Արխիվային լուսանկար

Կոկորդի սեղմվածությունը կարող է շատ վտանգավոր հիվանդությունների նշան լինել. բժիշկ

239
(Թարմացված է 09:23 28.04.2021)
Բժիշկն ասել է, թե հատկապես որ դեպքերում է պետք ուշադիր լինել ու դիմել մասնագետի օգնությանը։

ԵՐԵՎԱՆ, 28 ապրիլի -Sputnik. Կոկորդի սեղմվածության առավել տարածված պատճառն իհարկե երկարատև սթրեսն է։ Նևրոզը բուժելուց հետո տհաճ զգացողությունն անցնում է։ Սակայն կոկորդի սեղմվածությունը կարող է նաև այլ պատճառներ ունենալ։ Նման կարծիք է հայտնել բժիշկ-թերապևտ Իրինա Եսկովան «Հինգերորդ ալիքին» տված հարցազրույցում։

Մասնավորապես, եթե այդ զգացողությունն ուղեկցվում է սեղմումով, կոկորդի ծակոցներով ու կուլ տալու դժվարություններով, ապա դա կարող է խոսել գլխուղեղի կաթվածի, գանգուղեղային վնասվածքի կամ նեյրոինֆեկցիայի մասին:

Եսկովան նշել է, որ հաճախ կոկորդի սեղմվածությունը վկայում է նաև աղեստամոքսային տրակտի հիվանդության, վահանաձև գեղձի մեծացման, սկավառակի տեղաշարժով ողնաշարի պարանոցային հատվածի հիվանդության մասին:

Գիտնականներն ասել են՝ հատկապես որ վիտամինն է անհրաժեշտ տարեց մարդկանց

Բժիշկը զգուշացրել է, որ, օրինակ, անգինայի դեպքում բորբոքային պրոցեսը կարող է հանգեցնել այտուցի, թարախակալման։ Դա կարող է առաջացնել շնչահեղձություն ու շնչուղիների արգելակում, որը շատ վտանգավոր է:

Մասնագետը խորհուրդ է տվել չարորակ գոյացության զարգացման կամ վտանգավոր վիրուսով վարակվելու կասկածի դեպքում անմիջապես բժշկի դիմել։

Նռան հյութն օգտակար է ուղեղի համար. գիտնականների նոր հետազոտությունը

239
թեգերը:
բժիշկ, հիվանդություն
Ըստ թեմայի
Բժիշկ Կոմարովսկին ասել է` որոնք են մրսածությունը բուժելու գլխավոր կանոնները
Ինչպես կանխել հարբուխի զարգացումը. բժիշկի խորհուրդները
Այն մեզ սպանում է ամեն օր. բժիշկը պատմել է «մահացու» սննդամթերքի մասին
Արխիվային լուսանկար

Դատարանը «Վստրեչի Ապերին» գրավի դիմաց ազատ է արձակել

24
(Թարմացված է 23:13 11.05.2021)
Փետրվարի 22-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանը բեկանել էր Արամ Վարդանյանին 75 մլն դրամ գրավի դիմաց ազատ արձակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և նրան կալանավորելու որոշում կայացրել։

ԵՐԵՎԱՆ, 11 մայիսի – Sputnik. Քրեական հեղինակություն Արամ Վարդանյանը, որը հայտնի է «Վստրեչի Ապեր» մկանունով, օրեր առաջ գրավի դիմաց ազատ է արձակվել։ Տեղեկությունը Sputnik Արմենիայի հարցմանն ի պատասխան հաստատեց ՀՀ գլխավոր դատախազի մամուլի քարտուղար Արևիկ Խաչատրյանը։ Նա նաև հայտնց, որ խափանման միջոցը փոխելու որոշումն այսօր բողոքարկվել է Վերաքննիչ դատարանում:

Арам Варданян
© Photo : iravaban.net
Արամ Վարդանյան

Թե ինչ չափի գրավ է կիրառվել Վարդանյանին կալանքից ազատելու դիմաց, Արևիկ Խաչատրյանը չհստակեցրեց։ Մամուլում շրջանառվում է 2 թիվ` 2 մլն և 50 մլն դրամ։

