Ռոզալյա Աբգարյանը

Ժպտացող օդաչուն ու լողացող աղջիկներին նայող զինվորները. 97–ամյա վետերանի հուզիչ հուշերը

454
(Թարմացված է 20:34 10.05.2020)
97-ամյա Ռոզալյա Աբգարյանը պատմում է, թե ինչպես մեկնեց ռազմաճակատ, ում մասին էր հիշում ռմբակոծությունների ժամանակ, և թե ինչպես էին նշում հաղթանակն այն պատերազմում, որտեղ «միշտ և ամեն ինչ սիրո մասին էր»։

Նանա Մարտիրոսյան, Sputnik Արմենիա

1941 թվականի հունիս, Թբիլիսի, ուշ երեկո։ Այդ օրը հնչել էր դպրոցական Վերջին զանգը։ Շրջանավարտ Ռոզալյա Աբգարյանը և նրա համադասարանցիները կանգնած էին կամրջին ու միմյանց «համընթաց քամի» էին մաղթում։ Դեռ երեկ դպրոցականները քննարկում էին ապագայի պլանները, նրանցից ոմանք երազում էին ընդունվել Մոսկվայի համալսարաններ, ուրիշները՝ ընտանիք ստեղծել։ Նրանք դեռ չգիտեին, որ Հիտլերի զորքերը ներխուժել են ԽՍՀՄ։ Սարսափելի լուրը նրանց հասավ հաջորդ առավոտյան․ պատերազմ էր սկսվել։

Ինչպես արցախցին քաղցրավենիք ու ծխախոտ տարավ բաքվեցի գերուն, կամ պատերազմի չջնջվող հետքը

18-ամյա Ռոզալյան հաստատ որոշել էր մեկնել ռազմաճակատ, բայց մոր հետ այդ որոշումը չքննարկեց։ Ցածր ու երկչոտ ձայնով հայտնեց հորը, որը հասկացավ ու գլխով արեց։ Հայրը չփորձեց էլ նրան համոզել, որ նման բան չանի. պարզապես խնդրեց մորը չպատմել։ Հայրն ու դուստրը միասին հարմար պատրվակ գտան, և Ռոզալյան մեկնեց ռազմաճակատ։ Միայն որոշ ժամանակ անց մայրն իմացավ, թե իրականում ուր է մեկնել իր դուստրը։

«Մենք ոգեշնչված էինք մեկնում։ Սկզբում այնքան էլ լավ չէինք հասկանում, թե ինչ է պատերազմը։ Մենք գնում էինք բեռնատար գնացքով, այնտեղ փայտե քնատախտակներ կային։ Ճեղքերի միջով ներս էր թափանցում վառ արևը, իսկ գիշերները երբեմն աստղերն էին երևում։ Այդ ամենը մեզ շատ ռոմանտիկ էր թվում։ Մենք շատ էինք։ Ռադիստուհիներն անընդհատ հարցնում էին ուղեկցորդներին, թե ուր ենք գնում և երբ կհասնենք, բայց նրանք չգիտեին»,-ժպիտով հիշում է վետերանը։

Ветеран Розалия Абгарян
© Sputnik / Асатур Есаянц
Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան Ռոզալյա Աբգարյանը

Տիկին Ռոզալյան հանկարծ կտրուկ մռայլվում է։ Հիշում է ընկերուհուն՝ Նադյային, որի հետ միասին էին այդ վագոնում․ անընդհատ փսփսում էին՝ երազելով մարտական սխրանքների մասին։ Բայց Նադյային այլ ճակատագիր էր սպասում։

Ветеран-фронтовик ВОВ Розалия Абгарян на премьере документального фильма режиссера Владимира Русаневича «Память сердца» в РАУ
© Sputnik / Асатур Есаянц
Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան Ռոզալյա Աբգարյանը

Ստալինինգրադ ժամանելուն պես խումբն ավիահարձակման ենթարկվեց։ Շատերը զոհվեցին, ոմանք վիրավորվեցին։ Ռոզալյան, չնայած որ տասնյակ անգամ է ռմբակոծության տակ ընկել, հիմա՝ 80 տարի անց, ամեն օր միայն մի դեմք է հիշում՝ կարմրահեր օդաչուի դեմքը։ Նա շատ ցածր էր թռչում և հերթական անգամ գնդակոծելով ջոկատը, ժպտում էր․․․

