Լիլիթ Հարությունյան, Sputnik

Հայկական գետերի անմխիթար վիճակի հիմնական պատճառն այն է, որ ջրային ռեսուրսներն օգտագործվում են ոչ խելամիտ, գետերն էլ աղտոտվում են կենցաղային աղբով, կեղտաջրերով ու հանքարդյունաբերական թափոններով։ Այդպիսի կարծիք հայտնեց Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում «Համահայկական բնապահպանական ճակատ» քաղաքացիական նախաձեռնության անդամ Լևոն Գալստյանը։

Փոքր ՀԷԿ–երը, որպես վերականգնվող էներգիայի աղբյուր, իսկական աղետ են դարձել Հայաստանի որոշ տարածքների էկոհամակարգերի համար։

© Sputnik / Asatur Yesayants

Փոքր ՀԷԿ-երի բնապահպանական ապագան

«Մեր կառավարությունը թույլ է տալիս ՀԷԿ–ին ջրառի ժամանակ չափազանց քիչ ջուր բաց թողնել, ինչի հետևանքով գետն այդ հատվածում լրիվ չորանում է։ Հաշվի առնելով` որ մեր գետերը, հիմնականում, միջին կամ փոքր են, ապա չոր սեզոնին, որը մեզ մոտ 7–8 ամիս է տևում, ջրառի ու ոռոգումից հետո դրանք գրեթե վերանում են։ Այդպիսով` կառավարության որոշումը, որը կոչված է պաշտպանել ջրային էկոհամակարգը, ըստ էության, հակաբնապահպանական է»,– ասաց Գալստյանը։

Միջին ու փոքր գետերն առանց այդ էլ այնքան սակավաջուր են, որ նրանց շահագործումը պետք է ընդհանրապես արգելել, բայց, քանի որ ոչ մի հսկողություն չի իրականացվում, ՀԷԿ–երի մեծամասնությունը, Գալստյանի պնդմամբ (նա դրանցից 80–ը զննել է), հաճախ ամբողջ հոսքը դեպի խողովակներն են ուղղում։

Բնապահպանը հավելեց, որ աղետալի վիճակում են այն գետերը, որոնց վրա 2–3 ու ավելի հիդրոկայան կա։

Այդ առումով ռեկորդակիր է Եղեգիս գետը, որի վրա 17 կայան կա։ Երկուսից վեց ՀԷԿ կառուցված է Մեղրի, Մարց, Քաջառու գետերի, նաև Ամբերդի գետի վրա։ Մեծ գետերի դեպքում` Որոտանի, Աղստևի, ամեն ինչ այլ է. ջրի քանակը նույնիսկ չորայնության ժամանակ թույլ է տալիս ապահովել հիդրոկայանի աշխատանքը, ոռոգումն ու սեփական գոյությունը»,– ընդգծեց նա։

Ծանր մետաղներ՝ ձկների փոխարեն

Որոշ համայնքներում աղբահանության համակարգ չկա, ու տեղի բնակիչներն, առանց երկմտելու, աղբը միանգամից գետն են նետում։

Д. Абрамов / Ведомости

«ՌուսՀիդրոն» Հայաստանում ՀԷԿ-ի վաճառքի մասին. առաջին գնորդը «գնացել է»

Դրանց մեջ են թափվում նաև կեղտաջրերը, ընդ որում` 90% –ն առանց նախնական մաքրման։ Ամենավտանգավորը հանքարդյունաբերության թափոններն են. ծանր մետաղներն ու թունավոր նյութերը։ Լևոն Գալստյանի խոսքով` դրանք ոռոգման համակարգ են ընկնում, իսկ հետո մարդկանց ու կենդանիների օրգանիզմ` տարբեր հիվանդոտություններ առաջացնելով։

Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ձկնաբան, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու Սամվել Պիպոյանը նշեց, որ հանքարդյունաբերական թափոնների պատճառով ձկները գետերում սատկում են կամ հեռանում։ Այդ տեսակետից աղետալի վիճակ է ստեղծվել Ողջի, Դեբեդ ու այլ գետերում, որոնք հանքարդյունաբերական կենտրոններում են գտնվում ։

«Եթե նախկինում մի կիլոմետրի վրա 127 կգ կարմրախայտ էին որսում, ապա հիմա այդքան ձուկ կարելի է հավաքել ամբողջ երկայնքով։ Որսագողությունն, իհարկե, արգելված է։ Կառավարությունը փորձում է կարգավորել գործընթացը, բայց բոլոր այդ միջոցներն առանձնապես արդյունք չեն տալիս»,– ասաց ձկնագետը։

© Sputnik / Nelli Danielyan

«Տաթև» ՀԷԿ-ն առ այսօր աշխատում է խորհրդային արտադրության սարքավորումներով

Հայաստանի բնապահպանության նախարարությունը մեզ հայտնեց, որ 2017 թվականի հունվարի 12–ի կառավարության որոշման համաձայն` Հայաստանի ջրային օրենսդրության մեջ փոփոխություններ ու լրացումներ են արվել։ Նոր նախագծով կկարգավորվի ջրառի ու կեղտաջրերի մաքրման գործընթացը։

«Թեև վերջին 25–30 տարվա ընթացքում կոյուղիների խողովակների վերականգման որոշ աշխատանքներ իրականացվել են ներդրումային ծրագրերով, սակայն կոյուղիների վերանորոգման միասնական ծրագիր չի եղել»,– ասվում է հաղորդագրության մեջ։

Չի երկարացվել մեկ հիդրոկայանի շահագործման թույլտվությունը, իսկ փոքր ՀԷԿ–երի խնդիրները, բնապահպանության նախարարության հաղորդագրության համաձայն, միշտ գերատեսչության ուշադրության կենտրոնում է։ 2016 թվականին բնապահպանական օրենսդրության կանոններին չհետևելու համար պաշտոնյաները ենթարկվել են վարչական տուգանքների։

Русская версия

ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանի խնդիրը պետք է լիներ, որ թույլ չտար որևէ մեկին քիթը խոթել բանակի ներքին խնդիրներին։ Եռաբլուրում լրագրողների հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Անդրանիկ Քոչարյանը` ի պատասխան հարցին, թե ի՞նչ գնահատական է տալիս ԳՇ–ի` վարչապետի հրաժարականի պահանջով հայտարարությանը։

«Մեր խնդիրները թողած` բանակի փեշերից են կախվել բոլորը։ Որևէ մեկի մտքով չի անցել բանակը դարձնել պետական գործիք, անգամ Հոկտեմբերի 27-ից հետո որևէ քայլ չի արվել գործող իշխանության դեմ։ Բանակը պետք է միայն արտաքին թշնամի ունենար, այլ ոչ թե ներքին»,–ասաց Քոչարյանը։

Հարցին, թե բոլորին հետաքրքրում է` Օնիկ Գասպարյանն այժմ ԳՇ պե՞տ է, թե՞ ազատվել է աշխատանքից, Քոչարյանը պատասխանեց, որ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չի ուղարկել վարչապետի միջնորդությունը ՍԴ–ում վիճարկելու, ինչը նշանակում է, որ Գասպարյանը 3 օր հետո համարվում է աշխատանքից ազատված։ Քոչարյանը ենթադրում է, որ այս ընթացքում վարչապետը կա՛մ նախագահին կներկայացնի նոր թեկնածու, կա՛մ ՊՆ–ի հետ կոնսուլտացիաներ կլինեն և գուցե այդ պարտականությունը դրվի տեղակալներից մեկի վրա։

© Photo : official site of the MoD of RA

ԳՇ–ն միանգամից 3 պետ կունենա՞, կամ ՍԴ–ից բացի ուրիշ ինչ ուղի ունի Օնիկ Գասպարյանը

Մեկ այլ հարցի, թե ի՞նչ ճակատագիր է սպասում այն զինվորականներին, որոնք միացել են ԳՇ–ի հայտարարությանը` Քոչարյանը պատասխանեց, որ զինվորականների 90 տոկոսն այժմ իրականացնում է իր առջև դրված գործը, բացառությամբ ԳՇ պետի առաջին տեղակալ Տիրան խաչատրյանի, որն ազատվեց աշխատանքից։

Անդրադառնալով Տիրան Խաչատրյանի այն քայլին, որ նա Վարչական դատարան է դիմել` վիճարկելով աշխատանքից ազատման փաստը` Քոչարյանը նշեց, որ Խաչատրյանը վարչական դատարան դիմելուց առաջ թող մտածեր` իր այդ քայլով ինչպիսի՞ վտանգ հասցրեց ՀՀ ներքին անվտանգությանը։

Իրադրությունը սրվեց այն բանից հետո, երբ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը, ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։ Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ վարչապետը պաշտոնից հեռացրեց Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանին։

Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ «հեղափոխությունը պաշտպանելու» համար։

© Photo : official site of the MoD of RA

Փաշինյան vs Գլխավոր շտաբ, կամ ինչ է պակասում ընդդիմությանը հաջողության հասնելու համար

Նա հայտնեց նաև, ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չստորագրեց և հետ ուղարկեց փետրվարի 27–ին։ Նույն օրը վարչապետը կրկին առաջարկությունն ուղարկեց ՀՀ նախագահին։

Գլխավոր շտաբը մարտի 1-ին նոր հայտարարություն տարածեց նշելով, որ կրկին հաստատում է ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ իր գնահատականները և շեշտում, որ, անկախ Զինված ուժերը քաղաքական գործընթացների մեջ ներքաշելու փորձերից, մնում Է անդրդվելի, կշռադատված և հաստատակամ։

Մարտի 2-ին հայտնի դարձավ, որ նախագահը չի ստորագրել Օնիկ Գասպարյանին ԳՇ պետի պաշտոնից ազատելու հրամանագիրը, բայց ՍԴ դիմելու է ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանի ներկայացրած հրամանագրի նախագծի սահմանադրականության հարցը պարզելու համար, այլ «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» 2017թ. նոյեմբերի 15-ի ՀՀ օրենքի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանելու հարցը որոշելու խնդրանքով: