Արխիվային լուսանկար

 «Զոհվել չկա, տղե՛րք»․ հայկական հայրենասիրական երգի իրական ուժը

1276
(Թարմացված է 23:16 11.10.2020)
Արցախում սկսված պատերազմի առաջին իսկ օրերից հատուկ նշանակություն են ձեռք բերել հայրենասիրական երգերը։ Հայոց ազգային-ազատագրական շարժումներից ոչ մեկն առանց երգերի չի անցել։ Հիմա էլ դրանք հնչում են բառացիորեն ամենուր։

«Զոհվել չկա, տղե՛րք», «Գինի լի՛ց», «Հայեր, միացեք»․․․ այս երգերն այսօր ոչ միայն ամբողջովին փոխարինել են ամենամոդայիկ ու հայտնի համաշխարհային հիթերին, այլև դուրս են մղել տարածված «ռաբիսը»։

Այլ կերպ չէր էլ կարող լինել։ Ո՞ր հայը հայրենասիրական երգերից բացի այլ բան կլսի, երբ հայրենիքը պատերազմի մեջ է։ Ահա և երգերը հնչում են բառացիորեն ամենուր՝ հեռուստաէկրաններից, գրասենյակներում, ավտոբուսներում և տաքսիներում և, իհարկե, առաջնագծում։

Հայոց ազգային-ազատագրական շարժումներից ոչ մեկն առանց ժողովրդական երգի չի անցել։ Դրանք լայն տարածում գտան հատկապես 90-ականների Արցախյան պատերազմի ու Ապրիլյան քառօրյա պատերազմի շրջանում, որից հետո ազգային ինքնագիտակցության կտրուկ աճ տեղի ունեցավ։ Նույն երևույթը դիտարկում ենք նաև այս օրերին։

Ինչպես Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույզում պատմեց ժողովրդական երգիչ, ՀՀ վաստակավոր արտիստ Արսեն Գրիգորյանը՝ Մրոն, հայրենասիրական երգն իրոք կարող է մի ողջ ազգ համախմբել։

«Մարտի դաշտում այն ոգեշնչում է մարտիկներին։ Դրա շնորհիվ մենք հաղթել ենք և հենց հիմա էլ հաղթում ենք։ Բայց դրա ուժը նաև այն է, որ այն ի վիճակի է միավորել ամբողջ ազգը»,-ասաց նա։

Հայրենասիրական երգն առանցքային դեր ունի հայ ժողովրդի ինքնության պահպանման և սերունդների դաստիարակության գործում։ Հետաքրքիր է, որ այդ երգերի միայն մի մասն է ժողովրդական․ շատ երգերի տեքստեր գրված են անհատների կողմից, բայց ժամանակի ընթացքում ժողովրդական են դարձել։

Այդպիսին են, օրինակ, գուսան Հայկազունի (երգահան Գագիկ Նազարյան) ստեղծագործությունների մեծ մասը։ Դրանցից են «Հայեր, միացե՛ք», «Գետաշեն», «Պատերազմ եք գնում, հպարտ գնացե՛ք» երգերը, ստեղծված, ի դեպ, 1992թ․-ին։

Երգերում պատմություն կա

«Հայ ժողովրդական երգի մեջ շատ կարևոր գիծ կա, որը պատմություն է փոխանցում։ Այդ ստեղծագործությունները կարևոր տեղեկատվություն են պարունակում ու պատմում են 451թ․-ի Ավարայրի ճակատամարտի, 19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի ֆիդայական շարժումների, Արցախյան շարժման, Անդրանիկի, Գևորգ Չաուշի մասին և այլն»,-ասում է Արսեն Գրիգորյանը։

Երգչի խոսքով՝ հայկական հնչողությամբ երգերը ժողովրդի հետ պետք է ապրեն անընդհատ, այլ ոչ թե ինչ-որ առիթով, լինի դա ազգային տոն թե պատերազմ։

«Երկար տարիներ ես պայքարել եմ հենց այն բանի համար, որ մեր երգերը դուրս մղեն մեզ համար օտար հնչողությամբ ռաբիս երաժշտությունը»,-ասում է նա։