«Սոսկալի պատկեր էր։ Մարտի դաշտում անցկացրած մեկ օրը բավական է, որ մարդ երբեք չմոռանա պատերազմը։ Այդ օրը Նադյայի գլուխը մի կողմ ընկավ, մարմինը՝ մյուս։ Ես նայում էի ու չէի հասկանում, թե ինչ է նրա հետ կատարվում։ Որոշ ժամանակ անց սարսափելի ցավ զգացի՝ վիրավորվել էի։ Հաջորդ բոլոր ռմբակոծությունների ժամանակ, որոնց միջով ստիպված եղա անցնել, ես պինդ փակում էի աչքերս ու պատկերացնում ժպտացող ընկերուհուս, իսկ հետո՝ մորս»,-պատմում է Ռոզալյա Սերգեևնան։

Այդ առաջին ռմբակոծության ժամանակ բոլոր ողջ մնացածները զգացին պատերազմի դառնությունը։ Նրանք սովորեցին դիմանալ շոգին, ցրտին ու սովին, տիղմի միջով քայլել քշտած շինելով և պատկերացնել, թե ինչքան լավ է լինելու պատերազմից հետո։ Ինչ հանգիստ են քնելու տաք անկողնում, ինչ համեղ է լինելու տաք ապուրը։

Ռազմաճակատում հատկապես ծանր էր աղջիկների համար, որոնք տարրական հիգիենայի պայմանների կարիք ունեին։ Ավելի տարիքով կանայք պատմեցին սանիտարական մեքենայի մասին, որի ներսում աղջիկները ջուր էին տաքացնում և լողանում։ Երբեմն բռնում էին ջահել զինվորների, որոնք  գալիս էին գաղտագողի նայելու այդ տեսարանը, բայց նրանց հազվադեպ էին պատժում։ Պատերազմում նման բաների համար չեն զայրանում։

«Երբեմն գետեր ու լճեր էինք գտնում, մեզ կարգի բերում։ Անհարմար էր փնթի ման գալը։ Իսկ եթե շրթներկ էինք գտնում, մեր ուրախությանը չափ չէր լինում։ Մատով մի փոքր վերցնում էինք և ներկում շրթունքները։ Իսկ երբ չափն անցնում էինք, տղամարդիկ ծիծաղում էին, աղջիկները` կարմրում»,-պատմում է վետերանը։

Բացի այդ, աղջիկներին շփոթեցնում էին սիրահարված զինվորները։ Պատերազմը պատերազմ, իսկ սերը հաճախ էր պատահում։ Տիկին Ռոզալյան խոստովանում է, որ գարնանային տաք երեկոներին ընկերուհիներին հնարավոր չէր լինում գտնել, և դա սովորաբար մեկ բան էր նշանակում՝ նրանք ժամադրության են փախել։ Իսկ հաջորդ առավոտ պատմում էին իրենց սխրանքների մասին, միայն թե` ոչ մարտական։ Ինքն իր սերը գտավ Կովկասում` պատերազմի կեսերին։

Հացի իրական գինը, կամ ինչպես էին հայերը շփվում գերի ընկած գերմանացիների հետ

Սպա էր։ Անմիջապես պայմանավորվեցին, որ եթե ողջ մնան` կհանդիպեն Թբիլիսիում, իսկ մինչ այդ նամակագրություն կպահեն։ Ամեն անգամ հուզմունքով սպասում էր նոր նամակի և հավատում, որ շուտով կհանդիպեն։ Ճակատագրի կամքով նրանք մի անգամ հանդիպեցին Ռոզալյայի հայրենի քաղաքում և երկար թափառեցին իրենց երկար ու մի փոքր էլ կեղտոտ շինելները հագներին։

Նրանց վիճակված էր միասին ապրել 58 տարի։ Տուն ու օջախ ստեղծելու լավագույն վայր համարեցին Երևանը։

«Պատերազմում միշտ և ամեն ինչ սիրո մասին է։ Երբ մտանք Լեհաստան, առաջին հարցը, որ տվեցինք՝ ինչպե՞ս լեհերեն ասել` «ես քեզ սիրում եմ»։ Նույնը` Հունգարիայում, նույնը` Գերմանիայում»,-լայն ժպիտով հիշում է նա։

Վետերանը հաճույքով է պատմում Հաղթանակի օրվա մասին։ Նա ռադիստուհի էր և առաջինն իմացավ նորությունը։ Զինվորներն առանց քաշվելու արտասվում էին և միմյանց օդ թռցնում։ Բոլորն էին ուզում ապրել, բայց անգամ պատերազմի վերջին օրերին մարդիկ էին զոհվում։

