Սամվել Մկրտչյան

Գնացողները շատ են, բայց եկողներ էլ կան․ Սամվելը ՌԴ–ում թողել է ընտանիքն ու եկել հայրենիք

1517
(Թարմացված է 09:51 11.04.2021)
Արցախյան վերջին պատերազմին մասնակցելու համար հայրենիք էին վերադառնում աշխարհի տարբեր երկրներում ապրող հայերը։ Հատկապես ակտիվ էին ռուսաստանաբնակ հայերը։ Պատերազմից հետո էլ ոչ բոլորը հետ գնացին․․․

Հայաստանն աշխարհի միակ երկիրն է, որտեղից խաղաղ օրերին արտագաղթում են, պատերազմի ժամանակ՝ վերադառնում։ Արցախյան վերջին պատերազմի օրերին այս մտքի ճշմարտացիության ապացույցներն օդանավակայանում էին։ Անգամ համավարակի սահմանափակումների պայմաններում ինքնաթիռները Հայաստան էին ժամանում ուղևորներով լի ու հայ համայնքների հավաքած օգնության փաթեթներով ծանրաբեռնված։

Պատերազմին մասնակցելու համար վերադառնում էին տարբեր տարիքի մեր հայրենակիցները։ Գալիս էին հայր ու որդիներով, եղբայրներով, ընկերներով․․․ Ամենաակտիվը ռուսաստանաբնակ հայերն էին. շտապում էին հայրենիք Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներից՝ Մոսկվայից, Վորոնեժից, Կրանսոդարից, Նիժնի Նովգորոդից․․․ Պատերազմի ավարտից հետո էլ ոչ բոլորը վերադարձան Ռուսաստան. ցավոք, ոմանք զոհվեցին, ոմանք էլ որոշում կայացրին մնալ ու ապրել Հայաստանում։ Նրանցից է Սամվել Մկրտչյանը։

40-ամյա տղամարդը ծնունդով Վայոց Ձորի մարզի Քարագլուխ գյուղից է։ 17 տարի առաջ տեղափոխվել է աշխատելու ՌԴ՝ Նիժնի Նովգորոդ քաղաք։ Այս տարիների ընթացքում պարբերաբար վերադառնում էր Հայաստան կարճ ժամանակահատվածներով, բայց ամեն անգամ հերթական հիասթափությունն ապրում ու հետ գնում Ռուսաստան։ Աշխատում էր շինարարության ոլորտում, անում այն ամենն, ինչ ձեռքից գալիս է՝ վերանորոգումից մինչև զրոյից շենքերի կառուցում։ Արդեն ընտանիք էլ էր կազմել Ռուսաստանում ռուս կնոջ հետ։ Որդին՝ Վահեն, 5 տարեկան է։ Սեպտեմբերի 27-ին սկսված պատերազմի լուրը կայծակի նման Նիժնի Նովգորոդ էլ հասավ։

«Մեծ հայկական եկեղեցի ունենք էնտեղ․ հիշում եմ՝ հենց սեպտեմբերի 27-ի երեկոյան ասեղ գցելու տեղ չկար. մարդիկ եկել էին աղոթելու մեր երկրի համար, տղաների համար»,- պատմում է Սամվելը։

Անմիջապես համայնքն ինքնակազմակերպվեց, յուրաքանչյուրը պատրաստ էր վերջին ռուբլին ներդնելու հայրենիքին օգնելու համար։ Օրեր շարունակ հավաքվում էին նաև մարտունակ տղաներով, խոսում, քննարկում անելիքները։ Սկզբում կարծում էին՝ մի քանի օր կտևի, միգուցե մինչև Հայաստան հասնեն, պատերազմն ավարտված լինի, իրենց գնալն էլ անիմաստ դառնա․․․ Այդպես Ապրիլյանի ժամանակ եղավ։ Այս պատերազմից մոտ 10 օր անց հասկացան՝ սա շուտ չի ավարտվելու։ Սամվելը երկքաղաքացիություն ունի, ուստի ավելորդ վեճից խուսափելու համար կնոջն ասաց, թե ծանուցագիր է ստացել, պետք է շտապ մեկնի Հայաստան․․․ Հոկտեմբերի 11-ին Սամվելն ինքնաթիռ նստեց․․․

Доброволец Самвел Мкртчян
© Sputnik / Andranik Ghazaryan
Սամվել Մկրտչյան

«Ինքնաթիռը «битком» էր․․․ Մարդկանցից բացի տոննայով բեռ էր բերում, էնքան ծանր էր, էն որ գետնից հազիվ էր պոկվում․․․»։

Սամվելը հիշում է՝ բոլորը ոգևորված էին, րոպեներն էին հաշվում, թե երբ է ինքնաթիռը վայրէջք կատարելու:

«Մեր նույն ինքնաթիռով եկած 12 տղաներ զոհվել են․․․ Որ ամեն ծնող գար, կանգներ իր որդու կողքին, միգուցե այսպես չլիներ․․․ Ամեն եղբայր վերադառնար, եղբոր կողքին կանգներ․․․»,- ասում է Սամվելը։

Հետո երկար լռությունից հետո ավելացնում է, որ ոչ մեկին մեղադրել չի կարող։

Հայաստան գալու հաջորդ օրն իսկ որպես կամավորական մեկնել է Արցախի հարավարևմտյան սահման։ Այնտեղ տեսածի ու ապրածի մասին հրաժարվում է խոսել, ասում է՝ «մեզ պետք չէ հերոսացնել, ինչ արել են, 18-19 տարեկան տղաներն են արել, իրենք են հերոսները»։ Օրեր անց Սամվելը տեղափոխվել է Կապանի պաշտպանական դիրքեր։ Այնտեղ է մինչև այսօր․․․ Ասում է՝ անգամ պատերազմի պաշտոնական ավարտից հետո կրակոցներն ամբողջությամբ չեն լռել։ Օրեր է նշում, երբ ադրբեջանական կողմից կրակոցներ են եղել անգամ խոշոր գնդացիրներից․․․ Առհասարակ պատերազմի մասին խոսել չի ուզում, ասում է՝ ընկերների հետ էլ երբ հանդիպում են, կռվից չեն խոսում։ Դա արդեն անցյալ է, մեզ թուլացնում է այն, որ միշտ անցյալի հիշողություններով ենք ապրում, հիմա պետք է ներկայի ու ապագայի մասին խոսել։

Պատերազմի ավարտից հետո Սամվելը որոշել է՝ այլևս Ռուսաստան չի գնալու։ Լավ օրերին կարելի է գնալ, բայց այս դժվար ժամանակներում ամեն մեկս պարտք ունենք շենացնելու մեր երկիրը։ Ռուս կինը չի համաձայնել տեղափոխվել Հայաստան․․․ Ինքը չի գնում, կինը չի գալիս, հեռախոսով բաժանվել են։

«Երեխան թանկ է, բայց հայրենիքն ավելի թանկ է․․․ Կարող է այստեղ մի քիչ դժվար է ապրելը, բայց հավատացեք՝ այս դժվար ապրելն անգամ ավելի քաղցր է, քան դրսում՝ հայրենիքից հեռու լինելը․․․»։

Ասում է՝ ինքը միակը չէ, որ նման որոշում է կայացրել։ Ընկերներ ունի, որ եկան ու հետ չեն գնում, մոտ 2 շաբաթ առաջ էլ եղբայրն է ընտանիքով Վորոնեժից վերադարձել։ Ովքեր էլ հետ են գնացել, շատերի միտքն ու հոգին Հայաստանում է, մինչև այսօր շարունակում են օգնել երկրին ու բանակին։ Հենց Կապանի իրենց դիրքերին վերջերս Նիժնի Նովգորոդի տղաներն ամենագնաց մեքենա են նվիրել։

Ինքը՝ Սամվելը, հիմա փորձում է կամավորական ծառայությունը պայմանագրայինով փոխարինել։ Իր տեղը Հայաստանում է ու սահմանին՝ զենքը ձեռքին։

«Ռումբն ընկավ, թևերս հետ թռան...». Վարոյի տեսած իրական պատերազմն ու թևավոր երջանկությունը

