Խոսէ Անթոնիօ Կուռիարան

Ծանր է, երբ Կուռիարանի նման բարեկամ մը կը հեռանայ… կրկնակի ծանր, որ կը հեռանայ աննկատ

235
ԱՍԱԼԱ–ի գործողութեան հետեւանքով հաշմանդամ դարձած սպանացի լրագրողը անգամ մը ըսած է` իր տառապանքը չնչին բան է հայ ժողովուրդին կրած տանջանքներուն համեմատ:

Անցած կիրակի հեռաւոր Մատրիտի մէջ երկրային ուղին աւարտեց  Մարդ մը, որ կրցաւ ոչ միայն յաղթահարել իր ցաւը, այլ ատոր միջով անցնելով` բարձրաձայնեց, աղաղակեց  ամբողջ ժողովուրդի մը դեռ հատուցում չստացած ցաւին եւ ողբերգութեան մասին:

Хосе Антонио Гуриара
Из личного архива
Խոսէ Անթոնիօ Կուռիարան

Մարդ, որ ըլլալով ճանչցուած լրագրող, ոչ բռնի պայքարի համոզուած կողմնակից` 1980-ին դիպուածաբար, բայց շատ լրջօրէն տուժած էր ԱՍԱԼԱ-ի մատրիտեան գործողութեան հետեւանքով, ռումբերէն մէկուն պայթիւնէն:

Մարդ, որ յաղթահարելով իր անձնական ցաւն ու իրարայաջորդ վիրահատութիւններու յարուցած առողջական խնդիրները, ոչ թէ պարզապէս վեր կանգնեցաւ այդ ամէնէն, այլեւ գրեց «La bomba» («Ռումբը») գիրքը` պատմելով Հայոց ցեղասպանութեան մասին: Շարունակելով պրպտումները եւ ուսումնասիրութիւնները սպանացի յայտնի լրագրողը տարիներ անց հրատարակեց նաեւ «Հայերը. Մոռցուած ցեղասպանութիւն» գիրքը:

Մարդ, որ 20-րդ դարու վերջին տասնամեակներուն եւ 21-րդ դարու սկիզբին բազմահոծ սպանախօս աշխարհին մէջ դարձաւ Հայոց ցեղասպանութեան վկայախօսը…

Այդ Մարդը Խոսէ Անթոնիօ Կուռիարանն է:

Այո, հէնց`  ան է՛: Որովհետեւ նման մարդոց յիշատակին առջեւ մահն ալ անզօր է ու անկարող անցեալ ժամանակ թելադրել: Ու թող այս հրապարակումը յարգանքի ու երախտիքի փոքր նշան ըլլայ  սպանացի լրագրողին, գրողին ու մեծ Մարդուն յիշատակին:

Ճակատագրի բարեհաճ բերմամբ, Sputnik Արմենիան անցած տարիներուն երկու անգամ անդրադարձած է մեր ազգի սպանացի բարեկամին, պատմած անոր հետ կատարուածին եւ ատոր յաջորդած խիստ հետաքրքրական շարունակութեան մասին:

Ուստի ճիշդ պիտի ըլլայ այստեղ զետեղել այդ նախորդ` 2016 թուականին թողարկուած  հրապարակումներու յղումները`

1 «ԱՍԱԼԱ-ի պայթիւնէն տուժած սպանացին նուիրուեցաւ Հայ Դատին»,

2  «ԱՍԱԼԱ-ի գործողութենէն տուժած սպանացին սիրեց Հայաստանն ու հայերը»:

Նաեւ տեղին կ՛ըլլայ մէջբերել  փոքր հատուած մը.

«…Աւելի քան 30 տարի է, որ Խոսէ Անթոնիօ Կուռիարան կ’ուսումնասիրէ Հայոց ցեղպասպանութիւնը, կը դատապարտէ երիտթուրքերու իրականացուցած ոճիրն ու Թուրքիոյ կոչ կ’ընէ ճանչնալու զայն: Կուռիարան դարձած է հայ ժողովուրդին մեծ բարեկամն ու Ցեղասպանութեան ճանաչման ջատագովը Սպանիոյ մէջ: Այն, որ կը մոռցուի Հայոց ցեղասպանութիւնը, հիմնական մեղաւորը միջազգային եսասիրութիւնն է.  առիթով մը ըսած է Կուռիարան:

«Թրքական կառավարութիւնն իր աչքերն ու ականջները կը փակէ: Իր նախնիներուն ըրածն ընդունելու քաջութիւն չունի: Չնայած Թուրքիոյ մէջ արդէն իսկ յայտնուած են մտաւորականներ, որոնք կը դատապարտեն ցեղասպանութիւնը, օրինակ` Օրհան Փամուկն ու Թաներ Աչքամը»,-ըսած է Խոսէ Անթոնիօ Կուռիարան:

Ոչ պակաս ճակատագրի բարեհաճութիւն է, որ Ե.Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանի տնօրէն Կարօ Վարդանեան ոչ միայն ուսանողական ընկեր է, այլեւ հեղինակը «Պայթիւններ Թուրքիոյ մէջ եւ… ոչ միայն» գիրքին (լոյս  տեսած է 2017-ին, վերահրատարակուած 2018-ին), որուն 5-րդ մասը` «Ռումբով վաստակած բարեկամութիւն», նուիրուած է Խոսէ Անթոնիօ Կուռիարանին:

Կարօ Վարդանեան սիրով եւ բարեկամաբար տրամադրեց գիրքին այդ հատուածը, ուր կը պատմէ իր եւ ԱՍԱԼԱ-ի` չի յիշատակուող կարեւոր ներկայացուցիչին, յիշեալ ճակատագրական ռումբը տեղադրած անձնաւորութեան հետ խօսակցութեան մասին կամ հէնց խօսակցութիւնը.

«Երեւի տեղեակ ես, որ տարիներ առաջ Կուռիարան եկաւ Հայաստան, միայն ափսոս` ոչ պետութեան հրաւէրով: Սփիւռքահայ ընտանիք մը  հրաւիրած էր: Այցելեց Եռաբլուր, ծաղիկ տեղադրեց Մոնթէի շիրիմին, Արցախի մէջ  նոյնիսկ պահանջեց իրեն տանիլ Մարզիլի գիւղին մօտակայ այն վայրը, ուր Մոնթէն զոհուեցաւ: Երեւանի մէջ հանդիպեցաւ Ալեքին:

Մենք շատ բարեկամներ չենք ունեցած: Մատներու վրայ կարելի է հաշուել Նանսենի, Լեփսիուսի, Մորկենթաուի, Վէկների ու Վերֆելի նմանները: Կուռիարան անոնցմէ է, մեզի համար ըրաւ ու կը շարունակէ ընել անոնցմէ ոչ պակաս, իսկ մենք դեռ  կարգին չենք ճանչցած զինք: Եթէ 1980-ին ան մեր ռումբի զոհն էր, ապա հիմա մեր պետութեան ու հասարակութեան անտարբերութեան զոհն է: Մենք նոյնիսկ Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի արարողութիւններու ժամանակ չյիշեցինք զինք ու պաշտօնապէս չհրաւիրեցինք Հայաստան: Բայց այդ մարդն ինչ հոգիի տէր է, որ կը շարունակէ ամէն առիթով մեր ցաւը տարփողել ու ներկայացնել մեր պատմութիւնն ու մշակոյթը»,-իր զրուցակիցին  կ’ըսէ Կարօ Վարդանեան:

Իսկ ԱՍԱԼԱ-ի մարտիկն ալ քիչ անց կը պատմէ իր եւ Կուռիարանի հանդիպման մասին.