«Այն ժամանակ ես չէի մտածում, թե որքան դժվար է երեխաներին պատերազմ ուղարկել։ Իսկ հիմա, երբ ինչ-որ վտանգավոր բան է լինում, մորս մասին եմ մտածում։ Հասկանում եմ, թե նրա համար որքան ցավալի է եղել իմանալ, որ ես ռազմաճակատ եմ մեկնել»,-խոստովանում է կինը։

Ռոզալյա Աբգարյանը երկու որդի, թոռներ և ծոռներ ունի։ Ծնողները վաղուց մահացել են, ամուսինը` նույնպես։ Եվ հաճախ, նայելով խորհրդային տարիների ֆիլմերը պատերազմի մասին, նա մտածում է իր անցած ուղու մասին և խոստովանում, որ եթե հիմա 18 տարեկան լիներ` կրկին կգնար ռազմաճակատ ու կպաշտպաներ հայրենիքը։ Բայց նախևառաջ կխոսեր մոր հետ։ Եվ հրաժեշտ տալուց առաջ ամուր կգրկեր նրան։

Հայկ Շադունցի անհավանական սխրանքը. ինչու են մերձմոսկովյան Լոբնյայում փառաբանում արցախցուն

454
թեգերը:
Հաղթանակի միջոցառումներ, հաղթանակ, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան, Հայրենական մեծ պատերազմ, Ռոզալյա Աբգարյան
 Facebook

Ադրբեջանի իշխանությունն արգելափակել է գրեթե բոլոր սոցիալական ցանցերը

160
(Թարմացված է 11:40 27.09.2020)
Ադրբեջանում վաղ առավոտից սոցցանցային օգտատերերը բողոքում են, որ Facebook, Youtube, Whatsapp, TikTok սոցցանցային հարթակները չեն աշխատում։

ԵՐԵՎԱՆ, 27 սեպտեմբերի - Sputnik. Ադրբեջանի իշխանությունները արգելափակել են գրեթե բոլոր սոցիալական ցանցերը: Տեղեկությունը հայտնում է երկրի տրանսպորտի, կապի և բարձր տեխնոլոգիաների նախարարությունը:

Ադրբեջանի իշխանությունները պարզաբանել են, որ սոցիալական ցանցերի արգելափակումը պայմանավորված է «Հայաստանի կողմից լայնածավալ սադրանքները կանխելու համար»:

«Հուսով ենք, որ Ադրբեջանի քաղաքացիները ըմբռնում կցուցաբերեն՝ կապված այն սահմանափակումների հետ, որոնք կարող են ծագել սոցցանցային տիրույթում ՝ հակամարտության համատեքստում»,- նշել են նախարարությունից:

Նշենք, որ Ադրբեջանում սոցցանցային օգտատերերը վաղ առավոտից բողոքում են, որ Facebook, Youtube, Whatsapp, TikTok սոցցանցային հհարթակները չեն աշխատում:

Մեկ կին և մեկ երեխա. Մարտունիում խաղաղ բնակիչներ են զոհվել

Հիշեցնենք, որ այսօր վաղ առավոտից Ադրբեջանը լայնածավալ օդային ու հրթիռահրետանային հարձակում է սկսել շփման գծի ողջ երկայնքով՝ թիրախավորելով նաև քաղաքացիական բնակավայրերն ու ենթակառուցվածքները, այդ թվում՝ մայրաքաղաք Ստեփանակերտը:

Հակառակորդի կրակոցների հետևանքով Մարտունիում մեկ կին և մեկ երեխա են մահացել։ Կան նաև վիրավորներ։

ՊԲ առաջապահ ստորաբաժանումները հաջողությամբ հետ են մղում հակառակորդի բոլոր գրոհները: Ճշտված տեղեկություններով` ադրբեջանական զինուժը կորցրել է 2 ուղղաթիռ, 14 անօդաչու թռչող սարք, ինչպես նաև ունի զրահատեխնիկայի կորուստներ:

Մարտերը շարունակվում են:

«Պատերազմ են ուզում, պատերազմ էլ կստանան». Արցախի նախագահ

160
թեգերը:
Արցախ, հայ-ադրբեջանական, Ադրբեջան, Facebook
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիա Արցախում. 2020
Ըստ թեմայի
Արցախում ռազմական դրություն և համատարած զորահավաք է հայտարարվել
Ինչպես է հայկական զինուժը ոչնչացնում ադրբեջանական տանկերը. տեսանյութ
Մարտերը շարունակվում են. հայկական կողմը խոցել է 2 ուղղաթիռ, 14 ԱԹՍ, տանկեր. տեսանյութ
Երևան

