ Դա ցույց է տալիս, թե որքան վճռորոշ նշանակություն ունի պետությունը մշակութային ժառանգության դիսկուրսում»,-գրել է Ջավիդը։

Նա հղում է արել «Կովկաս» թերթի 1851թ․-ի հուլիսի 1-ի համարին, որն առկա է Վրաստանի Ազգային խորհրդարանի գրադարանի կայքում։

Номер газета Кавказ 1951 год, сайт Национальной парламентской библиотеки Грузии.
«Կովկաս» թերթի 1851թ․-ի հուլիսի 1-ի համարը

«Հունիսի 3-ին Զաքաթալայում տեղի է ունեցել հայկական եկեղեցու հիմնարկեքի արարողությունը, Սուրբ Գրիգորիի պատվին։ Առավոտյան ժամը 10-ին շրջանի ղեկավար իշխան Օրբելյանը, բոլոր զինվորական պաշտոնյաններն ու Զաքաթալայի բնակիչները հայերի համայնքի հրավերով հավաքվել էին հին հայկական եկեղեցում․․․»,-ասվում է թերթի ակնարկում։

Հետաքրքիր է, որ եկեղեցու «ալբանական» ծագման և դրա հիմնադրման տարեթվի աբսուրդային լինելը դեռևս 2019թ․-ին մատնանշում էր Ադրբեջանում Նորվեգիայի արդեն նախկին դեսպան Սթեյնար Գիլը։

«Եկեղեցու պատին մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարությունը հուշատախտակ է տեղադրել, որի վրա կարելի է կարդալ հետևյալը․ «Ալբանական տաճար, 4-5 դարեր»։ Անգամ ոչ մասնագետը կարող է հասկանալ, որ այդ պնդումն աբսուրդ է»,-գրում է Գիլը։

Նախկին դեսպանը հղում է անում եկեղեցի այցելած ռուս զբոսաշրջիկներ Կիրիլ Յանոչկինի և Աննա Յանոչկինայի լուսանկարներին և գրառումներին։

«Քանդված եկեղեցին բնակելի տան բակում է։ Այն կառուցվել է քաղաքի հայկական համայնքի կողմից 19-րդ դարում, ադրբեջանցիները, հասկանալի է, այն ալբանական են անվանում։ Զաքաթալայում ապրել են հայեր, ավարներ, լեզգիններ և քիչ վրացիներ»,-ասվում է բլոգում։

Պատմաբան, հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանն իր «Հայերը Կախեթիայում» (2004թ․) գրքում գրում է, որ Զաքաթալայում առաջին հայկական եկեղեցու մասին հիշատակումները վերաբերում են 1833թ․-ին․ այն ժամանակ այնտեղ փայտե եկեղեցի է եղել (պատահական չէ վերոնշյալ ակնարկում խոսվում այն մասին, որ հիմնարկեքի ժամանակ մարդիկ հավաքվել էին «հին եկեղեցում»)։

Церковь в Загаталы
© Sputnik / Shahperi Abbasova
Հայկական Սուրբ Գևորգ եկեղեցին Զաքաթալա քաղաքում

Բայց դրա փոխարեն Գանձակի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու քահանա Մարտիրոս Տեր-Դանիելյան - Տեր Հովհաննիսյանցի կոչով տեղի հայերը 1840-ականների վերջին քարե շինություն են կառուցել։ 1853թ․-ին քահանան դրա համար շնորհակալական կոնդակ է ստացել Ներսես Աշտարակեցի կաթողիկոսից։

Աշխատանքների հիմնական մասն ավարտվել է 1851-52թթ․-ին (զանգակատունը կառուցվել է 1883թ․-ին)։ Աշխատանքների արժեքը կազմել է մոտ 33 հազար ռուբլի։

Կարապետյանին հաջողվել է այցելել Զաքաթալա 1984թ․-ին։ Նրա խոսքով՝ այն ժամանակ եկեղեցին հանրակացարանի էր վերածված։ Այնտեղ 3 հարկ էին սարքել, և ներսում 18 ընտանիք էր ապրում (ադրբեջանցիներ, ավարներ, լեզգիններ)։

Церковь в Загаталы
© Sputnik / Shahperi Abbasova
Հայկական Սուրբ Գևորգ եկեղեցին Զաքաթալա քաղաքում

Պատերի մեջ տեղ-տեղ պատուհաններ էին բացել։ «Իսկ երրորդ հարկի տարածքում (գմբեթ) երեխաները հեծանիվ էին քշում»,-պատմում էր Կարապետյանը։

«1886թ․-ին «Կովկասյան օրացույցում» նշվում էր, որ հայերը կազմում են Զաքաթալայի բնակչության ավելի քան մեկ երրորդը (1876թ․-ի տվյալներով)։ Բնակավայրի 1148 բնակիչներից 455-ը լեզգիններ էին, 400-ը՝ հայեր, 240-ը՝ ռուսներ, վրացիները 5-ն էին, թաթարները՝ 28-ը, «այլք»՝ 20-ը։ Դարեվերջին հայ բնակչությունը քաղաքում գերակշռող դարձավ։

Церковь в Загаталы
© Sputnik / Shahperi Abbasova
Հայկական Սուրբ Գևորգ եկեղեցին Զաքաթալա քաղաքում

Սակայն խորհրդային տարիներին շրջանը Ադրբեջանին փոխանցելուց հետո հայ բնակչությունը սկսեց աստիճանաբար լքել քաղաքը։ 1988թ․-ին այնտեղ մոտ 300 մարդ էր մնացել։

Ավելի վաղ ադրբեջանական ԶԼՄ-ները փորձում էին որպես ալբանական ներկայացնել Շահումյանի հայկական եկեղեցին։

 