Հիշեցնենք, որ Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի (շորթումը) 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 190-րդ հոդվածի (հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքն օրինականացնելը (փողերի լվացումը)) 3-րդ մասի 1-ին կետով, 1691-րդ հոդվածով (քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման մարմիններին սուտ տեղեկություններ հաղորդելը) և 325-րդ հոդվածի (փաստաթղթեր, դրոշմներ, կնիքներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ կեղծելը, իրացնելը կամ օգտագործելը) 1-ին մասով: Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:

«Գողական ճշտից» անդին. Հայաստանի դատապարտյալները մասնակցում են միջազգային առցանց մրցաշարի

Հունվարի 8-ին դատավոր Վաչե Մարգարյանը գործը դատաքննության նախապատրաստելիս անդրադառնալով Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորման հիմնավորվածության հարցին, որոշել է փոխել խափանման միջոցն ու 75 մլն դրամ գրավի կիրառումը համարել թույլատրելի, ինչի դեմ դատախազությունը բողոք էր ներկայացրել:

Փետրվարի 22-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանը բեկանել էր Արամ Վարդանյանին 75 մլն դրամ գրավի դիմաց ազատ արձակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և նրան կալանավորելու որոշում կայացրել։

Ռուսաստանի «օրենքով գողերը» սկսել են հրաժարվել իրենց տիտղոսից

24
թեգերը:
ՀՀ դատախազություն, գրավ, Դատարան, Արամ Վարդանյան
Ըստ թեմայի
Ո՞ր քրեական գործի շրջանակում են որոշել կալանավորել «Վստրեչի ապերին»
Ոստիկանները բերման են ենթարկել «Վստրեչի ապերին». տեսանյութ
«Մեղադրանքի հետ կապ չունի, բայց պետք է կալանավորվի». «Վստրեչի ապերի» փաստաբանը կբողոքարկի
Մարգարայի բնակիչ Ստեփանը` դաշտում

«Եթե մերը չի ծախվում, դրսից ինչո՞ւ են բերում». գյուղացիները թևաթափ են` կանաչեղենը թափել են

72
(Թարմացված է 22:44 11.05.2021)
Կանաչեղենի վաճառքի առումով տարին հաջող չի եղել գյուղացիների համար. անգամ 30 դրամով չեն կարողացել 1 կապն իրացնել։ Գյուղացիները կա՛մ հենց շուկայում են թողել կանաչին և տուն վերադարձել, կա՛մ էլ թափել են այն։ Նրանք նշում են` պատճառը դրսից ներմուծման ապրանքի ծավալներն են։

ԵՐԵՎԱՆ, 11 մայիսի- Sputnik. Գյուղացիներն այս տարի լուրջ խնդրի առաջ են կանգնել. բերքը ոչ մի կերպ չի վաճառվում։ Մասնավորապես, նախորդ ամիս նման խնդիր է առաջացել կանաչեղենի շուկայում։ Եթե Երևանում ապրիլին վերավաճառողները կանաչին 100-150 դրամով էին վաճառում, ապա գյուղացիներն այն իրացնել չեն կարողացել անգամ 30 դրամով։ Պատճառը ոչ միայն բերքի արտահանումը կազմակերպել չկարողանալն է, այլ նաև իրանական ապրանքով հայկական շուկան ողողելը։ Գյուղացիները վախենում են, որ շուտով վարունգն ու լոլիկն էլ են արժանանալու կանաչեղենի բախտին: Խնդրի առնչությամբ Sputnik Արմենիան զրուցել է գյուղացիների հետ, պատկան մարմիններից էլ ներմուծման մասին փաստող տեղեկատվություն ստացել։

Գյուղացիները մտահոգ են` այսպես ո՞նց են ապրելու

Արմավիրի մարզի Մարգարա գյուղում ենք։ Այս օրերին գյուղացիներն արդեն անցել են լոլիկ և վարունգ քաղելուն, իսկ որոշները բիբարի սածիլ են տնկում։ Դաշտերից մեկում ամուսինների ենք հանդիպում` Ալլային և Վարդանին. նրանք նույնպես կանաչեղեն են ունեցել, որը վաճառել չեն կարողացել։