Քանի՞ օր անձրև չի գա Հայաստանում. եղանակի տեսություն

39
(Թարմացված է 22:41 26.09.2020)
Օդերևութաբանների կանխատեսումներով` հանրապետության տարածքում առաջիկա օրերին օդի ջերմաստիճանի էական փոփոխություն չի գրանցվի։

ԵՐԵՎԱՆ, 27 սեպտեմբերի — Sputnik. Հայաստանի տարածքում սեպտեմբերի 27-ին տեղումներ չեն լինի։ Չոր եղանակը կշարունակվի մինչև սեպտեմբերի 30-ը։ Տեղեկությունը հայտնում է ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը։

«Օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի»,– նշված է հաղորդագրության մեջ։

Երևանում սեպտեմբերի 27-ի ցերեկային ժամերին սպասվում է 28–30, երեկոյան՝ 23–25, գիշերը՝ 14+16 տաքություն։

Հայաստանի հյուսիսում` Շիրակում, սեպտեմբերի 27-ին ցերեկը սպասվում է 20–25, գիշերը՝ 6–10 տաքություն։ Հարավում` Սյունիքում, ցերեկը կլինի 22–25, գիշերը՝ 12–16 տաքությունը։ Արցախում նույնպես տաք աշուն է, ցերեկը օդի ջերմաստիճանը կտատանվի +20–ից +25–ի, գիշերը՝ +6–ից +10–ի սահմանում։

 Եղանակի կանխատեսում
Եղանակի կանխատեսում
39
թեգերը:
Անձրև, եղանակ, Հայաստան
թեմա:
Եղանակը Հայաստանում
Ըստ թեմայի
«Ապրեք». Արայիկ Հարությունյանը համոզված է, որ հնարավոր է զերծ մնալ դպրոցները փակելուց
Երևանի մի շարք թաղամասերում ու մարզերում ջրամատակարարման նոր գրաֆիկ է սահմանվել
ՀՀ ոստիկանությունը մարտից ի վեր ավելի քան 145 հազար վարչական տույժ է նշանակել

Հռոմի պապն աղոթել է Կովկասում խաղաղության համար ու կոչ արել բանակցություններ վարել

0
(Թարմացված է 15:17 27.09.2020)
Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը՝  դիմելով Վատիկանի Սուրբ Պետրոսի հրապարակում հավաքված հավատացյալներին, Կովկասի խաղաղության համար աղոթք է հնչեցրել առ Աստված։

ԵՐԵՎԱՆ, 27 սեպտեմբերի – Sputnik. Հռոպի պապ Ֆրանցիսկոսն աղոթել է Կովկասում խաղաղության համար ու հակամարտող կողմերին կոչ արել երկխոսություն ու բանակցություններ վարել։

«Սիրելի եղբայրներ ու քույրեր։ Մտահոգիչ լուրեր են եկել Կովկասի գոտում բախումների մասին։ Աղոթում եմ Կովկասում խաղաղության համար ու խնդրում հակամարտող կողմերին խնդիրը լուծել ոչ թե ուժի կամ զենքի կիրառմամբ, այլ երկխոսության ու բանակցությունների միջոցով», - ասել է նա՝ Վատիկանի առաքելական պալատի լուսամուտից դիմելով հավատացյալներին ու ուխտավորներին։

Հիշեցնենք, որ այսօր վաղ առավոտյան Ադրբեջանը լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով:

Արցախի պաշտպանության նախարարությունը տեղեկացրել էր, որ ճշտված տեղեկություններով` ադրբեջանական զինուժը կորցրել է 2 ուղղաթիռ, 14 անօդաչու թռչող սարք, ինչպես նաև ունի զրահատեխնիկայի կորուստներ:

Անհրաժեշտ է լրացնել արյան պահուստային քանակը. ԱՆ–ն դոնորության կոչ է անում

Հայտնի է, որ հակառակորդի կրակոցների հետևանքով Մարտունիում մեկ կին և մեկ երեխա են մահացել։ 

Արցախում և Հայաստանում ռազմական դրություն և համատարած զորահավաք է հայտարարվել։

0
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիա Արցախում. 2020