Արմենուհի Մխոյան, Sputnik.

Ալբերտ Մկրտչյանի ինքնակենսագրական` «Մեր մանկության տանգոն» ֆիլմի շատ ու շատ արտահայտություններ թևավոր խոսք են դարձել, օրինակ` «Լուսը վառել եմ ու պտի վառեմ»։ 1984 թվականին նկարահանված ֆիլմը հետպատերազմյան տարիների հայ կնոջ, ընտանիքը պահպանելու նրա պայքարի մասին է։ Հումորային դրվագները, դերասանական՝ Մհեր Մկրտչյան-Գալյա Նովենց փայլուն խաղը ստիպում է ֆիլմը դիտել անընդհատ ու առանց հոգնելու։

© Sputnik / Armenuhi Mkhoyan

Պատշգամբի հսկայական հատվածի մի մասը կառուցվել է 1895 թվականին՝ Խաչատուր Աբովի կողմից

Թերևս քչերը գիտեն, որ «Մեր մանկության տանգոն» ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել երկու տարբեր թաղամասերում։ Հիմնական նկարահանումներն անցկացվել են նախկին Գորկի 22 հասցեում (այժմ` Շիրազի)։ Այդտեղ են նկարահանել տան տեսարանն ու բակը։ Եվ միայն ֆիլմի շատ փոքր՝ լույսը վառելու հատվածն է նկարահանվել գյումրեցիների սիրած «Գորկայի» այգու հարևանությամբ գտնվող հայտնի պատշգամբում:

Նախկին Շչորսի 2 (Աճեմյան) հասցեում գտնվող Սիրուշի պատշգամբը երկու տարբեր շինություն է։ Պատշգամբի հսկայական հատվածի մի մասը կառուցվել է 1895 թվականին՝ Խաչատուր Աբովի կողմից։ Ինչպես նշված է պատի արձանագրության մեջ, այն պատկանել է հայտնի առևտրական Խոյեցյաններին։ Մյուս հատվածը կառուցվել է 1900-ականների սկզբին, որտեղ տեղակայված է եղել նախկին քաղաքային փոստատունը: Կառույցներն իրար շատ նման են, անզեն աչքով գլխի չես ընկնի, որ դրանք տարբեր ժամանակներում են կառուցված:

«Այդ ժամանակի համար շատ հետաքրքիր կառույցներ են։ Կառուցապատողը ճիշտ կատարել է քաղաքային դումայի և շինարարության կոմիտեի պահանջները՝ շենքեր, որոնք չունեն այլևայլություն, որոնք ներդաշնակ են քաղաքի այդ հատվածի մնացած շինությունների հետ»,-նշում է «Կումայրի» արգելոցի գործադիր տնօրեն Ստեփան Տեր-Մարգարյանը:

Ավելի ուշ հարուստ առևտրականների այս տներն ազգայնացվել են։ Նախ երկհարկանի շինությունը ծառայել է ռուսական զորքին, ավելի ուշ` Լենինականի Մանկավարժական ինստիտուտին։ 2 տարբեր՝ 1926 և 1988 թվականների երկրաշարժերը խալխլել են շենքը, չնայած դրան, երկար ժամանակ այստեղ անօթևան ընտանիքներ են բնակվել: Շենքի մի հատվածը վերանորոգվել է ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի հայաստանյան գրասենյակի և Իտալիայի կառավարության ֆինանսական աջակցությամբ։ Վերանորոգված հատվածում, պահպանելով կառույցի նախկին տեսքը, 2012 թվականից գործում է Շիրակի մարզային գրադարանը։

Եթե շենքի այս հատվածի ճակատագիրը իտալացիների աջակցությամբ «լավ է դասավորվել», ապա մյուս՝ ֆիլմի պատշգամբի հատվածը, որը ևս գտնվում է ՀՀ մշակույթի նախարարության հաշվեկշռում, աղբանոցի է վերածվել՝ դառնալով կատուների ու շների հավաքատեղի: «Կումայրի» արգելոցը Գյումրու քաղաքապետարանին առաջարկել է պատշգամբը հատուկ սյուներով ամրացնել, իսկ Մշակույթի նախարարությանը` չափագրում կատարել:

«Այս պահին ոչ մի բան չկա արված, բայց չբացելով չակերտներն ասեմ՝ ինչ-որ հույս կա շինարարական մի կազմակերպության հետ, նրա սեփական միջոցներով շենքը նորոգելու նախնական պայմանավորվածություն կա: Պետք է նաև հասկանալ, թե որպես ինչ է կառույցը վերանորոգվում ՝ որպես բնակելի տուն, թե այլ բան: Հաջորդ շաբաթ այս հարցը կքննարկվի քաղաքապետի մոտ»,- ասաց արգելոցի տնօրենը։

Ֆիլմի մյուս հատվածը նկարահանվել է 19-րդ դարավերջին կառուցված գնդապետ Վեքիլյանին պատկանող շինության մեջ: Ժամանակին այն ռուսական կայազորի բարձրաստիճան սպայի տուն է եղել. տարածքի սենյակների մի մասը սպան վարձակալությամբ է տվել: Պահպանված արխիվային փաստաթղթերից տեղեկանում ենք, որ հետագայում`1840-50 թվականներին, ռուս գործիչները իջևանել են Վեքիլյանների տանը: Այսօր այստեղ 8 տարբեր ընտանիքներ են ապրում: Ճիշտ է` այս բակը շատ ավելի բարվոք է, բայց նորոգման կարիք, ամեն դեպքում, ունի:

