Город во время чрезвычайной ситуации (25 марта 2020). Ереван

Կորոնավիրուսի ժամանակ կյանք կա և նույնիսկ`ավելի լավ. Հայաստանում սկսել են ավելի լա՞վ ապրել

946
(Թարմացված է 21:58 16.08.2020)
Կորոնավիրուսային ճգնաժամի ընթացքում Հայաստանում կյանքը լավացել է, աշխատանք գտնելը` հեշտացել։ Սա կատակ չէ, այլ պաշտոնական վիճակագրության վրա հիմնված եզրակացություն։ Եթե 32 364 մարդ կորոնավիրուսի համաճարակի ընթացքում աշխատանք է գտել, ապա այդքան մարդկանց կյանքը լավացել է։

ԵՐԵՎԱՆ, 16 օգոստոսի — Sputnik. Պարզվում է` կյանք կա  ոչ միայն կորոնավիրուսից հետո, այլև հենց կորոնավիրուսի ընթացքում։ Ու եթե հավատանք պաշտոնական վիճակագրությանը, կորոնավիրուսի հետ ապրելը մեր երկրում շատ ավելի հեշտ է, քան առանց դրա։

Օրեր առաջ` օգոստոսի 11-ին, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նախագահ Արմեն Սարգսյանի հետ աշխատանքային հանդիպման ժամանակ ասել էր, որ թեև ապրիլին 70 000 աշխատատեղ ենք կորցրել, բայց դրա փոխարեն հունիսի տվյալներով 50 000 աշխատատեղ վերականգնվել է։ Իսկ հուլիսի տվյալներով՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, նույնիսկ մի փոքր ավելի թվով աշխատատեղեր ունենք։

Հուլիսյան այն վիճակագրությունը, որի մասին հայտարարել էր Նիկոլ Փաշինյանը, առայժմ հասանելի չեն ո՛չ վիճակագրության կոմիտեին, ո՛չ աշխատանքի և սոցիալական հարցրի նախարարությանը։

Պաշտոնական վիճակագրությունն առայժմ հրապարակել է միայն հունիսի ցուցանիշները, իսկ հուլիսինը թերևս կհրապարակվի միայն օգոստոսի վերջին։

Թե ինչպես է ստացվում, որ կորոնավիրուսային ճգնաժամի ու աշխատեղերի կրճատման պայմաններում պաշտոնական վիճակագրությունն շխատողների աճ է գրանցում, Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում տնտեսագետ Գոռ Ծառուկյանն այսկերպ մեկնաբանեց։

«Պաշտոնական վիճակագրությունը հնարավոր է հակասի այդ առաջին տպավորությանը, որովհետև շատ մարդիկ գրանցված աշխատող չեն եղել, դուրս են մնացել աշխատանքից, ու իրենց թվում է, թե պաշտոնական վիճակագրության թվերը պետք է անպայման նվազած լինեին»,– ասաց տնտեսագետը։

Գոռ Ծառուկյանի դիտարկմամբ` մինչ համաճարակն ու արտակարգ դրությունը` 2020թ–ի հունվար-մարտ ամիսներին, Հայաստանում գրանցված աշխատատեղերի 8-10 տոկոս աճ էր եղել` հասնելով ավելի քան 618 000–ի։ Բայց արտակարգ դրության ու տնտեսական սահմանափակումների հետևանքով ապրիլին արդեն գրանցված աշխատողների թիվը սկսեց նվազել։ Պաշտոնական վիճակագրության համաձայն` կրճատումը կազմեց 1-2 տոկոս։

«Դա առաջին շոկն էր, որը գործատուներն իրենց վրա զգացին, ու ռիսկերը չեզոքացնելու, ծախսերը կրճատելու համար դիմեցին աշխատատեղերի կրճատմանը»,– ասաց Գոռ Ծառուկյանը` հավելելով, որ մայիս– հունիս ամիսներին, երբ կառավարությունը մեղմեց տնտեսական գործունեության սահմանափակումներն ու սկսեց տնտեսական աջակցության ծրագրեր կիրառել, աշխատողների թիվը դարձյալ սկսեց ավելանալ։

Արդյո՞ք ավելացող աշխատատեղերը նոր բացված են, թե աշխատանքից դուրս մնացածներն են դարձյալ վերականգնվել իրենց նախկին տեղերում, վիճակագրությունը չի մեկնաբանում։ Գոռ Ծառուկյանի համոզմամբ, սակայն, դրանք հիմնականում վերաբացված աշխատատեղերն են։

«Նոր աշխատատեղեր դժվար թե բացվեին, հատկապես սպասարկման ոլորտում ոչ ոք միտված չի լինի նոր աշխատատեղեր ստեղծելու։ Գուցե արտադրության կամ այլ ոլորտներում ստեղծվեն, բայց սպասարկման ոլորտում ռիսկը մեծ է»,– ասաց տնտեսագետը։

Նրա ենթադրությամբ` աշխատատեղերի աճին կարող են նպաստած լինել սեզոնայինները` սպասարկման ու գյուղատնտեսության ոլորտում։

Ամեն դեպքում, տնտեսագետի համոզմամբ, աշխատատեղերի վերաբերյալ եզրակացություններ անելը դեռ վաղ է։ Կորոնավիրուսը վերջնականապես հաղթահարված չէ, վարակի երկրորդ` աշնանային ալիքի կանխատեսումն էլ մնում է ուժի մեջ։

Նշենք, որ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի կայքում հրապարակված ցուցանիշների համաձայն` 2020թ–ի հունվարի համեմատ Հայաստանում գրանցված աշխատատեղերի թիվն ավելացել է 32 364–ով, որից 7 815–ը պետական հիմնարկների աշխատակիցներ են, 24 549–ը` մասնավոր հատվածի։

Ինչ վերաբերում է ՀՀ վարչապետի հայտարարությանը` 2020թ–ի հուլիսին 2019–ի հուլիսի համեմատ գրանցված աճի մասին, ինչպես արդեն նշեցինք, հուլիսի տվյալներ պետական որևէ մարմին առայժմ չի տրամադրում, հետևաբար ստիպված ենք բավարարվել հունիսյան ցուցանիշներով։ Դրանց համաձայն`2020թ–ի հունիսին Հայաստանում հաշվառվել է 632 704 աշխատող, 2019-ի հունիսին` 601 524։ Այսինքն` 31 180–ով ավելի։

Հայաստանում գրնցված աշխատատեղերի համեմատական պատկերը` 2019 և 2020թթ հունվար–հունիս ամիսներին
© Sputnik / Shushanik Sargsyan
Հայաստանում գրնցված աշխատատեղերի համեմատական պատկերը` 2019 և 2020թթ հունվար–հունիս ամիսներին

 

Հետաքրքրական է, որ պաշտոնական վիճակագրության համաձայն` այս տարի աճել է ոչ միայն աշխատանք գտածների, այլև աշխատանք փնտրողների թիվը։

Զբաղվածության պետական գործակալությունից Sputnik Արմենիային տրամադրած տեղեկանքի համաձայն` 2020թ.-ի հուլիսի 1-ի դրությամբ զբաղվածության տարածքային կենտրոններում հաշվառված աշխատանք փնտրողների թիվը կազմել է 87 600 մարդ, որը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ավելի է 5,8 %-ով, 2020թ.–ի  տարեսկզբի համեմատ՝ 3%-ով։

Կառավարությունն աջակցություն կտրամադրի զբոսաշրջային ոլորտի կազմակերպություններին

Զբաղվածության տարածքային կենտրոնների կողմից 2020թ.–ի ընթացքում հաշվառվել է 53 նոր ստեղծված աշխատատեղ: Հունվար-հունիս ամիսների ընթացքում զբաղվածության տարածքային կենտրոնների աջակցությամբ  աշխատանքի է տեղավորվել 4935 մարդ, որից 3 100-ը` մարտ-հունիս ամիսների ընթացքում:

946
թեգերը:
Նիկոլ Փաշինյան, կորոնավիրուս, աշխատատեղ, աշխատանք, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Կորոնավիրուսի հետևանքները մեղմելու ծրագրերով 144 մլրդ դրամ է տրամադրվել
Ռուսաստանում սկսվել է կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի արտադրությունը
«Մեղր ուտողին ի՞նչ կորոնա, ի՞նչ բան». Մարտունիում մեղրաքամի փառատոն է անցկացվել
Բռնություն

Safe You. հայուհին ամբողջ աշխարհի կանանց ընտանեկան բռնությունից պաշտպանելու միջոց է գտել

23
(Թարմացված է 22:54 19.04.2021)
Չնայած մարդու իրավունքների համար ակտիվ պայքարին՝ շատ երկրներում գենդերային բռնության խնդիրը շարունակում է չլուծված մնալ։ Երիտասարդ երևանցին արդյունավետ միջոց է գտել՝ պաշտպանելու նրանց, ովքեր ենթարկվում են բռնության։ Օգնության են հասել ժամանակակից տեխնոլոգիաները։

Լիլիթ Հարությունյան, Sputnik Արմենիա

Երևանի բնակիչ Մարիամ Թորոսյանն օգտագործում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաները՝ բռնության զոհ դարձած գեղեցիկ սեռի ներկայացուցիչներին օգնություն ցուցաբերելու համար։ Նրա ղեկավարությամբ ծրագրավորողների խումբը ստեղծել է Safe You բազմաֆունկցիոնալ հավելվածը, որն օգնում է Հայաստանում և Վրաստանում ապրող շատ կանանց, և սա դեռ ամենը չէ։

Мариам Торосян, основатель и генеральный директор социального предприятия Институт инновационных технологий, запустившего приложение Safe You
© Sputnik / Aram Nersesyan
Մարիամ Թորոսյանը

«Հավելվածի նպատակն այն է, որ բռնության ենթարկված մարդը կարողանա օգնություն կանչել հաշված վայրկյանների ընթացքում», - բացատրում է Մարիամ Թորոսյանը՝ «Ինովացիոն տեխնոլոգիաների ինստիտուտ» սոցիալական ձեռնարկության գլխավոր տնօրենը, որը 2020 թ-ին գործարկել է Safe You հավելվածը։

Հավելվածում կարելի է պահպանել մինչև յոթ հեռախոսահամար, որոնցից մեկը՝ ոստիկանության ծառայությանը։ Բավական է սեղմել HELP կոճակը և պահել երեք վայրկյան, ու նշված համարները, այդ թվում՝ ոստիկանությունը, հաղորդագրություն կստանան այն մասին, որ օգտատերը վտանգի մեջ է։ Հաղորդագրությունում նշվում է նաև օգտատիրոջ գտնվելու վայրը։

Բացի դրանից, կոճակը սեղմելուց հետո ավտոմատ կերպով միանում է ձայնագրիչը, որը ձայնագրում է հնարավոր ծեծկռտուքի և հնչող սպառնալիքների ձայները։ Հետագայում անհրաժեշտության դեպքում ձայնագրությունը կարելի է օգտագործել որպես ապացույց։

Ողբերգության կանխումը

Մարիամը պատմում է, որ վերջերս հավելվածը, որը գործում է ոչ միայն Հայաստանում, այլ նաև հարևան Վրաստանում, շատ է օգնել Թբիլիսիի բնակչուհուն։

26-ամյա կինը, որը փոքր երեխա ունի, դիմել էր երկրի կանանց իրավունքների պաշտպանության առաջատար կազմակերպություններին մեկին։ Նա հայտնել է, որ իրեն և երեխային լուրջ վտանգ է սպառնում, խնդիրը նախկին ամուսինն է։ Քանի որ կինը հրաժարվել է գնալ ոստիկանություն, փաստաբանը խորհուրդ է տվել ներբեռնել Safe You հավելվածը։

Դրանից մի քանի օր անց նախկին ամուսինը կրկին հայտնվել է․ նա մանկապարտեզի մոտ պահանջել է, որ երեխան իր հետ գնա։ Երբ փոքրիկը հրաժարվել է, տղամարդը հարվածել է նրան։ Մայրն իսկույն օգնության է շտապել, և վիճաբանություն է սկսվել։ Կնոջը հաջողվել է այդ իրավիճակում սեղմել HELP կոճակը։ Կարճ ժամանակ անց ժամանել է ոստիկանությունը և կանխել ողբերգությունը։ Ագրեսորը նույնիսկ չի հասկացել, թե իրավապահ մարմինների աշխատակիցներն ինչպես են իմացել իր գործողությունների մասին։

«Կինը պատմեց մեզ, որ ֆիզիկապես չի կարողացել զանգել ոստիկանություն և առավել ևս հայտնել իր գտնվելու վայրը, քանի որ նախկին ամուսինն ուղղակի կխլեր հեռախոսը։ Իսկ ձայնագրությունն ապացույց է դարձել, որ ագրեսորն իսկապես մահացու վտանգ է ներկայացնում նրանց համար», - ասում է Մարիամը։

Տեղեկատվության կարևոր աղբյուր

Սակայն HELP կոճակը հավելվածի միակ գործառույթը չէ։ Ինտերֆեյսում կա Network բաժինը, որտեղ կարելի է գտնել երկրում գործող կանանց իրավունքների պաշտպանության և հասարակական կազմակերպությունների հասցեները և հեռախոսահամարները։

Խաչատուրյան քույրերը տուժող են ճանաչվել հոր կողմից բռնության ու ծեծի գործով

Կա ևս մի կարևոր ֆունկցիա՝ հարց հոգեբանին։ Այսինքն` հավելվածը մի հարթակ է, որտեղ օգտատերերը կարող են շփվել ինչպես միմյանց հետ, այնպես էլ մասնագետի (օրինակ` Վրաստանում նախագծում ներառված է 19 հոգեբան)։ Ընդ որում, քննարկումներին կարելի է մասնակցել ինչպես իրական անունով, այնպես էլ ծածկանունով։ Մեր զրուցակիցը նշեց, որ իրենք անձնական տվյալների պաշտպանությանը հատուկ ուշադրություն են դարձնում։

«Այժմ մենք բանակցություններ ենք վարում ինտերնետ մատակարարողների հետ զրոյական վարկանիշ տրամադրելու համար։ Այդպիսով հավելվածը կարելի է օգտագործել նույնիսկ առանց ինտերնետի և զրոյական հաշվեկշռի դեպքում, իսկ մինչ այդ ինտերնետի առկայությունն անհրաժեշտ է՝ ազդանշաններ ուղարկելու համար», - պատմում է Մարիամը։

Safe You-ի մասին տեղեկատվության տարածումը

Safe You-ն Հայաստանում գործում է արդեն մեկ տարի, իսկ Վրաստանում՝ ութ ամիս։ Այդ ընթացքում հավելվածը ներբեռնել է մոտ հինգ հազար կին։ Նրանցից 4,5 հազարը հարևան երկրի կանայք են։ Այնտեղ լրջորեն զբաղվում են հավելվածը տարածելով, երկրի առաջատար հեռուստաալիքներից մեկը նույնիսկ հաղորդում է պատրաստել այդ մասին։

Հայաստանում Թորոսյանի թիմն աշխատել է նախագծի տեխնիկական կատարելագործման վրա։ Հավելվածի վրա աշխատանքը սկսվել է 2018-ին։ Նախատեսվում էր նորույթը տարածել անցած տարի, սակայն դրան սկզբում խանգարել է համավարակը, այնուհետև՝ արցախյան պատերազմը։

«Տարեվերջին հայ օգտատերերի թիվն ավելի շատ կլինի։ Մենք արդեն սկսել ենք համագործակցել հասարակական կազմակերպությունների հետ։ Ծրագիրն առաջին հերթին պետք է նրանց շահառուներին։ Այս տարի հիմնական ուղղությունները կլիներ չորս մարզերը՝ Շիրակը, Լոռին, Տավուշը և Գեղարքունիքը»,- նշեց Թորոսյանը։

