Դիերի փոխանակում

Կողմերը 385 զոհվածի մարմիններ են հանձնել միմյանց. ՌԴ ԱԳՆ

795
(Թարմացված է 14:10 19.11.2020)
Մարիա Զախարովայի խոսքով՝ 385 թիվը վերաբերվում է հայկական և ադրբեջանական կողմերին։

ԵՐԵՎԱՆ, 19 նոյեմբերի - Sputnik. Հայկական և ադրբեջանական կողմերը նոյեմբերի 13-ին փոխանակել են Ղարաբաղյան հակամարտության ընթացքում զոհվածների 385 մարմինները: Տեղեկությունն այսօր ճեպազրույցի ժամանակ հայտնել է ՌԴ արտգործնախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան։

«Այս թվի մեջ ներառված են երկու կողմի զոհերը», - ասել է նա։

Զախարովան հայտնել է նաև, թե քանի մարդ է վերադարձել Լեռնային Ղարաբաղ։

«Նոյեմբերի 14-ից ի վեր Լեռնային Ղարաբաղ է վերադարձել 3 054 մարդ», - նշել է նա։

Հիշեցնենք` նոյեմբերի 9-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը համատեղ հայտարարություն են ընդունել ռազմական գործողությունների դադարեցման վերաբերյալ։

Եռակողմ հայտարարության համաձայն` Լեռնային Ղարաբաղի շփման գծի և Լաչինի միջանցքի երկայնքով տեղակայվում է Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ զորակազմ ՝ 1960 զինծառայողներով, հրաձգային զենքով, 90 զրահամեքենաներով, 380 միավոր ավտոմոբիլային և հատուկ տեխնիկայով:

Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ զորախումբը տեղակայմանը զուգահեռ դուրս են բերվում հայկական զինված ուժերը։ Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ զորակազմը տեղակայվում է 5 տարի ժամկետով` 5 տարվա ժամանակահատվածով ավտոմատ երկարաձգմամբ, եթե կողմերից որևէ մեկը ժամկետի ավարտից 6 ամիս առաջ չհայտարարի այդ դրույթի կիրառումը դադարեցնելու մտադրության մասին:

 

795
թեգերը:
Մարիա Զախարովա, Արցախ, Արցախյան պատերազմ, Ադրբեջան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Քիչ հեռու Ադրբեջանի դրոշն է, կամ ի՞նչ տեսք ունի Ստեփանակերտից Շուշի տանող ճանապարհը
Արցախում զոհվածների մարմինների փոխանակման գործընթացը շարունակվում է. տեսանյութ
Հայկական կողմը զոհվածների և անհետ կորածների տեղանշումներով քարտեզ է ներկայացրել ԿԽՄԿ–ին
Անհայտ կորածների թիվը կրճատվում է. Տոնոյան
ԱՄՆ դրոշ

«Ռուսներն արեցին դա»․ համաշխարհային տոտալիտար կայսրությունը կառուցված է

155
(Թարմացված է 23:08 01.12.2020)
«Ռոսսիա Սեգոդնյա» ՄՏԳ-ն գտել է այն հարցի պատասխանը, թե ինչի համար են Միացյալ Նահանագները պատժելու ռուսներին հաջորդ չորս տարում։

Վիկտոր Մարախովսկի - ՌԻԱ Նովոստի. Պատասխանն այդ անուղղակի, բայց բավականին հասկանալի է։ Գործակալության մասնագետները հետազոտություն են իրականացրել («Ութոտնուկ 3» ծածկանվամբ)՝ ուսումնասիրելով տասնյակ ամերիկյան առաջատար լրատվամիջոցների վերջին կես տարվա հրապարակումները, որոնցում հիշատակվում է Ռուսաստանը։ Եվ հիմա հասկանալի է համատեքստը, որում մենք գոյություն ունենք ամերիկյան մեդիաոլորտի (նշանակում է՝ նաև ամերիկյան քաղաքականության) համար։ Եվ այն դերը, որը խաղում ենք այնտեղ։ 

Նշանակում է՝ մոտավորապես հասկանալի է նաև մեր հանդեպ վերաբերմունքն ու սպասվող գործողությունները Ռուսաստանի նկատմամբ։ Լավ նորություն․ ամերիկյան ԶԼՄ-ները մեզ հիշում են, սիրում, վերհիշում, անգամ ավելի հաճախ, քան 2016թ․-ին, երբ թվում էր, թե «ռուսական հիստերիան» գագաթնակետին է հասել (հիշատակումներն ավելացել էին մեկ քառորդով)։

Մի փոքր ավելի տխուր նորություն․ նախորդ վերլուծությունից հետո անցած մոտ մեկ տարվա ընթացքում (ի սրտե խորհուրդ ենք տալիս ծանոթանալ 2019թ․-ի աշնան հոդվածին) ոչինչ չի փոխվել։

Այս տարվա օգոստոսի 1-ից մինչև նոյեմբերի 15-ը Ռուսաստանի մասին 1227 հրապարակումների մեջ դրական հրապարակումների թիվը մոտ է զրոյին։ Այն հրապարակումները, որոնք կարելի է որակել որպես չեզոք («Ոչ, ռուսները չեն շրջանառության մեջ դրել Թրամփի հաղթանակի մասին տոքսիկ հեշթեգը», «ոչ, ռուսները ընտրությունների արդյունքների վրա չեն ազդել»)՝ 46-ն էին, կամ ընդհանուր թվի մոտ 4 տոկոսը։

Զարմանալի ընտրություններ, կամ ԱՄՆ նախագահ դարձավ Ջո Բայդենը, բայց վերընտրվեց Դոնալդ Թրամփը

Մնացած 96 տոկոսն անգամ կրկնություն չէ, այլ թիրախային լսարանի գլխում բթամիտ համառությամբ միևնույն մանտրան մեխելու գործողություն․ ռուսները խառնվում են ընտրություններին, ռուսները կոտրում են ձեր գիտակցությունը սոցցանցերում, ռուսները պայքարում են Թրամփի համար, ռուսները ֆեյքեր են տարածում։

Այդ գործողությունն այնքան տաղտկալի և անհույս էր, որ անգամ իմաստավորելու բան չկա․ ինչ-որ տեղ աշխատասենյակներում կամ հեռավար աշխատավայրում նստել են ինչ-որ, իրականում ոչնչով չհետաքրքրվող լրագրողներ ու խմբագիրներ, որոնք օրական 5 անգամ պարբերականությամբ (ինչպես, օրինակ, CNN-ում՝ 570 հրապարակում 106 օրում) բացում են բերանը, որպեսզի հայտնեն․

— Պուտինը երազում է աջակցել իր «ախպեր» Թրամփին և խառնվել մեր ընտրություններին

— Ռուսաստանը շարունակում է մեր ընտրությունները կոտրելու փորձերը

— Ռուսական թրոլները ազդում են լսարանի վրա

— Սոցցանցերը բավարար չափով չեն վերահսկում ռուս հաքերների և թրոլների գործունեությունը

— Քվեարկելով Թրամփի օգտին, դու քվեարկում ես Խավարի Տիրակալ Պուտինի հրահանգով

Դա, իհարկե, Ռուսաստանի հետ որևէ կապ չի ունեցել և չունի։ Դա ԱՄՆ-ի՝ ծայրահեղ ցածր կրթական մակարդակ ունեցող զանգվածների և դրա հետ մեկտեղ անընդհատ ընտրական շրջափուլ ունեցող երկրի ներքին մեդիակյանքի տարրերից է։ Մի երկրի, որտեղ ներքին թշնամուն խփող մեդիահրանոթների խնդիրը լսարանը առանց դադարի միևնույն մանտրաներով ողողելն է՝ ներշնչում-մանտրաներով, որոնք կոչ են անում մոտակա ընտրություններին գալ և քվեարկել ում համար պետք է (դա, եթե հանկարծ մոռացել եք, կոչվում է ժողովրդավարություն)։

2020 թվականն այս առույգ ժողովրդավարության մեջ միայն մեկ նորարարություն է մտցրել․ հսկա սոցհարթակները՝ Facebook-ն ու Twitter-ը, սկսել են գրաքննել իրենց վերահսկողության տակ գտնվող մեդիատարածքը հօգուտ Դեմոկրատական կուսակցության թեկնածու Ջո Բայդենի։

Այսինքն․

— լռեցնել կոլեկտիվ գիտակցության արտահայտումները, որոնք փառաբանում են Թրամփին որպես «այլասերվածների մաֆիայի դեմ պայքարող» (տե՛ս Qanon-ի արգելքը)՝ հայելային դավադրությունների տեսությունների լիակատար թողտվությամբ, որը Թրամփին ներկայացնում է որպես Պուտինի խամաճիկ-հրեշ և սպիտակամորթ ռասիստների հովանավոր։

— փակել անձամբ Թրամփի բերանը ամեն անգամ, երբ նա ասում էր որևէ բան, որը «սոցիալական ցանցի կողմից ներգրավված անկախ փորձագետները» գնահատում էին որպես սուտ (ինձ հաջողվեց գտնել հոկտեմբերի 19-ի տվյալները․ Թրամփի բերանը փակել էին 64 անգամ, մինչդեռ նրան գրեթե համապարփակ լռեցնելու քայլերը դեռ առջևում էին)

— Լռեցնել անգամ ամենաառաջատար ԶԼՄ-ների հետաքննություններն այն մասին, թե ինչպես էին Բայդենն ու նրա ընտանիքը զվարճանում Ուկրաինայում (այստեղ Twitter-ն ու Facebook-ը հանդես եկան միասին և խիստ արդյունավետ․ Բայդեն-կրտսերի արկածների մասին, որոնք նկարագրել էր New York Post-ը, դեմոկրատ-ընտրողների մեծ մասն այդպես էլ չիմացավ)։

ՌԴ օդատիեզերական ուժերը հաջողությամբ փորձարկել են ՀՀՊ նոր հրթիռը. տեսանյութ

Փաստացի մենք տեսանք տեղեկատվական 21-րդ դարի բռնապետական կայսրության կառուցումը, որն ավարտվեց բառացիորեն մեր աչքի առաջ։

Մի կայսրության, որտեղ մեդիատարածքի տերերը միաժամանակ ուրվականներ են տարածում (կարծես թե միշտ միևնույն ռուսական միջամտության մասին, որը, ինչպես նոյեմբերի 5-ին փաստեց ԱՄՆ-ի Կիբերանվտանգության և ենթակառուցվածքային անվտանգության գործակալության ղեկավար Քրիստոֆեր Քրեբսը, պարզապես չի եղել) և արգելափակում են առարկությունները, իսկ դեմոկրատների աջակցության կախարդական աճից հետո՝ 14 միլիոն ձայնով, արգելափակում են կասկածողների ձայները և առաջ են մղում, նույն այդ ներշնչող մանտրաների ռիթմով, «ոչ, ոչ մի կեղծարարություն չի եղել, Թրամփը ստում է, թրամփիստները նույնպես ստում են» թեզը։

․․․Ինչն է պետք նշել այստեղ

Մենք, իհարկե, չենք կարող որևէ կերպ ազդել ԱՄՆ վարչակազմի հետագա գործողությունների վրա։ Առաջին հերթին այն պատճառով, որ Ամերիկայում ոչ մի «ռուսական լոբբի» չի եղել և չկա (ընդ որում՝ այն հատկապես չի եղել հանրապետականների մեջ․ իրականում ԱՄՆ-ի «ամենառուսամետ» քաղաքական գործիչը եղել է Դեմոկրատական կուսակցությունից նախագահի մարգինալ թեկնածու Թուլսի Գաբբարտը, որը, չգիտես ինչու, մեզ պատժելու կոչեր չէր անում, ինչի համար նրան անվանում էին «ռուսական ակտիվ»)։

Երկրորդը և ամենակարևորը՝ մենք պետք է մեկ պարզ բան հիշենք․ արդեն մոտ մեկ տասնամյակ է, ինչ ԱՄՆ-ի էլիտան (քաղաքական, մեդիա, որն ուզեք) ոչինչ չգիտի Ռուսաստանի մասին։

Ոչ մի ամերիկացի քաղաքական գործիչ չի այցելում «տոքսիկ» որակված Ռուսաստան, նրանցից ոչ ոք չի տեսել Մոսկվան, Պետերբուրգը, Եկատերինբուրգը, Սիբիրն ու Կամչատկան։ Նրանցից ոչ մեկը չի հանդիպել ոչ մի ռուսի, բացի ռուս դիվանագետներից՝ ՄԱԿ-ում հերթական ու նախապես պատրաստված «բռնցքահարվածների» ժամանակ։ Ռուսաստանի մասին ամբողջ տեղեկատվությունը նրանց հասնում է խորապես պաթոլոգիական կադրերի միջոցով՝ անդրազգային քաղաքական լեսբուհիների և տաղտկալի ընդդիմադիրների շարքից, որոնք կրկին ու կրկին ողջ են մնում Պուտինի մահացու թունավորումներից հետո։

Բայց դա էլ, իհարկե, նրանց ուշադրության դաշտում է․ հիմա բոլոր գլխավոր թշնամիները կենտրոնացած են իրենց ազգի ներսում, և հենց նրանց դեմ են պայքարում առաջին հերթին։

Լավ նորությունն այստեղ ահա թե որն է։

Բոլոր վերոնշյալ պատճառներով չարժե մտածել, որ Ռուսաստանի նկատմամբ հակազդեցության և պատժի ինչ-որ շատ հնարամիտ մեթոդներ կկիրառվեն։ Որևէ երկրի նկատմամբ դիպուկ և թիրախային գործողություններ կիրառելու համար պետք է ճանաչել այդ երկիրը։

Ով ինչ-որ հրաձգային խաղում փորձել է սպանել վերին մակարդակի բոսսի, լավ գիտի․ առանց երկարատև ուսումնասիրության դա անհնար է։

Եվ ուրեմն․ ԱՄՆ-ը ոչ միայն ի վիճակի չէ հարվածել Ռուսաստանի ցավոտ կետին (գրեթե այն ամենին, ինչին հնարավոր էր կրակել, կրակել են շատ տարիներ առաջ)։ Ամեն ինչ ավելի վատ է. նրանք ի վիճակի չեն անգամ իրապես կենտրոնանալ ՌԴ-ին վնաս հասցնելու խնդրի վրա։

Մի պարզ պատճառով․ այս պահին այնտեղ հաղթել է մեդիա-քաղաքական օլիգարխիան, որն իբրև իր գլխավոր թշնամի է դիտարկում ներքին հակառակորդներին։ Իսկ դա նշանակում է, որ այդ ֆոնին անհրաժեշտ է ճնշում գործադրել․

— կրոնական պահպանողականների վրա՝ «նոր հավասարության», այսինքն՝ շեղված փոքրամասնությունների անխոս արտոնյալ դրության հանդեպ իրենց անընկալունակությամբ

— սպիտակ տղամարդկանց վրա՝ սեփական լիարժեքության և իրենց կենսակերպի արդարացված լինելու մասին պատկերացումների համար

— ավանդական էներգետիկայի վրա՝ հօգուտ «կանաչների».

 — ի սկզբանե անիրական ռուսական սպառնալիքը կդիտարկվի որպես մարգինալ, որի դեմ կպայքարեն աղմկոտ, բայց ոչ արդյունավետ մեթոդներով։

Դա չի նշանակում, որ Ռուսաստանի մակրոնախագծերին, ինչպիսին է, օրինակ, «Հյուսիսային հոսք - 2»-ը, ոչինչ չի սպառնում։ Բայց հիմք չկա մտածելու, թե այդ սպառնալիքն ավելի է մեծանում։ Ռուսաստանին, իհարկե, չեն սիրում (գուցե նույնիսկ ատում են՝ էլ ինչ պետք է սպասի մոլորակի միակ պետությունը, որն ի վիճակի է ինչ-որ բան պատահելու դեպքում կես ժամում ոչնչացնել համաշխարհային առաջնորդին)։

Բայց պետության տոտալիտար կառուցվածքը, լինի այն «առաջնորդային», թե «ժողովրդավարական», հենց դրանով էլ տարբերվում է նորմալ պետական կառուցվածքից, որ գլխավոր թշնամիներին այն միշտ փնտրում և գտնում է իր ներսում։ Այնպես որ մեզ մնում է միայն համբերությամբ զինվել  և փոփքորնի պաշար հավաքել։ Կամ՝ արևածաղկի։

155
թեգերը:
ԱՄՆ, Ռուսաստան
Ըստ թեմայի
«Արդեն կառուցվում է»․ ինչո՞ւ է Ռուսաստանը վերաթողարկում «ահեղ դատաստանի ինքնաթիռները»
ՌԴ Դաշնային խորհուրդը կքննարկի Ռուսաստանից դուրս ռուսական ԶՈւ գործածման հարցը
Երեք հիմնական միֆ՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
«Սարմատ»

Ռուսական զենքը կարողանում է անշեղորեն խոցել. 2020 թվականի նախնական արդյունքները

131
Ռուսաստանի պաշտպանական արդյունաբերական համալիրն ու ՌԴ ՊՆ վերազինման ծրագիրը բարձր կայունություն ցուցադրեցին անցնող տարվա տնտեսական մրրկայնության պայմաններում և գլոբալ մարտահրավերների ու սպառնալիքների ֆոնին։

Կորոնավիրուսի համավարակի պատճառով համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամն այս տարի չխաթարեց սպառազինության զարգացման ռուսական պետական ծրագիրը (Սպառազինության պետական ծրագիր-2020) և ՌԴ դիրքերը զենքի միջազգային շուկայում։ Ռուսական զորքերի համար մատակարարումներն անցած տարվա համեմատ աճեցին 11%–ով։ «Ռոսոբորոնէքսպորտը» արտասահմանյան պատվիրատուներին 10 մլրդ դոլարի չափով ռազմական նշանակության ապրանք մատակարարեց, պահպանեց պատվերների պորտֆելը մոտ 50 մլրդ դոլարի մակարդակում և 9 մլրդ դոլարի նոր պայմանագրեր կնքեց։

Չներքաշվելով սպառազինության մրցավազքի մեջ` Ռուսաստանը 2019 թվականից ավելի քան 1.5 տրիլիոն ռուբլի է ծախսում բանակի ու նավատորմի վերազինման վրա, ընդ որում` 70%–ը ժամանակակից սերիական նմուշների համար։ Մեկ տարվա ընթացքում զորքերն ավելի քան 2300 միավոր նոր սպառազինություն են ստացել։

Ռուսական նավատորմը համալրվել է 35 սուզանավով, վերջրյա նավերով. միայն Բալթյան նավատորմը 6 նոր հրթիռային նավ է ստացել։ ՀՕՊ–ը համալրվել է 4 հատ Ս-400 «Տրիումֆ» զենիթահրթիռային համակարգի գնդային հավաքածուով և 6 հատ «Պանցիր» զենիթային հրթիռաթնդանոթային համալիրի դիվիզիոն հավաքածուով։

Ինչու է ԱՄՆ-ին անհանգստացնում ռուսական Սու-57-ի «բարելավումը»

Սպառազինության պետական ծրագիր-2020–ի կատարման ընթացքում բանակի և նավատորմի ժամանակակից սպառազինության մակարդակը հասել է 70%–ի, ռազմավարական միջուկային ուժերինը` 83%–ի, ՕՏՈւ–ինը` 75%–ի։ Եվ ընդհանուր առմամբ 2011–2020 թվականների ՌԴ սպառազինությունների զարգացման պետական ծրագիրը դարձավ առաջին լիարժեք իրականացվող ծրագիրը, ինչպես նաև սպառազինության ու տեխնիկայի նոր և ժամանակակից նմուշների զանգվածային մատակարարումներ ապահովեց զորքերի համար։ Արագացումը շարունակվում է, նոր տարում զորքերն ավելի քան 3400 միավոր նոր ռազմատեխնիկա կստանան, 2022 թվականի սկզբին մշտական պատրաստության զորամիավորումների համալրումը սպառազինության նորագույն նմուշներով կգերազանցի 71%–ը։

Խնդիրների օղակում

Հակառուսական պատժամիջոցների և արևմտյան «գործընկերների» անբարեխիղճ մրցակցության հետ մեկտեղ ՌԴ զենքի արտահանման համար մեծ խնդիր դարձավ համավարակը։ Նկատենք, որ 2020 թվականին զենքի համաշխարհային առևտրի ցուցանիշների ընդհանուր «քովիդյան» իջեցում է կանխատեսվում 10%–ի մակարդակում, սակայն Ռուսաստանը պահպանել է առաջատարի դիրքը։ Ռուսական զենքը զբաղեցնում է սպառազինության համաշխարհային շուկայի շուրջ մեկ երրորդը (երկրորդ տեղը ԱՄՆ–ից հետո)։

Ռազմատեխնիկական համագործակցության մասին տեղեկությունը գերազանցապես փակ բնույթ է կրում, բայց հայտնի է, որ Ռուսաստանն ու Թուրքիան Ս-400 ԶՀՀ մատակարարման համար երկրորդ պայմանագիրն են ստորագրել, Եգիպտոսը 500 հատ Տ-90ՄՍ տանկեր է պատվիրել, արտասահմանյան պատվիրատուին Մի-38Տ բազմաթիրախային ուղղաթիռներ մատակարարելու համաձայնագիր է ստորագրվել։ Հնդկաստանը պատրաստ է ռուսական Միգ-29 և Սու-30 կործանիչների համար 2 մլրդ դոլար ծախսել։ Արտահանման բարձր ներուժ ունեն հինգերորդ սերնդի Սու-57Է կործանիչները, Մի-28ՆԷ արդիականացված ուղղաթիռներն ու Կա-52Կ նավի վրա տեղակայվող ուղղաթիռները։

Պակաս պահանջարկ չեն վայելում «Անթեյ-4000» Ս-300Վ4 ԶՀՀ–ն ու «Արմատա» զրահամեքենաները։ Ռուսաստանի առաջատարության գինը հասկանալու համար նշենք, որ ՌԴ զենքի արտահանման մոտ 45%–ը ավիացիան է։ 2020 – 2023 թվականներին էլ բազմաթիրախային կործանիչների համաշխարհային արտահանման ծավալը գնահատվում է 110,7 մլրդ դոլար, մարտական ուղղաթիռներինը` 65,3 մլրդ դոլար։

Բարձր տեխնոլոգիաները մարտական շարքերում

Անցնող տարին հատկանշական է ռուսական զենքի քանակական (սերիական արտադրություն) և որակական (մարտական օգտագործում) առաջընթացով։ Մի քանի վառ շտրիխներ` ժամանակագրական կարգով։

Կա-52 «Ալիգատոր» ժամանակակից և ունիվերսալ հետախուզական-հարվածային ուղղաթիռը ստուգվել է Սիրիայի մարտական պայմաններում, կարող է կրել 2,8 տոննա կշռով զինանոց, և այսօր մինչև 100 կիլոմետր հեռահարությամբ թևավոր հրթիռներ է «փորձում» (աշխարհում նմանատիպը չկա): Ռուսաստանի օդատիեզերական ուժերի մարտական շարքերում մոտ 140 այդպիսի մեքենա կա։

«Պանցիր» ԶՀՀՀ-ն 2020 թ-ին առաջին անգամ «ոտք դրեց» մարտական նավի տախտակամածին։ Ժամանակի պահանջն էր: Օդային թիրախների արագության և խոցման հնարավորություններն անընդհատ աճում են, դրանց չափն ու նկատելիությունը՝ նվազում։ Հակառակորդի էժանագին անօդաչուների վրա Ս-300 կամ Ս-400 թանկարժեք հրթիռներ ծախսելը ռացիոնալ չէ։ Կոմպակտ համակարգի ծովային մարմնավորումն արդյունավետ կերպով ոչնչացնում է բոլոր տեսակի օդային թիրախները՝ սկսած 20 կմ հեռավորությունից մինչև նավի տախտակամած։

Ռուսաստանի օդատիեզերական ուժերը սկսել են Ս-350 «Վիտյազ» նորագույն զենիթահրթիռային համակարգի մարտական շահագործումը Լենինգրադի մարզում, և այդ զենքը թույլ է որակական ցատկ կատարել ՀՕՊ-ի ամրապնդման գործում՝ Արևմտյան ռազմավարական ուղղությամբ: Դիվիզիոնում կա 12 կայանք, յուրաքանչյուրի վրա՝ 12 հրթիռ։ Ընդհանուր առմամբ՝ 1728 հրթիռ, որոնք պատրաստ են արագ և ճշգրիտ, ավտոմատ ռեժիմով օդային թիրախներ խոցել ավելի քան 120 կմ հեռավորության և մինչև 30 կմ բարձրության վրա: Ավարտվում են Ս-500 «Պրոմեթեյ» զենիթահրթիռային համակարգի փորձարկումները, որոնց ընթացքում հրթիռը խոցել է թիրախը 553 կմ ռեկորդային հեռահարությամբ:

Բալթիկ-սևծովյան թիրախը․ «Պրոմեթեյը» խոցում է 550 կմ հեռավորության թիրախները

Սևծովյան ուղղությամբ Ս-500 համակարգերը կարող են (ուղղակի տեսականորեն) Ղրիմից խոցել ագրեսորի ռմբակոծիչները Բուխարեստի, Անկարայի կամ Կիևի երկնքում (այս բոլոր դեպքերում հեռավորությունը 550 կմ-ից քիչ կլինի)։

ՌԴ ռազմածովային նավատորմը 2020թ․-ին 28 տարվա ընթացքում առաջին անգամ ընդունում է միանգամից վեց սուզանավ․ չորս ատոմային՝ 955Ա և 885Մ նախագծերի և երկու դիզելային-էլեկտրական՝ 636․3 և 677 նախագծերի։ Չորրորդ սերնդի տասը ռազմավարական ստորջրյա հածանավերը (երեք «Բորեյ» և յոթ «Բորեյ-Ա») մոտակա տասնամյակների համար ռուսական ատոմային եռամիասնության ծովային հիմքը կդառնան և կկրեն ամենաքիչը 160 «Բուլավա» հրթիռներ (դա 1600 առանձնացող մարտագլխիկ է՝ 100-150-ական կիլոտոննա հզորությամբ)՝ 8000 կմ գործողության շառավղով։ Ռուսաստանը սրընթաց կերպով նոր ստորջրյա նավատորմ է ստեղծում, որը կարող է պաշտպանել երկրի շահերը Համաշխարհային օվկիանոսի ցանկացած կետում։

Սկսվել է հինգերորդ սերնդի Սու-57 կործանիչների արտադրությունը։ Նորագույն կործանիչն ունակ է օդային և ցամաքային թիրախներ հայտնաբերել մինչև 400 կմ հեռավորության վրա, մինչև 62 օբյեկտ ուղեկցել և թիրախանշում փոխանցել այլ ինքնաթիռներին՝ հարվածային և անօդաչու։ Առաջին խմբաքանակում 76 կործանիչ է ՌԴ պաշտպանության նախարարության համար, հեռանկարում Սու-57-երի երեք ավիագունդ կապահովեն Ռուսաստանի օդատիեզերական ուժերի մարտական հնարավորությունների կայուն աճը։

Ռազմավարական նշանակության հրթիռային զորքեր մուտք գործելուց առաջ վերջնական փորձարկումներ է անցել նոր ծանր «Սարմատ» միջմայրցամաքային բալիստիկ հրթիռը, որը կարող է թռչել մոլորակի երկու բևեռների վրայով։ Սկզբունքային տարբերությունն այն է, որ նոր ՄԲՀ-ն՝ Յու-71 տիպի գերձայնային բլոկերով, կարելի է օգտագործել որպես գերճշգրիտ ոչ միջուկային զենք։ Մթնոլորտում մոտ 15 Max (7կմ/վ) արագության պարագայում բլոկի կինետիկ էներգիան երաշխավորում է միջուկային զենքին բնորոշ ավերածություններ՝ առանց տարածքի ռադիոակտիվ աղտոտման։ Հիպերձայնային մանևրող մարտագլխիկների զգալի առավելությունը հետագիծը խիստ ճշգրիտ շտկելու և մեկնարկի կետից հազարավոր կիլոմետրեր հեռու անշեղորեն խոցելու ունակությունն է:

Միջուկային էներգետիկ կայանքով խորջրյա «Պոսեյդոն» սարքի փորձարկումները հաստատել են անօդաչու նավարկության եզակի բնութագրերը և գրեթե անսահմանափակ հեռավորությունը։ Դա ռազմավարական միջմայրցամաքային խորջրյա սարք է, որը կարող է 1000 մետր խորությամբ մինչև 10 հազար կիլոմետր հեռավորություն կտրել 100 հանգույց (185 կմ/ժ) արագությամբ: 24 մետր երկարությամբ սարքը կարող է հագեցած լինել սովորական կամ մեգատոննանոց ջերմամիջուկային զինամթերքով և նախատեսված է ավիակիր խմբավորումների, ռազմավարական սուզանավերի բազաների, հակառակորդի առափնյա ենթակառուցվածքի ոչնչացման համար:

ՌԴ ռազմատիեզերական ուժերը 2021-ին մեծ հեռահարության հարվածային դրոններ կթողարկեն

Ռուսաստանը հաջողությամբ ավարտում է «Ցիրկոն» հիպերձայնային հրթիռի՝ արդյունավետ բարձր ճշգրտության զենքի փորձարկումները, որի համանմանը չկա աշխարհի ոչ մի երկրում: Հոկտեմբերին Սպիտակ ծովում «Խորհրդային Միության նավատորմի ծովակալ Գորշկով» ֆրեգատից արձակված «Ցիրկոնը» չորսուկես րոպեում խոցել է Բարենցի ծովում՝ 450 կմ հեռավորության վրա գտնվող թիրախը և հաստատել է ՌԴ արկտիկական սահմանների և Հյուսիսային ծովային ճանապարհի պաշտպանության հուսալիությունը: Արագությունը գերազանցել է 8 Max-ը, թռիչքի առավելագույն բարձրությունը հասել է 28 կմ-ի։ Նախագծով նախատեսված է հրթիռների մինչև 9 Max (ավելի քան 10789 կմ/ժամ) արագություն և թռիչքի ավելի քան 1000 կիլոմետր հեռավորություն:

Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը որոշել է զորքերը համալրել «Ուրան-6» ականազերծող ռոբոտներով։ Ականազերծման բազմաֆունկցիոնալ ռոբոտատեխնիկական համալիրը նախատեսված է ականապատ տարածքներում անցուղիներ բացելու և զգալիորեն մեծ տարածքներ ականազերծելու համար (ավելի վաղ փորձարկվել է Սիրիայում):

131
թեգերը:
Զենք, Ռուսաստան
Ստեփանակերտի օդանավակայան. արխիվային լուսանկար

Իրավիճակ է փոխվել. հնարավո՞ր է արդյոք Ստեփանակերտի օդանավակայանի վերագործարկումը

184
Լեռնային Ղարաբաղում ստորաբաժանումների, տեխնիկայի ու բեռների փոխադրումը հարյուրավոր կիլոմետրեր` վերածվում է բարդ զորքային գործողության։ Տարվա մեջ երկու անգամ խաղաղապահների անձնակազմի ռոտացիա է լինելու։

Ալեքսանդր Խրոլենկո, ռազմական վերլուծաբան

Ռուսական խաղաղապահ առաքելությունը Լեռնային Ղարաբաղում առանձնանում է բարդագույն լոգիստիկայով։ Ստեփանակերտի օդանավակայանի վերականգնումն ու արդիականացումը թույլ կտա ընդունել Ռուսաստանի ՌՏՈւ ռազմատրանսպորտային ինքնաթիռները, նոր գործողությունների հնարավորություն կտա, զորախմբի մատակարարման հետ կապված բազում խնդիրներ կլուծի։

Ղարաբաղը Հայաստանին կապում է միայն հինգ կիլոմետր լայնություն ունեցող Լաչինի միջանցքը։ Ճանապարհն այժմ ռուս խաղապահաների հսկողության տակ է, բայց ամեն դեպքում տարածաշրջանում իրավիճակի հնարավոր սրման դեպքում այն չափազանց խոցելի է։ Ադրբեջանին Լաչինի փոխանցումից հետո հեռանկարում նոր ճանապարհի (միջանցքի) շինարարություն է։ Սակայն մարդկանց ու բեռների օպերատիվ մատակարարումն արդեն այսօր է անհրաժեշտ։

Ստեփանակերտից Երևան («Էրեբունի» ավիաբազա, «Զվարթնոց») ավտոմեքենայի ճանապարհը 320 կմ է։ Գործողության առաջին օրերին խաղաղապահները հենց այդ ճանապարհով էին Ստեփանակերտ շարժվում։ Հետո՝ նոյեմբերի 28-ին, խառը երթուղի յուրացրին․ բեռներով ու տեխնիկայով վագոնները Ռուսաստանից ժամանում են Բարդա ադրբեջանական երկաթուղային կայարան, որից հետո մեքենաներով ուղղվում են Բարդա – Աղդամ – Ստեփանակերտ երթուղով։ Ամեն դեպքում ճանապարհը երկար է։

Լեռնային Ղարաբաղում ստորաբաժանումների, տեխնիկայի ու բեռների փոխադրումը հարյուրավոր կիլոմետրեր` վերածվում է բարդ զորքային գործողության։ Տարվա մեջ երկու անգամ խաղաղապահների անձնակազմի ռոտացիա է լինելու։ Տարածաշրջանում իրավիճակի բարդացումը կարող է լրացուցիչ ուժեր ու միջոցներ պահանջել։ Միաժամանակ Ստեփանակերտից ինը կիլմետր հեռավորության վրա կա օդանավակայան, որը տեսականորեն կարող է ծանր ռազմատրանսպորտային ավիացիա ընդունել։

Որքա՞ն ժամանակ կպահանջվի Լեռնային Ղարաբաղն ականազերծելու համար

Այստեղ չվերթերը դադարել են 1990-ականների սկզբին՝ մարտական գործողությունների պատճառով։ Օդանավակայանի ենթակառուցվածքը տուժել է Ադրբեջանի կողմից հրթիռակոծության հետևանքով 2020 թվականի սեպտեմբերին ու հոկտեմբերին։ Թռիչքուղու երկարությունը 2200 մետր է։ Տեղանքի ռելիեֆը թույլ է տալիս անհրաժեշտության դեպքում ևս 1000 կիլոմետրով երկրարացնել այն ու կողքին նորը կառուցել։ Կարող է պարզվել, որ Ստեփանակերտի օդանավակայանի վերակենդանացմումն ու արդիականացումն ավելի թանկ չէ, քան տարիներ շարունակ երկար չվերթերի գինը, ժամանակի և ուժերի ահռելի ծախսը։ Օդանավակայանը կարող է նաև քաղաքացիական բեռների տեղափոխման լոգիստիկ կենտրոն դառնալ ու ապագայում կարևոր բաղադրիչ լինել Լեռնային Ղարաբաղի տնտեսական աճի համար։

