Պատարագ՝ Մայր Աթոռում. արխիվային լուսանկար

Սուրբ Վարդանանց զորավարների և 1036 վկաների հիշատակության օրն է

37
(Թարմացված է 13:41 11.02.2021)
Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում և հայկական բոլոր եկեղեցիներում կմատուցվի Սուրբ Պատարագ:

ԵՐԵՎԱՆ, 11 փետրվարի - Sputnik. Այսօր Հայ առաքելական եկեղեցին նշում է Ս. Վարդանանց զորավարների և 1036 վկաների հիշատակության օրը։

Այդ առիթով Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդը ուղերձ է հղել, մասնավորապես նշելով, որ Սուրբ Վարդանանք սոսկ պատմություն չեն, այլ ոգու վեհ ներկայություն մեր կյանքում: Հինգերորդ դարում նրանք արիությամբ դիմակայեցին ահեղ փորձությանը՝ ունենալով վստահությունը, որ մեր ժողովուրդը առհավետ սիրով կապված պիտի մնա հայրենի իր երկրին։

«Այսօր Սուրբ Վարդանանք դարերի հեռվից պատգամում են մեզ, որ Քրիստոսով զորացած և հայրենյաց սիրո ջերմ զգացումով քաջ ու արդյունավոր լինենք մեր սրբությունների ու արժեքների պաշտպանության և մեր հայրենիքի զորացման ու շենացման սրբազան մեր պարտքի ու պատասխանատվության մեջ: Նրանց հիշատակը կոչում է, որ բազմապատկենք ու միավորենք մեր ջանքերը՝ հանուն մեր ժողովրդի լուսավոր ապագայի, հանուն մեր իղձերի, հանուն մեր նահատակ զավակների, ովքեր Վարդանանց պայծառ ու անմահ ոգով մարտնչեցին և զոհվեցին Արցախի համար այս պատերազմում»,-նշել է կաթողիկոսը։

Վարդանանց տոնին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում և հայկական բոլոր եկեղեցիներում մատուցվում է Սուրբ Պատարագ:

37
թեգերը:
Եկեղեցի, կաթողիկոս, պատարագ
Ըստ թեմայի
Աստծո լույսի և հրաշքի սպասումով․ ճրագալույցի պատարագը՝ լուսանկարներով
Ստեփանակերտի Սուրբ Աստվածամոր Հովանու մայր տաճարում Պարգև սրբազանը պատարագ է մատուցել
Սուրբծննդյան պատարագը Երևանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր եկեղեցում. լուսանկարներ
Ուղևորներ

ՀՀ քաղաքացիները կշարունակեն ՌԴ մեկնել «Ճամփորդիր առանց COVID-19–ի» հավելվածով

41
(Թարմացված է 22:04 01.03.2021)
Հավելվածը ԵԱՏՄ պետությունների բնակիչների համար պարզեցնում է տեղաշարժի գործընթացը` միևնույն ժամանակ ապահովելով գործող պահանջների պահպանումը։

ԵՐԵՎԱՆ, 1 մարտի – Sputnik. Ռուսաստանի կառավարությունը մինչև ապրիլի 1-ը երկարացրել է «Ճամփորդիր առանց COVID-19–ի» հավելվածով երկիր մուտք գործելու թույլտվությունը։

«Ռուսաստանի կառավարությունը հաստատել է 2021 թվականի փետրվարի 26-ի №485 կարգադրությունը, որը նախատեսում է մինչև 2021 թվականի ապրիլի 1-ը երկարաձգել «Ճամփորդիր առանց COVID-19–ի» բջջային հավելվածի կիրառման ժամկետը` ՌԴ պետական սահմանի կոնկրետ անցակետեր հատելիս կորոնավիրուսի նոր վարակի հետազոտության բացասական արդյունքները ներկայացնելու համար», – ասված է կառավարության կայքում հրապարակված հաղորդագրության մեջ։

Ավելի վաղ հավելվածի կիրառման ժամկետը սահմանվել էր մինչև 2021 թվականի մարտի 1-ը։

Ընդգծվում է, որ համապատասխան որոշումը տարածվում է ԵԱՏՄ անդամ պետությունների քաղաքացիների վրա։ Այսպիսով, Հայաստանի և Բելառուսի քաղաքացիները կարող են Ռուսաստան մուտք գործել պարզեցված կարգով` «Ճամփորդիր առանց COVID-19–ի» հատուկ բջջային հավելվածի կիրառմամբ։