«Կուռիարանին հանդիպած եմ 2008-ին, Հալէպ: Այնտեղի հայ համայնքը, աւելի ստոյգ` Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութիւնը, յայտարարութիւն  տարածած էր, որ ապրիլի վերջերը Կուռիարան Ցեղասպանութեան տարելիցին առթիւ հանդէս պիտի գայ դասախօսութեամբ: Ես շատ կ’ուզէի տեսնել  անոր եւ եթէ հնարաւորութիւն ըլլար` զրուցել հետը, ուստի այդ օրերուն մեկնեցայ Հալէպ: Ինծի շատ տպաւորեց անոր խօսքը, որ տեւեց երկու ժամէն աւելի: Ամբողջ դահլիճը հմայուած կը լսէր զինք ու կը համոզուէր, թէ որքան քիչ բան գիտենք մենք մեր պատմութեան մասին: Ան հետը բերած էր այդ ամիսներուն իր նոր լոյս տեսած գիրքը Հայոց ցեղասպանութեան մասին: Տարիներուն ընթացքին այնքան  խորացած էր մեր ժողովուրդի պատմութեան մանրամասնութիւններուն մէջ, որ նոյնիսկ  առանձին թեմա պատրաստած էր հայ-սպանական պատմական առնչութիւններուն մասին: Մենք առաջին անգամ անոնցմէ իմացանք, որ Կիլիկիոյ հայոց թագաւորներէն մէկը եղած է Մատրիտի շրջանի կառավարիչը:

Դասախօսութենէն ետք շատերը հաւաքուեցան անոր շուրջը եւ սկսան հարցեր տեղալ: Կը պատասխանէր սիրով` յատուկ ընդգծելով իր հիացումը մեր մշակոյթին հանդէպ: Առիթէն օգտուելով` ինքզինքիս թոյլ տուի  հարցնելու, թէ որեւէ դառնութիւն պահա՞ծ է հայերուն պատճառով հաշմանդամութենէն ետք: Չեմ թաքցներ, ինծի աւելի թեթեւ կը զգայի, եթէ ան մեղադրէր մեզ, ըսէր, որ մեծ անարդարութիւն  տեղի ունեցած է: Ատիկա պիտի ըլլար շատ բնական ու սպասելի: Ախր այդպիսի շարժուն ու գործունեայ մարդը շուրջ երեսուն տարի գամուած էր սայլակին կամ ձեւով մը  կը շարժէր յենակներով: Ես հանգիստ կը տանէի ամենախիստ քննադատութիւնը, քանի որ իմ հաւատքս մեր գործին, մեր կիրառած մեթոտներուն հանդէպ միշտ ամուր եղած է: Բայց անոր  պատասխանն ինծի թեւաթափ ըրաւ:

- Ին՞չ ըսաւ:

- Ըսաւ, որ իր տառապանքը չնչին բան է հայ ժողովուրդի կրած տանջանքներուն համեմատ»:

Ծանր է, երբ Կուռիարանի նման բարեկամ մը կը հեռանայ: Ու կը հեռանայ տեսակ մը աննկատ: Ու նման մարդոց պարագային քիչ է ըսել` յիշատակն արդարոց օրհնութեամբ եղիցի: Պէտք է առնուազն շարունակել գնահատել գործը, վաստակն ու մարդկային մեծութիւնը:

Պատրաստեց Արմէն Յակոբեան

235
թեմա:
Sputnik Արմենիան` արևմտահայերենով (229)
Ըստ թեմայի
Յայտնի է` երբ տեղի կ’ունենայ «Արի պարի քոչարի» երկրորդ ֆլեշմոպը
Երկու կերպար խառնուած է մօտս` որդեկորոյս մօր եւ մօր, որ պէտք է կրտսեր տղուս. Լիլիթ Աւագեան
Բացուած է Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիան
«Հայաստանի մէջ «անծանօթ» հասկացութիւնը չկայ. ինչո՞վ մեր երկիրը գրաւած է ամերիկացիին
Վիեթնամական խոզերով «վարդամորիի» դրախտ. հայ ծրագրաւորողը իւրայատուկ գործ մը սկսած է

ԵԱՏՄ երկրների կառավարությունների ղեկավարները կհավաքվեն Մինսկում. հանդիպման օրը հայտնի է

43
(Թարմացված է 13:56 15.07.2020)
ԵԱՏՄ կառավարությունների բոլոր  ղեկավարները կժամանեն Մինսկ, թե ոչ՝ դեռ հայտնի չէ, սակայն նիստի օրակարգը բավական հագեցած է:

ԵՐԵՎԱՆ, 15 հուլիսի – Sputnik. Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովը հաստատել է Մինսկում հուլիսի 17-ին Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի անցկացումն առկա ձևաչափով։ Տեղեկությունը հայտնում է Հանձնաժողովի մամուլի ծառայությունը։

