ԵՐԵՎԱՆ, 4 մարտի - Sputnik. Թուրքիայում ռազմական ուղղաթիռ է կործանվել, 9 զինծառայող է զոհվել, ևս 4-ը` վիրավորվել։ Տեղեկությունը հայտնում է ՌԻԱ Նովոստին`վկայակոչելով Թուրքիայի ՊՆ–ին։
«Ուղղաթիռի հետ, որը Բինգյոլից Թաթվան թռիչք է իրականացրել, կապը կտրվել է ժամը 14:25-ին։ Անմիջապես որոնողական աշխատանքներ են սկսվել՝ անօդաչուների, CN235 ինքնաթիռի և ուղղաթիռի ներգրավմամբ։ Արդյունքում պարզվել է, որ ուղղաթիռն ընկել է։ Անկման վայրում հայտնաբերվել են 9 զոհվածներ և 4 վիրավորներ»,-ասվում է ՊՆ հաղորդագրությունում։
Նախնական տվյալներով` վթարի պատճառ կարող էինինել կամ վատ եղանակային պայմանները կամ ուղղաթիռի տեխնիկական անսարքությունը։
Վթարի զոհերից մեկը Էլյազիգում Թուրքիայի ցամաքային զորքերի 8-րդ կորպուսի հրամանատար, գեներալ Օսման Էրբաշն է։
NTV հեռուստաալիքը ուղիղ եթերում ցուցադրում է կադրեր ուղղաթիռի կործանման վայրից` Բիթլիսի նահանգի դժվարամատչելի լեռնային տեղանքից։ Երևում է ինչպես են վիրավորներին տարհանում։
ԵՐԵՎԱՆ, 22 մարտի - Sputnik. Թուրքական լիրան 17 տոկոսով անկում է գրանցել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կողմից երկրի Կենտրոնական բանկի ղեկավարին փոխելու որոշումից հետո։ Տեղեկությունը հայտնում է Reuters-ը:
Լիրայի նկատմամբ դոլարի փոխարժեքը 7,22 -ից մեկ դոլարի դիմաց բարձրացել է մինչև 8,3415 դոլար և գրեթե հասել է անցյալ տարվա նոյեմբերին գրանցված պատմական մինիմումին:
Մարտի 18-ին Թուրքիայի ԿԲ-ն առանցքային տոկոսադրույքը 17 տոկոսից բարձրացրեց մինչև 19 տոկոս: Դրանից հետո Էրդողանը պաշտոնանկ արեց ԿԲ ղեկավար Նաջի Ագբալին։ Նոր նախագահ ընտրվեց Շահափ Քավջիօղլուն։
Վերջին 20 ամիսների ընթացքում Քավջիօղլուն դարձել է Կենտրոնական բանկի ղեկավարի պաշտոնում նշանակված չորրորդ մարդը։
Թուրքերի թափանցիկ ակնարկները. ո՞ւմ դեմ են պատրաստվում օգտագործել «Մեծ թուրանի» բանակը
ԵՐԵՎԱՆ, 21 մարտի – Sputnik. Թուրքիայի Ժողովրդա-հանրապետական կուսակցությունը (CHP) պայքարելու է մինչև վերջ՝ հակազդելու կանանց իրավունքների պաշտպանության Ստամբուլյան կոնվենցիայից դուրս գալու երկրի իշխանությունների որոշմանը, ընդ որում՝ իշխանությունների որոշումն ակնհայտորեն քաղաքական է, ՌԻԱ Նովոստիին ասել է CHP կուսակցությունից պատգամավոր Ջանդան Յուջեերը։
Նշենք, որ Թուրքիան շաբաթ օրը հայտարարել է Ստամբուլյան կոնվենցիայից դուրս գալու մասին։ Նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի համապատասխան հրամանագիրը հրապարակվել է Resmi Gazete պաշտոնական պարբերականում: CHP-ն ավելի վաղ հայտարարել էր, որ կդիմի Պետխորհուրդ (բարձրագույն ատյանի դատարան)՝ կոնվենցիայից երկրի դուրս գալու թեմայով:
Յուջեերը հայտարարել է, որ Էրդողանի որոշումը սխալ է, ընդ որում կոնվենցիան դեռ ուժի մեջ է։
Նրա խոսքով՝ իշխանությունները 2011 թ․-ից «խոչընդոտներ են ստեղծել» կոնվենցիայի իրականացման համար և չեն հետևել դրան: «Իսկ վերջին երեք տարիների ընթացքում կոնվենցիայի նկատմամբ սև քարոզչություն է իրականացվում, որպեսզի տպավորություն ստեղծվի, թե այն մեծացնում է Թուրքիայում ամուսնալուծությունների թիվը, բացասաբար է անդրադառնում ընտանեկան կյանքի վրա և սեռական կողմնորոշման փոփոխության պատճառ է դառնում»,-հայտարարել է պատգամավորը:
«Իհարկե, այս խնդիրը նաև իրավաբանական կողմ ունի, բացի սոցիալականից և գործնականից... մեր կուսակցությունն այս հարցի հետ կապված զանազան միջոցառումներ կանցկացնի և կպայքարի մինչև վերջ։ Մենք թույլ չենք տա ուզուրպացնել ժողովրդի կամքն ու խորհրդարանի լիազորությունները։ Այս կոնվենցիան երկարատև պայքարի պտուղ է։ Կոնվենցիան հնարավոր չէ չեղարկել մեկ մարդու գրչի հարվածով։ CHP-ն դա չի ընդունի և կշարունակի պայքարը»,-ընդգծել է պատգամավորը։
Յուջեերի խոսքով՝ իրենք հենց սկզբից ասել են, որ կանանց նկատմամբ հանցագործությունները քաղաքական ասպեկտներ ունեն։ Նախագահի որոշումը հաստատեց, քանի որ դա արձագանք էր մի քանի կրոնական խմբերի կոչերին՝ նրանց ձայներն ու աջակցությունը ստանալու համար:
Նրա կարծիքով՝ իշխանություններն այդ որոշումն ընդունել են` փաստացի արհամարհելով կանանց իրավունքները և ԶԼՄ-ներում նրանց դեմ հանցագործությունների մասին «գրեթե ամենօրյա» հաղորդումները։
«Իհա՛րկե կողմ եմ». նախարարը` Ստամբուլյան կոնվենցիայի մասին
Եվրոպայի խորհրդի՝ կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության կանխարգելման և դրանց դեմ պայքարի մասին Ստամբուլյան կոնվենցիան Եվրոպայի խորհրդի անդամ բոլոր երկրների կողմից ընդունվել է 2011թ. մայիսի 11-ին: Այն առաջին Եվրոպական համաձայնագիրն է, որն ուղղված է կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության դեմ պայքարին:
Թուրքիան դարձել է Կոնվենցիան վավերացրած առաջին երկիրը, որին հաջորդել են ևս 33 երկիր: Կոնվենցիան հաճախ վիճելի փաստաթուղթ են կոչում, մասնավորապես, լղոզված «գենդեր» հասկացության պատճառով։
«Կանգնեցնենք կանանց սպանությունները» հասարակական հարթակն ավելի վաղ կոչ էր արել բողոքի ակցիաներ անցկացնել Ստամբուլի կոնվենցիայից Թուրքիայի դուրս գալու դեմ: Նախօրեին ակցիաներ են անցկացվել Ստամբուլում, Անկարայում, Քահրամանմարաշում, Քըրշեհիրում, Բալըքեսիրում, Սամսունում, Էրզրումում, Տրապիզոնում և այլ քաղաքներում։
Այս հրանոթները կփոխանցեն արկտիկական ստորաբաժանումներին, որոնք խնդիրներ են կատարում կլիմայական արտակարգ պայմաններում։ Նորագույն ԻՀԿ-ի և Անդրբևեռյան կայանների մյուս բացառիկ սարքավորումների մասին՝ ՌԻԱ Նովոստիի հոդվածում։
Ծայրագույն հյուսիսի շրջաններում տեղակայված ստորաբաժանումների համար նախատեսված նոր ինքնագնացի մասին հայտնի էր դարձել դեռ 2017-ին: Այն ժամանակ ՊՆ-ում հայտարարել էին, որ 120 միլիմետրանոց «Մագնոլիան» դրվելու է զրահապատ երկօղակ թրթուրավոր փոխադրողի շասսիի վրա:
Փորձանմուշները նախնական փորձարկումներ են անցնում, որոնք արդեն ցույց են տվել, որ կայանքը կարող է արդյունավետ գործել անկայուն հողերի վրա, այդ թվում՝ ճահճապատ և ձյունածածկ տեղանքում: Իսկ շարժիչն անխափան աշխատում է ծայրահեղ ցածր ջերմաստիճանների դեպքում։
Նախագիծը մշակել են «Բուրեվեստնիկ» կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտի մասնագետները՝ «Նաբրոսոկ» փորձնական-կոնստրուկտորական աշխատանքի շրջանակում։ Բացի ԻՀԿ-ից, ենթադրվում է, որ Հյուսիսում մարտական գործողությունների համար կթողարկվի բարձր ինտենսիվ հրետանային-ականանետային սպառազինության մի ամբողջ ընտանիք։
«Մագնոլիայի» տեխնիկական բնութագրերը մասամբ բացահայտվեցին «Բանակ-2019 համաժողովի ընթացքում։ Քարշակը 27 տոննանոց թրթուրավոր զրահապատ ԴՏ-10ՊՄ «Վիտյազ» ամենագնացն է՝ ավելի քան 10 տոննա բեռնունակությամբ։ Արագությունը՝ մինչև 45 կմ/ժ, ջրային արգելքների հաղթահարումը՝ մինչև 6 կմ/ժ։ Առանց վերալիցքավորման կարող է անցնել մոտ 700 կմ։ Անձնակազմը՝ 4 մարդ, մարտական բաժինը տեղակայված է հետևի հատվածում։
Սև ծովում պայմանականորեն «ոչնչացվել է» ամերիկյան ականակիրը