Հավելվածը, որում նշված է հաստատում անցած լաբորատորիաների ցանկը, թույլ է տալիս պահպանել թեստերի արդյունքներն ու QR կոդերը։

Հիշեցնենք, որ հավելվածը գործարկվել է փետրվարի 1-ից։ ՀՀ քաղաքացիները ՌԴ մեկնելու իրավունք ունեն կորոնավիրուսի բացասական թեստի առկայության դեպքում։

«Միասնական պատուհան» ԵԱՏՄ–ում. Փաշինյանի առաջարկը` աշխատուժի ազատ տեղաշարժի մասին

41
թեգերը:
հավելված, կորոնավիրուս, Ռուսաստան, Հայաստան
Իշխան Սաղաթելյանն ընդդիմության հանրահավաքում. 1 մարտի, 2021

Նիկո՛լ, ներողությունը շատ քիչ է. Իշխան Սաղաթելյանն արձագանքեց վարչապետի ներողությանը

70
(Թարմացված է 21:18 01.03.2021)
Ընդդիմության հանրահավաքի մասնակիցները բարձրացան ՀՀ նախագհի նստավայր` իրենց աջակցությունը հայտնելու նախագահի ինստիտուտին, նաև` բանակին։

ԵՐԵՎԱՆ, 1 մարտի - Sputnik. ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելյանը Հայրենիքի փրկության շարժման այսօրվա հանրահավաքում արձագանքեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ Հանրապետության հրապարակի ելույթի մի հատվածին։ 

Սաղաթելյանը նախ պատասխանեց Փաշինյանի ներողությանը, որ նա խնդրել էր ՀՀ և Արցախի քաղաքացիներից, Սփյուռքի հայերից՝ իր ու իր իշխանության գործած սխալների համար։

«Նիկո՛լ, ներողությունը շատ քիչ է։ Ներողությունով մենք մեր կորցրած տղերքին հետ չենք բերելու։ Ներողությունով Շուշին ու Հադրութը հետ չենք բերելու։ Մենք ներողությունով չենք բավարարվելու։ Դու պետք է հեռանաս և վերջ»,– հայտարարեց Սաղաթելյանը։

ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչը հայտարարեց, որ շարունակելու են փակ պահել Բաղրամյան պողոտան ու այն կազատեն միայն Փաշինյանի հեռացումից հետո։

Սաղաթելյանը հայտարարեց նաև, որ չորեքաշաբթի օրը, երբ Աժ–ում տեղի է ունենալու կառավարության հետ հարցուպատասխան, ընդդիմության կողմնակիցները պետք է հավաքվեն Բաղրամյան պողոտայում, որպեսզի իրենց ձայնը լսելի դարձնեն խորհրդարանի շենքում գտնվող գործադիր իշխանության անդամներին։

Մինչ այդ, երեքշաբթի օրը ևս ընդդիմության հանրահավաքները շարունակվելու են` ի աջակցություն Փաշինյանի կողմից ճնշումների ենթարկվող բանակի գեներալների ու ՀՀ նախագահի։

Իշխան Սաղաթելյանը նաև անդրադարձավ հարցին, թե ինչու ընդդիմությունն այսօր երթ չանցկացրեց։ Նա հայտնեց, որ միտումնավոր են հրաժարվել երթից, իր բնորոշմամբ` իշխանության սադրանքներին չենթարկվելու համար։

Փաշինյանը գնում է արտահերթ ընտրության. հայտնի է կարգախոսը

Դրա փոխարեն, հանրահավաքի մասնակիցները բարձրացան ՀՀ նախագհի նստավայր` իրենց աջակցությունը հայտնելու նախագահի ինստիտուտին ու բանակին։

Հիշեցնենք, որ ներքաղաքական իրավիճակը Հայաստանում սրվեց այն բանից հետո, երբ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը, ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։ Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ վարչապետը պաշտոնից հեռացրեց Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանին։

Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ «հեղափոխությունը պաշտպանելու» համար։

Նա հայտնեց նաև, որ ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չստորագրեց և հետ ուղարկեց փետրվարի 27–ին։ Նույն օրը վարչապետը կրկին առաջարկությունն ուղարկեց ՀՀ նախագահին։

70
թեգերը:
հանրահավաք, ընդդիմություն, Իշխան Սաղաթելյան
Ըստ թեմայի
Մեր թիկունքում հայկական ողջ բանակն է կանգնած. Յուրի Խաչատուրով
Փաշինյանի կազմակերպած հանրահավաքի մասնակիցները երթով անցնում են Ամիրյան փողոցով. տեսանյութ
Պատերազմին մասնակցած եզդիները միացել են Փաշինյանի հրաժարականի պահանջին. Այսեր Իսոյան
Սեյսմոգրաֆ