«Պետք է մենք մեր հայրենիքին տեր կանգնենք։ Ու թող ոչ մեկ չասի՝ էս կառավարությունը, էսինչը․․․ Մենք զինվոր ենք, մեր գործը սահման պահելն է, քաղաքականության հետ մենք գործ չունենք։ Շատերը գնում են, բայց եկողներն էլ քիչ չեն։ Հիմա բոլորն էլ պետք է հետ գան»։

Ասում է՝ հայրենիքն ուժեղացնելն ու շենացնելը միայն զինծառայությունը չէ. երկրի ժողովրդագրական պատկերն է պետք փոխել։ Որոշել է՝ առնվազն երեք որդի էլ դեռ պետք է ունենա։

Վերջում ձեռքս սեղմում է, վստահ նայում աչքերիս ու խոստանում՝ եթե էլի պատերազմ եղավ, այս անգամ հաստատ հաղթելու ենք․․․

Պատերազմից հետո սեր կա. արցախցի Հայկազի ու Ռուզանի հարսանիքը` ժամանակավոր կացարանում

1517
թեգերը:
Պատերազմ, հայ, Ռուսաստան
Ըստ թեմայի
«Քո վերջն էլ է այսպես լինելու»․ հայամետ լեհ իրավաբանն Ադրբեջանից սպառնալիքներ է ստանում
Տաք ոտքերով, սառը գլխով․ ինչպես մայրական օրհնանքները գուլպայի միջոցով սահման հասան
«Արնաքամ էի լինում. տաք օր էր, բայց ահավոր մրսում էի»․ աչքը կորցրած զինվորն ամուսնանում է
Վերիշեն. արխիվային լուսանկար

Սյունիքում ճանապարհը փակած անձանցից 8-ը բերման են ենթարկվել, 1-ը` ձերբակալվել

97
(Թարմացված է 12:45 15.05.2021)
Սյունիքում տղամարդիկ ճանապարհը փակել էին` պահանջելով, որ կամավորներին զենք տրամադրեն։ Խուլիգանության հատկանիշներով քրգործ է հարուցվել։

ԵՐԵՎԱՆ, 15 մայիսի- Sputnik. Երեկ` մայիսի 14–ին Սյունիքում ճանապարհը փակած անձանցից 8-ը բերման են ենթարկվել, 1-ը ձերբակալվել։ Տեղեկությունը հայտնում է ոստիկանության մամուլի ծառայությունը` անդրադառնալով Տեղ գյուղի մոտ կատարված դեպքերին։

Երեկ մի խումբ անձինք փակել էին Սյունիքից Արցախ տանող ճանապարհը` պահանջելով, որպեսզի իշխանություններւ զենք տրամադրեն կամավորներին` Սյունիքի սահմանները պաշտպանելու համար:

«Մայիսի 14-ին, ժամը 15։30-ի սահմաններում, մի խումբ անձինք Սյունիքի մարզի Տեղ գյուղի հատվածում փակել էին Գորիս-Ստեփանակերտ ճանապարհը և 10-15 րոպե կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը՝ քաշքշել էին ճանապարհը բացել պահանջող քաղաքացիներին: Ժամը 17։47-ին 8 անձ բերման է ենթարկվել ոստիկանության Գորիսի բաժին»,–նշված է հաղորդագրության մեջ։

«Ադրբեջանցին նշեց` եթե ասեն վերադարձեք, ներողություն կխնդրենք, կգնանք». Վարդենիսի ղեկավար

Դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի (խուլիգանությունը) հատկանիշներով։

Նշվում է նաև, որ հարուցված քրգործով ձերբակալված 44-ամյա տղամարդը ոստիկանության Գորիսի բաժնում բռունցքով կոտրել է աշխատասենյակներից մեկի պատուհանի ապակին։

Կատարվում է նախաքննություն։

Ադրբեջանցիների մի մասը շարունակում է գտնվել ՀՀ տարածքում. ՊՆ–ն հայտարարություն է տարածել

97
թեգերը:
Ձերբակալություն, ՀՀ Ոստիկանություն, Սյունիք, Ճանապարհ
Ըստ թեմայի
«Եկել ենք գործուղման». ռուս զինվորականները Սյունիքում են
Պետք է պատրաստ լինենք հնարավոր վատ զարգացումներին. Ավինյանը` Սյունիքի մասին
Սյունիքի հարցով Նիկոլ Փաշինյանը պաշտոնապես դիմել է ՀԱՊԿ–ին
Վերիշենի բնակիչներ