Երկար ու վտանգավոր ճանապարհ

Ռուս խաղաղապահները 23 դիտորդական կետում շուրջօրյա ռեժիմով հսկում են Ղարաբաղում հրադադարի ռեժիմի պահպանումը, ապահովում են Լաչինի միջանցքով ավտոտրանսպորտի երթևեկության ու տեղի բնակչության տեղափոխության անվտանգությունը։ Նոյեմբերի 14-ից սկսած` ավելի քան 26 հազար փախստական իրենց տուն են վերադարձել։ Տարածաշրջանում ակտիվորեն աշխատում են ռուս սակրավորները, ռազմական բժիշկներն ու ԱԻՆ աշխատակիցները։

Խաղաղապահ խնդիրների լուծումը մշտական շարժունակություն է պահանջում։ Ղարաբաղյան պատերազմի դադարեցման մասին Ռուսաստան-Ադրբեջան-Հայաստան եռակողմ հայտարարության հիման վրա Մոսկվայի և Բաքվի ստորագրած հատուկ արձանագրությունը նախատեսում է Ադրբեջանի ու Հայաստանի միջև տրանսպորտային շփման ապաարգելափակումը։ Ակնհայտ է, որ այդ փաստաթուղթը հանում է արգելքները ոչ միայն երկրի վրա, այլև երկնքում` նկատի ունենալով չվերթերը Ստեփանակերտի օդանավակայան։ Ուղիղ չվերթը Ռուսաստանից կարող էր վերացնել լոգիստիկայի ու մատակարարման շատ խնդիրներ, նոր գործողությունների հնարավորություն կտար խաղաղապահների 15-րդ զորախմբավորման համար։

Արցախում խաղաղությունը երերուն է, կամ «նոր աշխարհի» վտանգավոր անորոշությունները

Ավելի վաղ Վրաստանն Ադրբեջանի ու Հայաստանի խնդրանքով բացել է իր օդային տարածքը ռուսական ռազմատրանսպորտային ավիացիայի համար։ Ռազմատրանսպորտային ավիացիայի ինքնաթիռները չվերթեր էին իրականացնում դեպի Երևան, հետո՝ տեխնիկայով անխուսափելի ու երկար երթ դեպի Ստեփանակերտ։ Այժմ ճիշտ ժամանակն է ամբողջովին ապաարգելափակելու տարածաշրջանի երկինքը։ Դա կարող է օգտակար լինել նաև Ադրբեջանին` Նախիջևան տանող ճանապարհի կառուցման համար։

Փակ երկինք

Ստեփանակերտի օդանավակայանը վերանորոգվում էր և պատրաստ էր արդեն 2012 թվականին ինքնաթիռներ ընդունելու։ Դա տեղի չունեցավ Բաքվի դիմակայության պատճառով։ Սակայն եռակողմ հայտարարության ստորագրումից և ռուսական խաղաղարար գործողությունների մեկնարկից հետո իրավիճակը տարածաշրջանում արմատապես փոխվեց։

Ժամանակն է վերանայել մոտեցումները թռիչքների անվտանգության նկատմամբ և չեղարկել արգելքները։ Առավել ևս, որ ադրբեջանահայկական «փոխադարձ ստուգարքի» նախադեպեր կան. Բաքվից Նախիջևան չվերթերն իրականացվում են միջազգային միջանցքերով Հայաստանի երկնքում, հայկական ավիաընկերությունները էլ օգտագործում են Ադրբեջանի տարածքի վրայով անցնող միջազգայնորեն պաշտպանված օդային միջանցքները։

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը դեկտեմբերի 1–ին հայտարարեց. «Կգա օրը, երբ ԼՂ–ում այսօր բնակվող հայերն ու ադրբեջանցիները, որոնք անպայման այնտեղ կվերադառնան, կրկին կապրեն բարիդրացիականության պայմաններում։ Այստեղ լոգիստիկ հարցեր կան, տրանսպորտային հարցեր, էներգետիկ անվտանգություն։ Կդիտարկենք բոլոր այդ հարցերը»։

Սա հուսադրող է։ Եվ եթե բարձրադիր լեռնային տեղանքում գտնվող օդանավակայանը շուտով բացի իր թևերը, դա կօգնի տարածաշրջանային խաղաղությանն ու կայունությանը։

Ղարաբաղում խաղաղապահ գործողության գինն ու վարկանիշը. թվերն ավելի քան խոսուն են

184
թեգերը:
Ադրբեջան, Ռուսաստան, Լեռնային Ղարաբաղ, Արցախ, Ստեփանակերտի օդանավակայան
թեմա:
Իրադրությունը Հայաստանում և Արցախում հայտարարության ստորագրումից հետո
Ըստ թեմայի
Պուտինը Ղարաբաղում տեղակայված խաղաղապահների թեման քննարկել է ՌԴ ԱԽ–ի հետ
Ռուս խաղաղապահների աջակցությամբ գրեթե 19 հազար մարդ է վերադարձել Ղարաբաղ
Ռուս խաղաղապահներն ապահովել են ավելի քան 26 հազար փախստականների անվտանգ վերադարձն Արցախ