379
թեգերը:
Ադրբեջան, Հայաստան, Եկեղեցի
Ըստ թեմայի
Հայկական եկեղեցին ավերվել է Ադրբեջանի իշխանությունների որոշման արդյունքում. ԱԳՆ արձագանքը
Ադրբեջանցիները հերթական եկեղեցին են պղծել. տեսանյութում Մատաղիսի եկեղեցին է
Քանի եկեղեցի է ավերվել Արևմտյան Հայաստանում, քանիսը՝ Արցախում․ Այվազյանը թվեր ներկայացրեց
Արխիվային լուսանկար

Պատվաստված քաղաքացիներն առանց թեստ հանձնելու կարող են մուտք գործել Հայաստան

0
Մինչև 1 տարեկան երեխաների համար երկիր մուտք գործելիս ՊՇՌ թեստավորման պահանջը հանվել է:

ԵՐԵՎԱՆ, 15 մայիսի- Sputnik. Այն քաղաքացիները, որոնք կունենան պատշաճ պատվաստման հավաստագիրը (կանաչ անձնագիրը), այսինքն երկու դեղաչափ ստացած կլինեն, այսուհետ Հայաստան գալու համար լրացուցիչ ՊՇՌ թեստ հանձնելու կարիք չեն ունենա: Այս մասին տեղեկանում ենք սփյուռքի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի ֆեյսբուքյան էջում արված գրառումից։

«Պատվաստում չստացած քաղաքացիները ՀՀ մուտք գործելիս պետք է ներկայացնեն առավելագույնը 72 ժամ վաղեմության կորոնավիրուսի բացասական թեստի արդյունքը հաստատող փաստաթուղթ»,–նշված է գրառման մեջ։

Ի դեպ, մինչև 1 տարեկան երեխաների համար երկիր մուտք գործելիս ՊՇՌ թեստավորման պահանջը հանվել է:

Հիշեցնենք, որ հաշվի առնելով կորոնավիրուսի 3–րդ ալիքի գոյությունն աշխարհում և այն փաստը, որ Հայաստանում վարակակիրների թիվը շարունակում է բարձր մնալ, 2021թ.–ի հունվարի 11–ին ՀՀ կառավարությունը որոշեց երկրում կարանտինային ռեժիմը երկարաձգել ևս 6 ամսով։

Այն կտևի մինչև 2021թ.–ի հուլիսի 11–ը։

ՀՀ տարածք օդային և ցամաքային սահմանային անցման կետերով մուտք գործելիս ներկայացվում է կորոնավիրուսային հիվանդության (COVID-19) ախտորոշման ՊՇՌ հետազոտության բացասական արդյունքը հավաստող առավելագույնը 72 ժամ վաղեմության սերտիֆիկատ:

«Սպուտնիկ-V» պատվաստանյութի երկրորդ խմբաքանակը հասել է Հայաստան

0
թեգերը:
թեստ, Հայաստան, պատվաստումներ, կորոնավիրուս
Վերիշեն. արխիվային լուսանկար

Սյունիքում ճանապարհը փակած անձանցից 8-ը բերման են ենթարկվել, 1-ը` ձերբակալվել

112
(Թարմացված է 12:45 15.05.2021)
Սյունիքում տղամարդիկ ճանապարհը փակել էին` պահանջելով, որ կամավորներին զենք տրամադրեն։ Խուլիգանության հատկանիշներով քրգործ է հարուցվել։

ԵՐԵՎԱՆ, 15 մայիսի- Sputnik. Երեկ` մայիսի 14–ին Սյունիքում ճանապարհը փակած անձանցից 8-ը բերման են ենթարկվել, 1-ը ձերբակալվել։ Տեղեկությունը հայտնում է ոստիկանության մամուլի ծառայությունը` անդրադառնալով Տեղ գյուղի մոտ կատարված դեպքերին։

Երեկ մի խումբ անձինք փակել էին Սյունիքից Արցախ տանող ճանապարհը` պահանջելով, որպեսզի իշխանություններւ զենք տրամադրեն կամավորներին` Սյունիքի սահմանները պաշտպանելու համար:

«Մայիսի 14-ին, ժամը 15։30-ի սահմաններում, մի խումբ անձինք Սյունիքի մարզի Տեղ գյուղի հատվածում փակել էին Գորիս-Ստեփանակերտ ճանապարհը և 10-15 րոպե կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը՝ քաշքշել էին ճանապարհը բացել պահանջող քաղաքացիներին: Ժամը 17։47-ին 8 անձ բերման է ենթարկվել ոստիկանության Գորիսի բաժին»,–նշված է հաղորդագրության մեջ։

«Ադրբեջանցին նշեց` եթե ասեն վերադարձեք, ներողություն կխնդրենք, կգնանք». Վարդենիսի ղեկավար

Դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի (խուլիգանությունը) հատկանիշներով։

Նշվում է նաև, որ հարուցված քրգործով ձերբակալված 44-ամյա տղամարդը ոստիկանության Գորիսի բաժնում բռունցքով կոտրել է աշխատասենյակներից մեկի պատուհանի ապակին։

Կատարվում է նախաքննություն։

Ադրբեջանցիների մի մասը շարունակում է գտնվել ՀՀ տարածքում. ՊՆ–ն հայտարարություն է տարածել

112
թեգերը:
Ձերբակալություն, ՀՀ Ոստիկանություն, Սյունիք, Ճանապարհ
Ըստ թեմայի
«Եկել ենք գործուղման». ռուս զինվորականները Սյունիքում են
Պետք է պատրաստ լինենք հնարավոր վատ զարգացումներին. Ավինյանը` Սյունիքի մասին
Սյունիքի հարցով Նիկոլ Փաշինյանը պաշտոնապես դիմել է ՀԱՊԿ–ին