«Ադրբեջանցիները հիմա «ամենալավ» տեղում են». ինչ են պատմում Վերիշենի բնակիչները

176
(Թարմացված է 13:29 15.05.2021)
Վերիշենի բնակիչները նշում են` եթե ադրբեջանցիները չհեռանան Սև լճի տարածքից, ապա իրենք ամբողջ կյանքում «գյուլլի տակ» են ապրելու։

ԵՐԵՎԱՆ, 15 մայիսի- Sputnik. Սյունիքի մարզի Վերիշենի բնակիչներն այս օրերին իրենց բանուգործով են ապրում։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նրանցից մեկը` Ալբերտ Ադունցը, պատմում է, որ Սև լիճն իրենց գյուղից 22 կիլոմետր է հեռու, սակայն ադրբեջանցիներն այնպիսի դիրքում են, որ ամբողջ գյուղը բացվում է նրանց առջև` «ամենալավ» տեղում են։

Житель села Веришен Сюникской области во время беседы с корреспондентами Sputnik Армения
© Sputnik / Hovhannes Shoghikyan
Ալբերտ Ադունց

«Էս օրերին ամեն մեկը մի բան է պատմում, մտածում ենք, թե ավելի լավ է` ոչ մի լուր չլսենք։ Հարցն էն է, որ ադրբեջանցիներն իրենց կանգնած տեղից գյուղը կարող են ամեն ձև նկարել, այսինքն` եթե այստեղ կանգնած մնան, մենք գյուլլի տակ ենք ապրելու` էլ ձև չկա, որ փրկվենք կամ էլ փախչենք»,–ասաց Ադունցը։

Նա հիշեց` ժամանակին այնքան քեֆեր է արել Սև լճի տարածքում։ Ասում է` «ամենաուժեղ» ձուկն այնտեղ էր, շատ իշխան կար։ Հիմա, սակայն, այլևս չկա։

Վերիշենի մեկ այլ բնակիչ էլ` Վլադիկ Ադամյանը, պատմեց, որ Սև լճի տարածքում սեփականաշնորհված տարածք չկա` բոլորը համայնքին են պատկանում։

Житель села Веришен Сюникской области во время беседы с корреспондентами Sputnik Армения
© Sputnik / Hovhannes Shoghikyan
Վլադիկ Ադամյան

«Այստեղ հիմնականում անասնապահությամբ և հողագործությամբ են զբաղվում։ Ես, օրինակ, անասուն չունեմ, մենակ հող եմ մշակում։ Դե, առաջվա նման չի էլի, որ 7 օր աշխատեինք` 4 օր ճամփորդեինք, հիմա դժվար ժամանակներ են»,–ասում է Ադամյանը։

Վերիշենի բնակիչները նշում են, որ լուրեր կային, թե այսօր առավոտյան ժամը 7-ին արդեն պետք է համաձայնության գային, որ ադրբեջանցիները հետ քաշվեին։

Հիշեցնենք` ՀՀ ՊՆ մամուլի ծառայությունը հայտնել էր, որ մայիսի 12-ի առավոտյան ադրբեջանական զինուժը, «սահմանների ճշգրտման» հիմնավորմամբ, փորձել է որոշակի աշխատանքներ իրականացնել Սյունիքի սահմանային հատվածներից մեկում, սակայն հայկական ստորաբաժանումների ձեռնարկած միջոցառումներից հետո ադրբեջանական զինվորականները դադարեցրել են այդ աշխատանքները։

ԱՄՆ-ը սադրանք է համարում Ադրբեջանի գործողությունները Հայաստանի սահմանների մոտ. Պետդեպ

Նույն օրը ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանն Անվտանգության խորհրդի նիստում հայտարարեց, որ սա Ադրբեջանի կողմից դիվերսիայի փորձ է, և որ խնդիրը պետք է կարգավորվի բանակցությունների միջոցով։

ՊՆ–ն մայիսի 13-ին հայտնեց, որ Ադրբեջանը հերթական սադրանքն է իրականացրել Վարդենիսի և Սիսիանի սահմանային հատվածներում։

