Գյումրի

«Բոշի մայլա», «Սլաբոտկա», «Թուրքի մայլա»…Գյումրու կոլորիտային թաղամասերի պատմությունը

3108
(Թարմացված է 13:18 24.07.2020)
Sputnik Արմենիան «Մշակութային հայրաքաղաք» նախագծի շրջանակում ներկայացնում է Գյումրու թաղամասերի, կամ ինչպես գյումրեցիներն են ասում «մայլեքի» պատմությունը:

Արմենուհի Մխոյան, Sputnik Արմենիա

«Բոշի մայլա», «Սլաբոտկա», «Թուրքի մայլա»… Գյումրիում թաղամասերի կամ ինչպես գյումրեցիներն են ասում «մայլեքի» օրիգինալ անվանումներն արդեն իսկ ներկայացնում են այդ թաղամասերում բնակվողների ազգային պատկանելությունը, զբաղմունքը, հեղինակությունը, իսկ որոշ դեպքերում նաև նրանց բնավորությունը։

Գյումրու հայտնի թաղամասերն առաջացել են հիմնականում 19-րդ դարի առաջին կեսին։ Դեռևս 1800- ականներին Գյումրիում բնակվող յուրաքանչյուր ազգություն՝ թուրք, ռուս, հույն, իր թաղամասն ուներ: Թաղամասերից շատերը պահպանվել են մինչև մեր օրերը, չնայած վաղուց արդեն այդ ազգություններից շատերը Գյումրիում չեն ապրում:

«Գյումրիում հայտնի «Թուրքի մայլան» փոքր թաղամաս էր, որտեղ հիմնականում բնակվում էին մահմեդականները: Այն ամենահին թաղամասերից մեկն է: Մահմեդականները վերացել են թաղամասից, բայց անվանումը մնացել է»,- պատմում է Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Արմեն Հայրապետյանը:

Հետաքրքիր պատմություն ունի նաև Գյումրիի ամենագեղեցիկ ու պատմական հարուստ ճարտարապետական ժառանգություն ունեցող «Սլաբոդկա» թաղամասը: Պարզվում է` դեռևս 1804-1805 թվականներին, երբ առաջին ռուս-պարսկական պատերազմը սկսվեց ու ռուսական զորքը մտավ Գյումրի, ռուսները մի փոքր տարածքում ստեղծեցին իրենց թաղամասը, որը կոչեցին «Սլաբադա»: Ի  դեպ, համանուն թաղամասեր կան ՌԴ-ի շատ բնակավայրերում:

Праздничные мероприятия в День Независимости Армении (21 сентября 2019). Гюмри
© Sputnik / Lilit Harutyunyan
Գյումրու թաղամասերից մեկը

«Նման թաղամաս մինչև հիմա կա նաև Մոսկվայում: Գյումրիում, որտեղ բնակվում էր հիմնականում ռուսական զինվորականությունը, թաղամասի անունը վերափոխվեց  «Սլաբոդկայի»»,–ասում է Հայրապետյանը:

Հաջորդ թաղամասը հայ կաթոլիկներին էր, ժողովրդի մոտ հայտնի «Ֆռանկների մայլան»: Նրանք 1829-1830 թթ. գաղթեցին Կարինից ու հաստատվեցին Գյումրիում՝ ստեղծելով իրենց թաղամասը:

Հաջորդ թաղամասը «Ուռմնոցն» էր՝ հունական թաղամասը՝ իրականում հունադավան հայերի թաղամասը: Նրանք ևս Գյումրի են եկել 1829-1830 թթ-ին:

Գյումրիում ամենահայտնի թաղամասերից մեկն էլ պատկանել է գնչուներին՝ ներկայիս Սայաթ Նովա փողոցի մոտակայքում, և կոչվել «Բոշի մայլա»:

Սրանք ազգային, դավանական ու կրոնական հիմքով ստեղծված թաղամասերն էին: Որոշ թաղամասերի, օրինակ` «Ձորի մայլայի» անունը ստեղծվել է տարածքի հետ կապված:

Արդեն խորհրդային տարիներին, երբ քաղաքը սկսեց զարգանալ, թաղամասերը նույն սկզբունքով անուններ ստացան, բայց արդեն ըստ մասնագիտությունների ու զբաղմունքի`  Տեքստիլագործների թաղամաս, Մսի կոմբինատ, Երկաթգծի թաղամաս, զինվորական թաղամասը՝  «Պոլիգոններ» և այլն:

«Մայլեն»՝ թաղամասը, գյումրեցիների համար այնքան կարևոր ու խորհրդանշական է, որ հաճախ կարելի է դրանց մասին լսել Գյումրին նվիրված երգերում: Դրանցից ամենահայտնին` այցեքարտ դարձած «Բամբիռ» ռոք  խմբի «Հե՜յ Ջան Լեննագան» երգն է իր հայտնի` «Հոպ ջան, ջան է ջան, որ մայլից ես, քեզի ղուրբան» տողերով:

3108
թեգերը:
պատմություն, Հայաստան, թաղամաս, Գյումրի
Ըստ թեմայի
«Փողոցներով որ ման գաս, 1 փոս չես գտնի». Գյումրին է՛լ ավելի գեղեցիկ է լինելու
«Նման բան մեկ էլ 170 տարի առաջ էր եղել». Գյումրիում հաշվարկվում են աղետի պատճառած վնասները
Որ զինվորները չտանջվեն. Գյումրիում անվադողերի հավաքմանը նաև դպրոցականներն են մասնակցում
Սպիտակ. արխիվային լուսանկար

Տուժածներ չկան. ինչ է եղել Սպիտակի հիվանդանոցում

202
(Թարմացված է 16:49 30.10.2020)
Համայնքապետարանից տեղեկացրեցին, որ անսարքությունն արդեն վերացված է, հիվանդներն անգամ չեն էլ իմացել խնդրի մասին։

ԵՐԵՎԱՆ, 30 հոկտեմբերի - Sputnik. Սպիտակի հիվանդանոցում պայթյուն չի եղել։  Տեղեկությունը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում հայտնեց Սպիտակի համայնքապետարանի պատասխանատուն։

Հիշեցնենք՝ քիչ առաջ ԱՆ մամուլի խոսնակ Ալինա Նիկողոսյանը հայտնել էր, որ Սպիտակ բժշկական կենտրոնում թթվածնի մատակարարման համակարգն է պայթել:

«Հիվանդանոցում պայթյուն չի եղել, անսարքություն է եղել թթվածնի բալոնի ռեդուկտորի հետ կապված»,- նշեց համայնքապետարանի ներկայացուցիչը։

Իրենց ունեցած տեղեկություններով՝ ներսում գտնվող հիվանդներն անգամ չեն էլ զգացել կատարվածը։

«Տուժածներ, վախեցողներ չեն եղել»,- հավելեց կինը։ Նրա խոսքով՝ անսարքությունն արդեն վերացված է։

Ավելի ուշ ՀՀ ԱԻՆ–ը հաստատեց, որ Սպիտակի հիվանդանոցում վնասվել է թթվածնային բալոնի մատակարարման համակարգը։ Այլ գույքային վնասներ և տուժածներ չկան։

202
թեգերը:
ՀՀ Առողջապահության նախարարություն, պայթյուն, հիվանդանոց, Սպիտակ
ՀՀ ԱԻՆ

Խնդրում ենք չանհանգստանալ. Շենգավիթում փորձարկվում է ձայնային տագնապի համակարգը

92
(Թարմացված է 15:49 30.10.2020)
ՀՀ–ում հայտարարված ռազմական դրության ռեժիմի շրջանակներում ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը հայտարարել էր, որ հնարավոր օդային տագնապի դեպքում Երևանում ու ՀՀ այլ բնակավայրերում կարող են գործել օդային տագնապի ձայնային ազդանշաններ։

ԵՐԵՎԱՆ, 30 հոկտեմբերի - Sputnik. ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը հայտնում է, որ այսօր ցերեկը Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում իրականացվելու են նոր տեղադրված ձայնային տագնապի ազդանշանային էլեկտրաշչակների փորձարկումներ։

«Խնդրում ենք չանհանգստանալ։ Նախապես հայցում ենք ձեր ներողամտությունը»,– գրում է ԱԻՆ–ը։

Հիշեցնենք` ՀՀ–ում հայտարարված ռազմական դրության ռեժիմի շրջանակներում ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը հայտարարել էր, որ հնարավոր օդային տագնապի դեպքում Երևանում ու ՀՀ այլ բնակավայրերում կարող են գործել օդային տագնապի ձայնային ազդանշաններ։

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը Թուրքիայի աջակցությամբ լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Սեպտեմբերի 29–ից սկսած ադրբեջանական զինուժը մերթընդմերթ կրակ է բացում նաև Հայաստանի ուղղությամբ։ Գրանցվել են նաև թշնամական անօդաչու թռչող սարքերի թռիչքներ ու հարվածներ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում, մասնավորապես՝ Կապանի շրջանում։ Այդ դեպքերում օդային տագնապի ազդանշան է միացել։

ԱԹՍ-ի արկն ընկել է գնդերեց Դավիթ սարկավագի ավտոմեքենայի վրա․ լուսանկար

92
թեգերը:
օդային տագնապ, ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարություն (ԱԻՆ)
Ըստ թեմայի
Ստեփանակերտում օդային տագնապ է
18 օրում խոցվել է հակառակորդի 180 օդային հարձակման միջոց. Մովսեսյան
Կապան քաղաքում օդային տագնապ է հայտարարվել

Ամուսինը Տող գյուղի հրամանատարն էր, հիմա էլ 3 որդիներն են առաջնագծում. տեսանյութ

0
(Թարմացված է 17:40 30.10.2020)
Դիվերսիոն հարձակման ժամանակ որդին վիրավորվել է, բայց արդեն ապաքինվում է, կվերադառնա շարքեր՝ հայրենի տունը պաշտպանելու։

Սեպտեմբերի 27-ի առավոտյան տիկին Անժելան ռազմաճակատ ճանապարհեց իր 3 որդիներին ու ստիպված թոռների, ընտանիքի հետ տեղափոխվեց մայր Հայաստան։

«Զինուժ մեդիան» տեսանյութ է պատրաստել տողեցի ընտանիքի մասին։ Լրագրողի հետ զրույցում կինը նշում է՝ այս կռիվը մի օր պետք է լիներ, անխուսափելի էր։

«30 տարվա մեջ ամեն օր մենք սպասում էինք էս պահին, բայց ոչ էս աստիճանի»,- ասում է արցախցի կինը։

Տիկին Անժելան նույնպես հերոսուհի է։ Արցախյան առաջին պատերազմում ամուսնու կողքին հայրենի Տողն գյուղն է պաշտպանել։ Հպարտությամբ նշում է՝ ամուսինը Տող գյուղի հրամանատարն էր։

Հիմա էլ որդիներն են իրենց կռիվը շարունակում։ Դիվերսիոն հարձակման ժամանակ նրա զավակներից մեկը վիրավորվել է թշնամու գնդակից, բայց արդեն ապաքինվում է։

«Ամենակարևորը մարդկային կորուստն է, որ չլինի»,- ընդգծում է տիկին Անժելայի հարսիկը՝ Գայանեն։ Ասում է՝ թեկուզ գյուղն ավերված լինի, խնդիր չէ, կվերականգնեն։ Կարևորը՝ տուն վերադառնան։

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը Թուրքիայի աջակցությամբ լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Հոկտեմբերի 30-ի ժամը 14։00-ի դրությամբ` հակառակորդի կրակոցների հետևանքով Արցախում զոհվել են 1166 զինծառայողներ և 39 քաղաքացիական անձինք։ Ադրբեջանի կենդանի ուժի վերաբերյալ պաշտոնական տեղեկություններ չկան, սակայն հայկական կողմը հայտնում է, որ հակառակորդը 6914 զոհ ունի և բազմաթիվ վիրավորներ։

Ըստ վերջին տվյալների՝ Ադրբեջանի զինված ուժերը կորցրել են 25 ինքնաթիռ, 16 ուղղաթիռ, 232 անօդաչու սարք, 6 ՏՈՍ-1 «Սոլնցեպեկ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ, 649 տանկ և ՀՄՄ:

Ես չգնամ, էլ ո՞վ գնա. Արցախից եկած մարզիկն ու մարզիչը պատմում են տղաների հերոսության մասին

Սեպտեմբերի 29–ից սկսած ադրբեջանական զինուժը մերթընդմերթ կրակ է բացում նաև Հայաստանի ուղղությամբ։

Անմարդկային են կռվում․ հադրութցի Մարո բաբոն սպասում է հաղթանակին ու «հնդկական» երեկոներին

0
թեգերը:
հրամանատար, Գյուղ, ամուսին, որդի, Արցախյան պատերազմ, Արցախ, Ղարաբաղյան հակամարտություն, Լեռնային Ղարաբաղ
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիան Արցախում - 2020
Ըստ թեմայի
«Դու հպարտ հայուհի ես»․ հանգուցյալ Ռոբերտ Քարդաշյանը «շնորհավորել է» Քիմի տարեդարձը
Իրանը Ղարաբաղի վերաբերյալ իր ծրագիրն այնպես է նախագծել, որ ընդունելի լինի բոլորի համար
ՀՀ–ում դատապարտյալներ են ազատ արձակվել առաջնագիծ մեկնելու համար