Բողկով ուտեստ

Ի՞նչ է կատարվում օրգանիզմում, երբ կարմիր բողկ ենք ուտում

193
(Թարմացված է 00:18 16.08.2020)
Բողկն արմատապտղավոր բանջարաբույս է, որն առանձնահատուկ համ ունի։ Sputnik Արմենիայի այս հոդվածում կպատմենք, թե ինչ օգուտ է տալիս բողկը օրգանիզմին, և ինչու այն չարժե չարաշահել։

Կարմիր բողկն առանձին բուսատեսակ չէ, այլ բողկի տեսակներից մեկը։ Այն ստացել են համեմատաբար ոչ շատ վաղուց, բայց դա չի խանգարել, որ դառնա ամենապահանջված բանջարեղեններից մեկը։

Ի տարբերություն իր «եղբայր» սպիտակ բողկի` կարմիրն այնքան էլ կծու ու դառնավուն համ չունի, բայց պահանջված է դարձել ոչ միայն այդ պատճառով։ Բանն այն է, որ այս արմատապտուղն իսկական «սուպերֆուդ» է, ընդ որում` շատ հասանելի։

Կարմիր բողկը հարուստ է PP, C վիտամիններով և B խմբի վիտամիններով։ Պարունակում է մեծ քանակությամբ նատրիում, երկաթ, մագնիում, ֆոսֆոր, կալիում և կալցիում, ինչպես նաև բջջանյութ, սպիտակուցներ և եթերայուղեր, որոնք օգնում են նիհարել։ Այս բանջարեղենի ընդամենը 250 գրամը բավարարում է ասկորբինաթթվի (վիտամին C) օրական պահանջը։

Прилавок с редисом
© Sputnik / Алексей Мальгавко
Բողկ

Ընդ որում` մթերքի էներգետիկ արժեքը 100 գրամի համար ընդամենը 15-20 կկալ է։ Այնպես որ կարմիր բողկը հանգիստ կարելի է ներառել նիհարեցնող սննդակարգի ճաշատեսակներում։

Բողկն ունի միզամուղ, լեղամուղ, խորխաբեր, ցավամոքիչ, հանգստացնող հատկություններ։ Բարձրացնում է դիմադրողականությունը, կանխում ջղակծկումները, կանխարգելում ուռուցքների առաջացումը և օրգանիզմից դուրս բերում ռադիոակտիվ նյութերը։

Սննդի մեջ սովորաբար օգտագործվում են բողկի արմատապտուղները, բայց տերևները պակաս սննդարար ու օգտակար չեն (ուտելուց առաջ ցանկալի է մի քանի րոպեով թողնել եռման ջրի մեջ, քանի որ պատված են մանր, կոշտ մազմզուկներով):

Արագ, համեղ, կշտացնող․ թեթև նախաճաշի 5 լավագույն տարբերակ

Պայքարում է շաքարի դեմ

Այս բանջարեղենի գլխավոր արժանիքներից մեկն այն է, որ իջեցնում է արյան մեջ շաքարի մակարդակը և բարձրացնում հեմոգլոբինը։ Բջջանյութը կարգավորում է նյութափոխանակությունը, օրգանիզմից դուրս է բերում խոլեստերինը և կարգավորում աղեստամոքսային համակարգի աշխատանքը։ Այդ իսկ պատճառով կարմիր բողկի օգտագործումը ցուցված է նրանց, ովքեր ավելորդ քաշ ունեն, պայքարում են շաքարային դիաբետի կամ հոդատապի դեմ։

Մաքրում է

Արմատապտուղը լեղամուղ հատկություն ունի և վերացնում է այտուցները։ Շատ օգտակար է լեղապարկի և լյարդի համար։ Պարբերաբար ուտելու դեպքում աղիները մաքրվում են թունանյութերից։

Հակացուցումներ

Բողկի բաղադրության մեջ եղած որոշ յուղերը գրգռում են լորձաթաղանթը, ընդ որում` ոչ միայն քթի ու բերանի, այլ նաև աղիների։ Ուստի աղիքային հիվանդությունների, ինչպես նաև խոցային հիվանդությունների, գաստրիտի, կոլիտի դեպքում այս արմատապտուղը խորհուրդ չի տրվում ուտել։

Ի՞նչ է կատարվում օրգանիզմում, երբ սմբուկ ենք ուտում

Բացի այդ, բույսի հյուսվածքում եղած յուղերը վերածվում են «ցիանոգեն գլիկոզիդներ» կոչվող նյութերի։

Դրանք կարող են լուրջ վնաս հասցնել վահանաձև գեղձին և առհասարակ էնդոկրին համակարգին, իսկ ծանր դեպքերում կարող են անգամ դառնալ խպիպի (զոբ) առաջացման պատճառ։ Այդ պատճառով վահանաձև գեղձի հիվանդություններ ունեցող մարդկանց խորհուրդ է տրվում սահմանափակել կարմիր բողկի օգտագործումը։

Ի՞նչ է տեղի ունենում օրգանիզմում, երբ մեղր ենք ուտում

193
թեգերը:
բողկ, օրգանիզմ
Ըստ թեմայի
Ի՞նչ է տեղի ունենում օրգանիզմում, երբ հապալաս եք ուտում
Ինչ է կատարվում օրգանիզմում, երբ թուզ եք ուտում
Ի՞նչ է կատարվում օրգանիզմում, երբ եգիպտացորեն ենք ուտում
Վլադիմիր Դավիդյանց

Կորոնավիրուսի հետևանքով մահացել է համաճարակաբան Վլադիմիր Դավիդյանցը

126
(Թարմացված է 23:21 29.10.2020)
67-ամյա անվանի համաճարակաբանը չի կարողացել հաղթահարել կորոնավիրուսը։

ԵՐԵՎԱՆ, 29 հոկտեմբերի - Sputnik. Կորոնավիրուսի հետևանքով մահացել է համաճարակաբան, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Առողջապահության ազգային ինստիտուտի համաճարակաբանության ամբիոնի վարիչ Վլադիմիր Դավիդյանցը: Լուրի մասին հայտնում է առողջապահության նախարարի մամուլի խոսնակ Ալինա Նիկողոսյանը։

«Առողջապահության նախարարության ողջ անձնակազմը` ի դեմս նախարար Արսեն Թորոսյանի, խորին ափսոսանք է հայտնում մեծանուն գիտնականի կորստի կապակցությամբ»,–Facebook սոցցանցի իր էջում գրել է Նիկողոսյանը։

Դավիդյանցը 2004-ին արժանացել է ՌԴ Բժշկական Գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր դոկտորի Ռուդոլֆ Վիրխովի, իսկ 2005-ին Եվրոպական բնական գիտությունների ակադեմիայի «Ռենտգեն» մեդալներին։

Նա 1989-ից Բժիշկների կատարելագործման Երևանի ինստիտուտի (հետագայում Առողջապահության ազգային ինստիտուտի) համաճարակաբանության և բժշկական ին‎ֆ‎որմատիկայի ամբիոնի վարիչն էր։

Դավիդյանցը 67 տարեկան էր։

Հիշեցնենք, որ վերջին մեկ օրում Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվել էր 2383 անձ, իսկ մահացել` 29-ը։

126
թեգերը:
բժիշկ, Մահ, կորոնավիրուս
թեմա:
Կորոնավիրուսը Հայաստանում և Արցախում
Ըստ թեմայի
Պատերազմն ու կորոնավիրուսը. ՀՀ առողջապահության նախարարությունը պատասխանել է քննադատությանը
Կորոնավիրուսի հետևանքով մահացել է ԱԱԾ նախկին փոխտնօրեն Գուրգեն Եղիազարյանը
2383 նոր դեպք` մեկ օրում. Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը դարձավ 85034
Վահե և Շուշան Քարամյանները

Շատ էին իրար սիրում... Արցախում զոհված Վահեի և վթարից մահացած Շուշանի կյանքի պատմությունը

5661
(Թարմացված է 22:21 29.10.2020)
Արցախյան այս պատերազմում հերոսական պատմություններն իրար հերթ չեն տալիս: Համազգային ոգևորության կողքին ցավը բոլորիս դուռն է թակել: Անմահանում են մեր հայրերը, որդիները, եղբայրները...

Օրերս համացանցում ահասարսուռ մի պատմություն տարածվեց. Արցախում զոհված ամուսնու թաղման ճանապարհին ավտովթարի հետևանքով երիտասարդ կինն էր մահացել։ Ընդ որում, երրորդ երեխայի ծննդաբերությունից ընդամենը 8 օր անց։

32-ամյա Վահե Քարամյանն Արցախում հերոսաբար զոհվեց հոկտեմբերի 19-ին։ Ամուսնու հուղարկավորության ճանապարհին չարաբաստիկ վթարից մահացավ նաև նրա կինը` 31-ամյա Շուշանը: Սիրող ու սիրուն զույգից հարազատներին մնացին անսահման ցավը, կարոտն ու 3 որբացած երեխաները, որոնցից ամենափոքրը մի քանի օրական է:

Ваге Карамян
© Photo : provided by Karamyan's family
Վահե Քարամյանը

Վահեն ու Շուշանն առաջին անգամ հանդիպեցին Ճարտարագիտական համալսարանում: Շուշանն այնտեղ էր աշխատում, Վահեին էլ գործն էր բերել: Շուշանի խոշոր, գեղեցիկ աչքերը տեսնելու առաջին րոպեից Վահեն հասկացավ` իր ապագա կնոջն է հանդիպել: Շփվող, նախաձեռնող, միշտ օգնության հասնող, աշխույժ Վահեն Շուշանի սիրտն արագ նվաճեց։ Այդպես ամուսնացան, ընտանիք դարձան։

Մոտ մեկ տարի է` Վահեն խաղաղապահների գնդում էր ծառայում, սերժանտ էր: Դրանից առաջ էլ Սիսիանում պայմանագրային զինծառայող էր: Զինվորականի կյանքը պատահական չէր ընտրել:

«Աղջիկս, մենք զինվորականների ընտանիք ենք: Եղբայրս` Վահեի հայրը, 20 տարվա զինվորական է, վերջերս է թոշակի անցել, արցախյան ազատամարտի մասնակից է, Սիսական գնդի հիմնադիրներից մեկը: Մայրս «связист» է եղել», - պատմում է Վահեի հորեղբայրը՝ Սամվել Քարամյանը, հետո խորը հոգոց քաշում ու շարունակում` երկու եղբայրներով մեր մինուճար տղաներին կորցրինք: Վահեի հորեղբոր որդին` Հայկը, 2018 թվականին մարտական դիրքում է զոհվել, 23 տարեկան էր: Ընտանիքը մի ողբերգությունից դեռ աչք չէր բացել, երբ...

Վահեն ու Շուշանն իրենց 4-ամյա դստեր և 2-ամյա որդու հետ վարձով ապրում էին Երևանում: Երկուսի աշխատանքն էլ մայրաքաղաքում էր, դրա համար էլ Վահեի ծննդավայր Սիսիանից հեռացել էին: Վահեի հորեղբոր աղջիկը` Նաիրան, ասում է` նրանք ոչ միայն սիրով ամուսիններ էին, այլ նաև լավ ընկերներ:

«Շատ համերաշխ, սիրով, նախանձելի հայկական ընտանիք էր։  Կես բառից իրար հասկանում էին ու անսահման շատ էին սիրում միմյանց։ Միշտ հպարտացել եմ, որ Շուշանի նման հարսիկ ունեմ, հարսիկ չէ, քույր՝ շատ խելացի, բարի ու հասկացող»։

2020 թվականը Վահեի ու Շուշանի ընտանիքին մեծ երջանկություն պիտի բերեր` տարեվերջին 2-րդ որդին էր լույս աշխարհ գալու:

Վիրավոր կռվել ու կրակի տակից 50-ից ավելի վիրավոր է դուրս բերել. նորօրյա հերոսներ

Սեպտեմբերի 27-ին սկսվեց պատերազմն, ու զինվորական Վահեն հենց առաջին օրն Արցախ մեկնելու հրաման ստացավ: Որպեսզի հղի կինը չանհանգստանա, ասել էր, թե Հայաստանում է ծառայությունն իրականացնելու, կոնկրետ վայր չէր նշել` ծառայողական գաղտնիք է: Բայց կնոջ սիրտը վկայում էր` ամուսինն Արցախում է։ Անհանգստությունից, հուզմունքից ժամկետից գրեթե 2 ամիս շուտ` հոկտեմբերի 15-ին, Շուշանը ծննդաբերեց: Որոշել էին` տղային Հայկ են անվանելու ի հիշատակ զոհված հորեղբորորդու: Հոկտեմբերի 18-ի կեսօրին ամուսինները վերջին հեռախոսազրույցն ունեցան: Հաջորդ օրը Ֆիզուլիում ծանր մարտերի ժամանակ Վահեն զոհվեց: 

Ваге Карамян
© Photo : provided by Karamyan's family
Վահե Քարամյանը

Հորեղբայրն ասում է` երբ լուր չունեին, սկսեցին հարցուփորձ անել, լսել էին, թե վիրավոր է, միայն հոկտեմբերի 21-22 իմացան՝Վահեն էլ չկա:

Հոկտեմբերի 23-ին նոր ծննդաբերած Շուշանը  հոր և եղբոր հետ ճանապարհ է ընկնում դեպի Սիսիան: Շտապում էր րոպե առաջ տեղ հասնել։ Հույս ուներ՝ սխալվել են, կգնա ու կտեսնեի, որ Վահեն չէ։ Իսկ եթե Վահեն է, մինչև հողին հանձնելը սիրելի ամուսնու կողքին կլինի։ Ճանապարհին ցավոք ավտոմեքենան դուրս է գալիս երթևեկելի հատվածից ու կողաշրջվում։ Շուշանը տեղում մահանում է...

Սիսիանի պանթեոնում կողք կողքի հողին են հանձնում Վահե և Շուշան Քարամյաններին: Հարազատներն ասում են` նրանց սերն այնքան մեծ էր, այնքան իսկական, որ այս աշխարհից էլ միասին հեռացան:

Ինչ է լինելու երեխաների հետ: Հորեղբայրը հարցիցս զարմանում է ու հարցիս հարցով պատասխանում:

«Իսկ ի՞նչ պիտի լինի, եղբայրս ու իր կինն են երեքի խնամակալությունն էլ ստանձնելու, իրենք են մեծացնելու»:

Նորածին փոքրիկը դեռ ծննդատանն է։ Բժիշկներն ասում են՝ առողջ է, բայց քանի որ ժամանակից շուտ է ծնվել, փոքրիկը դեռ կուվեզում է։ Տղան պաշտոնապես անուն դեռ չունի, որովհետև ծննդյան վկայական դեռ չեն հանել։ Տատիկն ու պապիկը ծնողների մահվան վկայականների հիման պետք է փոքրիկի ծննդյան վկայական ստանան, նրանք ել կորոշեն՝ ինչ անուն տան նրան։

Հրաժեշտից առաջ հորեղբորը հարցնում եմ՝ բա էս հողերի հարցն ի՞նչն է լինելու։

«Ի՞նչ պիտի լինի, մինչև վերջին մարդը կռվելու ենք։ Թուրքն ով է, որ մեզ հաղթի: Եթե պետք է երեխայիս մեր պարտության մասին պատմեմ, ավելի լավ է՝ հիմա մեռնեմ: Իմ միակը զոհվեց, եղբորս միակը զոհվեց, շատերը զոհվեցին էս հողը պահելու համար»,- ասում է Սամվել Քարամյանն ու պատմում. այսօր Սիսիանում վեց զինվորի հողին հանձնեցին, նախորդ օրերին երեք, երկու... ու այսպես շարունակ։ Բայց սիսիանցու աչքերում սուգ չկա,  խուճապ չկա, կա ցասում, ատելություն ու պայքար։

Ասում է՝ պետք լինի, ես էլ կգնամ կռիվ, բայց եղբորս չեմ թողնի։ Եղբայրը երեք մանուկ պիտի մեծացնի, նպատակներին հասցնի, Իր որդի Հայկը զավակներ ունենալ չհասցրեց...

5661
թեգերը:
նորածին, ավտովթար, ամուսին, Կին, Սիսիան, Զոհ, խաղաղապահ, Ղարաբաղյան հակամարտություն, Լեռնային Ղարաբաղ, Արցախ
Ըստ թեմայի
Ոչնչացրել են ադրբեջանական տանկեր, մարտական մեքենաներ, կենդանի ուժ. նորօրյա հերոսները
Հայտնի նկարի հերոս Ալբերտի հայրն անձնական մեքենան նվիրում է բանակին. լուսանկարներ
Կորուստներ են պատճառել թշնամուն ու հետ շպրտել․ նոր հերոսներ ունենք
Արման Թաթոյան

Ադրբեջանի իշխանությունների պնդումը չի համապատասխանում իրականությանը. ՄԻՊ

157
Բժիշկ մասնագետների եզրակացությամբ՝ մեր հայրենակցի առկա առողջական վիճակը թույլ չի տվել իրականացել նրա տեղափոխումը։

ԵՐԵՎԱՆ, 30 հոկտեմբերի - Sputnik. Ադրբեջանի իշխանության մարմինները հայտարարել են, թե հայկական կողմը հրաժարվել է այսօր ընդունել քաղաքացիական անձ, 84-ամյա Միշա Մելքումյանին, նշված է Հայաստանի Մարդու իրավունքներին պաշտպան Արման Թաթոյանի Facebook-ի էջում։

Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանի քննության արդյունքներով հաստատվել է, որ այս պնդումը չի համապատասխանում իրականությանը:

Ադրբեջանական իշխանությունների նշված հայտարարությունը հրապարակվելուց անմիջապես հետո Հայաստանի իրավասու մարմիններին ներկայացրվել են հրատապ հարցումներ։ Պարզվել է, որ իրականում բժիշկ մասնագետների եզրակացությամբ՝ մեր հայրենակցի առկա առողջական վիճակը թույլ չի տվել իրականացել նրա տեղափոխումը։

Արման Թաթոյանի խոսքով՝ Միշա Մելքումյանի տեղափոխումը կազմակերպելու անթույլատրելիության վերաբերյալ բժշկական եզրակացության մասին տեղյակ են եղել նաև Ադրբեջանի իշխանությունները։ Հայաստանի իրավասու մարմինները Մարդու իրավունքների պաշտպանի հարցումներին ի պատասխան ներկայացրել են միանշանակ պատրաստակամություն առ այն, որ Միշա Մելքումյանի առողջական վիճակը թույլ տալու առաջին իսկ հնարավորության դեպքում կկազմակերպվի նրա վերադարձը:

Նշենք, որ այսօր հայկական կողմին է փոխանցվել 85-ամյա Եվգենիա Բաբայանը:

Հիշեցնենք, որ հոկտեմբերի 29-ին ադրբեջանական կողմը Երևանին է հանձնել նաև զոհված հայ զինվորների և սպաների մոտ 30 դի։ Դիերը փոխանցել են Տավուշի մարզի Այգեպար գյուղի մոտ։ 

Ռազմական գործողությունների ընթացքում զոհված հայ զինծառայողների մարմինները փոխանցվել են ԿԽՄԿ-ի և ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչի դաշտային թիմի մասնակցությամբ։ Փոխանցումն իրականացվել է ՌԴ պաշտպանության նախարարության միջնորդական ջանքերի շնորհիվ։

Ադրբեջանական դաժանությունները` օրինակներով. ՀՀ ՄԻՊ-ը հանդիպել է Ֆրանսիայի պատվիրակներին

157
թեգերը:
Ադրբեջան, գերի, ՀՀ ՄԻՊ, Արցախյան պատերազմ
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիան Արցախում - 2020
Ըստ թեմայի
Ստեփանակերտում ամենաագրեսիվ հարձակման օրն է պատերազմի սկզբից ի վեր․ կան զոհեր․ ԱՀ ՄԻՊ
Հայ զինվորների դիերի, գերիների հետ վարվում են ԻԼԻՊ-ի մեթոդներով. ՀՀ ՄԻՊ
Ադրբեջանը թիրախավորում է փրկարարներին. նրանցից մեկը զոհվել է. Արցախի ՄԻՊ