«Կրասուխա-4» ՌԷՊ համակարգ

Ինչու են ռուսական ՌԷՊ համակարգերն աշխարհում լավագույնը

195
(Թարմացված է 23:35 30.03.2021)
Ռուսաստանը բարձր տեխնոլոգիական սպառազինությունների ոլորտում ճանաչված համաշխարհային առաջատար է։ Ռադիոէլեկտրոնային պայքարի համակարգերի (ՌՊՀ) ոլորտում ռուսական արտադրանքը ֆանտաստիկ արդյունավետություն է ցուցադրում մարտական կիրառման բոլոր միջավայրերում։

Ալեքսանդր Խրոլենկո, ռազմական վերլուծաբան

ԱՄՆ Հաշվիչ պալատը ընդունել է, որ կորցրել է Ռուսաստանի նկատմամբ էլեկտրամագնիսական պայքարի գերազանցությունը։ Պալատում պաշտպանական ներուժի ու կառավարման հարցերով տնօրեն Ջոզեֆ Քիրշբաումը նշել է, որ էլեկտրամագնիսական սպեկտրում պայքարի ռուսական ուժերը ցույց են տվել իրենց արդյունավետությունը «ԱՄՆ-ի ու այլ երկրների դեմ այդ միջոցների իրական կիրառման մեջ» (չճշտելով տեղն ու ժամանակը):

Բացի այդ, ամերիկացի մասնագետների կարծիքով՝ Մոսկվան կարող է ՌԷՊ-ի միջոցներով ազդել Պենտագոնի ինքնաթիռների ու նավերի կապի ու նավիգացիայի համակարգերի աշխատանքի վրա. Սիրիայում ՌԴ-ի ռազմական գործողությունը թույլ է տվել փորձ կուտակել ու զարգացնել ԱՄՆ-ի տիեզերական միջոցների դեմ պայքարի ներուժը: Պենտագոնին չի հաջողվել ամբողջությամբ իրականացնել ՌԷՊ ոլորտում նախկինում ընդունված ռազմավարություններից ոչ մեկը։ Ամերիկացիները 1990-ականների սկզբին երկար ժամանակով դադարեցին նման մշակումները, քանի որ դրանք հարկավոր չէին, և այժմ ապարդյուն փորձում են լրացնել բաց թողածը։

Հյուսիսատլանտյան դաշինքը ռադիոէլեկտրոնային պայքարի միջոցներում Ռուսաստանից հետ մնալն ընդունել է դեռևս 2018 թվականին, երբ ՆԱՏՕ-ի գիտատեխնիկական կազմակերպությունը հայտարարել էր, որ դաշինքի մարտավարական կապի ենթակառուցվածքը խոցելի է ռուսական ՌԷՊ ռազմավարության առջև, ու «ռուսական դոկտրինը, որը համատեղում է ՌԷՊ-ի, ԱԹՍ-ների ու հրետանու կարևորագույն նպատակները հայտնաբերումը, նույնականացումը, տեղայնացումն ու ոչնչացումը, իրեն շատ հաջող է դրսևորել»:

Ռուսաստանը համառորեն և շարունակաբար, տասնամյակներ շարունակ մշակում է ցամաքային, օդային և ծովային բազավորման ՌԷՊ-ի եզակի միջոցները՝ մարտական կառավարման բոլոր օղակների համար։ Անցած երեք տարվա ընթացքում զորքերը ստացել են ավելի քան հազար միավոր ՌԷՊ տեխնիկա: Սակայն հարցը քանակը չէ, ռադիոէլեկտրոնային պայքարի ռուսական ստորաբաժանումների մարտական հնարավորությունների աճն ապահովված է տեխնիկայի բազմագործունեությամբ և որակով։ ՌԴ պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուի փոխանցմամբ՝ համակարգերի կիրառման հեռահարությունն աճել է 3,5 անգամ:

Չփորձեք կրկնել․ F-35-ը հրանոթից խոցել է ինքն իրեն, վնասը՝ 2,5 միլիոն դոլար

Ռուսական ՌԷՊ համակարգերը կարողանում են ընտրողաբար ու գլոբալ «խլացնել» ՆԱՏՕ-ի ստանդարտներով ստեղծված կապը, կանխել ահաբեկիչների ԱԹՍ-ների թռիչքը, շեղել ամերիկյան Tomahawk թևավոր հրթիռների ուղղությունը։ Ռուսաստանն էլեկտրամագնիսական զենք է փորձարկում։ Գաղտնազերծվածներից մեկը «Ալաբուգա» համակարգն է, որը, արևմտյան ԶԼՄ-ների տվյալներով, հզորությամբ համեմատելի է միջուկային ռումբի հետ ու կարող է «ամբողջական բանակներ չեզոքացնել»:

Սիրիական իրականություն

Սիրիայի Արաբական Հանրապետության տարածքում ռուսական ՌԷՊ միջոցները կաթվածահար են անում հակառակորդի էլեկտրոնիկան, որը ընկնում է հարյուրավոր կիլոմետրեր շառավղով անտեսանելի գմբեթի տակ: Օրինակ, «Կրասնուխան» կուրացնում է օդային համակարգերը 200 կիլոմետր շառավղով, այսինքն, Հմեյմիմ բազայի վրա չեն կարող աշխատել թշնամու ռադիոլոկացիոն համակարգերը, արբանյակային կապի համակարգերը, ԱԹՍ կառավարման ուղիները, բարձր հաճախականության ռադիոն, բջջային կապը, Wi-Fi-ը։

Մի քանի օրինակ։ «Մոսկվա-1» համալիրը պասիվ էլեկտրոնային սկանավորման ռեժիմում վերահսկում է տարածքը 400 կիլոմետր շառավղով, հայտնաբերում է հակառակորդի ինքնաթիռները, հրթիռներն ու նույնիսկ արկերը:

Փոքր արագություններով և ռադիոլռության ռեժիմում գործող փոքր ԱԹՍ-ների դեմ պայքարի արդյունավետ միջոց է «Վալդայը»։ Դա ասիմետրիկ պատասխանն է «դրոնների պարս» ռազմավարությանը։

«Շիպովնիկ –ԱԷՐՈ» ՌԷՊ համակարգը մեկ վայրկյանում կոտրում է անօդաչու թռչող սարքի համակարգիչը: Եթե հանդիպում է անծանոթ կոնֆիգուրացիայի, այն մի քանի րոպեում իր վերահսկողության տակ է առնում: Բացի այդ, «Շիպովնիկը» կարողանում է ճնշել կապի հրամանատարական կետերը, հեռուստա ու ռադիոհեռարձակման կայանները, բջջային և այլ ցանցերի մոդուլները:

«Ժիտել» Р-330Ж կայանը տեղորոշում ու վերլուծում է ազդանշանները ռադիոճառագայթային աղբյուրներից, խոչընդոտում է արտասահմանյան գլոբալ արբանյակային կապի «Inmarsat» և «Iridium» համակարգերի և GPS նավիգացիոն սարքավորումների աշխատանքը:

ՌԴ ՌԾՆ սևծովյան նավատորմը Միջերկրական ծով է ուղարկել 22160 նախագծի «Դմիտրի Ռոգաչով» պարեկային նավը: Բացի «Կալիբր» թևավոր հրթիռներից, նավում ռադիոէլեկտրոնային պայքարի (ՌԷՊ)  սարքավորումներ կան՝ ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի հետախուզական ավիացիային հակազդելու համար:

Սիրիայում ռադիոէլեկտրոնայի պայքարի ռուսական տեխնիկան թույլ չի տալիս հակառակորդի ռադարներին «տեսնել» ինքնաթիռների վայրէջքներն ու թռիչքները, հրթիռների արձակումները, զորքերի տեղաշարժը։ Արտաքին աշխարհի հետ սիրիացի զինյալների և ՍԱՀ տարածքում խմբավորումների միջև կապի համակարգը գրեթե քանդված է։ Նա, ով վախեցած կամ կուրացած է՝ կիսով չափ պարտված է։ Հակառակորդի էլեկտրոնիկայի  համար ռադիոէլեկտրոնային պայքարի միջոցները «լրացուցիչ իրականություն» են ստեղծում, թռչող սարքերը ռադիոէլեկտրոնային «միրաժների» զոհ են դառնում (GPS կեղծ ազդանշանների)։ Զուտ հիպոթետիկորեն՝ թևավոր հրթիռների ուղղությունը  կարելի է փոխել և դրանք ուղարկել այնտեղ, որտեղից արձակվել են։

Հիշեցնեմ, որ 2017 թվականի ապրիլի 7-ին ամերիկյան «Ross » և «Porter» ականակիրներից սիրիական Էշ-Շայրաթ ավիակայանի ուղղությամբ արձակած 59 «Tomahawk»-ներից թիրախին չեն հասել 36-ը, դրանց անկման կետերը հայտնի չեն։ Օբյեկտիվ վերահսկողության ռուսական միջոցների տվյալներով՝ սիրիական ավիաբազա է հասել ընդամենը 23 հրթիռ։

Մեկը ՆԱՏՕ–ն է. եվրոպացիներին կարգի հրավիրելու համար ԱՄՆ–ն երկու գործիք է օգտագործում

Ավելի ուշ ԱՄՆ ՊՆ հատուկ նշանակության զորքերի գլխավոր վարչության պետ, գեներալ Ռեյմոնդ Թոմասը հայտարարել էր, որ Սիրիան դարձել է «այն վայրը, որտեղ մոլորակի վրա ընթանում է ռադիոէլեկտրոնային ամենաինտենսիվ պայքարը», ռուսական և սիրիական կառավարական զորքերը «ամեն օր մեզ փորձությունների են ենթարկում, կործանելով մեր կապի համակարգերը, շարքից դուրս բերելով մեր ЕС-130 ինքնաթիռները»։ Ամերիկացի գեներալին վշտացնում է, որ Ռուսաստանը հնարավորություն ունի Սիրիայի օդային տարածքում ԱՄՆ լավագույն հետախուզական համակարգերի վրա փորձարկել իր զենքը։ Ո՞վ է մեղավոր, և ի՞նչ են այդ տարածքում անում Tomahawk թևավոր հրթիռները կամ ռադիոէլեկտրոնային պայքարի համար ստեղծված Lockheed Martin EC-130 Compass Call ինքնաթիռները։ Ամերիկյան բանակին ոչ ոք Սիրիա չի հրավիրել։

Ռազմավարական «վազանց»

Սիրիայի իրադարձությունները լայն արձագանք են գտնում ամբողջ աշխարհում, և ՌԷՊ համակարգերը անուղղակիորեն ապահովում են Ռուսաստանի աշխարհաքաղաքական ազդեցության աճը։ Այսպես, օրինակ, ռուսական «Մուրմանսկ» հզորագույն համակարգն այնքան է տպավորել ՉԺՀ-ի  մասնագետներին, որ չինական Sohu պարբերականը հայտարարել է աշխարհում ՌԷՊ ամենակատարյալ տեխնիկայի ստեղծման մասին, որը կարող է հարվածել ՆԱՏՕ-ի ինքնաթիռներին, և «սանձել ԱՄՆ-ի մեծամտությունը»։  Լրագրողները նշել են, որ «Մուրմանսկը» կարող է հետևել ԱՄՆ բանակի գլոբալ կարճալիք կապի համակարգին (փոխգործակցություն է ապահովում ցամաքային կայանների, ինքնաթիռների և նավերի միջև) և հզոր խանգարումներ առաջացնել այդ համակարգի աշխատանքում 3000 կմ շառավղով։ Աշխարհի ոչ բոլոր երկրները կարող են պարծենալ մայրաքաղաքից մինչև սահման նման շառավղի առկայությամբ։ 

Ամերիկյան The National Interest մասնագիտացված պարբերականը փաստում է․ ՌԷՊ ոլորտում Ռուսաստանը որակապես գերազանցում է Հյուսիսատլանտյան դաշինքի երկրներին, և տարեցտարի այդ բացը միայն ավելանում է։ Դաշինքի ագրեսիայի պարագայում ռուսական ՌԷՊ նորագույն միջոցները կխլացնեն կապը ողջ օպերատիվ խորության վրա և կբացառեն ՆԱՏՕ-ի զորքերի միջև ցանկացած փոխգործակցություն։  Քիչ նկատելի կործանիչ-ռմբակոծիչների վրա ՌԴ տարածք ներթափանցելու ցանկացած փորձ կձախողվի։  Մարտական գործողությունների ընթացքում F-35 «թռչող համակարգիչները» ռուսական  ՌԷՊ համակարգերի ազդեցության տակ մեծ հավանականությամբ ակնթարթորեն շարքից դուրս կգան։

Վերադառնալով ցամաք՝ նկատենք, որ էվոլյուցիայի ընթացքում ՌԷՊ սարքավորումներն իրենց տեղն են գտել մարտավարական օղակի ստորաբաժանումներում, ընդհուպ մինչև վաշտ։ Ռուս զինծառայողները կարող են անմիջապես հայտնաբերել, նույնականացնել հակառակորդի ռադիոէլեկտրոնային սարքը  և իրականացնել ռադիոէլեկտրոնային խոցման միջոցառումների ողջ համալիրը։  «Պիշալ», «Սափսան-Բեկաս», «Սոլյարիս-Ն» դյուրակիր  և փոքր համալիրները հարմար ու արդյունավետ են։ Օրինակ, «Պիշալ»-ն ընդամենը 3,5 կգ է (արտաքինից ավտոմատ է հիշեցնում), գործում է մինչև 2 կմ հեռավորության վրա։

ՌԷՊ ռուսական սարքերի տպավորիչ նմուշների շարքն ավելի քան մեկդարյա պատմություն ունի։ Ռադիոալիքների մարտական կիրառման գաղափարը Ռուսաստանին է պատկանում․ տաղանդավոր գիտնական, ռադիոյի գյուտարար Ալեքսանդր Պոպովը 1903 թվականին  Ռուսական կայսրության ռազմական նախարարությանն ուղղված զեկուցագրում ներկայացրել էր  ՌԷՊ միջոցների սկզբունքները։ Եվ արդեն մեկ տարի անց մեկնարկեց դրանց մարտական կիրառումը՝ Պորտ-Արտուրի պաշտպանության ժամանակ «Պոբեդա» զրահակրի ռադիոկայանը խլացնում էր ճապոնական ուղղորդող նավերի աշխատանքը։

Փառահեղ պատմությունը շարունակվում է:

195
թեգերը:
Սիրիա, ՆԱՏՕ, սպառազինություն, Ռուսաստան
Ըստ թեմայի
Ինչու է ՆԱՏՕ-ն սադրում, իսկ Ռուսաստանը կանխարգելում ռազմական միջադեպերը
Ե՞րբ օդ կբարձրանա ռուսական ՄիԳ–41 կործանիչը
Սև ծովում պայմանականորեն «ոչնչացվել է» ամերիկյան ականակիրը
Գրիգորի Կարասին

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները կարող էին օգտակար դեր խաղալ. Կարասին

52
(Թարմացված է 21:45 11.04.2021)
Հարցերի հիմնական բլոկը, ըստ Կարասինի, կապված է մարդասիրական խնդիրների հետ․ ռազմագերիների փոխանակման ավարտի, զոհվածների մարմինների վերադարձի, փախստականների և նրանց բնակության համար պատշաճ պայմանների ստեղծման հետ:

ԵՐԵՎԱՆ, 11 ապրիլի - Sputnik. ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները կարող էին օգտակար դեր խաղալ Ղարաբաղում իրավիճակի կարգավորման հարցում, կարծում է ՌԴ Դաշնային խորհրդի միջազգային գործերի հանձնաժողովի նախագահ Գրիգորի Կարասինը։ Այդ մասին նա հայտնել է «Коммерсантъ» թերթին տված հարցազրույցում։

«Կարծում եմ, որ նրանք (ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները՝ Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ն) այս աշխատանքում կարող էին օգտակար դեր խաղալ։ Այդ «եռյակը» փորձ և մեծ արտաքին աջակցություն ունի։ Կարծում եմ՝ կարելի էր վերսկսել ԵԱՀԿ համանախագահների հովանու ներքո Ադրբեջանի և Հայաստանի արտգործնախարարների կանոնավոր հանդիպումների պրակտիկան, ինչը միջազգային զգալի արձագանք կստանար»,-ասել է Կարասինը «Коммерсантъ» թերթին տված հարցազրույցում, պատասխանելով այն հարցին, թե նախատեսվում է արդյոք Ղարաբաղի գործընթացներում ներգրավել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին։

Նա հավելել է, որ հիմա հարցերի հիմնական բլոկը կապված է մարդասիրական խնդիրների հետ․ ռազմագերիների փոխանակման ավարտի, զոհվածների մարմինների վերադարձի, փախստականների և նրանց բնակության համար պատշաճ պայմանների ստեղծման հետ: Սուր է նաև Լեռնային Ղարաբաղի տարածքի և դրա շուրջ շրջանների ականազերծման հարցը։

Երևանը չի կարող, Բաքուն չի ցանկանա. փորձագետը՝ Արցախում էսկալացիայի վտանգի մասին

«Իհարկե, շատ բան կախված կլինի նրանից, թե որքան արագ կհաջողվի կողմերի միջև վստահություն հաստատել։ Կոնկրետ քայլեր արդեն արվել են։ Ռուսաստանի նախագահի նախաձեռնությամբ շարունակվում է քաղաքական հարցերի քննարկումը, հանգուցալուծումների որոնում է ընթանում: Ակտիվորեն աշխատում է փոխվարչապետների մակարդակով եռակողմ հանձնաժողովը, որը քննարկում է տնտեսական, տրանսպորտային, լոգիստիկ խնդիրները»,-նշել է սենատորը։

52
թեգերը:
Արցախ, ԵԱՀԿ Մինսկի Խումբ, Գրիգորի Կարասին
Ըստ թեմայի
Նիկոլ Փաշինյանն Արցախի նախագահին ներկայացրել է մոսկովյան այցի արդյունքները
Սերգեյ Վերշինինն ու Վարդան Տողանյանը քննարկել են Արցախում ստեղծված իրավիճակը
ՀՀ նախագահը խոսել է Արցախի հիմնախնդրի ծագման մասին ու հիշեցրել Պուտինի խոսքերը
Դատապարտյալ

Ռուսաստանի «օրենքով գողերը» սկսել են հրաժարվել իրենց տիտղոսից

194
(Թարմացված է 19:31 10.04.2021)
Միանգամից չորս քրեական հեղինակություն հրաժարվել են իրենց տիտղոսներից։ Նրանք բոլորը տարբեր մեկուսարաններում են։

ԵՐԵՎԱՆ, 10 ապրիլի – Sputnik. Ռուսաստանի «օրենքով գողերը» սկսել են զանգվածաբար հրաժարվել իրենց տիտղոսից։ Տեղեկությունը հայտնում է primecrime.ru–ն։

Կայքի տեղեկություններով՝ նրանցից մեկը «Ուֆայի նայող» Իլդար Ասյանովն է, որը հայտնի է որպես Իլդար Ուֆիմսկի։ «Թագադրվել» է 23 տարեկանում, բայց թմրանյութային կախվածության պատճառով նրան դադարել են հարգել քրեական աշխարհում։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է Տուլա, բայց այնտեղ էլ է բռնվել թմրանյութերի պատճառով։

Ձերբակալել են «Դեդ Հասանի» մտերիմներից մեկին` «օրենքով գող» Կաշչեյին

Դեդ Հասանը 2014 թվականին Հաջի Ստավրոպոլ մականունով Հաջի Խալիմբեկովին տիտղոսից զրկել է իրավապահների հետ համագործակցության համար։ Ավելի ուշ նրա տիտղոսը վերականգնել են մի քանի վրացի քրեական հեղինակություններ, բայց հիմա նա ինքն է որոշել հրաժարվել դրանից։

Տյումենի մարզի երբեմնի «նայող» Յուրի Տիշենկովը («Հանս») նույնպես հրաժարվել է տիտղոսից։ Նա պատիժը կրում է պատվիրված սպանություն կազմակերպելու համար։ Տիտղոսից հրաժարվող քրեական հեղինակությունների ցանկը եզրափակում է Ալեքսանդր Օկունևը, որն ավելի հայտնի է որպես Օգոնյոկ: Նա նույնպես կալանքի տակ է հայտնվել թմրանյութեր պահելու համար։

Ձերբակալվել է Մոսկվայի ամենահեղինակավոր «օրենքով գողերից» մեկը

Ինչպես նշում Է կայքը, այս բոլոր քրեական հեղինակությունները գտնվում են տարբեր գաղութներում և մեկուսարաններում, բայց գրեթե միաժամանակ տիտղոսներից հրաժարվելու դիմումներ են գրել Պատիժների կատարման դաշնային ծառայության տնօրեն Ալեքսանդր Կալաշնիկովի անունով:

194
թեգերը:
օրենքով գող, Ռուսաստան
Թթի օղի

«Ծանր ջուր» Արթուրի ու Սերժի համար, կամ ինչպես էին Հայաստանում բռնում «լրտեսներին»

349
(Թարմացված է 23:02 11.04.2021)
Հայաստանի հատուկ ծառայությունները վերջին շրջանում հաճախ են բավականին կոշտ քննադատության ենթարկվում։ Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը հիշում է մի դրվագ, որը ցույց է տալիս՝ ինչպես է հանրապետության ՊԱԿ-ն աշխատել խորհրդային ժամանակներում։

Վերջերս անընդհատ լսում ես՝ Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայությունը հաճախ իր գործով չի զբաղված, լրտեսներին բռնելու, գործակալական ցանցերը վնասազերծելու, սահմանն ու պետական գաղտնիքները փակի տակ պահելու փոխարեն շեղվում է երկրորդական հարցերի վրա, մանր-մունր բաներով է զբաղվում։ Եթե այսպես շարունակվի, ապա, ինչպես պնդում են քննադատները, կարելի է կորցնել նախորդ սերունդների փորձը, ավանդույթները և մոռանալ «մկներին բռնելու» ունակությունը։

Աշնանային մի գեղեցիկ օր Երևանից ոչ հեռու գտնվող Ջանֆիդա գյուղ հեռագիր եկավ․ «Կայծ շեշտ․ Շտապ ծանր ջուր ուղարկի կետ․ Ֆանը կատաղած է կետ․ Շատ ապակե տարաներով բեռնեք կետ․ Ժամկետն անցել է կետ»։ Ստորագրությունը՝ Արթուր, Սերժ։

Այն ժամանակ Թուրքիայի հետ սահմանի մոտ գտնվող գյուղը կոչվում էր Ջանֆիդա։ Տեղի բնակչությունը ապրում էր խիստ սահմանային ռեժիմի կանոններով։ Մուտք գործելուց անցագիր էր հարկավոր, դուրս գալուց՝ հեռանալու թույլտվություն, բնապատկերներ լուսանկարելը խստիվ արգելվում էր, այլ քաղաքներից ժամանած հյուրերին կարելի էր ընդունել միայն ուղեկալի պետի իմացությամբ։ Եվ հանկարծ այդ հեռախոսագիրը։

Հեռագրի հետևանքներն առաջինը զգաց «Կայծը»՝ Ռոբերտ Արամայիսի Կայծունին, Ջանֆիդա գյուղի դպրոցի (այն ժամանակ՝ Հոկտեմբերյանի շրջանի, այժմ՝ Արմավիրի մարզի) ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչը։

«Ձեզ հետևում են»,- գաղտնի նրա ականջին շշնջացել էր հարևան գյուղատնտեսը։

Անտեսելով հաղորդագրությունը՝ Կայծունին շարունակում էր երեխաներին գիր ու գրականություն սովորեցնել, ընդունել գյուղացիների հարսանիքների ու ծննդյան օրերի հրավերներն ու ընկերություն անել ուղեկալի պետի՝ կապիտան Զուբկովի հետ։

Անհանգստության առիթ չունեին նաև այս տարօրինակ հեռագիրն ուղարկողները։ Արթուր Կիրակոսյանն ու «Սերժը» (ձեր սյունակագիրը) ասես ոչինչ չի եղել՝ հաճախում էին Երևանի համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետի դասախոսություններին, իսկ երեկոյան գնում էին աշխատանքի։

Աշխատանքի վայրը Հայկական ԽՍՀ կապի նախարարությունն էր, որն այն ժամանակ գտնվում էր ներկայիս Հանրապետության հրապարակում։ Արթուրը երկրորդ հարկում հեռագրիչ էր, ես էլ (մի հարկ վերև) գծային-ապարատային դահլիճում միջքաղաքային հեռախոսային կայանի մոնտյոր էի։ Այնպես չէ, որ լավ էին վարձատրում, բայց կրթաթոշակի հետ գրպանի ծախսերի համար բավականացնում էր։

Հերոսից` հակահերոս, կամ ինչպես կարողացան բռնել Հայկ Բժշկյանցին ու «կոտրել» նրան

... Այն ժամանակ հայերը շատ էին կարդում, իսկ բանասիրական ֆակուլտետի ուսանողները՝ ավելի շատ, և ահա անգլերենից թարգմանաբար լույս տեսավ Ռոբերտ Յունգի «Հազարավոր արևներից պայծառ» գիրքը։ Բոլորը կարդում էին այն։

Յունգը պատմում է նախապատերազմական ֆիզիկայի մեջ ատոմային զենքի գաղափարի զարգացման, հաջողության չհասած գերմանական միջուկային ծրագրի, ԱՄՆ-ում միջուկային զենքի շուրջ բուռն քաղաքական բանավեճով Մանհեթենի նախագծի մասին: Մանրամասն նկարագրված է նաև Ռոբերտ Օպենհեյմերի դատավարությունը։ Մի խոսքով, ընթերցողին ամեն ինչ հետաքրքիր ու ճանաչողական էր, բայց երեք անգամ ավելի հետաքրքիր կլիներ, եթե իմանայինք, որ ծանր ջրի հիմքով ռեակտորի ստեղծման խորհրդային նախագծի ղեկավարը մեր հայրենակից Արտյոմ Ալիխանովն էր։

Մի խոսքով, կարդալով ու նույնիսկ վերընթերցելով Յունգի գիրքը, որոշեցինք, որ ատոմային ֆիզիկայի «ծանր ջրի» արժանի անալոգը կենցաղում կարող է լինել թթի օղին, իսկ այն սարքում էին ոչ միայն Քարահունջում, այլև Ջանֆիդայում: Կայծը, որը չնչին գումարով էր գնում այն համագյուղացիներից, ուղարկում էր օղին կամ ինքն էր բերում Երևան։ Բայց հանկարծ սրտամաշ դադար առաջացավ, բջջային հեռախոսներ այն ժամանակ չկային, բայց կար Արթուրը՝ հեռագրի վրա աշխատող ու պատկան մարմիններին վախեցնող մեր ընկերը։

Այստեղ պետք է նշել. ՊԱԿ-ում, իհարկե, հասկանում էին, որ բաց տեքստով նման հաղորդագրություն ուղարկելու համար պետք է ապուշ լինել, իսկ ԿՀՎ-ում կամ այլ օտարերկրյա հետախուզությունում ապուշների դժվար թե պահեն։ Այնուամենայնիվ, հեռագրում «ծանր ջուր» կար, հայկական ԱԷԿ-ը Ջանֆիդայի մոտակայքում է, ֆրանսիական հնչողություն ունեցող «Սերժն» էլ ամեն դեպքում մեր հայկական Սերոժը չէր: Իսկ դա նշանակում է, որ սա այն դեպքն է, երբ ավելի լավ է գերագնահատել, քան թերագնահատել վտանգը։

Արտաքին վերահսկողության որևէ նշան մեզանից ոչ ոք չէր զգացել, բայց նախազգուշացնող «ձեզ հետևում են» արտահայտությունը տեղին էր, ինչի մասին ուղեկալի ղեկավարը, կապիտան Զուբկովը մի անգամ ասել էր Ռոբերտին, քանի որ նրանք հին ընկերներ էին։

Բարեխղճորեն ավարտելով հետաքննությունը՝ պետանվտանգության կոմիտեն պետական դավաճանության փորձի նշաններ չգտավ, պարզվեց՝ «ծանր ջրի» պատմությունը թթի օղու վերաբերյալ հիմարություն էր, սակայն կանխարգելիչ միջոցառումներ ամեն դեպքում ձեռնարկվեցին:

Արթուր Կիրակոսյանին ազատեցին աշխատանքից։

«Երիտասարդները պետք է ոչ թե գիրք կարդան, այլ գործ անեն», - ասաց հեռագրատան տնօրեն, ընկեր Բաչաչյանը՝ ակնարկելով «Հազարավոր արևներից պայծառ» գիրքը:

Իջևանը որպես կանխազգացում, կամ երբ Հայաստանի ճանապարհներին զինվորական պարեկներ չկային

Ինձ չկայացած հանցագործության հանցակից ճանաչելու հիմքեր չկային, ու ես ինչպես միջքաղաքային հեռախոսային կայանի մոնտյոր էի, այդպես էլ մնացի մինչ ուսմանս ավարտը։

Անհրաժեշտ բացատրություն. «ծանր ջրի», հեռագրի և օղու պատմությունն այն բանի մասին է, որ երբ խոսքը վերաբերում է երկրի անվտանգությանը, հատուկ ծառայությունները պարտավոր են հավասարապես լուրջ ու պատասխանատու վերաբերվել ցանկացած տեղեկատվության: Հաստատվեց՝ լավ է, չհաստատվեց՝ նույնպես լավ, գուցե նույնիսկ ավելի լավ է։ Հարցն այլ է՝ որքանով կարող է ԱԱԾ-ն հաջողությամբ հաղթահարել այդ խնդիրը, եթե վերջին երկու տարում հինգ տնօրեն է փոխվել և, ինչպես պնդում են, ուր որ է կնշանակվի վեցերորդը։

349
թեգերը:
օղի, ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայություն. ԱԱԾ, լրտես
Ըստ թեմայի
Մահափորձը ձախողված է, կամ ինչպես են թիկնապահները պաշտպանում առաջին դեմքերին
Գլխավոր շտաբի պահանջն ու իշխանության ճգնաժամը․ ով ում կհաղթի Հայաստանում
Երևանի մետրոպոլիտենը 40 տարեկան է, կամ ինչով են նման Հայաստանն ու Շվեյցարիան