Նոր «ՏՏ դեղամիջոց» աուտիզմ ունեցող երեխաների համար. Հայաստանում նոր ծրագիր են ստեղծում
(Թարմացված է 18:28 13.08.2018)
Երեխաները սովորում են պլանավորել իրենց օրը, իսկ ծնողները` հետևել և օգնել նրանց։ԵՐԵՎԱՆ, 13 օգոստոսի — Sputnik. Noomee հայկական ստարտափը առաջարկում է ծրագիր, որը նախատեսված է աուտիզմով տառապող երեխաներին օգնելու համար։ Ծրագիրն արդեն փորձարկել է հիվանդության տարբեր աստիճան ունեցող մոտ 40 երեխա։
Նման երեխաները ստիպված են շատ սովորել։ Այդ պատճառով ծրագիրը առավելագույնս հեշտ է։ Պարզապես անհրաժեշտ է ամեն առավոտ չմոռանալ նայել հեռախոսի էկրանին։
«Ծրագրում տեղադրել ենք օրգանայզեր, որը օրվա առաջադրանքներ է պարունակում։ Առավոտից այն հիշեցնում է, օրինակ, որ պետք է լվանալ ձեռքերը և մաքրել ատամները։ Ծրագրի մեկ այլ ֆունկցիան gps–թրեքերն է։ Այն ծնողների համար է, որպեսզի երեխան չմոլորվի։ Իսկ երրորդը` տեսահոլովակ է` վարքագծի մասին օգտակար խորհուրդներով», – ասում է ընկերության հիմնադիրներից մեկը` Գայանե Հովհաննիսյանը։
Ծրագրից օգտվել սովորեցրել են նաև էրգոթերապևտներին` աուտիզմով տառապող երեխաների հետ աշխատող բժիշկներին։
«Մենք ճշտել ենք նաև բժիշկների և ծնողների կարծիքները ծրագրի մասին, և այժմ դրա հիման վրա կատարելագործում ենք այն», – ասում է Գայանեն։
Աշխատանքը զուր չի անցել, քանի որ երեխաներն ընտելացել են։ Չասենք, թե նրանք «առաջադրանք են կատարում»։ Ավելի շուտ սովորում են, թե ինչպես ապրեն մեծ ու անծանոթ աշխարհում։
©
Sputnik / Aram Gareginyan
Իսկ ծնողներին առաջարկում են ոչ միայն հետևել երեխաներին, այլև տեսնել, թե ինչ է երեխան սովորել մեկ օրվա ընթացքում և օգնել նրան։
«Չէ՞ որ մենք միշտ սովորելու բան ունենք։ Նրանք ևս», – ավելացնում է Գայանեն։
Մինչև տարեվերջ ուզում են գործարկեն ծրագրի բետա տարբերակը, այնուհետև արդեն վերջնականը։
Ծրագիրը ներկայացվել է Սևանա լճում անցկացվող Sevan Startup Summit 2018 միջազգային մրցույթի ժամանակ։ Մրցույթն իրականացվել է Եվրամիության Eu4Business ծրագրի, Գերմանիայի Միջազգային զարգացման գործակալության (GIZ), Startup Armenia հիմնադրամի և այլ կազմակերպությունների աջակցությամբ։
թեգերը:
Գյումրու Վերականգնողական կենտրոնում փորձում են վերադարձնել վիրավորված տղաների ժպիտը
(Թարմացված է 18:09 03.03.2021)
Տղաներից շատերը դժգոհում են միայն մի բանից՝ չեն կարողանալու վերադառնալ զինվորական ծառայության։ Արցախում մարտական գործողությունների ժամանակ տարբեր վիրավորումներ ստացած տղաներից շատերը բուժվում են Գյումրու Վերականգնողական կենտրոնում: 87 զինծառայող պետպատվերի շրջանակներում արդեն ավարտել է վերականգնողական փուլը:
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Գյումրու Վերականգնողական կենտրոն
Կենտրոն դիմած տղաների վիրավորումները տարբեր են՝ հրազենային, բեկորային, այրվածքային՝ բուժումներն էլ համապատասխանաբար՝ մերսումներ, թերապևտիկ ու մարզասարքերի վարժանքներ՝ վերջույթների, ողնաշարային ֆունկցիոնալ խանգարումների ու նյարդային համակարգի գործունեության վերականգնման համար: Տղաներից շատերը, մինչև վերականգնողական փուլին անցնելը, մի քանի բարդ վիրահատություն արդեն ունեցել են: Իսկ վերականգնումը, ըստ մասնագետների, հիմնականում երկարատև գործընթաց է։
«Մեզ մոտ վերականգնողական փուլ անցած զինվորների մի մասին արդեն ճանապարհել ենք ծառայության: Եղել են տղաներ, որ երկրորդ կամ երրորդ փուլով են եկել, օրինակ՝ պրոթեզավորումից հետո: Այս պահին 42 երիտասարդ է բուժման կուրս անցնում»,-Sputnik Արմենիային տեղեկացրեց կենտրոնի տնօրեն, բժշկուհի Անահիտ Աղաջանյանը հավելելով, որ գրեթե բոլորի մոտ, ֆիզիկական վնասվածքներից բացի, հոգեբանական վնասվածքներն ավելի խորն են:
©
Sputnik / Gevorg Ghazaryan, provided by Anahit Aghajanyan
Անահիտ Աղաջանյան
«Հոգեբանական խնդիրները շատ են, բայց փորձում ենք այնպես անել, որ ֆիզիկական կարողությունների վերականգնումից բացի նաև տղաների ժպիտը վերադարձնենք»,-նշում է բժշկուհին ընդգծելով՝ տղաներից շատերը վերականգնումից հետո ցանկություն են հայտնում շարունակել ծառայությունը: «Ապշեցնող է՝ ինչքան կամք, ինչպիսի ոգի ու հայկականություն կա մեր տղաների մեջ»,-ասում է Անահիտ Աղաջանյանը:
Սարգիս Սարգսյանը սպա է, վիրավորվել է կասետային ռումբի պայթյունից հոկտեմբերի 14-ին՝ Մատաղիսում: Առաջնային բուժումը ստացել է «Աստղիկ» բժշկական կենտրոնում:
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Սարգիս Սարգսյան
Արդեն երկու ամիս է՝ կենտրոնում է, ու արդյունքը Սարգիսը տեսանելի է համարում:
«Բուժումը դրական արդյունք է տվել, վստահ եմ ՝ ևս 1 ամիս, ու մատներս կկարողանամ ազատ շարժել ու վերադառնալ մարտական ծառայության»,-նշում է երիտասարդը:
Մուշեղ Մարտիրոսյանը ևս սպա է, 23-ամյա երիտասարդը ծառայել է հակաօդային պաշտպանության զորքերում, վիրավորումը ստացել է պատերազմի հենց առաջին օրը՝ Մարտակերտի շրջանում: Վերականգնողական բուժման երկրորդ ամիսն է:
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Մուշեղ Մարտիրոսյան
«Երբ նոր էի եկել, քայլել չէի կարողանում, հիմա արդեն լավ քայլում եմ: Նպատակս ամբողջովին վերականգնվելն է, որից հետո կմտածեմ, թե ինչ մասնագիտություն ընտրել. վիրավորումներիս պատճառով, ցավոք, այլևս չեմ կարող ծառայությունս շարունակել»,-ասում է երիտասարդը:
Վերականգնողական կենտրոնում բուժվողներից շատերը դժգոհում էին՝ վիրավորումների պատճառով այլևս չեն կարող վերադառնալ ծառայության, թեև իրենք իրենց գործն ավարտած չեն համարում:
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Պետրոս Հուրիխանյան
«Ուզում են ինձ զորացրեն, բայց ես ինձ դեռ ոչ պիտանի չեմ համարում, ու վերականգնողական կուրսն անցնելուց հետո կկարողանամ շարունակել ծառայությունս, իմ երազանքը հիմա միայն դա է: 11 տարի ես մարտական ծառայություն եմ իրականացրել ու հիմա չեմ կարող թողնել»,-նշում է Պետրոս Հուրիխանյանը։
Հավելենք, որ Գյումրու վերականգնողական կենտրոն գալիս են զինվորական կենտրոնական հոսպիտալի հանձնաժողովի կողմից տրված ուղեգրով:
Ջերմաստիճանը կբարձրանա. եղանակի տեսություն
(Թարմացված է 16:14 04.03.2021)
Հիդրոօդերևութաբանների կանխատեսումներով` տեղումնառատ օրերը դեռ կշարունակվեն։ ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. Հայաստանի Հանրապետության տարածքում այսօր` մարտի 5-ին հարավային շրջաններում, 7-ի կեսօրից հետո, 8-ին, 9-ի գիշերը շրջանների զգալի մասում, 9-ի ցերեկը առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներ, լեռնային և նախալեռնային շրջաններում` ձյան տեսքով։ Մարտի 6-ին, 7-ի գիշերը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Տեղեկությունը հայտնում է ՀՀ ԱԻՆ մամուլի ծառայությունը։
Հաղորդագրության համաձայն` քամին կլինի հարավարևմտյան՝ 5-10 մ/վ արագությամբ:
Օդի ջերմաստիճանը մարտի 5-6-ի ցերեկն աստիճանաբար կբարձրանա 2-4 աստիճանով, 8-ի ցերեկը նույնքան կնվազի։
Երևան քաղաքում մարտի 5-6-ը, 7-ի գիշերը, 9-ի ցերեկը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, 7-ի երեկոյան ժամերին, 8-ին, 9-ի գիշերը սպասվում են տեղումներ:
«Հորս արև, ես հայերեն չեմ խոսում», կամ 22-ամյա իրաքցի Ալաայի առօրյան Երևանում