Հայ աշուղների կամ կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները պետք է զբաղեցնեն արևելյան մոտիվներով երաժշտության տեղը, կարծում է Գրիգորյանը։ Արցախի ներկայիս պատերազմից հետո դա հատկապես կարևոր է։

Երգերում ուժ և սեր կա

Միևնույն ժամանակ, կարծում է հոգեբան, հոգեբանական գիտությունների դոկտոր Ասյա Բերբերյանը, ցանկացած ժողովրդական երգ այս կամ այն ժողովրդի ինքնագիտակցության և անգամ խառնվածքի արտացոլանքն է։ Դա զգացվում է թե՛ ռիթմիկայի, թե՛ մեղեդայնության մեջ։

«Հայկական հայրենասիրական երգերի առանձնահատկությունն այն է, որ դրանց մեջ սեր է դրված։ Քանի որ մենք ստեղծող ազգ ենք։ Մենք ագրեսիվ ժողովուրդ չենք, մենք պաշտպաններ ենք։ Եվ մեր ուժը, մեր հզորությունը հենց այդ արժեքներն են՝ սերն ու բարությունը, այդ պատճառով էլ մենք հակառակորդից ուժեղ ենք»,-ասում է նա։

Բերբերյանն օրինակ է բերում «Կարմիր, կապույտ, ծիրանագույն» երգի բառերը․ «Ես սիրում եմ իմ երկիրը․․․ Մեր երգերով ուրախ ու տաք, կապրենք խաղաղ երկնքի տակ»։

Մասնագետը կարծում է, որ հայկական հայրենասիրական երգերի հիմնական ազդեցությունն այն է, որ դրանք յուրաքանչյուրին ստիպում են իրեն ամբողջ ազգի մասնիկ զգալ։ Այս տեսանկյունից դրանք կարելի է հոգեթերապևտիկ անվանել, քանի որ փրկում են վախից և միայնությունից։

1276
թեգերը:
Արցախ, հայ, Պատերազմ, երգ
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիան Արցախում - 2020 (1810)
Ըստ թեմայի
«Մենք տեղ չունենք նահանջի». ռուս երգչուհի Չիչերինան երգում է Արցախի պաշտպանների համար
«Հիմա, առավել քան երբևէ, Արցախը քո կարիքն ունի». Սևակ Խանաղյանը նոր երգ է ներկայացրել
«Ընկեր ջան, գինի լից». մարտի գնացողները երգում են ու լավ տրամադրությամբ վարակում բոլորին
Նիկոլ Փաշինյան

Վարչապետը փոխմարզպետներ է նշանակել

83
(Թարմացված է 13:46 30.10.2020)
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ՝ մի շարք մարզերում փոխմարզպետներ են նշանակվել:

ԵՐԵՎԱՆ, 30 հոկտեմբերի - Sputnik. ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ՝ մի շարք մարզերում փոխմարզպետներ են նշանակվել: Վարչապետի որոշումները տեղադրված են կառավարության պաշտոնական կայքում:

Արարատի մարզպետի տեղակալ է նշանակվել Նորիկ Ամիրխանյանը, Արագածոտնի մարզպետի տեղակալ՝ Ռազմիկ Պետրոսյանը,  Գեղարքունիքի մարզպետի տեղակալ՝ Հենրիկ Մուրադյանը, Տավուշի մարզպետի տեղակալ Արթուր Հովակիմյանը, Սյունիքի մարզպետի տեղակալ՝ Մելիքսեթ Պողոսյանը, Արմավիրի մարզպետի տեղակալ՝ Ալեքսան Ալեքսանյանը, Վայոց ձորի մարզպետի տեղակալ՝ Արայիկ Մուրադյանը։

Տիգրան Բալայանը կրկին դեսպան է նշանակվել

83
թեգերը:
Նշանակում, փոխմարզպետ, Վարչապետ
Ըստ թեմայի
Հերթական ազատումը. պաշտոնից հեռացվել է ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի շտաբի պետը
ԱԱԾ–ի պաշտոնանկություններն ու ռազմական դրությունը. ո՞ւմ համար է այս «թափանցիկությունը»
Ջալալ Հարությունյանը վիրավոր է. ԱՀ նախագահը նրան փոխարինող է նշանակել. տեսանյութ
Կորոնավիրուս