Նիստին կմասնակցեն ԵԱՏՄ երկրների կառավարությունների ղեկավարները, այն կնախագահի Բելառուսի վարչապետ Ռոման Գոլովչենկոն։

Օրակարգում են առևտրի ոլորտներում եվրասիական ինտեգրման, ներքին շուկայի գործունեության, մրցակցության, արդյունաբերության, տեխնիկական կարգավորման հարցերը, ինչպես նաև  միության երկրներում կորոնավիրուսի և այլ վարակիչ հիվանդությունների տարածման կանխարգելմանն ուղված համալիր միջոցառումների ծրագիրը։

Նախատեսվում է քննարկել ԵԱՏՄ երկրների համագործակցության միջպետական ծրագրի նախագիծը` տիեզերական և աշխարհատեղեկատվական ծառայությունների տրամադրման ոլորտում` Երկրի հեռակա ուսումնասիրման հիման վրա։

Մաքսատուրքի տարբերության վերահաշվարկմամբ 57 մլն դրամ վերադարձվել է տնտեսվարողներին

ԵՏՀ–ից տեղեկացնում են նաև, որ նախատեսվում է ուսումնասիրել նաև ԵԱՏՄ ագրոարդյունաբերական զարգացման և միության արդյունաբերականացման քարտեզները։ Երկու նախագծերն էլ նախատեսում են իրականացվող խոշոր նախագծերի մասին տեղեկությունների հավաքագրում, ինչը թույլ կտա միության գործընկերներին զարգացման և ներդրումային ծրագրերի ազգային պլանների ձևավորման ժամանակ բացառել կրկնությունը, հաշվի առնել զարգացման միտումները, ինչպես նաև արդյունավետ կիրառել միմյանց բանիմացությունը։

ԵԱՏՄ–ում էներգակիրների միասնական շուկան հնարավոր կլինի կուլմինացիայի դեպքում. Լուկյանով

43
թեգերը:
տնտեսություն, կորոնավիրուս, Մինսկ, համաժողով, Եվրասիական Տնտեսական Միություն (ԵԱՏՄ)
թեմա:
Հայաստան և ԵԱՏՄ
Ըստ թեմայի
ՌԴ–ն կբացի ԵԱՏՄ երկրների հետ օդային սահմանը, բայց համաճարակաբանական վիճակը հաշվի առնելով
2025 թ-ին ԵԱՏՄ-ում պետք է ձևավորվի գազի միասնական սակագին. Քոչարյան
Կուբան, Ուզբեկստանն ուզում են ԵԱՏՄ-ում դիտորդ երկրի կարգավիճակ ստանալ. ինչ է պահանջել ՀՀ–ն
ԵԱՏՄ տարածքում արդեն ուզում են մեղմացնել սահմանափակումները. քննարկում է եղել
Ինքնաթիռ

Ինչ թռիչքներն են նախատեսված առաջիկա օրերին

31
(Թարմացված է 13:50 15.07.2020)
Քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեն տեղեկացնում է, որ հուլիսի 16-ին և 17-ին կրիրականացվեն մի քանի թռիչքներ։

ԵՐԵՎԱՆ, 15 հուլիսի– Sputnik. ՀՀ Քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեն տեղեկացնում է, որ հուլիսի 16-ին կիրականացվի Մինսկ-Երևան֊Մինսկ չվերթը։
«Մինսկ-Երևան֊Մինսկ չվերթը կիրականացվի Belavia ընկերության կողմից (ժամանում 02:45, մեկնում 03։35):

Բացի այդ, նույն օրը կիրականացվի Լոս Անջելես֊Երևան֊Բոստոն չվերթը Icelandair ավիաընկերության կողմից (ժամանում 11։50, մեկնում ս. թ. հուլիսի 17֊ին 08։50) և Մոսկվա-Երևան չվերթը Red Wings ավիաընկերության կողմից (ժամանում 21:40)»,-նշված է ընկերության Facebook սոցցանցի էջում։