© Sputnik / Armenuhi Mkhoyan

Ֆիլմի մյուս հատվածը նկարահանվել է 19-րդ դարավերջին կառուցված գնդապետ Վեքիլյանին պատկանող շինության մեջ:

«Եթե այսօր պետությունն ունենար հնարավորություն շինությունը վերանորոգելու, նախկին տեսքի բերելու, այն կդառնար Գյումրու զարդը»,- ասաց Տեր-Մարգարյանը։

Գյումրու անփոխարինելի դիմագիծը հենց նմանատիպ՝ Աճեմյան 2 և Շիրազի 22 հասցեներում գտնվող կառույցներն են: «Կումայրի» արգելոցի բազայում գտնվող յուրաքանչյուր շինությունն էլ զարդ է՝ իր յուրահատուկ ճարտարապետությամբ: Տարիների ընթացքում դրանք ոչ միայն պահպանման, այլ նաև վերականգման լուրջ խնդիր ունեն:

Ի դեպ, Հայաստանի տարածքում նմանատիպ երկրորդ արգելոց չկա: 2004 թվականի հաշվառմամբ «Կումայրին» ունի պահպանության ենթակա մոտ 1100 նմանատիպ շենք-շինություն: «Կումայրի» արգելոցը կազմավորվել է 1980 թվականին, կառավարության որոշմամբ։ Նպատակը` Գյումրի քաղաքի տարածքում 19-րդ դարից մնացած պատմական նշանակություն ունեցող կառույցների պահպանումն է:

ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանի խնդիրը պետք է լիներ, որ թույլ չտար որևէ մեկին քիթը խոթել բանակի ներքին խնդիրներին։ Եռաբլուրում լրագրողների հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Անդրանիկ Քոչարյանը` ի պատասխան հարցին, թե ի՞նչ գնահատական է տալիս ԳՇ–ի` վարչապետի հրաժարականի պահանջով հայտարարությանը։

«Մեր խնդիրները թողած` բանակի փեշերից են կախվել բոլորը։ Որևէ մեկի մտքով չի անցել բանակը դարձնել պետական գործիք, անգամ Հոկտեմբերի 27-ից հետո որևէ քայլ չի արվել գործող իշխանության դեմ։ Բանակը պետք է միայն արտաքին թշնամի ունենար, այլ ոչ թե ներքին»,–ասաց Քոչարյանը։

Հարցին, թե բոլորին հետաքրքրում է` Օնիկ Գասպարյանն այժմ ԳՇ պե՞տ է, թե՞ ազատվել է աշխատանքից, Քոչարյանը պատասխանեց, որ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չի ուղարկել վարչապետի միջնորդությունը ՍԴ–ում վիճարկելու, ինչը նշանակում է, որ Գասպարյանը 3 օր հետո համարվում է աշխատանքից ազատված։ Քոչարյանը ենթադրում է, որ այս ընթացքում վարչապետը կա՛մ նախագահին կներկայացնի նոր թեկնածու, կա՛մ ՊՆ–ի հետ կոնսուլտացիաներ կլինեն և գուցե այդ պարտականությունը դրվի տեղակալներից մեկի վրա։

© Photo : official site of the MoD of RA

ԳՇ–ն միանգամից 3 պետ կունենա՞, կամ ՍԴ–ից բացի ուրիշ ինչ ուղի ունի Օնիկ Գասպարյանը

Մեկ այլ հարցի, թե ի՞նչ ճակատագիր է սպասում այն զինվորականներին, որոնք միացել են ԳՇ–ի հայտարարությանը` Քոչարյանը պատասխանեց, որ զինվորականների 90 տոկոսն այժմ իրականացնում է իր առջև դրված գործը, բացառությամբ ԳՇ պետի առաջին տեղակալ Տիրան խաչատրյանի, որն ազատվեց աշխատանքից։

Անդրադառնալով Տիրան Խաչատրյանի այն քայլին, որ նա Վարչական դատարան է դիմել` վիճարկելով աշխատանքից ազատման փաստը` Քոչարյանը նշեց, որ Խաչատրյանը վարչական դատարան դիմելուց առաջ թող մտածեր` իր այդ քայլով ինչպիսի՞ վտանգ հասցրեց ՀՀ ներքին անվտանգությանը։

Իրադրությունը սրվեց այն բանից հետո, երբ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը, ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։ Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ վարչապետը պաշտոնից հեռացրեց Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանին։

Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ «հեղափոխությունը պաշտպանելու» համար։

Նա հայտնեց նաև, ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չստորագրեց և հետ ուղարկեց փետրվարի 27–ին։ Նույն օրը վարչապետը կրկին առաջարկությունն ուղարկեց ՀՀ նախագահին։

Գլխավոր շտաբը մարտի 1-ին նոր հայտարարություն տարածեց նշելով, որ կրկին հաստատում է ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ իր գնահատականները և շեշտում, որ, անկախ Զինված ուժերը քաղաքական գործընթացների մեջ ներքաշելու փորձերից, մնում Է անդրդվելի, կշռադատված և հաստատակամ։

Մարտի 2-ին հայտնի դարձավ, որ նախագահը չի ստորագրել Օնիկ Գասպարյանին ԳՇ պետի պաշտոնից ազատելու հրամանագիրը, բայց ՍԴ դիմելու է ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանի ներկայացրած հրամանագրի նախագծի սահմանադրականության հարցը պարզելու համար, այլ «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» 2017թ. նոյեմբերի 15-ի ՀՀ օրենքի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանելու հարցը որոշելու խնդրանքով: