Արխիվային լուսանկար

«Զինված ուժերի մասնակի միակցում». Թուրքիայի ՌՕՈւ հրամանատարի`Բաքու այցի հետքերով

155
Զինված ուժերը վերջնական միավորելու նպատակ չկա, բայց Ադրբեջանը գիտակցորեն զիջումների գնաց, որպեսզի Անկարան իրեն օգնի Արցախում։

ԵՐԵՎԱՆ, 7 հուլիսի - Sputnik, Դավիթ Գալստյան. Անկարան և Բաքուն շարունակում են զինված ուժերի մասնակի միակցում իրականացնել, Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց ռազմական փորձագետ Դավիթ Հարությունովը` մեկնաբանելով Ադրբեջան թուրքական ՌՕՈւ հրամանատարության այցը։ Թուրքիայի պատվիրակությունը ռազմաօդային ուժերի հրամանատար, գեներալ Հասան Քյուչյուքաքյուզի գլխավորությամբ հուլիսի 5-ին աշխատանքային այցով Ադրբեջան է ժամանել։

«Իրավիճակը ՌՕՈւ մասով կարելի է դիտարկել երկու երկրների ԶՈւ–ում ընթացող ընդհանուր գործընթացի շրջանակում։ Վաղաժամ է խոսել այն մասին, որ որոշակի միացում է գնում, բայց փոխգործակցությունը նոր մակարդակի է դուրս եկել», – ասաց Հարությունովը։

Ադրբեջանի ռազմական վերնախավը, ամենայն հավանականությամբ, փորձելու է մանևրելու համար դաշտ թողնել` հաշվի առնելով և՛ ռուսական, և՛ արևմտյան, և՛ իրանական գործոնը։

Այս ամենը հաշվի առնելով, փորձագետը կարծում է, որ վերջնական միավորվելու խնդիր դրված չէ։ Ադրբեջանը համաձայնել է նման ձևաչափի դեռ պատերազմից առաջ, նրանք արդեն հասկանում էին հետևանքները` Թուրքիան այդ մակարդակով ԶՈւ ներթափանցելու դեպքում իր կամքով արդեն չի հեռանա։

Հայաստանը կօգտվի՞ վետոյի իր իրավունքից, թե՞ Ադրբեջանը ՀԱՊԿ պաշտոնական գործընկեր կդառնա

Մյուս կողմից` Անկարան այժմ պատրաստ է առավելագույն աջակցություն ցուցաբերել ադրբեջանական ԶՈւ զարգացման հարցում. նրանք պատրաստ են տան ավելին, քան մյուսները։ Բաքուն սկզբունքային որոշում է կայացրել` բանակի որոշակի կախվածության գնալ, ԶՈւ–ի նկատմամբ վերահսկողության մի մասը զիջել պատերազմում հաղթելու համար։

«Միակցվելու որոշակի տարր կա։ Մենք գիտենք, որ պատերազմի ժամանակ, ըստ էության, երկու բանակների ինտեգրում եղավ, այսօր տեսնում ենք, որ այդ գիծը շարունակվում է նոր պայմաններում։ Ակնհայտ է, որ նրանք պատրաստվում են նոր զինված պայքարի սցենարների», – ասաց Հարությունովը։

Նախ՝ ՌՕՈւ մասով ադրբեջանական կողմը շատ բաներ է սովորում թուրք մասնագետներից` հաշվի առնելով մակարդակների տարբերությունը։ Երկրորդը` վերջին զորավարժությունների շրջանակում («Անատոլիական արծիվ-2021», որին մասնակցում էր նաև Պակիստանը) երկու երկրների ավիացիաների համատեղ գործողություններ են մշակվում։

Վերջերս հաղորդագրություններ էին հայտնվել Ադրբեջանի ՌՕՈւ–ին թուրքական արտադրության բարձր ճշգրտության կոնկրետ զենքի մատակարարումների մասին։

Ադրբեջանական բանակի վերահսկողության հետ կապված խնդիրներ Բաքվի և Անկարայի միջև կարող են լինել հետագայում, բայց միայն այն դեպքում, եթե երկու երկրների շահերի միջև լուրջ տարաձայնություններ առաջանան։ Առայժմ նրանց ծրագրերն ընդհանուր առմամբ համընկնում են։

