Մարզասրահ՝ հաշմանդամություն ունեցողների համար

Պրոթեզավորման կարիք ունի պատերազմի 115 մասնակից. փոփոխություններ` պրոթեզավորման կարգում

105
(Թարմացված է 12:03 21.01.2021)
Նախատեսվում է ստեղծել բազմամասնագիտական թիմ, որի կազմում ներգրավված կլինեն տարբեր մասնագետներ, համակարգող-խորհրդատու, անհրաժեշտության դեպքում կարող են ընդգրկվել լրացուցիչ՝ նեղ մասնագետներ։

ԵՐԵՎԱՆ, 21 հունվարի - Sputnik. Պատերազմի ընթացքում վիրավորում ստացած տղաների պրոթեզավորման գործընթացը տեղի կունենա ավելի արագ, իսկ պրոթեզներն ավելի որակյալ կլինեն։

Այսօր կառավարության նիստում հայտնեց աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Մեսրոպ Առաքելյանը` տեղեկացնելով, որ պրոթեզավորման գործընթացում փոփոխություններ կկատարվեն։

Կառավարության այսօրվա նիստում քննարկվեց «Ռազմական գործողությունների հետևանքով վնասվածք ստացած անձանց պրոթեզավորման հատուկ ընթացակարգը հաստատելու մասին» օրենքի նախագիծը։ Նախագծից տեղեկանում ենք, որ ըստ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության նախնական գնահատման` պրոթեզավորման կարիք ունեն պատերազմի մասնակից շուրջ 115 անձ։

«Նախագծի նպատակն է առավել ֆունկցիոնալ պրոթեզավորում ապահովել։

Գործող կարգավորման համաձայն` պրոթեզավորման կարիք ունեցող անձինք դիմում են աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն, և բուժատեխնիկական հանձնաժողովի եզրակացության հիման վրա նրանց տրամադրվում է հավաստագիր։ Դրա հիման վրա էլ գործող հավաստագրված ընկերությունների միջոցով էլ ձեռք է բերվում պրոթեզը։ Այս նախագծով նախատեսվում է, որ կկատարվեն տնայցեր` անձամբ այցերի փոխարեն»,–ասաց նախարարը։

Նա հայտնեց նաև, որ նախատեսվում է ստեղծել բազմամասնագիտական թիմ, որի կազմում ներգրավված կլինեն տարբեր մասնագետներ, համակարգող-խորհրդատու և անհրաժեշտության դեպքում կարող են ընդգրկվել լրացուցիչ՝ նեղ մասնագետներ։

Թիմը տնայցերի միջոցով կիրականացնի շահառուների կարիքների գնահատում և կտրամադրի եզրակացություն պրոթեզի տեսակի մասին և տեղում կկազմակերպի շահառուից դիմումի ընդունումը: Այնուհետև այդ դիմումը կփոխանցվի
բուժատեխնիկական հանձնաժողովին, որն էլ կապահովի հետագա ընթացքը:

«Աչքերից երբեմն արցունքներ են հոսում»․ Շուշիում վիրավորված Սերգեյն օգնության կարիք ունի

Բացի պրոթեզավորումից, ծառայություն մատուցող կազմակեպությունները նաև շահառուին կսովորեցնեն պրոթեզ կրելու հմտությունները:

Նախագիծը կընդունվի վաղը՝ գրավոր ընթացակարգով։

Հիշեցնենք, որ արցախյան 44-օրյա պատերազմում հայկական կողմի վիրավորների թվի մասին առայսօր պաշտոնական տվյալներ չկան։

105
թեգերը:
Վիրավոր, Նիստ, պրոթեզ
Ըստ թեմայի
Երկրորդ մարտը` հանուն կյանքի. վիրավոր զինծառայողները ժպտում են ու պայքարում. տեսանյութ
«Չեմ կարող վախկոտի պես ապրել». Վահեն իր վերջին վիրավորին կուրանալուց փրկեց, ինքը զոհվեց
«Տղաները խոստացել են արագ ապաքինվել». վիրավոր զինծառայողների Ամանորը. լուսանկարներ
Գարիկ Մարտիրոսյանը կնոջ հետ

«Ցավոք, հասկանում է». Մարտիրոսյանը խոսել է կնոջ հայերենի իմացության ու հայերի պաթոսի մասին

103
Երգիծաբան Գարիկ Մարտիրոսյանն իրեն բնորոշ ոճով է պատասխանել օգտատերերի լուրջ ու զվարճալի հարցերին։

ԵՐԵՎԱՆ, 19 ապրիլի - Sputnik. Հայտնի պրոդյուսեր և երգիծաբան Գարիկ Մարտիրոսյանը Instagram-ի հետևորդներին պատմել է կնոջ՝ Ժաննա Լևինայի հայերենի իմացության մասին:

«Ցավոք, (հայերեն) չի խոսում, բայց, ցավոք, ամեն ինչ հասկանում է», - ասել է դերասանը։

Гарик Мартиросян отвечает на вопросы подписчиков в Instagram
Գարիկ Մարտիրոսյանը պատասխանում է հետևորդների հարցերին

Իսկ ինքը ոչ միայն խոսում է մայրենի լեզվով, այլև լռում է հայերեն։

Гарик Мартиросян отвечает на вопросы подписчиков в Instagram
Գարիկ Մարտիրոսյանը պատասխանում է հետևորդների հարցերին

Հետևորդներից մեկը հարցրել է, թե ինչու են Գարիկին պաթետիկ հայ համարում։

«Շատ իզուր են այդպես համարում։ Դրանք լրիվ ձեռ են առել իրենց», - ասել է Comedy Club-ի աստղը։

Гарик Мартиросян отвечает на вопросы подписчиков в Instagram
Գարիկ Մարտիրոսյանը պատասխանում է հետևորդների հարցերին

Գարիկը խոսել է նաև ֆուտբոլի մասին և խոստովանել` եթե Հայաստանը հայտնվի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում, դա կլինի իր` ֆուտբոլային-երկրպագուի կյանքի լավագույն իրադարձությունը:

Гарик Мартиросян отвечает на вопросы подписчиков в Instagram
Գարիկ Մարտիրոսյանը պատասխանում է հետևորդների հարցերին

Մարտիրոսյանն ընդգծել է, որ իր համար լավագույն ֆուտբոլիստ է եղել և կա Հենրիխ Մխիթարյանը:

Гарик Мартиросян отвечает на вопросы подписчиков в Instagram
Գարիկ Մարտիրոսյանը պատասխանում է հետևորդների հարցերին

Նրան նաև քաղաքական հարցեր են ուղղել։ «Ցանկանո՞ւմ եք արդյոք ՀՀ վարչապետ դառնալ» հարցին Մարտիրոսյանը կտրուկ պատասխան է տվել. «Ո՛չ»։

Гарик Мартиросян отвечает на вопросы подписчиков в Instagram
Գարիկ Մարտիրոսյանը պատասխանում է հետևորդների հարցերին

Ինչ վերաբերում է Միխայիլ Գալուստյանի հետ համատեղ նախագծերին, ապա ըստ Գարիկի` շուտով կսկսվի «Կիտրոն» նոր շոուն, ինչպես նաև կներկայացվի ալտեր էգո Գալուստյանի՝ Սուպեր Ժորիկի հիթը:

Гарик Мартиросян отвечает на вопросы подписчиков в Instagram
Գարիկ Մարտիրոսյանը պատասխանում է հետևորդների հարցերին

Գարիկ Մարտիրոսյանի կինը գովազդել է հայ նկարչին. լուսանկարներ

«Վայ, ես մեռա՜»․ ինչպես էր Բուզովան մոռացել Գարիկ Մարտիրոսյանի կնոջ անունը

Նա ապրում էր սևահեր կնոջ հետ. Գարիկ Մարտիրոսյանի կինը արխիվային լուսանկար է հրապարակել

103
թեգերը:
հայերեն, հայ, Գարիկ Մարտիրոսյան
Ըստ թեմայի
«Ինձ համար մեկ էր...». Ժաննա Լևինան խոսել է Գարիկ Մարտիրոսյանի հանդեպ իր սիրո մասին
«Տանը մնացած կլինեիր»․ ինչպես են Գարիկ Մարտիրոսյանն ու կինը «փոխել սեռերը»․ լուսանկար
Նախընտրած երգից մինչև քաղաքականություն. Գարիկ Մարտիրոսյանը մի շարք հարցերի է պատասխանել
Գարիկ Մարտիրոսյանի կինը գլխին անդրկովկասյան կոլորիտով գլխարկ է «աճեցրել». լուսանկար
8–ամյա Վահեն հիվանդանոցում