Առաջիկա օրերին ևս մեկ թռիչք է նախատեսված՝ հուլիսի 17-ին կիրականացվի Կիև-Երևան-Կիև չվերթը SKYUP ավիաընկերության կողմից (ժամանում դեպի Երևան 03:20, Երևանից մեկնում ժամը 04:20):

Հիշեցնենք, որ պարետի նոր որոշմամբ՝ Հայաստան վերադարձող քաղաքացիներն այլևս չեն մեկուսացվում հյուրանոցներում. նրանց ինքնամեկուսացման պահանջ է ներկայացվում։ Այսինքն՝ արտերկրից ժամանած ՀՀ քաղաքացիները և ՀՀ տարածք մուտք գործելու իրավունք ստացած օտարերկրյա քաղաքացիները հունիսի 23-ից պարտավորվում են ինքնուրույն կազմակերպել իրենց տեղափոխումն օդանավակայանից և ցամաքային սահմանային անցակետերից դեպի նախանշված ինքնամեկուսացման վայրեր:

Աննախադեպ. իրականացվել է Լոս Անջելես-Երևան առաջին հատուկ չվերթը

31
թեգերը:
չվերթ, Կիև, Մինսկ, Երևան-Մոսկվա, Երևան, թռիչք
Դիահերձարան. արխիվային լուսանկար

Կոլումբիայում ողջ պացիենտին մահացած են ճանաչել և հրաժարվել դուրս թողնել դիահերձարանից

0
(Թարմացված է 14:27 15.07.2020)
Տղամարդու մարմինը հարազատներին ցույց չէին տալիս, ինչը կասկած է առաջացրել դստեր մոտ։  Նա գաղտնի մտել է դիահերձարան և հայտնաբերել, որ հայրը կենդանության նշաններ է ցուցաբերում։

ԵՐԵՎԱՆ, 15 հուլիսի – Sputnik. Կոլումբիայի Սինսելեխո քաղաքում ողջ պացիենտին մահացած են ճանաչել, ուղարկել դիահերձարան և հրաժարվել բաց թողել, երբ վերջինը գիտակցության է եկել, գրում  է Daily Mirror պարբերականը։

67-ամյա Խուան Խոսե Մունոսա Ռոբերոյին հիվանդանոց են տեղափոխել արյան բարձր ճնշում ունենալու գանգատով։ Մի քանի ժամ անց հարազատներին հայտնել են, որ տղամարդը մահացել է։

Միևնույն ժամանակ ընտանիքին իրենց հարազատի դին ցույց չեն տվել` պարզաբանելով դա կորոնավիրուսի համավարակի հետ կապված իրավիճակով։

«Մահացած» տղամարդու դուստրը կասկածելով բժիշկների խոսքերին` գաղտնի սողոսկել է դիահերձարան։

Կինը զարմացել է, երբ տեսել է, որ հայրը ողջ է և գիտակցության է եկել։

Սարսափ Նյու Յորքում. հայտնաբերվել են դիակներով լի բեռնատարներ. տեսանյութ

Անկախ դրանից, բժիշկները շարունակել են համոզել կնոջը, որ հայրը մահացել է, իսկ կենդանության նշանները, որը կինը մատնանշում է, նորմալ ֆիզիոլոգիական ռեակցիա է, որը դիտվում է մահից հետո։

Կնոջը հաջողվել է պնդել, որ հորը հիվանդանոց տեղափոխեն։

Այժմ տղամարդը բուժում է անցնում։ Դիահերձարանում անցկացրած ժամանակի պատճառով նրա մոտ իշեմիա է զարգացել։

Կոլումբիայում գերությունից ազատել են լեգենդար Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի զարմուհուն

0
թեգերը:
տղամարդ, դիահերձարան, հիվանդ, Մահ, Կոլումբիա
Ըստ թեմայի
Եթե կարիք լինի, ԴՆԹ փորձաքննություն կարվի. Թորոսյանի խոսնակը` կորած դիակի մասին
Մենք դիակն առանց անփութության ենք փոխանցել շտապօգնությանը. «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ
«Դիակները շփոթում են, իսկ նախարարը մառազմատիկ ստատուսներ է գրում». Տոնոյան