2398 նոր դեպք` մեկ օրում. Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը դարձավ 87432

150
(Թարմացված է 10:57 30.10.2020)
Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնը հրապարակել է Հայաստանում կորոնավիրուսային վարակի վերաբերյալ վերջին մեկ օրվա տվյալները։

ԵՐԵՎԱՆ, 30 հոկտեմբերի - Sputnik. Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը վերջին մեկ օրում ավելացել է 2398–ով և դարձել 87432։ Տեղեկությունը հայտնում է Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնը:

Այս պահին փաստացի բուժում է ստանում 31458 (+1397), կատարվել է 397596 (+4936), առողջացել են վարակվածներից 54316 (+1059)։ Գրանցվել է մահվան 1300 (+28) դեպք։ Կորոնավիրուսով վարակված, բայց այլ պատճառով մահացածների թիվն ավելացել է 2–ով և դարձել 358 (+4)։

Հիշեցնենք` մարտի 16–ից Հայաստանում արտակարգ դրություն էր սահմանված, որը մի քանի անգամ երկարաձգվեց և տևեց մինչև սեպտեմբերի 11–ը։ Երկարաձգված արտակարգ դրության պայմանները որոշակի փոփոխությունների են ենթարկվել։ Տնտեսական շատ գործունեություններ թույլատրվել են, բայց սահմանվել են պարտադիր պահանջներ։

Հանրային բաց տարածքներում դիմակ դնելը նույնպես պարտադիր է։ Դիմակ կարող են չդնել միայն մինչև 6 տարեկան երեխաները, հեծանիվ վարողները, ֆիզիկական վարժություններ անողները և խրոնիկ շնչառական հիվանդություններ ու սրտային անբավարարություն ունեցողները (վերջինները պետք է իրենց մոտ ունենան համապատասխան հիվանդության փաստը հաստատող բժշկական փաստաթուղթ)։

Վիրավոր զինվոր, թե Covid-ով հիվանդ. առողջապահական համակարգը պարալիզացման եզրին է

Սեպտեմբերի 11–ին ՀՀ կառավարությունը որոշեց, որ Հայաստանում սեպտեմբերի 12–ից մինչև 2021թ.–ի հունվարի 11–ը կգործի կարանտինի ռեժիմ։ Կարանտինի ընթացքում որոշ սահմանափակումներ մեղմացվել են, բայց հասարակական վայրերում դիմակ դնելու պահանջը շարունակում է գործել:

 

150
թեգերը:
թեստ, Հայաստան, կորոնավիրուս
թեմա:
Կորոնավիրուսը Հայաստանում և Արցախում
Ըստ թեմայի
Պատերազմն ու կորոնավիրուսն ազդել են. տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը նվազել է 7.5%–ով
Պատերազմն ու կորոնավիրուսը. ՀՀ առողջապահության նախարարությունը պատասխանել է քննադատությանը
Կորոնավիրուսի հետևանքով մահացել է ԱԱԾ նախկին փոխտնօրեն Գուրգեն Եղիազարյանը
Брифинг представителя минобороны РА Арцруна Ованнисяна (11 октября 2020). Ереван

Քարին տակից արևելք ընկած գյուղերից մաքրվել են ադրբեջանական դիվերսանտները. Հովհաննիսյան

19
(Թարմացված է 14:05 30.10.2020)
Մեր հետախուզական ստորաբաժանումների կողմից հայտնաբերվել է նաև բավականին մեծ զինամթերքի պահեստանոց։

ԵՐԵՎԱՆ, 30 հոկտեմբերի – Sputnik. Քարին տակ գյուղից արևելք ընկած մեկ երկու գյուղից մաքրվել են ադրբեջանական դիվերսանտները։ Տեղեկությունը Telegram–ի իր էջում հայտնել է ՀՀ ՊՆ ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհաննիսյանը։

«Ավելին՝ մեր հետախուզական ստորաբաժանումների կողմից հայտնաբերվել էր բավականին մեծ զինամթերքի պահեստանոց, որ փորձել էին կառուցել դիվերսանտները, և մեր հրետանու կրակից այրվել էր։ Կրակը տեսել են նույնիսկ Ստեփանակերտում»,–գրել է ՀՀ ՊՆ ներկայացուցիչը։

19