ԵՐԵՎԱՆ, 12 հուլիսի — Sputnik, Արամ Գարեգինյան. Եվրասիական միությունը մի վայր է, որտեղ հայկական բիզնեսին ամենից հեշտն է վաճառել սեփական միրգն ու բանջարեղենը։ Չկան մաքսային տուրքեր, ավելի պարզեցված սանիտարական վերահսկողություն կա։ Արդյունքում, նույնիսկ երբ Ռուսաստանում ռուբլու կուրսի անկում եղավ, այնտեղ շարունակում էին հայկական միրգ, բանջարեղեն, լոլիկներ և մուրաբա գնել, այնուհետև նաև հագուստ։
2014 թվականին Հայաստանը Ռուսաստան 308 մլն դոլարի ապրանք է արտահանել, 2015 թվականին` 245։ Իսկ 2017 թվականին արտահանումը ավելի քան 540 մլն է կազմել։ Այսինքն 2.5 անգամ ավելի։
Մրցակիցներ շուկայում, իհարկե, շատ կան` սովորական բան է շուկայական տնտեսության համար։ Ստիպված են մրցակցել նաև թուրքական լոլիկների, մրգերի և հագուստի, ինչպես նաև մի շարք այլ երկրների ապրանքների հետ։
Իհարկե, թուրքական ապրանքներն ավելի մատչելի են. որքան մեծ է արտադրությունը, մեխանիզացիան շատ, այդքան ապրանքն ավելի էժան է։ Սակայն Հայաստանը պատասխան առավելություն ունի։ ԵԱՏՄ արգելափակիչ մաքսային տուրքն է։ Այն գործում է գրեթե ամբողջ միրգ ու բանջարեղենի համար, որոնք աճում են նաև ԵԱՏՄ–ում։
Տուրքեր չեն գործում միայն այն միրգ ու բանջարեղենի համար, որոնք ԵԱՏՄ–ում չեն աճում։ Սակայն այստեղ էլ 2017 թվականին Եվրասիական միությունը տուրքեր է սահմանել նարնջի և պիստակի համար։ Ի՞նչ կապ ունի Հայաստանը։ Այն, որ այստեղ արդեն 600 հա պիստակի այգիներ են տնկվել, որոնք սկսելու են պտուղ տալ 1-2 տարի հետո։
Սակայն և՛ Թուրքիան, և՛ Պակիստանը, և՛ մի շարք այլ երկրներ շարունակում են օգտվել զգալի մաքսային արտոնությունից։ Նրանք զարգացող երկրների ցանկում են, և նրանց ապրանքներից եվրասիական մաքսակետում միայն 25% է գանձվում։ Նկատենք, որ Թուրքիան ռուսական ապրանքների համար նման արտոնություններ չի կիրառում։ Հայկականի մասին նույնիսկ խոսելն է ավելորդ։
Այդ արտոնությունն էլ հենց առաջարկել է չեղարկել Հայաստանը։ Այդ առաջարկն ընդունել էր ԵՏՀ–ի խորհուրդը 2017 թվականի օգոստոսին (N53 որոշում)։ Գազարի, ճակնդեղի, մուրաբաների, խաղողի հյութի, տոմատի մածուկի և լոլիկից պատրաստած պահածոների համար նախատեսված սակագնային արտոնությունները չեղարկվել են։
Այս փոփոխությունները նշվել են «2019 թվականին և 2020 ու 2021 թվականների պլանային ժամանակահատվածում բյուջետային և հարկային քաղաքականության հիմնական ուղղությունները» նախագծում։ Այն հրապարակել է Ռուսաստանի ֆինանսների նախարարությունը։ Վերջին մի քանի օրվա ընթացքում փաստաթուղթը հայտնվել է Հայաստանի ուշադրության կենտրոնում։
Միայն մի բան է վշտացնում. այդ արտոնությունը չեղարկել են բոլոր 104 զարգացող և 48 պակաս զարգացած երկրների համար։ Իսկ զարգացող երկրների ցանկում են ոչ միայն Թուրքիան կամ Պակիստանն են, այլև բարեկամական Արգենտինան և Լիբանանը, Սիրիան և Սերբիան։ Իսկ պակաս զարգացած երկրների` Մալավին, որտեղ բնակչության մեկ շնչի հաշվարկով ՀՆԱ–ն տարեկան 300 դոլար է կազմում, կամ Ուգանդան, որտեղ 10.000 մարդուն բաժին է ընկնում մեկ բժիշկ։
Իհարկե, լավ կլինի այնպես անել, որ և բարեկամներին օգնենք, և հակառակորդներին իզուր երես չտանք…
ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. Ռուսաստանում ավարտվել է «Սպուտնիկ Լայթ» պատվաստանյութի կլինիկական փորձարկումների երկրորդ փուլը։ Տեղեկությունը հայտնել է Ռուսաստանի առողջապահության նախարար Միխայիլ Մուրաշկոն:
«Հիմա տվյալներն ուղղվել են փորձագիտական գնահատական ստանալու», - ասել է նա լրագրողներին։
Երրորդ փուլի անցկացման թույլտվությունն արդեն կա, այն տրամադրվել է փետրվարի կեսերին: Այս ուսումնասիրությունը կկատարվի երկու խմբերի համար։ Կօգտագործվի նաև պլացեբո։ Ուսումնասիրությունը պետք է ավարտվի մինչև 2022 թվականի հունվարի 28-ը:
«Սպուտնիկ Լայթ» պատվաստանյութը մտնում է «Սպուտնիկ» շարքի մեջ, այն մշակվել է Գամալեայի կենտրոնի կողմից՝ մարդու ադենովիրուսային վեկտորների լավ ուսումնասիրված հարթակում ուղղակի ներդրումների ռուսական հիմնադրամի հետ համատեղ:
Ուղղակի ներդրումների ռուսական հիմնադրամի ղեկավար Կիրիլ Դմիտրիևի խոսքով՝ «լայթ տարբերակը» հիմնականում ուղղված է արտաքին շուկաներին, որտեղ կան ուժեղ համաճարակային օջախներ, իսկ Ռուսաստանում առաջատար կմնա «Սպուտնիկ V»-ն:
Ռուսաստանի թշնամիները վախենում են «Սպուտնիկ V»-ի հաջողությունից. Դմիտրիև
Գամալեայի կենտրոնի տնօրեն Ալեքսանդր Գինցբուրգն ասել է, որ այդ երկրներում «Սպուտնիկ Լայթի» օգտագործումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել հիվանդացության մակարդակն ու ծանրաբեռնվածությունը տեղական առողջապահության համար: Նա ավելացրել է, որ պատվաստումից հետո իմունիտետը կպահպանվի, ամենայն հավանականությամբ, մոտ երեք-չորս ամիս, իսկ պատվաստման արդյունավետությունը կկազմի մոտ 85%:
Սխեման ներառում է միայն մեկ ներարկում («Սպուտնիկ V»-ի առաջին բաղադրիչը) ու կարճ ժամանակահատվածում հակամարմինների արտադրություն։ Ընդ որում, նույնիսկ եթե պատվաստվածը վարակվի կորոնավիրուսով, նրան հիվանդության ծանր ընթացք չի սպառնում, քանի որ վիրուսի հարուցիչը թոքեր չի իջնի: Պաշտպանությունը երկարացնելու համար երեք ամիս անց կարելի է ներարկել երկրորդ մասը:
ԵՐԵՎԱՆ, 4 մարտի - Sputnik. Ռուսաստանցիներն իսկական կին են համարում Ալլա Պուգաչովային, Սոֆյա Ռոտարուին և Վալենտինա Մատվիենկոյին: Այսպիսին են ՀԿՈւՀԿ–ի (Հանրային կարծիքի ուսումնասիրման համառուսական կենտրոն)` Կանանց միջազգային օրվան՝ Մարտի 8-ին նվիրված հարցման արդյունքները։
ՀԿՈւՀԿ–ի տվյալներով՝ հարցվածների 6 տոկոսը իսկական կին է անվանել Պուգաչովային, 3 տոկոսը՝ Ռոտարուին, ևս 3 տոկոսը՝ Մատվիենկոյին:
Բացի նրանցից, ռուսաստանցիներն իսկական կանանց ցուցակում են ներառել Իրինա Խակամադային (2%), Վալերիային (2%), Ալիսա Ֆրեյնդլիխին (2%), Չուլպան Խամատովային (2%) և Անջելինա Ջոլիին (1%):
