Փախստականների 30-ամյա խնդիրը. Նիկոլ Փաշինյանին են ուղղված հարյուր հազարավոր հայացքներ
(Թարմացված է 16:26 20.06.2018)
Հայաստանում փախստականների արդեն երրորդ սերունդ է ծնվում, բայց նրանց սոցիալ–տնտեսական խնդիրները մնում են չլուծված։ԵՐԵՎԱՆ, 20 հունիսի — Sputnik, Նելլի Դանիելյան. Մենք Ադրբեջանի Բանանց գյուղում էինք ապրում, երեք երեխա էինք։ Մի օր հայրս եկավ, բոլորիս հավաքեց ու նույն գիշերը բեռնատարով հասանք Հայաստան։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում պատմում է Մարիամ Ավագյանը` հիշելով, թե իրենց ընտանիքն ինչպես է փախչել Ադրբեջանից։
«Ո՛չ տուն էր վարձել, ո՛չ նախապատրաստվել էր, վերցրինք այն, ինչ այդ պահին կարող էինք, ու եկանք Հայաստան։ Երևանում Նորքի սեփական տներից ինչ-որ խրճիթում գետնին քնեցինք, լույսը բացվեց, հայրս գնաց վարձով տուն փնտրելու»,- ասաց նա` հավելելով, որ իրենք Ադրբեջանից փախել են զանգվածային տեղահանություններից շատ ավելի վաղ։
Հետո արդեն հայրը պատմել էր, որ նախորդ գիշերը գիշերային հերթափոխի ժամանակ լսել է, թե ինչպես են ադրբեջանցի գործընկերներից մեկը մյուսին ասում, որ պատրաստվում է սպանել իրեն։
Այսօր Մարիամ Ավագյանն Ադրբեջանական ԽՍՀ-ից փախստականների համագումարի համակարգողն է, տարիներ շարունակ փորձում է աջակցել բախտակից հայրենակիցներին։
©
Sputnik / Nelli Danielyan
Մարիամ Ավագյան
Հայաստանում փախստականների արդեն երրորդ սերունդ է ծնվում, բայց նրանց սոցիալ-տնտեսական խնդիրները մնում են չլուծված։
«Պետությունը հաշվառել է միայն սոցիալական տներում` հանրակացարաններում, ժամանակավոր կեցավայրերում բնակվածներին։ Իսկ նրանք, ովքեր ժամանակին բնակարաններ են վարձել, ու նրանց երեխաները, որոնք հիմա մեծացել, ընտանիք են կազմել, շարունակում են փախստական մնալ, բայց պետությունը նրանց մասին ոչ մի տվյալ չունի»,- ասում է մեր զրուցակիցը` հավելելով, որ այս պայմաններում արտերկրում գտնվող փախստականների կարգավիճակի ու իրավունքների մասին խոսելն անգամ ավելորդ է։
«Ընդդեմ իրավական կամայականությունների» ՀԿ գործադիր տնօրեն, ՀՀ նախկին օմբուդսմեն Լարիսա Ալավերդյանը փախստականների ոչ միայն սոցիալ-տնտեսական, այլև իրավական խնդիրների համար մեղադրում է ՀՀ նախկին իշխանություններին։
«Նրանք, ում 1988թ-ին սպանել են Բաքվում, Սումգայիթում, մինչ օրս համարվում են խուլիգանության հետևանքով սպանվածներ։ Նրանց ընտանիքները, ժառանգները ոչ մի հատուկ կարգավիճակ չունեն`ո՛չ սոցիալական կարգավիճակ, ո՛չ էլ խոցելի խմբի»,- ասում է Ալավերդյանը` հավելելով, որ իր պատգամավորական գործունեության ընթացքում ու դրանից հետո էլ չի կարողացել ՀՀ իշխանություններին համոզել` ընդունել իրավական փաստաթուղթ, որ ադրբեջանահայության նկատմամբ տեղի ունեցածը 1915թ-ի Թուրքիայի կողմից իրականացրած Ցեղասպանության շարունակությունն է` արդեն Ադրբեջանի կողմից։
«Սա մեր ամոթն է,- ասում է Ալավերդյանը,- 1990թ-ին ԱՄՆ 4 սենատորների որոշում կա, որոնցի մեկը Ջոն Քերրին է, ԵՄ որոշում կա, կա բաց նամակ, որտեղ գրված է «20-րդ դարում երկրորդ անգամ հայության վրա կախվել է Ցեղասպանության վտանգը»։ Այսքանից հետո իմ 5 տարվա խորհրդարանական գործունեության ընթացքում ես այդպես էլ չհասա նման մի փաստաթղթի ընդունման»։
Հայաստանում նման քաղաքականության հիմքը նա համարում է 1990թ-ը, երբ ՀՀ նորանկախ երկրի քաղաքական իշխանությունը սկսեց հանդիպումներ ունենալ Ադրբեջանի ազգային ճակատի ներկայացուցիչների հետ, որոնք Ալավերդյանի համոզմամբ, իրենք են սկսել ու իրագործել Ադրբեջանի հայության նկատմամբ ջարդերը։
«ԵԱՀԿ ՄԽ շրջանակներում Հայաստանն այս տարիների ընթացքում ոչ մի առաջարկ չի ներկայացրել»,- ասում է Ալավերդյանը` հույս հայտնելով, որ Հայաստանի նոր իշխանությունն այս ավանդույթի շարունակողը չի լինելու։ Լավատեսության առիթ են դարձել Նիկոլ Փաշինյանի` Արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման ու դրա ձևաչափի մասին հայտարարությունները։
Հունիսի 20-ը փախստականների միջազգային օրն է: Այս տարի լրանում է Ադրբեջանում հայազգի բնակչության նկատմամբ իրականացրած էթնիկ զտումների ու տեղահանության 30 տարին։ Փախստական եզրույթը Հայաստանում շարունակում է արդիական մնալ։
Պաշտոնական տվյալներով` 80-90-ական թվականներին Ադրբեջանից Հայաստան է տեղափոխվել 361 000 հայ կամ միջին հաշվով 92 000 ընտանիք։ Սակայն Ադրբեջանի առաջին նախագահ Այազ Մութալիբովը մի առիթով հայտարարել է, որ միայն Բաքվում շուրջ 500 000 հայ էր բնակվում։
Եղվարդի բնակիչը պատերազմի օրերին գնված 17 մլն դրամի զինվորական հանդերձանքը փորձել է այրել
(Թարմացված է 11:12 05.03.2021)
Եղվարդի 30-ամյա բնակչին, սակայն, չի հաջողվել ամբողջությամբ այրել զինվորական հանդերձանքը, քանի որ քաղաքացիները նկատել են հրդեհը։
ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. ՀՀ քննչական կոմիտեն տեղեկացնում է, որ Եղվարդ քաղաքի բնակչին մեղադրանք է առաջադրվել զինվորական հանդերձանքը դիտավորությամբ ոչնչացնելու փորձ կատարելու համար։
©
Sputnik / Laura Sarkisyan, Aram Nersesyan
«Եղվարդի 30-ամյա բնակիչը 2020թ. նոյեմբերի 11-ին՝ ժամը 02:30-ի սահմաններում, դիտավորյալ և վառելանյութի օգտագործմամբ փորձել է հրկիզել Եղվարդի Ազատամարտիկների փողոցում գտնվող, քաղաքացիական նախաձեռնության անդամների կողմից ձեռք բերված 17.375.000 դրամ արժողության զինվորական հանդերձանքը: Սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել, քանի որ հրդեհը նկատվել է քաղաքացիների կողմից և մարվել»,–նշված է հաղորդագրության մեջ։
Եղվարդ քաղաքի 30-ամյա բնակչին մեղադրանք է առաջադրվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-185-րդ հոդվածի (գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելու կամ վնասելու փորձ) 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Նա կալանավորվել է։
Նախաքննությունը շարունակվում է:
Առաքելյանն ասաց` Հայաստանիդ վարչապետին բողոքիր. կամավորներն իրենց հասանելիք փողն են ուզում
442 նոր դեպք, 7 մահ` մեկ օրում. կորոնավիրուսային հիվանդության ընթացքը Հայաստանում
(Թարմացված է 10:47 05.03.2021)
Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնը հրապարակել է Հայաստանում կորոնավիրուսային վարակի վերաբերյալ վերջին մեկ օրվա տվյալները:ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը վերջին մեկ օրում ավելացել է 442–ով և դարձել 173 749։ Տեղեկությունը հայտնում է Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնը։
Այս պահին փաստացի բուժում է ստանում 5249 մարդ, կատարվել է 744863 թեստավորում, առողջացել են վարակվածներից 164463-ը։ Գրանցվել է մահվան 3215 դեպք (+7)։ Կորոնավիրուսով վարակված, բայց այլ պատճառով մահացածների թիվը վերջին մեկ օրում ավելացել է 2-ով և հասել 822-ի։
Հիշեցնենք` 2020թ.–ի մարտի 16–ից Հայաստանում արտակարգ դրություն էր սահմանված, որը մի քանի անգամ երկարաձգվեց և տևեց մինչև սեպտեմբերի 11–ը։ Երկարաձգված արտակարգ դրության պայմանները որոշակի փոփոխությունների ենթարկվեցին։
Տնտեսական շատ գործունեություններ թույլատրվեցին, բայց սահմանվեցին պարտադիր պահանջներ։
Հանրային բաց տարածքներում դիմակ դնելը պարտադիր էր։ Դիմակ կարող էին չդնել միայն մինչև 6 տարեկան երեխաները, հեծանիվ վարողները, ֆիզիկական վարժություններ անողները և խրոնիկ շնչառական հիվանդություններ ու սրտային անբավարարություն ունեցողները։
