Սևան

Սևանի կանաչ ջրիմուռներով սնված ձուկն ու անասունը կարող են վտանգավոր լինել ուտողի համար

430
Լճի «ծաղկման» սեզոնի ավարտին կապտականաչ ջրիմուռները չեն վերանում։ Դրանց սպորներն իջնում են ջրի հատակը և այնտեղ մեկ տարի սպասելուց հետո հաջորդ ամռանը` եղանակի տաքացմանը զուգահեռ, դարձյալ բարձրանում են ջրի երես։

ԵՐԵՎԱՆ, 27 հուլիսի –Sputnik. Սևանի ծաղկման գործընթացը շարունակվում է ու եղանակի տաքացմանը զուգահեռ ակտիվանում, իսկ իշխանությունների ձեռնարկած քայլերը բավարար չեն վտանգավոր հետևանքները կանխելու կամ մեղմելու համար։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց «Կանաչ ապագա» բնապահպանական շարժման ղեկավար, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու Վահագն Վարագյանը` հիշեցնելով, որ 2019-21թթ–ին նախատեսված 750 հա ջրածածկ տարածքի մաքրման փոխարեն պաշտոնական տվյալներով մաքրվել է միայն 150 հա–ը։

«Այս պրոցեսը կարող է անդառնալի լինել Սևանի համար, հետևաբար ոչ միայն պետք էր արագացնել տեմպերը, այլև նույնիսկ գերազանցել նախատեսված 750 հա-ը»,– ասաց նա։

Հաջորդ կարևոր քայլն, ըստ Վարագյանի, պետք է լիներ լճում ձկնորսության արգելքը, մինչդեռ ապօրինի որսն այսօր էլ շարունակվում է, կառավարությունն էլ մտադիր է օրինականացնել այն`այս տարվա համար արտոնելով 200 տոննա սիգի արդյունագործական  որսը։

«Եվ դա այն պարագայում, որ վաղուց հաստատված է, որ ցիանոբակտերիաներով հարուստ ջրերում այդ օրգանական նյութի սպառողը ձկներն են։ Իսկ արդեն ձուկը սննդի մեջ կարող է մարդու առողջության համար վնասակար լինել` ազդել նյարդային համակարգի, լյարդի գործունեության վրա»,– ասաց Վարագյանը։

Հիշեցնենք, որ հուլիսի 24 –ին  Սևանի ափին կազմակերպված մամուլի ասուլիսում Գեղարքունիքի մարզպետ Գնել Սանոսյան առաջարկել էր այս տարի Սևանից որսվող սիգը` որպես էկոլոգիապես  մաքուր ու օգտակար սնունդ, մատակարարել բանակին։

Վահագն Վարագյանը, սակայն, Սևանի կանաչ ջրիմուռներով սնված ձուկը հանրային առողջության տակ դրված դանդաղ ռումբ է համարում, որի տխուր հետևանքները կարող են ի հայտ գալ տարիներ հետո։

Վարագյանի խոսքով` ցիանոբակտերիաների այն տեսակը, որը հայտնաբերվել է Սևանում, իր արտադրած թույնով մասնագիտական շրջանակներում ընդունված է համեմատել կոբրայի թույնի հետ։ Եվ դրանով հագեցած ջուրը վտանգավոր է նաև կենդանիների համար։

«Հայաստանում անցած տարի գրանցված խոշոր եղջրավորների զանգվածային անկումները հստակ դրա հետևանքով են եղել։ Նշվում է, որ այդ ջրից խմելուց հետո անասունների մոտ մի քանի ժամից մինչև մի քանի օրվա ընթացքում անկումներ են գրանցվում։ Անասուններն ընկնում են ու այլևս չեն կարողանում ոտքի կանգնել, քանի որ այդ թույնն անմիջապես ազդում է նրանց նյարդային, մկանային համակարգի վրա»,– ասաց Վարագյանը։

Սևանի կանաչ ջրիմուռները թունավոր չե՞ն. նախարարությունը հետազոտություն է արել

Նրա խոսքով` այդ անասունի միսը, ինչպես նաև` Սևանի ջրով ոռոգված գյուղմթերքը, ևս կարող են վտանգավոր լինել մարդու համար։

«Հրազդան գետի ջրով ոռոգված մշակաբույսերի մեջ անգամ կարող է թույնի որոշակի քանակություն լինել, և մարդու առողջությանն անդառնալի վնաս պատճառել»,– ասաց Վարագյանը։

Բացի այդ ցիանոբակտերիաների համար այժմ բազմացման ակտիվ փուլ է, ու դրանք հատկապես թունավոր են։

«Ջրում լողալը, պատահաբար խմելը կարող է և՛ խրոնիկ հիվանդությունների պատճառ դառնալ, և՛ այդ պահին տեսանելի մաշկի բորբոքումների, մաշկային տարբեր հիվանդությունների, կարող է նաև գլխացավ, գլխապտույտ, կոկորդի ցավ, ստամոքսաղիքային տարբեր խանգարումներ առաջացնել։ Նախարարությունը պարտավոր է բնակչությանը հստակ զգուշացնել, թե կոնկրետ որ հատվածներում կարելի է լողալ»,– ասաց Վարագյանը։

Բոլոր այս բացասական հետևանքներից խուսափելու համար մասնագետը կառավարությանը կոչ է անում լուրջ ուսումնասիրություններ իրականացնել ու կանխարգելիչ քայլեր ձեռնարկել։ Իսկ մինչ այդ գոնե հրապարակել առողջապահության նախարարության արդեն կատարած հետազոտության արդյունքները և հստակ ներկայացնել, թե Սևանի որ հատվածներից  է նմուշառվել հետազոտված ջուրը, և ինչ է հայտնաբերվել դրա մեջ։ Հակառակ դեպքում, ըստ Վարագյանի, նախարարության հայտարարությունը, թե Սևանում լողալն ու ջուրը պատահաբար խմելը կարող է վտանգավոր լինել, առանց գիտական հենքի, արժանահավատ չէ։

Նախարարությունում Վարագյանի հետ համաձայն չեն։ Նախարարի մամուլի խոսնակ Ալինա Նիկողոսյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նշեց, որ նախարարության հայտարարությունը հանրությանը զգուշացնելու համար է արվել, իսկ ՀԿ–ները կարող են դիմել գերատեսչությանն ու ստանալ հետազոտության մասնագիտական գնահատականը։

Այս տարի ավելի շատ ջրառ է իրականացվել Սևանից. Ջրային կոմիտեի նախագահ

«Նմուշառումն արվել է այն ափերից, որտեղ կանաչ ջրիմուռներ են նկատվել։ Եվ այստեղ էականն այն է, որ դրանք այս պահին վտանգ չեն ներկայացնում։ Ընդ որում, չի բացառվում, որ այսօր դրանք այս ափին են նկատվել, բայց վաղը հայտնվեն մեկ այլ ափին, քանի որ անընդհատ շարժման մեջ են»,– ասաց Նիկողոսյանը։

Նշենք նաև, որ Վահագն Վարագյանի կանխատեսմամբ, այս տարի Սևանի փրկության կոնկրետ քայլեր չձեռնարկելու դեպքում, հաջորդ տարի Սևանում ավելի վատ վիճակ կարող է լինել։ Բանն այն է, որ ծաղկման սեզոնի ավարտին կապտականաչ ջրիմուռները չեն վերանում։ Դրանց սպորներն իջնում են ջրի հատակը և այնտեղ մեկ տարի սպասելուց հետո հաջորդ ամռանը` եղանակի տաքացմանը զուգահեռ, դարձյալ բարձրանում են ջրի երես։

430
թեգերը:
ՀՀ Առողջապահության նախարարություն, ջրիմուռ, Միս, կով, ձուկ, Սևանա լիճ
Ըստ թեմայի
Ինչ անել, որ մանրաձուկը չհայտնվի որսագողերի ցանցում, վերականգնվի Սևանի իշխանի պոպուլյացիան
Ով իրավունք կունենա Սևանում ձուկ որսալու. արգելքը հանվում է, սահմանվում են նոր կանոններ
Ոստիկանությունը զբաղվում է Սևանի ափին տեղի ունեցած «անդիմակ» համերգ–խնջույքով. տեսանյութ
Զինվորականի հագուստ

Բեմադրված հարցազրույցները միշտ էլ եղել են․ փորձագետը` գերիների փոխանակման մասին

13
(Թարմացված է 21:20 24.10.2020)
Երբ գերիներին ստիպում են նախապես պատրաստած տեքստ ասել, դա Ժնևյան կոնվենցիաների խախտում է։

ԵՐԵՎԱՆ, 24 հոկտեմբերի — Sputnik. Արցախյան առաջին պատերազմի տարիներին՝ 90-ականներին, գերիների փոխանակումն իրականացվել է նույնիսկ մարտական գործողությունների ընթացքում, այժմ դժվար է նման բան պատկերացնել։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց Գերիների, պատանդների և անհետ կորածների հարցերով զբաղվող հանձնաժողովին կից աշխատանքային խմբի ղեկավար Արմեն Կապրիելյանը։

Ավելի վաղ ադրբեջանական ԶԼՄ-ներում ու սոցցանցերում հայ գերիների մասնակցությամբ տեսանյութեր էին հրապարակվել։ Կադրերում ութ հայ զինծառայողներ էին երևում, որոնք հերթով ասում էին` Ղարաբաղը Ադրբեջանն է։ Բացի այդ, տեսանյութեր էին հրապարակվել Վալերա Հայրապետյանի ու Էդիկ Տոնոյանի մասնակցությամբ, որոնք պատմում էին՝ ինչպես են գերի ընկել։

Կապրիելյանի խոսքով՝ նման տեսագրությունները, որոնցում ռազմագերիների ակնհայտ իրավունքների խախտում կա, մարդասիրական իրավունքի, Ժնևյան կոնվենցիաների կոպիտ ոտնահարում են։ ԶԼՄ-ներում չպետք է գերիների վիճակի մասին տվյալներ հրապարակվեն, հատկապես հարցազրույցներ ու տեսանյութեր։

«Ցավոք, նման միջադեպեր միշտ էլ եղել են։ Ամեն անգամ, երբ Ադրբեջանի մոտ ռազմագերի կամ քաղաքացիական անձ է հայտնվել, նման բեմադրություններ են արվել, նախապես պատրաստված տեքստեր են ձայնագրվել։ Այս ամենը Ժնևյան կոնվենցիաների տեսակետից անթույլատրելի է» - շեշտեց Կապրիելյանը։

Ընդ որում՝ բոլոր միջազգային կառույցները, որոնք կապ ունեն դրա հետ, սահմանափակվել են դեկլարատիվ հայտարարություններով։ Կոչեր են հնչեցրել, բայց Ադրբեջանը որևէ իրական պատասխանատվություն չի կրել նման խախտումների համար։

Նրա խոսքով՝ Ադրբեջանի իշխանության որոշ գործողություններ կարող են հայտնվել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավասության տակ, գերիները կարող են յուրաքանչյուր դեպքով հայց ներկայացնել։ Այդ դեպքում դատարանի որոշումները պետության համար պարտադիր կլինեն։

Ադրբեջանն ունի բազմաթիվ զոհեր ու չի ցանկանում, որ այդ զոհերը հասնեն իրենց ընտանիքներին

Ինչ վերաբերում է գերիների փոխանակմանը կամ նրանց վերադարձնելուն, ապա 2000-ականների կեսերին կողմերի միջև դեռ ուղիղ կապ կար, իսկ դրանից հետո գործընթացն իրականացվում է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի միջոցով (փոխանակում է եղել նաև ԵԱՀԿ նախագահի գործող ներկայացուցչի անձնական միջնորդությամբ)։

Ի դեպ, Կարմիր խաչը չի ընդունում «փոխանակում» եզրույթը։ Ռազմագերին կամ քաղաքացիական անձը, հումանիտար իրավունքի համաձայն, պետք է առանց պայմանների վերադարձվի։

«Ժամանակին ռազմագերիների փաստացի փոխանակման տարբեր նախադեպեր են եղել։ Եղել է դեպք, երբ ողջ մարդու փոխարեն Ադրբեջանը մեզ փոխանցել է գերիի դին», - ասաց Կապրիելյանը։

90-ականներին հրամանատարները երբեմն փոխանակում են իրականացնել` գործը բարձրագույն հրամանատարությանը չհասցնելով։ Նրանք իրար հետ են պայմանավորվել։ Եղել են դեպքեր, երբ հայ գերիներին հաջողվել է վերադարձնել պարենի կամ վառելիքի դիմաց։

Բայց այդ ամենը 90-ականներին սկզբին էր։ Հիմա ամեն ինչ անցնում է «կենտրոնով» ու ԿԽՄԿ-ով։ Սկզբում պետք է հասնել մարտական գործողությունների դադարին։

Ավելի վաղ Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակից Sputnik Արմենիային հայտնել էին, որ Արցախի օմբուդսմենը հայ զինծառայողների մասնակցությամբ տեսանյութն ու նրանց մասին անհրաժեշտ տեղեկությունն ուղարկել է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտե։

Կոմիտեի հայաստանյան գրասենյակի հանրային կապերի պատասխանատու Զառա Ամատունին էլ մեր հարցին ի պատասխան հայտնել էր, որ տարբեր ճանապարհներով մեզ հասած տեղեկությունը պետք է նաև հաստատվի հակառակ կողմից, որից հետո միայն ԿԽՄԿ-ն կարող է դիմել այդ անձանց այցելելու համար։

«Վախի ազդեցության տակ է եղել». աղմկահարույց տեսանյութի Ազնիվն իրոք գերեվարվել է. ԱԱԾ

13
թեգերը:
Արցախ, ռազմագերի, գերի, Ադրբեջան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Պատերազմն Ադրբեջանի իշխանության գիտակցված ընտրությունն է. ԱՀ ԱԳՆ–ի կոչն աշխարհին
Թշնամու հերթական խոցված անօդաչուն. ՊԲ–ն լուսանկար է հրապարակել
Զոհրաբ Մնացականյանն ու Մինսկի խմբի համանախագահները հանդիպել են
Ինչպես կարող է Ալիևն այդքան ցինիկ լինել. Սարգսյանը` ադրբեջանական շոուի մասին
Օգտատերը կեղծ տեղեկություն է կարդում

Ադրբեջանցիները հայ գերիների սոցցանցային էջերից նյութեր են տարածում. ՄԻՊ–ը ապացույցներ ունի

299
(Թարմացված է 21:03 24.10.2020)
Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանի ձեռք բերած ապացույցները վկայում են, որ սոցիալական ցանցերի այդ էջերը կամ օգտահաշվիներն ակտիվացվում են ադրբեջանական IP (Internet Protocol) տիրույթից:

ԵՐԵՎԱՆ, 24 հոկտեմբերի - Sputnik. Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանը ձեռք է բերել և հրապարակել օբյեկտիվ բնույթի ապացույցներ այն մասին, որ ադրբեջանցիներն ապօրինաբար տիրանում են սոցիալական ցանցերի հայկական օգտահաշիվների գաղտնաբառերին ու սկսում են կառավարել այդ էջերը: ՀՀ ՄԻՊ Արման Թաթոյանը գրառում է արել Facebook-ի իր էջում։

«Այս պահին հրապարակում եմ ընդամենը մի քանի ապացույց: Այս պահի մեր ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ խոսքը գերեվարված կամ այլ կերպ Ադրբեջանում հայտնված մեր հայրենակիցների մասին է:Այս և մյուս բոլոր նյութերը փաստագրված են Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանը կողմից՝ միջազգային մարմիններին ըստ իրավասության ուղարկելու նպատակով»,–գրել է Թաթոյանը:

Նրա խոսքով`ապացույցները վկայում են, որ սոցիալական ցանցերի այդ էջերը կամ օգտահաշվիներն ակտիվացվում են ադրբեջանական IP (Internet Protocol) տիրույթից:

Նշենք, որ հայկական օգտատերերի նշված էջերից տարածվում է ատելություն: Տարածվում են նաև Հայաստանում և Արցախում հասարակական ու քաղաքական ներքին թշնամանք հրահրող, հասարակությունում լարվածություն, խուճապ ու տագնապ առաջացնող նյութեր:

Ադրբեջանն ունի բազմաթիվ զոհեր ու չի ցանկանում, որ այդ զոհերը հասնեն իրենց ընտանիքներին

Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանի ուսումնասիրությունը վեր է հանել դեպքեր, երբ այդ նյութերն արժանանում են հայկական օգտահաշիվների արձագանքի՝ ակնհայտորեն չիմանալով, որ էջը կառավարվում է Ադրբեջանից:

Թաթոյանը հորդորում է բացառիկ զգուշություն ցուցաբերել սոցիալական ցանցերով տարածվող նյութերից օգտվելիս կամ դրանք տարածելիս:

Ադրբեջանցի ռազմագերու վիրահատությունը բարեհաջող է անցել. Շուշան Ստեփանյան

299
թեգերը:
Արման Թաթոյան, գերի, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Ռազմագերիներին ստիպողաբար խոսեցնելը թշնամու անզորության հստակ ցուցիչն է. Հովհաննիսյան
Արտակ Բեգլարյանը մի քանի խնդրանքով դիմել է հայրենակիցներին
Ադրբեջանցի ռազմագերին պատմում է` ինչպես են իրեն վիրավոր թողել ռազմի դաշտում ու փախել