155
թեգերը:
Բանակ, Թուրքիա, Ադրբեջան
Ըստ թեմայի
Թուրքիան կվերցնի իրեն պատկանողը. Էրդողանը` Ադրբեջանում, Սիրիայում իրենց ներկայության մասին
Թուրքիան` Միջերկրական ծովում, Ադրբեջանը` Հայաստանում. ԵԽԽՎ–ում զուգահեռներ են տարվել
Ադրբեջանն ու Թուրքիան կրկին համատեղ զորավարժություններ են անում

Իրանի սահմանին կանացի հագուստով ու շպարված ահաբեկիչներ են ձերբակալվել

134
(Թարմացված է 19:20 24.07.2021)
Ինչպես հայտնում է Իրանի պետական հեռուստառադիոյի ռուսական ծառայության Տելեգրամ– ալիքը՝ ահաբեկիչները փորձել են ծպտված հատել իրանա-իրաքյան սահմանը։

ԵՐԵՎԱՆ, 24 հուլիսի - Sputnik. Իրաքի հետ Իրանի սահմանին Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը ձերբակալել է «Իրաքի և Շամի իսլամական պետության», այլ կերպ ասած` ԴԱԻՇ իսլամիստական խմբավորման զինյալների։

Ինչպես հայտնում է Իրանի պետական Հեռուստառադիոյի ռուսական ծառայության Տելեգրամ–ալիքը՝ ահաբեկիչները փորձել են սահմանն անցնել ծպտված` կանացի հագուստներով։

Նաև տեսանյութ է հրապարակվել, որտեղ երևում է, թե ինչպես են ահաբեկիչներն իրավապահների հրահանգով հանում փարաջաներն ու բացում դեմքերը։ Ձերբակալված տղամարդիկ տեսանյութում շպարված են թերևս կասկածներ չհարուցելու համար։

Իրանական կողմի մեկնաբանությամբ՝ ահաբեկչական խմբավորման անդամները այդ կերպ նպատակ են ունեցել ներթափանցել Իրանի Խուզեստան նահանգ։

Հիշեցնենք` այս նահանգում վերջին օրերին բողոքի ալիք էր բարձրացել. պաշտոնական մեկնաբանության համաձայն` ջրի պակասի պատճառով։ Անկարգությունների հետևանքով մեկ մարդ մահացել էր։

Իրանի մայրաքաղաքում կարանտին է հայտարարվել կորոնավիրուսի պատճառով

134
թեգերը:
ահաբեկիչ, Սահման, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն
Ըստ թեմայի
Իրանի նոր նախագահը տարբեր կերպ է շնորհակալություն հայտնել Փաշինյանին ու Ալիևին
ԵԱՏՄ-ն ու Իրանը ազատ առևտրի մասին նոր համաձայնագիր կստորագրեն
Հայաստանը կվերանորոգի Երևանից մինչև Իրանի ու Ադրբեջանի սահմաններ ձգվող ավտոճանապարհները
Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն ու Էրսին Թաթարը Նիկոսիայում, 20 հուլիսի, 2021

Բաքուն ստիպված է դուրս գալ Անկարայի ղարաբաղյան «լավության տակից». ո՞րն է գինը

1435
(Թարմացված է 18:28 22.07.2021)
Թուրքիան ներքաշում է Ադրբեջանին հերթական աշխարհաքաղաքական արկածախնդրության մեջ։ Բաքուն հաճույքով կհրաժարվեր, սակայն ժամանակն է վճարել Անկարայի պարտքերը ղարաբաղյան վերջին պատերազմում ցուցաբերած օգնության համար։

Վերջին տարիներին Ադրբեջանը փորձում էր խուսափել Կիպրոսի թեմատիկայից։ Բաքուն չէր ուզում փչացնել հարաբերությունները Աթենքի, եվրոպական այլ մայրաքաղաքների, ՆԱՏՕ-ի և ընդհանրապես Արևմուտքի հետ։ Սակայն վերջին արցախյան պատերազմի հետո, որում Ադրբեջանը հաղթեց շնորհիվ Թուրքիայի բաց աջակցության ու անմիջական օգնություն, իրողությունը փոխվել է։ Այժմ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը «կրտսեր եղբորից» ամեն ինչ պահանջելու բարոյական իրավունք ունի։

«Թյուրքական աշխարհը» թուրքական դիվանագիտության գլխավոր մեմն է

Անկարան անպայման կօգտվի առիթից, որ քայլ անի Կիպրոսի հյուսիսային մասի (Թուրքիայի կողմից օկուպացված) կարգավիճակի «օրինականացման» ճանապարհին։ Եվ այստեղ Ադրբեջանը կարող է դառնալ աշխարհում երկրորդ երկիրը, որը ճանաչել է, այսպես կոչված, Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության անկախությունը և պետականությունը։

Առավել ևս, որ Թուրքիան, կարծես, որոշել է լրջորեն զբաղվել թուրքական զորքերի կողմից դեռեւս 1974 թվականին գրավված Հյուսիսային Կիպրոսի կարգավիճակի հարցով։ Չճանաչված հանրապետության ներկայիս ղեկավար Էրսին Թաթարի որոշումը՝ Թուրքիայի կողմից օկուպացված Կիպրոսի Վարոշա քաղաքի (նախկինում այդ տարածքը ռազմական կարգավիճակ ուներ) մասնակիբացման հետ, բարձրաձայն և ջերմ աջակցություն է գտել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կողմից։ Եվ թուրքական ողջ դիվանագիտությունը վերջին շրջանում բավական ակտիվ է գործում հենց միջազգային հանրության կողմից «Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության» ճանաչման ուղղությամբ։ Ընդ որում` այժմ այդ գործընթացին միացել է նաև ադրբեջանական դիվանագիտությունը։ Այն օրերին, երբ Էրդողանը այցելել էր Կիպրոսի օկուպացված տարածքներ, այնտեղ էր գտնվում նաև Բաքվի պատվիրակությունը։

Սա ադրբեջանական Միլի Մեջլիսի (խորհրդարանի) պատվիրակության առաջին այցն է։ Այստեղ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանական պատվիրակության և արտաքին հարաբերությունների խորհրդարանական հանձնաժողովի ղեկավար Սամեդ Սեիդովը մի շարք հետաքրքիր հայտարարություններ է արել։ «Սա էլ է մեր հողը։ Թյուրքական աշխարհում կա Թուրքիա, Ադրբեջան, Հյուսիսային Կիպրոս»։

Թուրքական նավը մոտեցել է Կիպրոսի նավահանգստին ու կրակոցներ արձակել

Սակայն խորհրդարանական պատվիրակության այցի գլխավոր նպատակը թաքնված է Սեիդովի հետևյալ արտահայտության մեջ. «Մենք ուզում ենք, որ Հյուսիսային Կիպրոսն ուժեղ լինի։ Թյուրքական աշխարհը վեր է խոյանալու։ Դրա համար Թուրքիան, Ադրբեջանն ու Հյուսիսային Կիպրոսը պետք է միասին լինեն»։

Այդ նույն «թյուրքական աշխարհ» եզրույթը հիմնական հաղթաթուղթն է, որն այժմ Էրդողանն իր թիմի հետ օգտագործում է միջազգային աշխարհաքաղաքական ասպարեզում։

Ադրբեջանը ռիսկային ընտրության առաջ է

Կիպրոսի օկուպացված հյուսիսային հատվածը Ադրբեջանի կողմից լիարժեք պետություն ճանաչելու հարցին այս օրերին անդրադարձել է նաև ինքը՝ Էրդողանը։ «...Հուսով եմ` Ադրբեջանից Հյուսիսային Կիպրոս բարձր մակարդակի այցելությունները կայուն կլինեն ... Մենք մշտապես քննարկում ենք դա (Ադրբեջանի կողմից Կիպրոսի օկուպացված մասի ճանաչումը - հեղ.) եղբայր Իլհամ Ալիևի հետ», - ասել է Թուրքիայի նախագահը: Ինչը և պետք էր ապացուցել։

Թուրքիայից Ադրբեջանին և կոնկրետ Ալիևին առաջարկ է արվում, որից նա ամեն դեպքում չի կարող հրաժարվել։ Իրավիճակն այնքան էլ հարմար չէ պաշտոնական Բաքվի համար, չէ որ ղարաբաղյան հակամարտության կողմերն այժմ կանգնած են Արցախի կարգավիճակին վերաբերող հերթական բանակցային փուլի մեկնարկի շեմին։

Եվ որքան էլ Ալիևն ասի, որ Լեռնային Ղարաբաղի հարցը լուծված է, և որ ղարաբաղյան խնդիր այլևս գոյություն չունի, իրականությունը, այնուամենայնիվ, այլ է։ Արցախի կարգավիճակի շուրջ բանակցային գործընթացը պետք է ընթանա ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների վերահսկողության ներքո։ Իսկ դա նշանակում է, որ Բաքուն չի կարողանալու անտեսել ազգերի ինքնորոշման միջազգային սկզբունքը։

Եվ նույնիսկ աշխարհաքաղաքական տարածաշրջանային ծանր քաշայիններից մեկի՝ Անկարայի ջերմ աջակցությունը հազիվ թե օգնի։ Չէ որ Մինսկի խմբի բոլոր անդամ երկրները (Ռուսաստանը, Ֆրանսիան և ԱՄՆ-ն) արդեն բազմիցս ասել են, որ բանակցությունները պետք է ընթանան հենց ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների հովանու ներքո։

Իսկ այդ առումով Թուրքիան կարող է «քաշել» Ադրբեջանին։ Չէ որ այն փաստը, որն օգտագործում է թուրքական կողմը՝ հիմնավորելով իր հավակնությունները Կիպրոսի պլացդարմի վրա, կարելի է հանգիստ օգտագործել նաև մեկ այլ՝ ղարաբաղյան գործընթացի համար։ Եվ դա ամենևին էլ հօգուտ Ադրբեջանի չէ։

Ահա, օրինակ, Թուրքիայի նախագահի աշխատակազմի հանրային կապերի վարչության ղեկավար Ֆահրեթին Ալթունը, հիմնավորելով և աջակցելով Կիպրոսի` թուրքական զորքերի կողմից օկուպացված հատվածի ղեկավարության որոշումը, ասում է հետևյալը. «Երկուսն էլ (Կիպրոսի հակամարտության կողմերը – հեղ.) չեն կարող միասին մեկ հարկի տակ ապրել... Մենք պետք է իրատես լինենք, եթե չենք ուզում այդ վեճը մեր երեխաների վրա թողնել»: Եվ ահա այստեղ հարց է առաջանում՝ իսկ ղարաբաղյան հակամարտության կողմերը կարո՞ղ են։

Արցախյան խնդիրը հայելային արտացոլող սահմանագիծը

Միթե որևէ մեկը կարող է լրջորեն հավատալ, որ ղարաբաղյան հակամարտության բոլոր կողմերը՝ Հայաստանը, չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունն ու Ադրբեջանը կարող են հենց հիմա նույն հարկի տակ ապրել։ Երբ դեռ մեկ տարի էլ չի անցել այն արյունահեղ պատերազմից, որը նույն Անկարայի թեթև ձեռքով Բաքուն սանձազերծել էր Ղարաբաղում։

Թուրքիան կվերցնի իրեն պատկանողը. Էրդողանը` Ադրբեջանում, Սիրիայում իրենց ներկայության մասին

Փաստացի ստացվում է, որ այն հիմնավորումները, որոնք Թուրքիան բերում է միջազգային քաղաքական ասպարեզում՝ հօգուտ Կիպրոսի երկու հավասարազոր, լիարժեք և լիիրավ պետությունների բաժանման, աշխատելու են ի վնաս Ադրբեջանի դիրքորոշման, երբ խոսք լինի Արցախի կարգավիճակի մասին։ Իսկ չէ որ Էրդողանն ինքն արդեն անձամբ է անդրադարձել Կիպրոսի խնդրի ևս մեկ զգայուն կողմին, որը հայելային կերպով արտացոլվում է այն իրավիճակի վրա, որում պատերազմից հետո հայտնվել է ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացը։ Խոսքը ժամկետների մասին է։

«Թուրքիան չունի ևս 50 տարի, որ իզուր վատնի դրանք Կիպրոսի հարցի վրա», - ասել է Թուրքիայի առաջնորդը՝ խստորեն դատապարտելով Եվրամիության դիրքորոշումը, որը կտրականապես մերժում է օկուպացված Հյուսիսային Կիպրոսի ղեկավարության տեսակետը (հարցը լուծել երկու իրավահավասար պետությունների ստեղծման ճանապարհով): Անկարան, իհարկե, աջակցում է կիպրոսցի թուրքերին ու պաշտպանում նրանց եվրոպացիների, ինչպես նաև ողջ համաշխարհային հանրության դիրքորոշումից։

Սակայն պետք է հիշեցնել թուրք առաջնորդին, որ բանակցային գործընթացը, հատկապես երկրների տարածքային նկրտումների հետ կապված, ի հակակշիռ որոնց առկա է նաև ազգային ինքնորոշման սկզբունքը, հեշտ և արագ չի լինում։ Եվ դրանք ուժի դիրքերից լուծելը, ինչպես արվեց Կիպրոսում կամ Արցախում, դեմ է միջազգային բոլոր նորմերին ու սկզբունքներին։

Եվ չեմ կարծում, որ գլոբալ աշխարհաքաղաքական ասպարեզում վարքի պայմաններ թելադրող գերտերություններից որևէ մեկն այսօր կհամաձայնի Թուրքիայի նման դիրքորոշման հետ։ Արդեն հայտնի է, որ Թուրքիայի և նրա կողմից օկուպացված Կիպրոսի մասի դիրքորոշումը դատապարտում են և՛ Ռուսաստանը, և՛ ԱՄՆ–ն, և՛ Եվրամիությունը (առանձին՝ Ֆրանսիան), և՛ Մեծ Բրիտանիան, և՛ Իսրայելը։

Կարծում եմ, որ նաև ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդն աշնանը կտրուկ կկշտամբի Էրդողանին, որը սովորության համաձայն անտեսեց Կիպրոսի վերաբերյալ մի շարք պայմանավորվածություններ, որոնք ժամանակին ձեռք էին բերվել հենց այդ հարթակում։ Ըստ երևույթին, այստեղ թուրք առաջնորդը հույս ունի, որ կկարողանա տակից դուրս գալ, մանևրելով գերտերությունների միջև առկա հակասությունների արանքում։ Կստացվի՞։ Բացառված չէ, եթե հաշվի առնենք, որ դա Էրդողանի համար առաջին անգամը չէ։

1435
թեգերը:
Արցախ, Ադրբեջան, Կիպրոս, Թուրքիա
Ըստ թեմայի
Սիրիայի ժողովրդի շրջանում պահպանվում է օբյեկտիվ թշնամանքը Թուրքիայի հանդեպ. Պետրոսյան
Ի՞նչ շահ է հետապնդում Թուրքիան Աֆղանստանում. պատրա՞ստ է Հայաստանը հնարավոր զարգացումներին
Ադրբեջանն ու Թուրքիան կավելացնեն համատեղ զորավարժությունների թիվը
Արխիվային  լուսանկար

Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա, ապա կրկին կիջնի. եղանակի տեսություն

0
(Թարմացված է 19:03 24.07.2021)
Օդի ջերմաստիճանը 25-26-ի ցերեկն աստիճանաբար կբարձրանա 2-4 աստիճանով, 28-29-ը կնվազի 3-5 աստիճանով։

ԵՐԵՎԱՆ, 25 հուլիսի - Sputnik. Այսօր Հայաստանի տարածքում սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Տեղեկությունը հայտնում է ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության մամուլի ծառայությունը։

Եղանակի կանխատեսում
Եղանակի կանխատեսում

Քամին՝ հարավ-արևմտյան՝ 5-10 մ/վ, ամպրոպի ժամանակ սպասվում է քամու ուժգնացում՝ 18-23 մ/վ արագությամբ։

Օդի ջերմաստիճանը 25-26-ի ցերեկն աստիճանաբար կբարձրանա 2-4 աստիճանով, 28-29-ը կնվազի 3-5 աստիճանով։

Անոմալ շոգեր են. ի՞նչ կանչեր է ստանում Շտապօգնությունը

Երևանում հուլիսի 25-27-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Հուլիսի 28-ին ժամանակ առ ժամանակ սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, ամպրոպի ժամանակ հնարավոր է քամու ուժգնացում՝ 18-20 մ/վ արագությամբ։

0
թեգերը:
օդի ջերմաստիճան, Հայաստան, եղանակ
թեմա:
Եղանակը Հայաստանում
Ըստ թեմայի
Կանադայում շոգից ավելի քան հարյուր մարդ է մահացել
Երկիր մոլորակի վրա կարող է անտանելի շոգ լինել. գիտնականներ
Սննդաբանն ասել է՝ ինչ չի կարելի ուտել նախաճաշին շոգ եղանակին