Жительница села Маргара Алла за работой
© Sputnik / Asatur Yesayants
Տիկին Ալլան

«Համեմ, կոտեմ, սպանախ, բազուկի ճավ ունեի, բայց չեմ կարողացել վաճառել։ Այսինքն` բազուկը տարա «Մեյմանդյարի» շուկա, բայց անգամ 30 դրամով չկարողացա վաճառել ու բերեցի, խոզերի դեմը լցրինք, ինչ անենք... Հիմա արդեն վերջանալու վրա է կանաչեղենը։ Էդ դարդից պրծանք։ Թե չէ` քաղում ես, մաքրում, փունջ անում ու թափում»,–ասում է ամուսինը։

Նրա խոսքով` հիմա նույն խնդրի առաջ են կանգնելու վարունգի հարցում. նախորդ տարի մինչև հունիս վարունգը 250 դրամ էր, իսկ հիմա նոր–նոր է դրա սեզոնը բացվում, բայց այն արդեն 150 դրամով են վաճառում։

Жители села Маргара, супруги Вардан и Алла за работой
© Sputnik / Asatur Yesayants
Ալլան և Վարդանը

Վարդանն ասում է` միլիոններով ծախս են արել` հոսանք են միացրել ջերմոցում, սերմ են գնել, էլ չասած չարչարանքը։ Ասում է` շատ լավ է, որ գյուղացիներին առանց տոկոսի վարկ են տրամադրում, բայց ապրանքի իրացման խնդիրն էլ պետք է լուծվի, քանի որ ծախսը փակել չեն կարողանում։

«Խնդիրն այն է, որ մեր շուկան փոքր է, դրսից էլ ապրանք շատ է գալիս։ Դե, եթե Իրանից գալիս է ու ավելի էժան է (քանի որ այնտեղ ջերմոցը ջեռուցելու գինը կոպեկներ են), մերն ինչպե՞ս կվաճառվի։ Հիմա կա՛մ պիտի քիչ ներմուծեն, կա՛մ էլ մտածեն մեր ապրանքը դուրս տանելու մասին»,–ասում է Վարդանը։

Մինչ մենք զրուցում ենք, նրա կինը խոտ է հավաքում անասունների համար։ Տիկին Ալլան ասում է, որ բանջարեղենը չի վաճառվում այն գնով, որ գյուղացին իր աշխատանքի արդյունքը տեսնի։

«Մեր աշխատանքն իր ծախսերը չի հանում, թևաթափ ենք լինում։ Աչքիդ առաջ քո չարչարանքը թափելը լավ չէ»,–ասում է նա։

Грядки с саженцами в селе Маргара
© Sputnik / Asatur Yesayants
Մարգարա

Հարևան դաշտում հանդիպում ենք Ստեփանին, որն էլ հարսի և աղջկա հետ բիբարի սածիլներ է դնում։ Ասում է` ապրիլին 230 կապ սպանախ է թողել «Մեմանդյարի» շուկայում ու դատարկ ձեռքով տուն եկել` գնորդ չի եղել։ Իսկ մեկ կապի գինը 30 դրամ է եղել։

Житель села Маргара Степан за работой
© Sputnik / Asatur Yesayants
Մարգարայի բնակիչ Ստեփանը

«Ժողովրդի ձեռքը փող չկա, աշխատանք չկա` երկրից գնում են։ Դրան գումարած` դրսից` այս դեպքում արդեն Իրանից եկող ապրանքը մեզ շատ է խփում։ Եթե մենք ապրանք ունենք, որը չի ծախվում և թափում ենք, դրսից բերում են, որ ի՞նչ։ Դաշտերում հերթով ֆռֆռացեք ու հարցրեք, տեսեք մի գյուղացի կգտնե՞ք, որ բանկին պարտք չէ, որ վարկով չի հողը վարում–ցանում»,–ասում է Ստեփանը։

Рука жителя села Маргара Вардана
© Sputnik / Asatur Yesayants
Գյուղացու` աշխատանքից կոշտացած ձեռքը

Նա նշում է նաև, որ գյուղը շատ է սիրում, և չնայած տղան Ռուսաստանում է` արտագնա աշխատանքի է գնացել, սակայն ինքը գյուղից գնացողը չէ։ Ստեփանի խոսքով` եթե ամեն գյուղում ապրանքի չափ նշանակեն, ասեն` ով որակյալ ապրանք ունի, այսքան կգ բերեք, պետությունը կգնի ու կարտահանի, հարցը կլուծվի։

Название села Маргара на арке у въезда в село
© Sputnik / Asatur Yesayants
Մարգարայի ճանապարհը

Տեղի բնակիչներից Համլետ Բենիամինյանին էլ հանդիպում ենք անասունների համար խոտ քաղելիս։ Ասում է` վարունգն արդեն քաղել է, պետք է շուկա տանի, բայց գներին ծանոթացել է, և այդ գնով վաճառելու դեպքում նորից ձմռան հույսը լինելու է ունեցած միակ կովը։

Житель села Маргара Гамлет Бениаминян за работой
© Sputnik / Asatur Yesayants
Համլետ Բենիամինյան

«Ասում ենք` գոնե թող մի քիչ էլ վատանա վիճակը ու վերջ։ Վարունգից շահույթ չենք ստանալու, բայց ի՞նչ անենք։ Լավ է` ես համեմ, պետրուշկա ունեի, դեկտեմբեր–հունվարին ծախեցի, թե չէ էս սեզոնին որ թողնեի, մյուսների պես տակ էի տալու։ Դե, ինչ անենք, ճար չկա` ո՛չ հիմնարկ կա, ո՛չ ուրիշ աշխատատեղ, և մենք էլ հողի հետ ենք կռիվ տալիս ու բերքը վաճառում այն գնով, ինչ գնով ուզում են»,–ասաց Բենիամինյանը։ Նա հավելեց, որ այս տարի ջերմոց է սարքել վարունգի համար, որի վրա 700 000 դրամ է ծախսել։ Այս գումարը եղած բերքով հետ բերելու հույս չկա։

Житель села Маргара Гамлет Бениаминян за работой
© Sputnik / Asatur Yesayants
Համլետ Բենիամինյան

Ինչի՞ մասին են խոսում թվերը

Այս տարվա հունվարի 1-ից ՀՀ-ում արգելվել է թուրքական ապրանքների ներկրումը, ինչի ֆոնին էականորեն ավելացել են հենց Իրանից ներմուծվող բանջարեղենի ներմուծման ծավալները։ ՀՀ պետեկամուտների նախարարությունից մեր հարցմանն ի պատասխան հայտնել են, որ թարմ կանաչեղենի ներմուծման ծավալները կրճատվել են. եթե նախորդ տարվա հունվար–մարտ ամիսներին Իրանից ՀՀ էր ներմուծվել 61 տոննա թարմ կանաչի, ապա այս տարի միայն 0.7 տոննա կանաչի է ներմուծվել (ի դեպ, 90 տոկոսն անանուխ է եղել)։ Ինչ վերաբերում է բանջարեղենին, ապա այս տարի 1674.4 տոննա վարունգ և 1311.4 տոննա լոլիկ է ներմուծվել` նախորդ տարվա 1283.7 տոննա վարունգի և 122.6 տոննա լոլիկի համեմատ։

Սակայն պատկերը փոխվում է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության տրամադրած տվյալներով։ Նախարարությունը հղում է տալիս Սննդամթերքի տեսչական մարմնից ստացված տեղեկատվությանը` տրամադրելով այս տարվա ապրիլի 30-ի դրությամբ ՀՀ ներմուծված լոլիկի, վարունգի և կանաչեղենի վերաբերյալ վիճակագրական տվյալները։ Մասնավորապես, ապրիլի 31-ի դրությամբ Իրանից ներմուծվել է 256 տոննա կանաչի, 1696 տոննա վարունգ և 1667 տոննա լոլիկ։ Ստացվում է` ապրիլ ամսին է կանաչեղենի 99 տոկոսը ներմուծվել ՀՀ։

Նախարարությունից ևս փաստում են, որ թուրքական ապրանքների ներմուծման արգելքից հետո հայկական շուկայում ավելացել են իրանական ապրանքները։ Օրինակ, այս տարվա ապրիլի 30-ի դրությամբ Իրանից ներմուծվել է շուրջ 19 800 տոննա թարմ պտուղ-բանջարեղեն` նախորդ տարվա նույն ժամանակաշրջանի 10 700 տոննայի դիմաց։ Համեմատության համար նշենք, որ նախորդ տարվա ապրիլի 30-ի դրությամբ Թուրքիայից ներմուծված թարմ պտուղ-բանջարեղենի ծավալը կազմել էր 10 400 տոննա։

Խաղողը կմնա՞ դաշտերում. խաղողագործն ու գինեգործը հայտնվել են դժվար իրավիճակում

Իսկ թե ներմուծման այս ծավալների մեջ վաճառքի առումով հայկականը որքան տեղ պետք է զբաղեցնի շուկայում` արդեն իսկ պարզ է գյուղացիների վիճակից։ Հուսանք, որ ամռան ամիսներին գյուղացիները ստիպված չեն լինի թափել ողջ տարվա եկամուտն ապահովող վարունգի և լոլիկի բերքը, ինչպես եղել է կանաչեղենի պարագայում։

Մաղում ջուր պահելն անհնար է. կբավարարի՞ Ազատի ջրամբարում եղածը ոռոգման ողջ սեզոնի համար

72
թեգերը:
բերք, կանաչեղեն, գյուղացի
Ըստ թեմայի
Գյուղացիները ճանապարհներն այլևս չե՞ն փակի. Փաշինյանը վստահեցնում է` ջուր շատ կա
Թուրքական լոլիկի փոխարեն՝ իրանական․ գյուղացիներն օգնություն են խնդրում իշխանությունից
Տարաները դեռ լիքն են. արտադրողներն այս տարվա համար գյուղացուն մեծ խոստումներ չեն տալիս
Ամերիկացի զինծառայողներ

Ամերիկացիները «աֆղանական ռումբը» Ռուսաստանի՞ն են նետում

0
Եթե Աֆղանստանում լայնածավալ քաղաքացիական պատերազմ սկսվի, իսկ նման վտանգ կա, հրդեհը կհասնի Միջին Ասիա, ու Ռուսաստանը ստիպված կլինի մարել այն: Մանրամասները՝ ՌԻԱ Նովոստիի նյութում։

Պյոտր Ակոպով

Այն բանից հետո, երբ ապրիլի կեսերին Ջո Բայդենը հայտնեց Աֆղանստանից զորքերի ամբողջական դուրսբերման ամսաթիվը մայիսի 1-ից սեպտեմբերի 11-ը տեղափոխելու որոշման մասին, երկրում ավելի ու ավելի շատ արյուն է թափվում՝ բռնության կտրուկ աճ, հարյուրավոր զոհեր: Միայն մայիսի 8-ին Քաբուլի Դաշտ-է -Բարչի շրջանում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհվել է գրեթե վաթսուն մարդ, հիմնականում 11-15 տարեկան աշակերտուհիներ: Ի՞նչ է տեղի ունենում։ Ինչ-որ մեկը չի՞ ուզում զորքերը դուրս բերել, թե՞ ընդհակառակը՝ ինչ-որ մեկն արագացնում է ամերիկացիներին, դրդում է դուրս գալ։ Իսկ ի՞նչ կլինի նրանց հեռանալուց հետո։

Ռուսաստանի համար դա կարևոր հարց է։ Չնայած ԽՍՀՄ փլուզմանը, Ռուսաստանն Աֆղանստանի հետ, ըստ էության, նախկինի պես ընդհանուր սահման ունի։ Տաջիկստանը, որին բաժին է ընկնում Աֆղանստանի հետ նախկին խորհրդային սահմանի մեծ մասը, մտնում է ՀԱՊԿ-ի մեջ, այսինքն՝ ՌԴ ռազմական դաշնակիցն է։ Ուզբեկստանն ու Թուրքմենստանը, որոնք սահմանակից են Աֆղանստանին, նույնպես մտնում են ռուսական ազգային շահերի և ռուսական պատասխանատվության գոտու մեջ։ Եթե Աֆղանստանում լայնածավալ քաղաքացիական պատերազմ բռնկվի, դրա հրդեհի ծուխը կծածկի ամբողջ Միջին Ասիան, իսկ վատագույն դեպքում կրակն էլ կհասնի դրան, չէ՞ որ Աֆղանստանում ապրում են նույն ժողովուրդները, ինչ հիշատակված նախկին խորհրդային բոլոր երեք հանրապետություններում։