2020թ.–ի սեպտեմբերի 11–ին ՀՀ կառավարությունը որոշեց, որ երկրում սեպտեմբերի 12–ից մինչև 2021թ.–ի հունվարի 11–ը կգործի կարանտինի ռեժիմ։ Որոշ սահմանափակումներ մեղմացվեցին, բայց հասարակական վայրերում դիմակ դնելու պահանջը շարունակեց գործել։
Գիտնականներն ասել են, թե մարդկությունը քանի տարի է կորցրել կորոնավիրուսի պատճառով
Հաշվի առնելով կորոնավիրուսի 3–րդ ալիքի գոյությունն աշխարհում և այն փաստը, որ Հայաստանում վարակակիրների թիվը շարունակում է բարձր մնալ` 2021թ.–ի հունվարի 11–ին ՀՀ կառավարությունը որոշեց երկրում կարանտինային ռեժիմը երկարաձգել ևս 6 ամսով։ Այն կտևի մինչև 2021թ.–ի հուլիսի 11–ը։
Ինչո՞ւ չի միացել ԳՇ–ի հայտարարությանը. Անդրանիկ Մակարյանը հարցին հարցով պատասխանեց
(Թարմացված է 11:27 05.03.2021)
Անդրանիկ Մակարյանը խուսափեց անդրադառնալով ԳՇ–ի հայտարարությանը և հայտնել իր կարծիքը` ի վերջո, ԳՇ հայտարարությունը ռազմական հեղաշրջման փո՞րձ էր, թե ոչ։ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. Հայկական բանակի բոլոր զինվորականները բանակի կողքին են։ Եռաբլուրում լրագրողների հետ զրույցում ասաց ԶՈւ պատրաստության գլխավոր վարչության պետ-զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ Անդրանիկ Մակարյանը` ի պատասխան հարցին, թե շատ զինվորականներ ասում են, որ բանակի կողքին են և միանում են գլխավոր շտաբի հայտարարությանը։
©
Photo : official site of the MoD of RA
Նշենք, որ Մակարյանն այն չորս պաշտոնյաներից մեկն է, որոնք չեն միացել ԳՇ–ի հայտարարությանը։ Անդրանիկ Մակարյանն այսօր այցելել էր Եռաբլուր` ՀՀ ազգային հերոս, Արցախի հերոս, ռազմական և պետական գործիչ Վազգեն Սարգսյանի ծննդյան օրվա կապակցությամբ նրա շիրիմին հարգանքի տուրք մատուցելու։
«Ես չեմ մեկնաբանելու ոչինչ, չեմ մեկնաբանելու ԳՇ–ի հայտարարությունը»,–ասաց Մակարյանը։
Ի պատասխան լրագրողի նկատառմանը, թե չի՞ կիսում ԳՇ–ի մոտեցումը, որ չի միացել հայտնի հայտարարությանը, Մակարյանը լրագրողին հարցրեց` նա ԶԼՄ–ների կողքի՞ն է, թե ոչ։ Ստանալով դրական պատասխան` Մակարյանն ինքն էլ հավելեց, թե հայկական բանակի բոլոր զինվորականները բանակի մեջ են ու բանակի կողքին։
Հիշեցնենք, որ ըստ «Ժողովուրդ» օրաթերթի` Անդրանիկ Մակարյանը չի միացել այդ հայտարարությանը, քանի որ նրա գործողությունների մասով կա հարուցված քրգործ, որը առնչվում է հենց 44-օրյա պատերազմին, թե կոնկրետ նրա ղեկավարած բաժինը ինչ բացթողում է արել:
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով ԳՇ հայտարարությանը չմիացած 4 պաշտոնյաներն են Անդրանիկ Մակարյանը, ԶՈւ ԳՇ հետախուզության գլխավոր վարչության պետ, ԳՇ պետի տեղակալ, գեներալ-մայոր Առաքել Մարտիկյանը, ԶՈւ սպառազինության պետ, վարչության պետ, գեներալ-մայոր Պողոս Պողոսյանը և ԶՈւ ռազմական հաղորդակցությունների բաժնի պետ, գնդապետ Արթուր Չատյանը։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Իրադրությունը սրվեց այն բանից հետո, երբ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը, ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։ Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ վարչապետը պաշտոնից հեռացրեց Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանին։
Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ «հեղափոխությունը պաշտպանելու» համար։
Նա հայտնեց նաև, ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չստորագրեց և հետ ուղարկեց փետրվարի 27–ին։ Նույն օրը վարչապետը կրկին առաջարկությունն ուղարկեց ՀՀ նախագահին։
Գլխավոր շտաբը մարտի 1-ին նոր հայտարարություն տարածեց նշելով, որ կրկին հաստատում է ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ իր գնահատականները և շեշտում, որ, անկախ Զինված ուժերը քաղաքական գործընթացների մեջ ներքաշելու փորձերից, մնում Է անդրդվելի, կշռադատված և հաստատակամ։