Գերեզման

Թաղե՞լ, թե՞ վառել. պետությունը և եկեղեցին վիճում են, իսկ դիակիզարանի կառուցման որոշում չկա

513
(Թարմացված է 15:24 09.12.2019)
Հայաստանում դիակիզարան հիմնել պե՞տք է, թե՞ ոչ։ Sputnik Արմենիան վերջին օրերին քննարկվող թեմայի շուրջ զրուցել է տարբեր ոլորտների ներկայացուցիչների հետ։

Մարիաննա Փայտյան, Sputnik Արմենիա

Օրերս մամուլը բառացիորեն «պայթեց» 2020 թվականին 2 նոր դիակիզարան կառուցելու մասին լուրերով։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում Բնակչության հատուկ սպասարկում ՀՈԱԿ-ի (նախկինում՝ թաղման բյուրո) տնօրեն Արման Իսկանդարյանը ասում է, որ այս աղմուկի պատճառը ԶԼՄ-ներից մեկին իր տված հարցազրույցն է, որում նա նշել էր, թե 2020 թվականին նախատեսվում է Երևանում 2 մասնավոր գերեզմանատուն, հետևաբար` նաև 2 դիակիզարան հիմնել։ Իսկանդարյանը մեկնաբանում է՝ ինքը դեռ ամիսներ առաջ հանդիպում է ունեցել 2 տարբեր ներդրողների հետ, որոնք ցանկություն են հայտնել մասնավոր գերեզմանատներ հիմնել Երևանի տարածքում։

Նրանց փոխանցվել է 2006թ-ից գործող «Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին» ՀՀ օրենքը, որի համաձայն՝ եթե մասնավոր գերեզմանատուն է հիմնվում, ապա այն պետք է ունենա դիակիզարան կամ որևէ գործող դիակիզարանի օգտագործման կամ դրա ծառայություններից օգտվելու պայմանագիր։ Մասնավոր ներդրողները կարծեք թե դեմ չեն եղել, որովհետև այդ հանդիպումից հետո սկսել են գերեզմանատների համար տարածքներ փնտրել։ Իսկանդարյանը ենթադրում է, որ եթե գերեզմանատները կառուցվեն, ապա մեկը կլինի Էրեբունու, մյուսը՝ Աջափնյակի հատվածում՝ բնակելի տարածքներից բավականին հեռու։ Այս պահին մասնավոր գերեզմանատների ու, հետևաբար, նաև աղմկահարույց դիակիզարանների կառուցման հարցում Իսկանդարյանը 100 տոկոսով վստահ չէ, բայց հավանական համարում է։

Անիծված շիրիմները. ինչ փոփոխությունների են ենթարկվել հայերի հուղարկավորման ավանդույթները

«Դրանք մասնավոր են, այլև ոչ թե պետական, հետևաբար, ո՛չ ինձնից են կախված, ո՛չ քաղաքային իշխանությունից։ Մի գեղեցիկ օր էլ մասնավոր ներդրողները կարող են գալ և ասել, որ վերջ, որոշեցինք՝ սա մեզ պետք չէ»,- ասում է Իսկանդարյանն ու հավելում, որ թե՛ ինքը, թե՛ քաղաքային իշխանությունը դրական դիրքորոշում ունեն դիակիզարանների կառուցման վերաբերյալ․ նրանք վստահ են, որ մարդիկ պետք է ընտրության հնարավորություն ունենան։

Քանաքեռի Սուրբ Հակոբ եկեղեցու հոգևոր սպասավոր Տեր Շմավոն քահանա Ղևոնդյանի խոսքով՝ եկեղեցին դեռ 13 տարի առաջ, երբ քննարկվում էր օրենքը, իր դիրքորոշումը հայտնել է։ Հայ ժողովրդի ավանդույթի մեջ երբևէ, անգամ հեթանոսական ժամանակներում դիակիզում չի եղել, միայն դամբարանային և հողային հուղարկավորություններ։ Դիակիզումը տարածված է Հնդկաստանում և հարևան երկրներում, որտեղ այն հոգևոր իմաստ ունի։

«Մենք համարում ենք, որ մարմինը հոգու տաճարն է. հողից ստեղծվել է, հող էլ պետք է դառնա»,- ասում է քահանան ու հավելում՝ եթե այսպես փորձում ենք հող խնայել, չի ստացվի։ 2006թ-ին, երբ քննարկվում էր «Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին» ՀՀ օրենքը, դիակիզարանների կառուցման անհրաժեշտության համար որպես հիմնավորում նշվում էր, որ Հայաստանը սահմանափակ հողատարածքով փոքր երկիր է, ինչը համատեղելի չէ անընդհատ ընդարձակվող գերեզմանատների հետ։ Տեր Շմավոնն անձամբ է ականատես եղել դեպքերի, երբ արտերկրից Հայաստան աճյունասափոր են բերել, այն տեղադրել դագաղի մեջ, և կրկին գերեզմանն ունեցել է այն նույն մեծ չափը, ինչպես սովորաբար։