Ռուսաստանում նույնիսկ կարծիքներ են հնչում, որ ամերիկյան զորքերի դուրսբերումը պարտություն չէ, այլ գրեթե դիվերսիա ՌԴ-ի դեմ. իբր, Վաշինգտոնն այդ կերպ շեղում է Կրեմլի ուշադրությունը դեպի արևելք, որտեղ հիմա ամեն ինչ կբռնկվի, և ռուսները ստիպված կլինեն բոլոր ուժերը նետել միջինասիական մղձավանջի մարմանը։ Գուցե ընդհանրապես խնդրենք, որ ամերիկացիներին մնան։

Նման կեղծ դավադրության տեսությունը ծիծաղելի է. ամերիկացիներն Աֆղանստանում իրենց ուզածից ոչ մի բանի չեն հասել։

«Ալ-Քաիդան»* վերացրե՞լ են, թե՞ այն եղել և մնում է ցանցային կազմակերպություն, որը միավորում է տարբեր կառույցներ և խմբավորումներ իսլամական աշխարհի տարբեր մասերում։ Այո, դրանք ծայրահեղական խմբավորումներ են, բայց չէ՞ որ Աֆղանստանի օկուպացիան ամերիկացիների կողմից իսլամական աշխարհում միայն ուժեղացրել է ատելությունը յանկիների հանդեպ, այսինքն՝ փաստացի աշխատել է ջիհադականների ազդեցության աճի վրա։

Ինչո՞ւ Ջո Բայդենը որոշեց Ադրբեջանին ռազմական օգնություն ցուցաբերել

Հաղթեցի՞ն թալիբներին։ Բայց նրանք ամերիկացիների հեռանալուց հետո մոտ ժամանակներս իշխանության կգան Քաբուլում  կա՛մ խաղաղ ճանապարհով, որպես կոալիցիոն կառավարության մաս, կա՛մ ռազմական, այդ դեպքում արդեն՝ միանձնյա։

Ամերիկացիներն ուզում էին Աֆղանստանից ճնշում գործադրել Ռուսաստանի և Չինաստանի (ինչպես նաև Իրանի) վրա, պլացդարմ կառուցել Եվրասիայի առանցքային տարածաշրջանում մշտական ներկայության համա՞ր։ Ուզում էին, բայց դրա համար պետք էր Աֆղանստանին իրապես ենթարկել ու վերահսկողության տակ վերցնել։ Նման բան չեղավ։ Ամերիկացիները ստիպված կլինեն ոչ միայն հեռանալ, վատագույն դեպքում նրանք ստիպված կլինեն իրենց հետ տանել տասնյակ հազարավոր աֆղանցիների, որոնք աշխատում էին նրանց համար։ Այն նույն կոլաբորացիոնիստներին՝ օկուպանտների աջակիցներին, չէ՞ որ նրանց հենց այդպես են վերաբերվում ոչ միայն թալիբները։ Այսինքն՝ Աֆղանստանում ԱՄՆ-ի դիրքերը ոչ թե պարզապես խարխլվելու, այլև ոչնչացվելու են։

Բայց չէ որ ԱՄՆ-ն դուրս գալուց հետո ուզում է ամրապնդվել հարևան երկրներում։ Ահա և The Wall Street Journal-ը մայիսի 8-ին հաղորդել է, որ Վաշինգտոնը «փնտրում է տարածաշրջանային պլացդարմներ՝ Աֆղանստանից զորքերի դուրսբերումից հետո զորքեր տեղակայելու ու թալիբների նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնելու համար»: Դիտարկվող տարբերակների թվում են ինչպես հարևան, այնպես էլ ավելի հեռավոր երկրներ, օրինակ՝ ԱՄԷ-ն, դիտարկվում են Պարսից ծոցում ռազմածովային ուժերի նավերի տեղակայման հնարավորությունները:

Բայդենն արդեն խոստացել է, որ եթե «Ալ-Քաիդան» կամ «Իսլամական պետությունը»* Աֆղանստանում սպառնալիք ներկայացնեն Ամերիկայի կամ դրա շահերի համար, ապա Նահանգները ավիահարվածներ կհասցնեն: Բայց ամերիկացիներն ուզում են արագ արձագանքման հնարավորություն ունենալ, չէ որ սեպտեմբերի 11-ից հետո (իսկ խոսում են նույնիսկ հուլիսի կեսերի մասին) Աֆղանստանում չի մնա ո՛չ ամերիկյան, ո՛չ էլ ընդհանրապես որևէ օտար զորք, և ինչ անել ամերիկյան դեսպանատան (որտեղ ուզում են մինչև 1000 մարդ թողնել) վրա հարձակման դեպքում։ Օգնություն ուղարկել Պակիստանի՞ց: Հեռու է, ու դրա հետ հարաբերությունները գնալով վատանում են, ուստի «ռազմաբազաների ստեղծման համար ամենանախընտրելի տարբերակը կլիներ Ուզբեկստանն ու Տաջիկստանը, որոնք անմիջական սահման ունեն Աֆղանստանի հետ, ու անհրաժեշտության դեպքում կապահովեին զորքերի արագ տեղաշարժը»:

Սակայն The Wall Street Journal-ը նշում է, որ Ռուսաստանն ու Չինաստանը կարող են խանգարել ամերիկյան ծրագրերի իրականացմանը։ Իհարկե, այդպես էլ կա. ոչ ոք ամերիկացիներին թույլ չի տա ամրապնդվել Կենտրոնական Ասիայում։ 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ից հետո Ռուսաստանը թույլ տվեց Նահանգներին բազաներ ստեղծել Ղրղզստանում և Ուզբեկստանում, բայց այդ ժամանակ Ռուսաստանը թույլ էր, և ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունները ակտիվ առճակատման մեջ չէին։ Այժմ Միջին Ասիայում ամերիկացիների ոչ մի, նույնիսկ ժամանակավոր ամրագրման մասին խոսք լինել չի կարող. Աֆղանստանի 20-ամյա օկուպացիայից հետո նրանք ստիպված կլինեն ամբողջովին հեռանալ տարածաշրջանից, որի անվտանգության համար պատասխանատու կլինի Ռուսաստանի ու Չինաստանի կողմից ստեղծված Շանհայի համագործակցության կազմակերպությունը։  ՇՀԿ-ի մեջ մտնում են ոչ միայն Կենտրոնական Ասիայի բոլոր հանրապետությունները, այլև Հնդկաստանն ու Պակիստանը, իսկ շուտով լիարժեք մասնակցի կարգավիճակ կստանա նաև Իրանը:

Պակիստանը կարող է միջուկային տեխնոլոգիաներ տրամադրել Թուրքիային․ հնդկական ԶԼՄ-ներ

Այսինքն՝ Աֆղանստանն ամբողջովին շրջապատված կլինի ՇՀԿ անդամ երկրներով, այն դեպքում, երբ այն միայն դիտորդի կարգավիճակ ունի։ Քաբուլը ՇՀԿ չի մտել միանգամայն օբյեկտիվ ցուցանիշներով. օկուպացված և լիարժեք ինքնիշխանությունից զուրկ երկիրը դաշինքի անդամ չի կարող լինել։ ՇՀԿ-ի նպատակը Ասիայում խաղաղության պահպանումն է, առաջին հերթին խոսքը Կենտրոնական Ասիայի մասին է։ ՇՀԿ-ն առայժմ իր խաղաղապահները չունի, ու Աֆղանստան զորք մտցնելու կարիք էլ չկա՝ մի օկուպանտներին մյուսով փոխարինելով։

Աֆղանցիներն արդեն ավելի քան քառասուն տարի կռվում են միմյանց դեմ, իսկ 28 տարի՝ նաև օտարերկրյա զորքերի դեմ։ Պետք է քաղաքական պայմաններ ապահովել ներաֆղանական լիարժեք երկխոսության և եթե ոչ հաշտեցման, ապա գոնե տարբեր ժողովուրդների, քաղաքական, կրոնական, ցեղային և կլանային կառույցների թեկուզ զինված, բայց խաղաղ գոյակցության համար։ Առանց արտաքին, առավել ևս՝ ատլանտյան միջամտության, բայց բոլոր հարևանների ու մերձավոր երկրների՝ Ռուսաստանի, Չինաստանի, Պակիստանի, Իրանի ու Հնդկաստանի ակտիվ մասնակցությամբ (և ազդեցությամբ):

Թեև ԱՄՆ-ն նույնպես կարող է և պետք է մասնակցի աֆղանցիների հաշտեցմանը, բայց ահա Աֆղանստանում նրանց կողմնակիցների նկատմամբ վերաբերմունքը զորքերի դուրսբերումից հետո կարող է խոչընդոտել ցանկացած երկխոսության։ Ինչևէ, ամերիկացիների հեռանալուց հետո Աֆղանստանի համար պատասխանատվության հիմնական բեռը կդրվի ՇՀԿ-ի և հատկապես դրա երեք մասնակիցների՝ Ռուսաստանի, Չինաստանի և Պակիստանի վրա։ Դա և՛ նրանց, և՛ Աֆղանստանի ժողովրդի շահերից է բխում։ Աֆղանստանում ներքին բարդագույն հակասությունները առիթ չեն դրա վրա խաչ քաշելու կամ դրանից ռազմական պատով առանձնանալու համար։ Երկրորդը պարզապես անհնար է, իսկ առաջինը չի համապատասխանում Քաբուլի հարևանների և Ասիայի մեծ տերությունների, այդ թվում՝ Ռուսաստանի շահերին։

ՇՀԿ-ի նվազագույն խնդիրը այն է, որ թույլ չտա աֆղանական հիմնախնդրին դուրս գալ երկրի սահմաններից ու հասնել այն մակարդակին, երբ ՀԱՊԿ-ը ստիպված կլինի զբաղվել դրանով։ Իսկ առավելագույն խնդիրն է աֆղանական բոլոր կողմերին դրդել իրական հաշտեցման և նոր դաշնային Աֆղանստանի կառուցման։ Քաջարի ու այդքան վիշտ տեսած ժողովուրդը պետք է վերջապես ապրի հանգիստ, ինքնուրույն ու խաղաղ կյանքով իր լեռնային երկրում։ Իհարկե, ոչ Շվեյցարիայի պես։

Թուրքերը պահանջում են դուրս բերել ամերիկյան ռազմակայանները. հանրահավաք «Ինջիրլիքում»

Աֆղանստանը Շվեյցարիա չի դառնա. երկրում արևմտյան չափանիշներ հաստատելու փորձերը միայն վնասել են նրան, բայց այն լիարժեք իրավունք ունի Կենտրոնական Ասիայի համար լարվածության օջախից վերածվելու իր բոլոր ընկերների համար խաղաղ հարևանի: Պետք է միայն օգնել աֆղանցիներին վերադառնալ ինքնուրույն խաղաղ կյանքին՝ իրենց համար, այլ ոչ թե հանուն աշխարհաքաղաքական շահերի և օտար ստրատեգների փորձարկումների։

* Ռուսաստանում արգելված ահաբեկչական կազմակերպություն

0
թեգերը:
Չինաստան, Ռուսաստան, Աֆղանստան, ԱՄՆ
Ըստ թեմայի
Ամերիկացիները պատրաստվում են ակտիվանալ Արկտիկայում
Ինչու է ԱՄՆ–ը տանուլ տալիս բոլոր պատերազմները
Ռուսաստանը ռազմական ծախսերի գծով առաջին հնգյակում է. միտումները` աշխարհում և ԱՊՀ–ում