«Ինովացիոն տեխնոլոգիաների ինստիտուտը» բանակցություններ է վարում մի շարք արտասահմանյան երկրների հետ, որոնք շահագրգռված են հավելվածը ձեռք բերելու մեջ։

Ստվերային համավարակ

Վերջում Մարիամ Թորոսյանը վիճակագրական տվյալներ ներկայացրեց, որոնց համաձայն` ամբողջ աշխարհում ամուսնու կամ զուգընկերոջ կողմից բռնության հետևանքով օրական մահանում է 141 կին։ Գենդերային սպանությունները կազմում են կանանց սպանությունների ընդհանուր թվի մոտ 80%-ը։

Անջելինա Ջոլին փորձում է Բրեդ Փիթին մեղադրել ընտանեկան բռնության մեջ

Համարվում է, որ աշխարհում ֆիզիկական, հոգեբանական կամ տնտեսական բռնության է ենթարկվում թույլ սեռի յուրաքանչյուր երրորդ ներկայացուցիչ։

Ավելին, մի շարք հետազոտությունների տվյալներով՝ ամբողջ աշխարհում համավարակի և լոքդաունի պատճառով ընտանեկան բռնության դեպքերը կտրուկ աճել են 30%-ից մինչև 60%: Ուստի լոքդաունի ընթացքում կանանց նկատմամբ բռնությունը հաճախ անվանում են «ստվերային համավարակ»։

Հ.Գ. Safe You հավելվածը Android-ից օգտվողները կարող են ներբեռնել այս հղումով, իսկ iOS–ից` այս հղումով։

23
թեգերը:
աշխարհ, Հայաստան, Կին, ընտանեկան բռնություն, սեռական բռնություն, Բռնություն
Ըստ թեմայի
Արցախցիների նկատմամբ բռնության կոչեր հնչեցրած անձը ձերբակալված է. Գոռ Աբրահամյան
Արցախցիների հանդեպ բռնության կոչեր արած անձն ազատ է արձակվել, բայց հարցը փակված չէ
Իրավիճակը պետք է հանդարտվի առանց բռնության. ԵԱՀԿ նախագահը` հայաստանյան դեպքերի մասին
Արխիվային լուսանկար

Բերման են ենթարկվել «Կացինը», «Պնդուկը, «Քյարթուն», «Թզբեխը», «Դուշեշն» ու «Իքիբիրը»

211
(Թարմացված է 22:22 19.04.2021)
Ոստիկանությունն այսօր մայրաքաղաքում իրականացրել է հատուկ գործողություն ու բերման ենթարկել 50-ից ավելի անձանց։

ԵՐԵՎԱՆ, 19 ապրիլի – Sputnik․ Այսօր ոստիկանությունը բերման է ենթարկել 50-ից ավելի անձի։ Shamshyan.com-ի տեղեկություններով՝ բոլորն էլ քրեական ենթամշակույթի ներկայացուցիչներ են ու, այսպես ասած, քրեական հեղինակություններ։ Կայքի տեղեկություններով՝ այսօր Երևանում իրականացվել է «Քրեական պատմություններով ապագա չես ունենա» հատուկ գործողությունը։

Կազմակերպված գործողության շրջանակներում 5 տասնյակից ավելի անձինք բերման են ենթարկվել մայրաքաղաքի տարբեր վարչական շրջաններից։

Նրանցից շատերը քրեական աշխարհում հայտնի են իրենց մականուններով։ Կայքի տեղեկություններով՝ բերման ենթարկվածների թվում են «Կացինը», «Կաղինը», «Պնդուկը», «Քյարթուն», «Թզբեխը», «Դուշեշը» ու «Իքիբիրը»։

211
թեգերը:
քրեական հեղինակություն, ոստիկան
Ըստ թեմայի
Կոտայքի ոստիկանները շուրջ 2 կգ թմրանյութ են հայտնաբերել
ԱՄՆ-ում ոստիկանը սպանել է ձեռքերը վեր պարզած 13-ամյա տղային. տեսանյութ
Արցախի նախագահը հետմահու պարգևատրել է ՀՀ ոստիկանության 70 ծառայողի․ տեսանյութ