Ի՞նչ է ցույց տալիս ՀՀ-ի սեյսմիկ քարտեզը. շինարարության նոր նորմերը և վտանգավոր գոտիները

0
Հայաստանում տեղի ունեցած վերջին երկու երկրաշարժերը տեղավորվում էին 2018 թ․-ին հայ գիտնականների կազմած սեյսմիկ քարտեզի տրամաբանության մեջ։ Դրա հիման վրա գնահատականներ են տրվել առաջիկա 50 տարիների հնարավոր երկրաշարժերի վերաբերյալ։

2020 թ․-ի դեկտեմբերին Հայաստանի կառավարությունն ընդունեց սեյսմակայուն շինարարության նախագծման նոր նորմերը։ Դրանց համար հիմք է ծառայել սեյսմիկ վտանգի քարտեզը և դրա հիման վրա կազմված Հայաստանի տարածքի սեյսմիկ գոտիավորման քարտեզը։ Այս քարտեզները կազմել է ՀՀ ԳԱԱ երկրաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի հիքի վրա ստեղծված «Գեոռիսկ» ձեռնարկությունը։

Քարտեզի վրա Հայաստանը բաժանված է գոտիների, որտեղ 10% հավանականությամբ 50 տարվա ընթացքում կարելի է որոշակի ուժգնությունից բարձր ուժի երկրաշարժեր սպասել։ Որպես չափման միավոր ընտրված է հողի պիկային արագացումը (ոչ պրոֆեսիոնալ լեզվով ասած՝ թե որքան արագ է «ճոճվում» հողը ոտքերի տակ)։

Այդ արագացումը հաշվարկվում է g մեծության, այսինքն՝ ազատ անկման արագացման (9.8մ/վ) համամասնությամբ։ Այլ կերպ ասած՝ 0,5 g գոտում մոտակա 50 տարում 10 տոկոս հավանականությամբ կարելի է ստորգետնյա ցնցումներ սպասել՝ հողի 4,9մ/վ արագացմամբ (մոտավորապես նույն ուժի, ինչ և Սպիտակի երկրաշարժը)։ Կազմված քարտեզի և շինարարության նոր նորմերի հետ դրա կապի մասին Sputnik Արմենիայի հարցերին պատասխանել է «Գեոռիսկի» տնօրեն Սուրեն Առաքելյանը։ Զրուցել է Արամ Գարեգինյանը։

- Հայաստանի տարածքում տեղի ունեցած վերջին երկու երկրաշարժերը տեղավորվո՞ւմ են ձեր սխեմայի մեջ։ Ճի՞շտ է արդյոք այն ենթադրությունը, որ մի քանի թույլ երկրաշարժերը լիցքաթափում են լիտոսֆերային սալերի լարվածությունը և թույլ չեն տալիս, որ մեկ ուժեղ երկրաշարժ լինի։

-Հայաստանի տարածքում տեղի ունեցած վերջին երկու երկրաշարժերը համապատասխանում եմ մեր սեյսմոտեկտոնիկ մոդելին․առաջինը տեղի է ունեցել սեպտեմբերին՝ Սյունիքի բեկվածքի Փամբակ-Սևան հատվածում, իսկ երկրորդը՝ Երևանյան խորքային բեկվածքում։ Երկու երկրաշարժերն էլ միջին ուժի են եղել և դրանց առաջացրած արագացումները, ըստ մեր քարտեզի, սպասվողներից նկատելիորեն ավելի փոքր են եղել։

Ինչ վերաբերում է այն հարցին, որ թույլ երկրաշարժերը լիցքաթափում են տեկտոնիկ լարվածությունները՝ դա միայն ենթադրություն է։ Հակառակ օրինակներ ևս կան։ Օրինակ՝ Սպիտակի երկրաշարժից առաջ մոտավորապես միևնույն գոտում երկու թույլ երկրաշարժ է գրանցվել։ Երկրաշարժը շատ բարդ բնական գործընթաց է, ոչ բավարար չափով ուսումնասիրված, և գիտության ներկայիս մակարադակը հնարավորություն չի տալիս ապացուցել կամ հերքել այսպիսի ենթադրությունները։

-Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ հողի արագացումը կազմել է 0,48 g։ Արդյո՞ք դա նշանակում է, որ 0,4 – 0,5 g գոտիներում շենքերը պետք է կառուցել Սպիտակի երկրաշարժի համար հաշվարկված սեյսմակայունությամբ։ Ո՞ր գոտում է Երևանը։