Արման Իսկանդարյանը ևս համաձայն է՝ շարունակաբար աճող գերեզմանատների տարածքը խնայողաբար օգտագործելու համար միայն դիակիզարան ունենալը բավական չէ։ Մենթալիտետին հարց է, բացի այդ պետք է նաև օրենսդրություն փոխվի, որը կխստացնի և կսահմանափակի գերեզմանների համար հողատարածքի տրամադրումն ու օգտագործումը։ Միայն Երևանում, պաշտոնական տվյալներով՝ 530 հա գերեզմանատներին է պատկանում։ Սա միայն գրանցված տվյալն է, իրականությունը սրանից ավելին է։ Գերեզմանատներից շատերում կարելի է զարհուրել ոչ միայն ցանկապատված գերեզմանների չափերից, այլ բառիս բուն իմաստով` կահավորումից, արձաններից, որոնք քեզ են նայում ահասարսուռ հայացքով, ծխախոտը ձեռքին, սիրելի բազմոցին նստած կամ այն մեքենայի կողքին կանգնած, որով էլ հենց վթարի է ենթարկվել:

Ինչու էին հայերը երեխային բարուրում հողով և պորտալարը թաղում բակում. հայկական ավանդույթներ

Իսկ հոգեբան Իրինա Ծատուրյանն էլ կարծում է, թե սովորույթի հարց է, եթե դիակիզարաններ լինեն, ապա աստիճանաբար ավելի շատ օգտվողներ էլ կլինեն:

«Դեռ 10 տարի առաջ բացառված էր, որ մահացածին տանը չդնեին։ Լինում էին դեպքեր, երբ մարդիկ, օրինակ, տուն չունեին, հանգուցյալին դիահերձարանից էին տեղափոխում գերեզմանատուն. դա ահավոր մի բան էր համարվում»,- ասում է Ծատուրյանն ու հավելում, որ հիմա հակառակն է, արդեն  բոլորը սգո սրահներում են արարողությունը կազմակերպում, այլևս ստիպված չեն լինում վիշտը մի կողմ դնել, կահույք տեղափոխել, հայելիներ ծածկել: Վստահ է՝ այս դեպքում էլ նույնը կլինի: Ծատուրյանը միանգամից ավելացնում է, որ հավատավոր ընտանիքից է: Անդրադառնալով աստվածաշնչյան «հող էիր, հող դարձար» մտքին` ասում է՝ այն ժամանակ, երբ գիրքը գրվում էր, երկրի վրա այսքան բնակչություն չկար, հետևաբար` հողի խնդիր էլ չկար: Հիմա կարևոր է ժամանակի պահանջների հետ հաշվի նստել: Զարմանում է՝ ինչու ուղղափառներն ու կաթոլիկները կարող են դիակիզարան ունենալ, առաքելականները` ոչ. մի՞թե նրանք ավելի քիչ են հավատում աստծուն կամ վատ քրիստոնյա են:

«Եվրոպայում, ԱՄՆ-ում դիակիզարաններ կան, բայց դրանք այդքան մեծ թիվ չեն կազմում: Ի վերջո, շատ մարդիկ այդ տարբերակին են դիմում, որովհետև ավելի մատչելի է: Աճյունասափորը կարող են իրենց հետ տուն բերել, ասենք, բուխարու վրա դնել, տանը պահել, իսկ հուղարկավորության ծախսերն արդեն բավականին մեծ են»,- պնդում է Տեր Շմավոնը:

Թե ինչպիսին կլինեն Հայաստանում դիակիզման ծախսերը, Իսկանդարյանը դժվարանում է ասել: Ենթադրում է, որ մասնավոր ներդրողներն ուսումնասիրություն կանեն և խելամիտ գին կորոշեն:

Այս ամբողջ պատմության մեջ Տեր Շմավոնը համաձայնում է միայն մի հարցում՝ դիակիզարան պետք է՝ հաշվի առնելով նաև այն, որ Հայաստանում օտարերկրացիներ էլ են ապրում, նրանց թվում` հնդիկներ, չինացիներ: Այս այլընտրանքը նրանց համար էլ է պետք, բայց և առանց տատանման կրկնում է եկեղեցու կոշտ դիրքորոշումը՝ եթե հանգուցյալին դիակիզեն, ապա նրա համար եկեղեցական թաղման կարգ չի մատուցվի, միայն հոգեհանգիստ կանցկացվի ի մխիթարություն հարազատների և նաև աղոթք՝ հոգու համար:

513
թեգերը:
գերեզման, թաղում, Դիակ, Մահ, Հայ Առաքելական Եկեղեցի, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Մոսկվայում հողին հանձնեցին լեգենդար հետախույզ Գոհար Վարդանյանին. տեսանյութ
«Ուզում էի հորս գերեզմանին այցելել, չթողեցին». դատարանը մերժեց Խաչատուրովի միջնորդությունը
Շինարարություն ոսկորների վրա. ի՞նչ է սպառնում Թեոդոսիայի հայկական եկեղեցու գերեզմանատանը
 Երևանից Բաթում մեկնեց առաջին գնացքը

Մեկուկես տարվա դադարից հետո Երևանից Բաթում մեկնեց առաջին գնացքը

48
(Թարմացված է 20:20 15.06.2021)
Գնացքներն ամեն օր Երևան-Թբիլիսի-Բաթում-Երևան երթուղով կաշխատեն մինչև հոկտեմբերի 1-ը: Երևանից մեկնելու ժամը 15: 30–ն է, Բաթումից՝ 15:40-ը:

ԵՐԵՎԱՆ, 15 հունիսի - Sputnik. Մեկուկես տարվա ընդմիջումից հետո առաջին անգամ արագընթաց գնացքը Երևանից Բաթում մեկնեց։ Ուղևորները 61–ն էին։

«Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ ուղևորափոխադրումների տնօրինության պետ Գագիկ Մովսեսյանը հայտնեց, որ ուղևորները 16 ժամում Բաթում կհասնեն: Գնացքի միջին արագությունը 53 կմ/ժ է: Սակայն Երևանից Գյումրի տանող ճանապարհի հատվածում գնացքը կարող է մինչև 100 կմ/ժ արագություն բացել։

«Հունիսի 10-ին նոր վագոններ ստացանք, ևս 12-ը ճանապարհին են։ Բոլորը ժամանակակից են, ամեն վագոնում 2 բիոզուգարաններով ու ցնցուղով։ Պլացկարտն օդի մաքրման համակարգ ունի», - ասաց Մովսեսյանը։

Նրա խոսքով՝ 2019 թվականին ամառային շրջանում ընթացքում փոխադրվել է 59 հազար ուղևոր, ինչը 6 անգամ ավելի շատ է, քան 2018 թվականի ցուցանիշը, երբ այդ ուղղությամբ ուղևորահոսքը կազմել էր 9 հազար մարդ:

Գնացք
© Photo : Facebook / Հարավկովկասյան երկաթուղի - Южно-Кавказская железная дорога

Նա հույս է հայտնել, որ այս տարի ուղևորափոխադրումներն ամառային սեզոնի ընթացքում կկազմի 2019 թվականի ցուցանիշի 40 տոկոսը կամ 30 հազար մարդ: Հունիսի 10-ից (երբ տոմսերը վաճառվում էին) մինչև հունիսի 15-ը 350 տոմս է վաճառվել։ Նրանցից 18-ը մեկնում են Թբիլիսի, իսկ 43-ը՝ Բաթում։

Մովսեսյանը նշեց, որ տոմսերը թանկացել են։ Գլխավոր պատճառը շվեյցարական ֆրանկի արժեզրկումն է, հենց ֆրանկով է ամբողջ աշխարհում սահմանվում երկաթուղային հաղորդակցության գինը։

«2019-ին 1 ֆրանկը 473 դրամ արժեր, 2021-ին՝ 579 դրամ։ Արդյունքում տոմսերը 4-5 հազար դրամով թանկացել են», - ասաց Մովսեսյանը։

Նա տեղեկացրեց, որ ներկայում պլացկարտի արժեքը կազմում է 15 հազար դրամ, կուպեի արժեքը՝ 22 հազար դրամ, լյուքս դասի կուպեի արժեքը՝ 24 հազար դրամ: երկտեղանոց կուպեն մինչև Բաթումի 36 հազար դրամ արժե:

Աշնան սկզբին հայկական գնացքները Փոթի և Բաթումի չեն մեկնի

Առաջին գնացքով Թբիլիսի է ուղևորվում նաև ՀԿԵ-ի ղեկավարությունը։ Նրանք պատրաստվում են վրացական կողմի հետ պայմանավորվել Սադախլո-Թբիլիսի հատվածում արագության ավելացման մասին, դա թույլ կտա նոր վագոններին գծի ողջ երկարությամբ արագություն զարգացնել մինչև այն ցուցանիշը, որը համապատասխանում է արագընթաց գնացքի հնարավորություններին:

Գնացքներն ամեն օր Երևան-Թբիլիսի-Բաթումի-Երևան երթուղով կշարժվեն մինչև հոկտեմբերի 1-ը: Երևանից գնացքը Վրաստան կմեկնի15: 30-ին, Բաթումից՝ 15:40-ին:

Մեզ հաջողվեց զրուցել նաև մի քանի ուղևորների հետ։ Նրանց թվում են ռուսաստանցի զբոսաշրջիկները, որոնք ռուսական կողմից Վրաստանի հետ փակ ցամաքային սահմանների պատճառով որոշել են Հայաստանի տարածքով Բաթում մեկնել։ Մյուս ուղևորներից ոմանք գնում էին գործուղման, ոմանք՝ տուն։

Ավելի ՀԿԵ–ի մամուլի ծառայությունը հայտնել էր, որ 11 կուպե, 6 պլացկարտ և 3 ՍՎ վագոններն արդեն բերվում են Հայաստան: Եվս 7 վագոն կմատակարարվեն մինչև հունիսի վերջ:

Արտասովոր գնացք` հայկական վագոնով. Մոսկվան ինքնատիպ նվեր է մատուցել ԵԱՏՄ–ի 5-ամյակի առթիվ

Նոր շարժակազմը Տրանսմաշխոլդինգի կազմում ընդգրկված Տվերի վագոնաշինական գործարանի  ամենաժամանակակից սերիական արտադրանքն է: Վագոններում հնարավոր է սպասարկման տարածքներ կազմակերպել՝ տեղադրելով վաճառքի մեքենաներ և սուրճի ապարատներ: Վագոնները հագեցած են զուգարանային համալիրներով` ցնցուղախցիկներով և խմելու ջրի մաքրիչներով: Ուղևորատար վագոնների բոլոր տեղերը հագեցած են էլեկտրական վարդակներով կամ USB միակցիչներով: 61-4517 մոդելի վագոնների երկտեղանոց կուպեներում կտեղադրվեն հեռուստացույցներ: Վագոններում կիրառվել է հատուկ գունային գամմա:

Հիշեցնենք, որ ՀԿԵ-ն («Ռուսական երկաթուղիների» դուստր ձեռնարկությունը) կոնցենսիոն կառավարում է Հայաստանի երկաթուղիները 2008 թվականից: Հայաստանում իշխանափոխությունից հետո իրավապահները ստուգել են երկաթուղու գործունեությունը հարկերը չվճարելու կասկածանքով, սակայն փաստերը չեն հաստատվել, և գործը կասեցվել է:

48
թեգերը:
Վրաստանի Հանրապետություն, Երևան, Բաթում, Գնացք
Ըստ թեմայի
90-ամյակը ծովափնյա հանգստից հրաժարվելու պատճառ չէ. Ռոզա տատիկը գնացքով մեկնեց Բաթում
Ես սիրում եմ գնացքով ճամփորդել. Երևան-Բաթում-Երևան «Արմենիա» գնացքը ճանապարհ ընկավ
Բեռները Փոթիից ու Բաթումից Հայաստան են տեղափոխվում սահմանված կարգով. ՀԿԵ
Գարեջուր

Ինչպե՞ս է ադրբեջանական դրոշի նկարով գարեջուրը հայտնվել մեր շուկայում. ՍԱՏՄ-ի պարզաբանումը

110
(Թարմացված է 19:16 15.06.2021)
Ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ «Հեյնիկեն» ապրանքանիշի այդ խմբաքանակն արտադրվել է Ռուսաստանում և Հայաստան է ներկրվել մաքսային միության կանոնակարգերով։

ԵՐԵՎԱՆ, 15 հունիսի - Sputnik. ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը պարզաբանում է տարածել` հայտնելով, թե ինչպե՞ս է ստացվել, որ հայկական շուկայում ադրբեջանական դրոշի նկարով գարեջուր է հայտնվել։

Նշենք, որ սոցիալական ցանցերում և ԶԼՄ-ներում հայտնվել են «Հեյնիկեն» ապրանքանիշի գարեջրի նկարներ, որի վրա ադրբեջանական դրոշն է:

«Գարեջրի շշերին տպվել են բոլոր այն երկրների դրոշները, որտեղ անցկացվելու են ֆուտբոլի Եվրո-2020 առաջնության խաղերը։ «Հեյնիկեն» ընկերությունը հանդիսանում է ֆուտբոլի Եվրո-2020 առաջնության պաշտոնական գործընկերը, ինչի կապակցությամբ այդ ապրանքանիշի գարեջրի շշերին տպվել են դրոշները »,–նշված է հաղորդագրության մեջ։

Ֆուտբոլային մեկնաբան Կարեն Ռաֆայելյանի՝ Եվրո-2020–ի հավատարմագրումը հաստատվել է

ՍԱՏՄ-ն հայտնում է, որ ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ «Հեյնիկեն» ապրանքանիշի այդ խմբաքանակն արտադրվել է Ռուսաստանում և Հայաստան է ներկրվել մաքսային միության կանոնակարգերով` մեր երկրի օրենսդրությամբ սահմանված պահանջներին լիակատար համապատասխանությամբ:

Նշենք, որ Եվրո–2020–ը մեկնարկել է հունիսի 11–ին, այն կավարտվի հուլիսի 11–ին։ Հանդիպումները կայանալու են 10 քաղաքներում, այդ թվում նաև` Բաքվում։

110
թեգերը:
Հայաստան, դրոշ, Ադրբեջան, ՍԱՏՄ(Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմին), գարեջուր, ֆուտբոլ, եվրո
Ըստ թեմայի
Նոբել Առուստամյանին հավատարմագրեցին՝ չնայած Բաքվի չկամությանը
Առուստամյանը Եվրո-2020-ի՝ Բաքվում կայանալիք խաղերի համար հավատարմագրում չի ստացել
Նոբել Առուստամյանի դեպքում ՈւԵՖԱ–ն բացառություն արեց. Ադրբեջանի պլանները ձախողվեցին
Ֆուտբոլ

Հայաստանը ներկայացնող 2 լրագրող հավատարմագրվել են Եվրո-2020-ը լուսաբանելու համար

40
(Թարմացված է 00:05 16.06.2021)
Ըստ Կարեն Ռաֆայելյանի` ՀՖՖ-ն է եղել միակ կառույցը, որ պաշտոնական դիմում է ներկայացրել ՈՒԵՖԱ` հարցի կարգավորման համար։

ԵՐԵՎԱՆ, 15 հունիսի - Sputnik. Հայաստանը ներկայացնող 2 լրագրողներ հավատարմագրվել են Եվրո-2020-ը լուսաբանելու համար: Լրագրող Կարեն Ռաֆայելյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է արել` հայտնելով, որ իր գործընկեր Դավիթ Եղիազարյանը նույնպես ստացել է նոր հավատարմագիր։

Ավելի վաղ հայտնել էինք, որ 2 մարզական լրագրողները մերժում են ստացել Եվրո-2020-ի հավատարմագրման համար։ Այսօր առավոտյան հայտնի դարձավ, որ Կարեն Ռաֆայելյանը նոր հավատարմագիր է ստացել։

«Ադրբեջանի կապիկությունները` կապված Եվրո-2020-ում հայ լրագրողներիս հավատարմագրումից զրկելու հետ, 2 օր էլ չտևեցին: Շնորհակալություն Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիային արագ և ազդեցիկ արձագանքի համար: Բացի մեր անձնական նամակներից, հենց ՀՖՖ-ն է եղել միակ կառույցը, որ պաշտոնական դիմում է ներկայացրել ՈՒԵՖԱ` հարցի կարգավորման համար»,–ֆեյսբուքի իր էջում գրել է Ռաֆայելյանը:

Հիշեցնենք, որ լրագրողները դեռևս 2020 թվականի հունվարին էին հայտ ներկայացրել և համաձայնեցրել ՈւԵՖԱ–ի մամուլի ծառայության հետ այն քաղաքներն ու խաղերը, որոնք կցանկանային այցելել։ Այդ ցանկում, բնականաբար, Բաքուն չի եղել։

«Դուք տղամարդ չեք». մարզական մեկնաբանի հարցը հունից հանել է Օլգա Բուզովային

Հավատարմագրումը ստացվել է մայիսին, բայց մեկ վերապահումով, որ այն կարող են չեղարկել, եթե մասնակից երկրներից որևէ մեկի իրավապահ մարմինները որոշեն, որ լրագրողներն առնչություն ունեն հանցագործության հետ։

Բնականաբար, հասկանալի է, թե որ երկիրը և ինչո՞ւ էր մերժել լրագրողներին։

40
թեգերը:
ֆուտբոլ, Ադրբեջան, Լրագրող, հայ, Հայաստան