«ՀԿՈւՀԿ- Sputnik» համառուսաստանյան նախաձեռնողական հարցումն անցկացվել է փետրվարի 14-ին, մարտի 2-3-ին 18-ից բարձր տարիքի 1600 ռուսաստանցիների շրջանում: Հարցումն անցկացվել է հեռախոսով։
Կանանց միջազգային օրն ամեն տարի նշվում է մարտի 8-ին։ Առաջին անգամ տոնի անցկացման գաղափարը ծագել է 20-րդ դարի սկզբին։ Կանանց միջազգային օրը նշվում են կանանց ձեռքբերումները՝ անկախ ազգային կամ էթնիկ, լեզվական, մշակութային, տնտեսական և քաղաքական պատկանելություններից։
Կարեն Վրթանեսյանի դիտարկմամբ` իրականում Ադրբեջանը 44-օրյա պատերազմից հետո որևէ կերպ չի դադարեցրել ռազմաշունչ հռետորաբանությունը, շատ արագ համալրում է ռազմական կորուստները, գնում է նոր սպառազինություն, վերախմբավորում է զինված ուժերը։ Ըստ նրա` ակնհայտ է, որ Ադրբեջանը չի համարում պատերազմն ավարտված և պատրաստվում է հաջորդ լայնածավալ ռազմական գործողություններին։
«Ընդհանրապես մեր անվտանգության ամբողջ համակարգը կաթվածահար վիճակում է։ Այնպիսի տպավորություն է, որ ՊՆ–ի ու ԱԱԾ–ի լրատվական բաժիններն ավելի շատ Ադրբեջանի շահերն են պաշտպանում, քան Հայաստանի քաղաքացիների։ Մանավանդ բանակի և Նիկոլ Փաշինյանի միջև վերջին կոնֆլիկտը միանշանակորեն լավ չէ ընդհանուր անվտանգության համատեքստում։ Այն, ինչ կատարվում է պատերազմից հետո, պետք է ընթանար բոլորովին այլ ճանապարհով։ Նույնիսկ մի կողմ թողնելով այն հարցը, որ երկիրը պարտության տարած թիմը պետք է հրաժարական տար, մենք շատ արագ պետք է զբաղվեինք մեր բանակի վերազինմամբ, կորուստների վերականգնմամբ, նորությունների մշակմամբ»,– նշեց ռազմական փորձագետը։
Վրթանեսյանի կարծիքով` պատերազմից հետո մեր անվտանգային համակարգն ու բանակը թողնվեցին ինքնահոսի` դրանից բխող բոլոր ռիսկերով։
Անդրադառնալով ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի տեսակետին, որ բանակի վերականգնման համար անհրաժեշտ կլինի 3 միլիարդ դոլար, Վրթանեսյանն ընդգծեց, որ իրենց թիմի ու նախկին նախագահի հաշվարկները գրեթե նույնն են, և այդ գումարն անհրաժեշտ է մեր զինված ուժերը գոնե մինչպատերազմյան վիճակի բերելու համար։
«Բայց հաշվի առնենք, որ նաև շատ մեծ քանակով ռազմական ենթակառուցվածքներ են ոչնչացվել կամ հանձնվել թշնամուն` սկսած զորամասերից, վերջացրած դիրքերով։ Պետք է նորից իրականացվեն ամրաշինական աշխատանքներ, կառուցվեն ճանապարհներ, իսկ որոշ տեղերում ենթակառուցվածքները պետք է հիմնվեն զրոյից»,– նշեց ռաազմական փորձագետը։
Շուշիում ադրբեջանցի վանդալները պղծել են Հովհաննես Թևոսյանի կիսանդրին. տեսանյութ
Վրթանեսյանի խոսքով` վերջին պատերազմը ցույց տվեց, որ պետք է շատ արագ զարգացնել բանակը` այդ ուղղությամբ կատարելով անհրաժեշտ գնումներ, մասնավորապես՝ պետք է ձեռք բերել ԱԹՍ–ներ։ Ըստ նրա` մեզ պետք են ավելի մեծ գումարներ, որպեսզի փորձենք ոչ միայն բալանսի բերել բանակը, այլև որոշակի գերակայություն ապահովել։