Չէինք հավատում, որ կփրկվի. Վահեն 1 տարում 15-ից ավել վիրահատություն է տարել և ոտքի կանգնել

399
(Թարմացված է 18:05 19.04.2021)
Ավտովթարի հետևանքով ծանր վնասվածքներ ստացած Վահեն դեպքից 1 տարի անց արդեն կարողանում է քայլել, սակայն դեռ չի խոսում։ Հունիսին ռուս պրոֆեսորի մասնակցությամբ նրան մեր երկրի վիրաբուժության մեջ աննախադեպ համարվող, բարդ վիրահատություն է սպասվում։

ԵՐԵՎԱՆ, 19 ապրիլի - Sputnik, Կարինե Հարությունյան. «Սուրբ Աստվածամայր» բուժկենտրոնի հիվանդասենյակներից մեկն էականորեն տարբերվում է մյուսներից. այս սենյակում ինչ ասես կա` փոքրիկ ակվարիումից մինչև հսկայական փափուկ արջուկ խաղալիք։  Հիվանդասենյակն ավելի շուտ մանկական սենյակ է հիշեցնում, և զուր չեն այդքան խաղալիքներն այնտեղ` 8-ամյա Վահե Մոսինյանն արդեն 1 տարի է` հիվանդանոցում է։

8-летний Ваге Мосинян с родителями
© Sputnik / Asatur Yesayants
Վահեն` ծնողների հետ

Վահեն, որը հիվանդանոց էր ընդունվել ծայրահեղ ծանր, անհույս վիճակում և այս ընթացքում 15-ից ավելի վիրահատություն է տարել, այսօր քայլակի օգնությամբ քայլելով է դուրս է գրվելու։

Մեկ տարի առաջ ապրիլին Վայոց Ձորում ավտովթար էր տեղի ունեցել, որի հետևանքով մեքենան ձորն էր ընկել ու բռնկվել։ Ընտանիքի 4 անդամներից միայն Վահեն էր այդքան շատ վնասվածք ստացել` մարմնի 80%-ի ախտահարմամբ այրվածքներ։ Հայրը, մայրը, քույրն ու եղբայրը քիչ են տուժել։

8-летний Ваге Мосинян, получивший 80% ожогов в дорожно-транспортном происшествии, выписывается из больницы через год
© Sputnik / Asatur Yesayants
8–ամյա Վահեն

«Ապրիլի 28-ին երեխան ընդունվեց մեր վերակենդանացման բաժանմունք` 60 տոկոս մարմնի և 20 տոկոս շնչուղիների այրվածքներ ուներ։ Երեխայի վիճակը գրեթե անհույս էր.  նաև այրվածքաբանների կողմից է գնահատական տրվել, թե հնարավոր է` մի քանի օրից մահանա։ Համակարգված աշխատանքի ու մասնագետների ջանքերի շնորհիվ կարողացանք տղային դուրս բերել այդ վիճակից»,–պատմում է «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ–ի բուժգծով փոխտնօրեն Դավիթ Դալլաքյանը։

Իհարկե հեշտ չի անցել 1 տարվա բուժման ընթացքը. փոքրիկ Վահեն ամիսներ շարունակ երակով էր սնունդ ստանում, ձեռքի ու ոտքի մատները չէին առանձնանում... Երեխան 4 ամիս վերակենդանացման բաժանմունքում է եղել, և խորը դեպրեսիայի մեջ գտնվել, քանի որ միայն սպիտակ պատերն է տեսել օրեր շարունակ։

8-летний Ваге Мосинян, получивший 80% ожогов в дорожно-транспортном происшествии, выписывается из больницы через год
© Sputnik / Asatur Yesayants
8-летний Ваге Мосинян, получивший 80% ожогов в дорожно-транспортном происшествии, выписывается из больницы через год

Հիմա, սակայն, երեխայի միայն գլխի հետևի հատվածում կան վերքեր, մնացածն արդեն անցել է։ Դալլաքյանն ասում է, որ Վահեն դեռ չի կարողանում խոսել, քանի որ շնչափողի մեջ  տրախիոստոմիկ խողովակ է դրված, որպեսզի բերանի պարունակությունը շնչուղիներ չլցվի։ Սակայն դրանից ազատվելն էլ մի քանի ամիսների հարց է։

Մարտունիում վիրավորված 2-ամյա Արծվիկը կրկին ժպտում է ու խաղում. տեսանյութ

«Հունիսին ՌԴ–ի Ֆիլատովի անվան հիվանդանոցից մեր լավ ընկերը` պրոֆեսոր Ալեքսանդր Ռազումովսկին է ժամանելու Հայաստան. մեր երկրի մանկական վիրաբուժության մեջ աննախադեպ համարվող մի վիրահատություն կիրականացնենք։ Պետք է շնչափողի մասնահատում և կերակրափողի դեֆեկտի փակում կատարվի, որից հետո երեխան կկարողանա խոսել»,–ասաց  Դալլաքյանը` հավելելով, որ բարդ վիրահատություն է սպասվում փոքրիկին։

Замдиректора по медицинской части МЦ «Сурб Аствацамайр» Давид Даллакян
© Sputnik / Asatur Yesayants
«Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ–ի բուժգծով փոխտնօրեն Դավիթ Դալլաքյանը

Մինչ բժիշկը խոսում է` փոքրիկ Վահեն է քայլակի օգնությամբ իր մայրիկի հետ մոտենում մեզ։ Երեխան ուսումնասիրում է մեզ, իսկ բժիշկներին տեսնելով, ժպտում` արդեն հարազատ մարդիկ են դարձել։ Վահեն չի կանգնում մեզ մոտ` միջանցքով տեղաշարժվում է, այդ ընթացքում իրեն հանդիպած բոլոր բժիշկներին ժպիտի միջոցով բարևում։

Հիվանդանոցի Վերակենդանացման բաժանմունքի վարիչ Աննա Չոբանյանը հայտնում է` նման ծայրահեղ ծանր վիճակում գտնվող և հիմա այս արդյունքը գրանցած դեպք դեռ չէին ունեցել։ Նրա խոսքով` երեխան 35 կգ քաշով է հիվանդանոց ընդունվել, որից հետո 15 կգ.-ի էր հասել։ Այսօր, սակայն, Վահեն 21 կիլոգրամ է կշռում։

Руководитель реанимационного отдела МЦ «Сурб Аствацамайр» Анна Чобанян
© Sputnik / Asatur Yesayants
Վերակենդանացման բաժանմունքի վարիչ Աննա Չոբանյանը

«Անգամ երեխայի ծնողները չէին հավատում, որ նման արդյունք կունենանք, բայց մենք` բժիշկներով հույս ունեինք, որ երեխան կարողանալու է բնականոն կյանքով ապրել։ Սակայն երբ երեխան լիարժեք կյանքով կապրի` դժվար է ասել, դեռ կարևոր վիրահատություն ունի»,–ասաց Չոբանյանը։

Փոքրիկ Վահեն արդեն միջանցքով մի մեծ պտույտ է կատարել և նորից մեզ հասել. երեխայի մայրը` Աննա Ասլանյանը, հուզված է` մե՛կ մեզ, մե՛կ տղային է նայում։

Մայրն անկեղծանում է` հրաշք է տեղի ունեցել, իրենք էլ չէին սպասում, որ նման արդյունք կլինի։

8-летний Ваге Мосинян, получивший 80% ожогов в дорожно-транспортном происшествии, выписывается из больницы через год
© Sputnik / Asatur Yesayants
Փոքրիկ Վահեն հիվանդանոցում

«Շատ մեծ դժվարության միջով ենք անցել։ Ամեն օր վերականդանացման բաժանմունքի դռան մոտ կանգնած լավ լուրի էինք սպասում։ Մեզ հույս էր տալիս այն, որ երեխայիս վիճակը ծանր, բայց կայուն է»,–ասում է մայրն, ու ձայնը դողում է։

Վահեի սենյակ ենք գնում. այս օրերին երեխայի միակ զբաղմունքը նոթբուքն է եղել և բարեկամներից մեկի` Սանկտ Պետերբուրգից պատվիրած ակվարիումը` 12 ձկներով։ Մայրն ասում է` տղան սիրում է նստել ու նայել ձկներին, կերակրել նրանց, և բժիշկները թույլատրել են, որպեսզի ակվարիումը հիվանդասենյակում թողնեն։

  • 8–ամյա Վահե Մոսինյանն ու մայրը` հիվանդանոցում
    8–ամյա Վահե Մոսինյանն ու մայրը` հիվանդանոցում
    © Sputnik / Asatur Yesayants
  • 8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    © Sputnik / Asatur Yesayants
  • 8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    © Sputnik / Asatur Yesayants
  • 8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    © Sputnik / Asatur Yesayants
  • 8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    © Sputnik / Asatur Yesayants
  • 8–ամյա Վահե Մոսինյանն ու մայրը` հիվանդանոցում
    8–ամյա Վահե Մոսինյանն ու մայրը` հիվանդանոցում
    © Sputnik / Asatur Yesayants
  • 8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    © Sputnik / Asatur Yesayants
  • 8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    8–ամյա Վահե Մոսինյանը` հիվանդանոցում
    © Sputnik / Asatur Yesayants
1 / 8
© Sputnik / Asatur Yesayants
8–ամյա Վահե Մոսինյանն ու մայրը` հիվանդանոցում

Մինչև դեպքը, Վահեն դպրոց էր հաճախում, շախմատի գնում։ Վահեին հարցնում եմ` շարունակելո՞ւ է շախմատ խաղալ, ի պատասխան տղան գլխով դրական նշան է անում, և արդեն ինձ էլ ժպտում։

Վահեին շատ չհոգնեցնելու համար դուրս եմ գալիս հիվանդասենյակից, իսկ նրա մայրը խնդրում է հատուկ շնորհակալություն փոխանցել բոլոր բժիշկներին (Արտակ Գևորգյան, Արամ Սահակյան, Արթուր Հարությունյան, Նարինե Էվինյան), որոնք այս ընթացքում սեփական երեխային պես են վերաբերվել իր որդուն։

399
թեգերը:
վիրահատություն, ավտովթար, Երևան, Հայաստան, երեխա
Ըստ թեմայի
12-ամյա հայուհին գերել է գերմանական «Ձայնը. Երեխաներ» երգի մրցույթի ժյուրիին
«3 երեխաներիս ի՞նչ անեմ». հայրն ու որդին զոհվել են նույն օրը` պաշտպանելով սեփական գյուղը
«Չի կարելի երեխաներին խրախուսել քաղցրավենիքով»․ սննդաբանը՝ շաքարի թույլատրելի չափի մասին
Վլադիմիր Պողոսյան

Պատերազմի բոլոր սցենարները հաշվարկված էին. Օնիկ Գասպարյանի խորհրդականը փակագծեր է բացում

0
(Թարմացված է 22:08 19.04.2021)
Հայաստանի քաղաքական ղեկավարությունն այս ամիսներին փորձում է պատասխանատվությունը գցել զինվորականների վրա։ Սակայն գեներալներն իրենց ճշմարտությունն ունեն, որը հաճելի չէ իշխանություններին։

ԵՐԵՎԱՆ, 19 ապրիլի – Sputnik. Հայաստանի ռազմական ղեկավարությունը հաշվարկել էր Արցախում ապագա պատերազմի բոլոր հնարավոր սցենարները, բայց քաղաքական ղեկավարությունը, պետությունն ընդհանուր առմամբ, պատրաստ չէին պատերազմին։ Sputnik Արմենիայի հետ հարցազրույցում նման կարծիք հայտնեց ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի նախկին ղեկավար Օնիկ Գասպարյանի խորհրդական Վլադիմիր Պողոսյանը։

Մեր զրուցակիցը պատմում է, որ երբ ինքը ստանձնել է Գլխավոր շտաբի ղեկավարի խորհրդականի պաշտոնը, սկսել են ստեղծել տարատեսակ կառույցներ և մոդելներ, որոնք կօգնեին ճիշտ վերլուծել զարգացման սցենարները։ Ավելին, դեռևս չլինելով զինված ուժերում, Պողոսյանը կանոնավոր կերպով օգնել է բանակին տեղեկատվությամբ և վերլուծությամբ։

«Մենք 2019թ–ի դեկտեմբերին հանդիպեցինք ԶՈւ ղեկավարության հետ, և ես ասացի, որ աշխարհում իրավիճակը հունվարի սկզբից արմատապես կփոխվի, իսկ մինչև 2020 թ–ի նոյեմբերը Արցախում պատերազմն անխուսափելի կդառնա։ Եվ, ամենայն հավանականությամբ, այդ պատերազմն անհաջող կլինի Հայաստանի համար։ Բանն այն է, որ մենք ժամանակ ենք կորցրել։ Վերջին 20 տարիները կորսվել են երկրի և բանակի համար, մենք չենք զարգացրել գիտությունը, տնտեսությունը։ Իսկ զինված ուժերը չեն կարող գոյություն ունենալ և զարգանալ առանձին»,–ասաց Պողոսյանը։

Բանակի վերին օղակներում ամեն ինչ հիանալի հասկացել և կանխատեսել են։ Պողոսյանը հիշեցնում է 2020 թ–ի նոյեմբերի 17–ին Օնիկ Գասպարյանի արած հայտարարության մասին, որում նա ասել էր, որ դեռ մինչև պատերազմն էին կանխատեսել Թուրքիայի ակտիվ մասնակցոթյուն հնարավոր պատերազմում։ Խորհրդականի խոսքով` Գլխավոր շտաբում կանխատեսել են ոչ միայն պատերազմի ընթացքը, այլ նաև Հայաստանի հարևանների և միջազգային դերակատարների պահվածքը։

«Մեզ մոտ ամեն ինչ գրված էր։ Ես կարող եմ հավաստիացնել, որ մենք ոչ մի հարցում չենք սխալվել։ Միգուցե ինչ–որ մեկին այժմ սա դուր չգա։ Կգոռան, թե ինչու առաջինը չենք հարվածել, ինչու այսպես կամ այնպես։ Ես պետք է հիշեցնեմ, որ պատերազմում են առաջին հերթին ոչ թե բանակները, այլ պետությունները։ Մեր դեպքում պետությունը չէր պատերազմում։ Պատերազմի օրերին, երբ Արցախից Երևան էի գալիս, տեսնում էի, որ մարդիկ չեն հասկանում իրավիճակի լրջությունը, մայրաքաղաքում քաղաքացիների մոտ չէի տեսնում գիտակցումը, որ Ադրբեջանի հետ ընթանում ծանր, արյունահեղ պատերազմ», – հավելեց Պողոսյանը։

Նրա կարծիքով` պատերազմի առաջին օրերից պետք էր անջատել համացանցը, այն թողնել միայն անձանց և կառույցների մոտ, որոնց դա անհրաժեշտ էր պետական անվտանգության նկատառումներից ելնելով։ Բայց դա չարվեց։ Եվ համացանցը չար կատակ խաղաց հայ հասարակության հետ։ Ի տարբերություն Հայաստանի` Ադրբեջանում համացանցն անջատված էր բնակչության համար։

«Անշուշտ, հակառակորդի կիբեռստորաբաժանումներն ակտիվորեն օգտվեցին դրանից։ Երբ ամբողջ հայ ազգը նստած էր Facebook–ում և Youtube–ում, ադրբեջանցիները զանգվածաբար հրապարակում էին տեսահոլովակներ` գերիներին ծեծելու և խաղաղ քաղաքացիների սպանությունների, հայ զինվորներին և տեխնիկային անօդաչու թռչող սարքերով հարվածելու տեսարաններով։ Հասկանալի է, որ այդ ամենը խուճապ և սարսափ էր տարածում հայ հասարակության մեջ։ Եվ բանակ զորակոչված մարդիկ, պահեստազորը առաջնագիծ էին գնում արդեն հոգեբանորեն կոտրված», – նշեց Գասպարյանի խորհրդականը։

«Ստախոսներից այլ բան չէր կարելի սպասել». Օնիկ Գասպարյանը պատասխանել է Նիկոլ Փաշինյանին

Պատասխանելով այն հարցին, թե կոնկրետ ինչպիսի միջոցներ է առաջարկել բանակը (խոսքը նախապատերազմական շրջանի մասին է,– խմբ.)` որպես կանխատեսվող սպառնալիքների հակազդեցություն, Պողոսյանը հիշեցրեց աշխարհազորի մասին օրենքը։ Օրենքն ուղղված էր ռազմական շրջանում մոբիլիզացիայի համակարգը կատարելագործելուն և զգալիորեն կբարելավեր պատերազմին երկրի պատրաստվածության մակարդակը։ Օրենքն առաջարկվել է դեռ անցած տարվա օգոստոսին, քննարկվել տարբեր մակարդակներում, բայց այդպես էլ չի ընդունվել։ Պողոսյանը պատերազմին անապատրաստ լինելը, պատերազմի ծանր հետևանքները համարում է քաղաքական ղեկավարության գիտելիքների պակասի, նրա անզուսպ հավակնությունների, կառավարման համակարգում քաոսի արդյունք։ Պատերազմողը միայն բանակը չէ, այլ նաև բազմաթիվ ուղեկցող երևույթները։ Դա թե՛ տնտեսությունն է, թե՛ արդյունավետ կառավարումը, թե՛ ռազմաքաղաքական դաստիարակությունը, թե՛ հետախուզությունը, թե՛ հակահետախուզությունը։

«Մշտական կադրային խառնաշփոթի և անկայունության պայմաններում, երբ երկիրը բառացիորեն ցնցվում է, իսկ կարճ ժամանակահատվածում փոխվում են հատուկ ծառայությունների 4-5 ղեկավարներ, Գլխավոր շտաբի երեք պետ, դրան ավելացրած խորհրդարանում գտնվող անփորձ «երեխաները», որոնցից շատերը չեն ծառայել բանակում, դժվար է ինչ–որ արդյունավետ բան կառուցել նման երկրում։ Իսկ բանակի հնարավորությունները և լիազորություններն անսահման չեն։ Բանակը մշտապես պայքարել է, ապացուցել, բացատրել, առաջարկել, բայց այդ ամենն ընթացել է չափազանց դանդաղ տեմպերով», – ասում է Պողոսյանը։

Խոսելով կառավարության հետ զինվորականների կոնֆլիկտի մասին, որի արդյունքում Գլխավոր շտաբը պահանջել է կառավարության հրաժարականը` Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ, Պողոսյանը նշում է, որ այդ հակազդեցության թաքնված պատճառը ոչ թե գեներալների ամբիացիաներն էին, այլ պետության անվտանգությունը։ Հակասությունները կուտակվել են մի քանի ամիս։ Իսկ մամուլում ԳՇ պետի նախկին առաջին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանի սկանդալային մեկնաբանության հետ կապված պատմությունը և նրան պաշտոնից ազատելու զգացմունքային որոշումը դարձավ վերջին կաթիլը։

Օնիկ Գասպարյանի գործով դատավորի դիմումը ԲԴԽ-ն ուղարկել է դատախազություն

Պողոսյանը հիմա դժվարանում է պատասխանել, թե Գասպարյանն արդյո՞ք ունի ինչ–որ քաղաքական հավակնություններ և ծրագրեր։ Բայց նշում է, որ գնալով Հայաստանի ավելի շատ քաղաքացիներ են չեզոք դիրքորոշում զբաղեցնում` համաձայն չլինելով թե՛ նախկին, թե՛ ներկա իշխանությունների հետ։ Ընտրազանգվածի այդ հատվածը սպասում է երրորդ ուժին։ Հնարավոր է, որ մարտական ուղի անցած գեներալներից մեկը, որը ոչ մի քաղաքական ուժի չի հարում, երրորդ ուժի կարգավիճակի հայտ կներկայացնի։ Հասարակությունն իսկապես ունի զինվորականների կարիք, քանի որ զինվորականն ամենից առաջ կարգ ու կանոն է, համակարգային մտածողություն, ավելի լայն աշխարհայացք։ Դա այն ամենն է, ինչը պակասում է այսօրվա քաղաքական գործիչների մոտ։

0
թեգերը:
Վլադիմիր Պողոսյան, Պատերազմ, խորհրդական, Օնիկ Գասպարյան