-Քարտեզը բաժանված է 3 սեյսմիկ գոտու՝ 0.3g, 0.4g և 0.5g առավելագույն նշանակությամբ։ Համապատասխանաբար, Հայաստանի բոլոր բնակավայրերի համար շինարարության   նորմերում սեյսմիկության աստիճանի մասին նշում է արվում։ Այդ աստիճանից է կախված, թե ինչ ստանդարտներով պետք է կառուցվեն բնակելի շենքերն ու այլ օբյեկտները, որոնց օգտագործման ժամկետը 50 տարին չի գերազանցում։ Ըստ այդ ցուցակի, Սպիտակ քաղաքը երրորդ, առավելագույն գոտում է՝ 0,5g, իսկ Երևանը ներառված է երկրորդ գոտում՝ 0,4 g։

Սեյսմիկ վտանգի քարտեզի և դրա հիման վրա կազմված Հայաստանի Սեյսմիկ գոտիավորման քարտեզի կազմման աշխատանքներն իրականացվել են 2016-2018 թթ. միջազգային կոնսորցիումի կողմից, որի կազմում էին ամերիկյան «AIR Worldwide Corporation» ընկերությունը, իտալական «Global Earthquake Modeling Foundation»-ը և հայկական «Գեոռիսկ» գիտահետազոտական ընկերությունը։ Նախագիծն իրականացվել է Համաշխարհային բանկի ֆինանսավորմամբ։ «Գեոռիսկը» համագործակցել է Հայաստանի Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի և համապատասխան պետական կառույցների հետ (սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայություն և այլն)։

-Կարելի՞ է արդյոք ենթադրել, որ Փամբակ-Սևանի և Գառնիի բեկվածքների շուրջ գտնվող տարածքները Հայաստանի ամենասեյսմավտանգ գոտիներն են։

-Վերջին սեյսմոտեկտոնիկ մոդելը, որն օգտագործված է քարտեզը պատրաստելիս, ստեղծվել է «Գեոռիսկ» ընկերության երջանկահիշատակ հիմնադրի՝ Արկադի Կարախանյանի կողմից։ Այս մոդելն է օգտագործվել նաև Հայաստանի ԱԷԿ-ի սեյսմիկ վտանգավորության գնահատման ժամանակ, որը նույնպես իրականացնում էր կոնսորցիումիը՝ «Գեոռիսկի» ղեկավարությամբ, 2009-2012թթ․-ին։

Սիրտ-անոթային հիվանդություններով դիմելիության ցուցանիշն աճել է. ի՞նչ կապ ունի երկրաշարժը

Ըստ այդ մոդելի՝ Փամբակ-Սևան-Սյունիքի և Գառնիի բեկվածքներն առավելագույն սեյսմիկ ներուժն ունեն․ համապատասխանաբար 7,6 և 7,3 մագնիտուդի։

-Ինչպես է հաշվարկվել քարտեզի վրա նշված երկրաշարժի 10 տոկոս հավանականությունը։

-Քարտեզն 90 տոկոս հավանականությամբ ցույց է տալիս այն գոտիները, որտեղ 50 տարվա ընթացքում հողի սպասվող առավելագույն արագացումը g-ի համամասնությամբ չի գերազանցի նշված նորմերը։ Դա չի նշանակում, որ այնտեղ չեն կարող ավելի մեծ արագացումներ լինել, սակայն մոտակա 50 տարում դրա հավանականությունը 10 տոկոսը չի գերազանցում։

Որևէ տարածքի սեյսմիկ վտանգի գնահատումը բարդ գործընթաց է, այն օգտագործում է գիտական նվաճումներ թե՛ բնական գիտությունների (երկրաբանություն, սեյսմաբանություն, գեոֆիզիկա), թե՛ ճշգրիտ (մաթեմատիկա, վիճակագրություն), թե՛ հումանիտար գիտությունների (հնագիտություն և պատմություն) ոլորտում։

Այնպես որ դժվար է բոլորին հասկանալի ձևով բացատրել, թե ինչպես է հաշվարկվում ստորգետնյա ցնցումների հավանականությունը։ Անալիզի համար ամենատարբեր տվյալներ են օգտագործվում` երկրաշարժերի գործիքային և պատմական կատալոգներ, պալեոսեյսմոլոգիական և հնէաբանական հետազոտություններ, երկրաբանական կառուցվածքի ուսումնասիրություն, արբանյակային լուսանկարներ, երկրաֆիզիկական հետազոտություններ, GPS-ի միջոցով ճշգրիտ չափումների տվյալներ:

Այնուհետև գնահատվում է յուրաքանչյուր մեթոդի արժանահավատությունը և ճշգրտությունը և դրանից հետո՝ բեկվածքի յուրաքանչյուր հատվածի սեյսմիկ պոտենցիալը՝ հնարավոր սխալանքով։

Սեյսմիկ վտանգի գնահատման ժամանակ շատ կարևոր է ուսումնասիրվող տարածքի սեյսմոտեկտոնիկ մոդելը։ Սեյսմոտեկտոնիկ մոդելն ակտիվ բեկվածքների քարտեզ է՝ բեկվածքի յուրաքանչյուր հատվածում առավելագույն հնարավոր երկրաշարժերի նշումով։

-Հնարավո՞ր է արդյոք քարտեզի հիման վրա գնահատել երկրորդային ավերածությունների ռիսկը, հաշվի առնելով ջրամբարների տեղակայումը(հատկապես՝ գետայինների, քանի որ գետերը հոսում են բեկվածքների երկայնքով), ինչպես նաև աղբյուրների և թափոնների տեղակայումը։

-Վտանգի գնահատումն ու ռիսկի գնահատումը տարբեր հասկացություններ են, որոնք շատերը հաճախ շփոթում են։ Կփորձեմ անջատել այդ երկու հասկացությունները։

Ռիսկը կախված է ոչ միայն երկրաշարժի ուժից, այլև բնակչության խտությունից, պատրաստվածությունից, վաղ ազդարարման համակարգերից, շինարարության որակից և բազմաթիվ այլ գործոններից: Ջրամբարների և պոչամբարների դեպքում կարելի է հաշվարկել, թե ինչ տեղի կունենա ամբարտակի ճեղքման դեպքում, որքան տարածք կհեղեղվի, ինչ բարձրության ալիք կլինի, ինչ արագությամբ այն կշարժվի և այլն:

Պետք է նշել, որ բոլոր ջրամբարներն ու պատվարներն ունեն անձնագրեր, որոնցում այդ տվյալները նշված են։ Դրանք ունենալով` դուք կարող եք հաշվարկել տնտեսական և մարդկային կորուստները, այսինքն՝ գնահատել ռիսկը։

Իսկ վտանգի գնահատումը ցույց է տալիս երկրաշարժի բուն ուժը, այսինքն՝ ինչ առավելագույն արագացում կարելի է ակնկալել պատվարի հիմքում և ինչ հավանականությամբ։ Իմանալով դա` կարելի է հաշվարկել, թե ինչ կայունության  պետք է լինի պատվարը։

Ինչպես արդեն նշվեց՝ բնակելի շենքերի և մի շարք այլ օբյեկտների համար ռիսկը հաշվարկվում է 50 տարով։ Այլ օբյեկտների համար, ինչպիսիք են ջրամբարները, թափոնների պահեստավայրերը, էլեկտակայանները և այլն, առավել խիստ ստանդարտներ են կիրառվում, այդ թվում՝ միջազգային։ Օրինակ՝ ջրամբարների համար կարող է լինել 475 կամ 1000 տարի, իսկ ատոմակայանի համար՝ 10 000 տարի։

Ինչ վիճակում են երկրաշարժի օրը հոսպիտալացված հղի կանայք

Ինչպես արդեն նշվեց, «Գեոռիսկը» սեյսմիկ վտանգավորության գնահատում է անցկացրել Հայաստանի ԱԷԿ-ի համար։ Նմանատիպ աշխատանքներ մենք իրականացրել ենք որոշ ջրամբարների և թափոնների պահեստավայրերի համար, մասնավորապես՝ 2019թ․-ին, ՀԷԿ-ի Որոտանի կասկադի երեք պատվարների համար։

0
թեգերը:
ջրամբար, Հայաստանի Ատոմային էլեկտրակայան (ԱԷԿ), գիտնական, քարտեզ, Երկրաշարժ, սեյսմոլոգ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Գրանցված վերջին երկրաշարժից խուճապի մատնվելու հիմքեր չկան. սեյսմոլոգ 
Թույլ հետցնցումներից շենքերը չեն կարող լրջորեն վնասվել. ի՞նչ է խորհուրդ տալիս սեյսմոլոգը
Արցախի վերահսկողությունից դուրս են մնացել նաև սեյսմիկ կայաններ. ՀՀ ԱԻ նախարարն Արցախում է