176
թեգերը:
Սահման, ադրբեջանցի, Սյունիք
Ըստ թեմայի
Ի՞նչ է կատարվում Սյունիքի մարզի Վերիշեն գյուղում
ՀԱՊԿ Հավաքական անվտանգության խորհրդի նախագահը Սյունիքի հետ կապված կարգադրություններ է տվել
Իշխանասարում ադրբեջանցիների ներկայությունը վտանգում է Սյունիքի խմելու ջրի հասանելիությունը
«Եկել ենք գործուղման». ռուս զինվորականները Սյունիքում են
Դավիթ Հարությունյան. արխիվային լուսանկար

Կան մոտեցումներ, որոնք տարբերվում են. Հարությունյանը` Քոչարյանի հետ դաշինք կազմելու մասին

36
(Թարմացված է 14:30 15.05.2021)
Դավիթ Հարությունյանը վստահեցնում է, որ համագործակցում են Ռոբերտ Քոչարյանի հետ, քանի որ իրենց նպատակը նույնն է։ Նա չբացառեց նաև ՀԱԿ–ի հետ դաշինք կազմելը։

ԵՐԵՎԱՆ, 15 մայիսի- Sputnik. «Պատիվ ունեմ» դաշինքը չմիավորվեց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հետ, քանի որ կան որոշակի մոտեցումներ, որոնք տարբերվում են։ Այս մասին հայտնեց «Պատիվ ունեմ» նախընտրական շտաբի ներկայացուցիչ, արդարադատության նախկին նախարար Դավիթ Հարությունյանը` պատասխանելով հարցին, թե ինչո՞ւ դաշինք չկազմեցին Քոչարյանի հետ։

Նշենք, որ ՀՀԿ–ն և «Հայրենիք» կուսակցությունն այսօր դաշինք կազմավորելու մասին հուշագիր ստորագրեցին։ Նրանք ընտրություններին կմասնակցեն «Պատիվ ունեմ» դաշինքով:

«Մեր նպատակները նույնն են` ունենալ անվտանգ և զարգացող Հայաստան, հեռացնել գործող իշխանություններին։ Սակայն կան մոտեցումներ էլ, որ տարբեր են, բայց սա չի նշանակում, որ մենք չենք համագործակցում։ Մենք համագործակցում ենք, սակայն ընտրողներին նաև այլընտրանք են առաջարկել»,–ասաց Հարությունյանը։

Հարությունյանը հավելեց` այն, որ ընդդիմադիր ուժերը տարբեր ճակատներով են պայքարի գնում, ամենևին էլ չի նշանակում ուժերի փոշիացում։ Ավելին, իրենք կարծում են, որ այդպես ավելի ճիշտ և արդյունավետ է։

Մեկ այլ հարցի, թե հնարավո՞ր է, որ ՀԱԿ–ն էլ միանա իրենց դաշինքին` Հարությունյանը նշեց, որ ոչինչ չի բացառում և միայն իշխանության կողմից ստեղծված կեղծ ընդդիմադիր ուժերի հետ համագործակցությունն են բացառում։

Հիշեցնենք, որ հունիսի 20-ին Հայաստանում նախատեսված են արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ։

Վանեցյանը ժամանակին գիտակցեց շնագայլերի էությունը. Սերժ Սարգսյանը` դաշինք կազմելու մասին

36
թեգերը:
«Հայրենիք» կուսակցություն, Հայաստանի Հանրապետական կուսակցություն (ՀՀԿ), «Պատիվ ունեմ» դաշինք, Ռոբերտ Քոչարյան, Դավիթ Հարությունյան
Ըստ թեմայի
Պատկերացնո՞ւմ եք` ընտրություններում հաղթի Քոչարյանը, իսկ Երևանի քաղաքապետ մնա դերասանը
Ի՞նչ ցույց տվեց Ռոբերտ Քոչարյանի, ՀՅԴ–ի ու «Վերածնվող Հայաստանի» հանրահավաքը
Սերժ Սարգսյանի և Քոչարյանի շահերից է բխում, որ ՀԱԿ-ը մասնակցի ընտրություններին․ «Հրապարակ»