Համակցված կիսաավտոմատ ակոսավոր թնդանոթը համատեղում է հաուբիցի և ականանետի ֆունկցիաները: Ունի զինամթերքի լայն տեսականի, այդ թվում՝ կրակում է «Նոնա» ԻՀԿ-ի արկերով։ Կարելի է օգտագործել նաև կառավարվող «Կիտոլով-2»-ները, որոնք նախատեսված են թեթև զինտեխնիկան և ինժեներական կառույցները ոչնչացնելու համար։ Լազերային կիսաակտիվ ինքնանշանավորման համակարգի շնորհիվ անշարժ թիրախը խոցելու հավանականությունը մոտ է մեկի։ Մարտական պաշարը՝ 80 արկ։ Զենքը բեկորաֆուգասային զինամթերքով թիրախը խոցում է ավելի քան 8 կմ հեռավորությունից, կառավարվողներով՝ մինչև 10 կմ։ Արագությունը՝ րոպեում 10 կրակոց։
«Մագնոլիայի» հիմնական խնդիրներն են հակաօդային պաշտպանության և ռադիոէլեկտրոնային պայքարի օբյեկտների, հրթիռային կայանքների, զրահատեխնիկայի, ամրաշինական կառույցների, դեսանտային միջոցների և հակառակորդի կենդանի ուժի ոչնչացումը: Ի դեպ, հեռանկարային ԻՀԿ-ն Արկտիկայի խստաշունչ կլիմայական պայմանների համար նախատեսված մարտական տեխնիկայի միակ օրինակը չէ։
Օրինակ՝ ՀՕՊ ստորաբաժանումների համար մշակել են «Պանցիր» զենիթահրթիռային համալիրի արկտիկական տարբերակը։ Այս զենիթահրթիռային համալիրն իր կարողություններն արդեն ցուցադրել է մի քանի ռազմական հակամարտություններում, սակայն ծայրագույն Հյուսիսի համար նախագծում մի քանի էական փոփոխություններ են կատարել:
«Պանցիր-ՍԱ»-ի մարտական մասը տեղակայել են նույն «Վիտյազ» զրահապատ քարշակի վրա, սակայն հրաժարվել են զենիթային ինքնաձիգից, քանի որ ծայրահեղ ցածր ջերմաստիճանների դեպքում կրակոցների արդյունավետությունը լրջորեն նվազում է։ Թնդանոթի փոխարեն ավելացրել են վեց լրացուցիչ հրթիռային կայան՝ մինչև 20 կիլոմետր գործողության շառավղով։
Ֆրանսիական ռազմական օգնությունը Հայաստանին. ի՞նչ է թաքնված դրա հետևում
Հակաօդային պաշտպանության՝ ընդլայնված անցանելիությամբ ևս մեկ միջոց է «Տոր-Մ2ԴՏ» ԶՀՀ-ն, որը սպառազինության մեջ է ներառվել նախորդ տարվա ամռանը։ Այդ տեխնիկան կարող է աշխատել -50 °C –ից ցածր ջերմաստիճանում, շարժվել խիստ խոչընդոտային տեղանքում և հաղթահարել ջրային արգելքները։ Համալիրը հիմնված է երկօղակ զրահապատ ամենագնացի վրա։ Գլխավոր օղակում անձնակազմի կենսապահովման մոդուլն է, իսկ հրթիռային գործարկիչը հետևում է` երկրորդ օղակում։
Մարտավարական-տեխնիկական բնութագրերը նույնն են, ինչ սովորական «Տորինը»։ Խոցում է օդային թիրախների բոլոր տեսակները՝ ինքնաթիռներ, ուղղաթիռներ, թևավոր հրթիռներ, կառավարվող զինամթերք և ոչ մեծ ԱԹՍ-ներ՝ մինչև 16 կմ հեռավորության և մինչև 12 կիլոմետր բարձրության վրա։ Մարտական պաշարը՝ 16 զենիթային հրթիռ, որոնք գործարկվում են 2,5 վայրկյան ընդմիջումով։ Ընդ որում՝ «Տորն» աշխատում է «մեկ հրթիռ-մեկ թիրախ սկզբունքով», ինչը հաստատում է դրա բարձրագույն ճշգրտությունը։
Ցամաքում մարտական գործողությունների համար արկտիկական ստորաբաժանումներին մատակարարում են Տ-80ԲՎՄ արդիականացված տանկեր, ինչպես նաև ՄՏ-ՄԲ զրահափոխադրողների վրա հիմնված հաուբիցներ։
Արկտիկական խմբավորման զինծառայողները նույնպես տեղափոխվում են հատուկ պատրաստված տեխնիկայով։ Օրինակ՝ Մի-8ԱՄՏՇ–ՎԱ ուղղաթիռով։ Այս ուղղաթիռի առանձնահատկություններից մեկը յուղի և փոխանցման համակարգերի տաքացումն է, շարժիչները գործարկվում են առանց որևէ խնդրի անգամ -60°C-ի դեպքում։Պտուտակաթև մեքենայի բեռնախցիկը նույնպես տաքացվող է։
Արկտիկական Մի-8-ի թռիչքի հեռավորությունը՝ լրացուցիչ վառելիքային բաքերով, գերազանցում է 1400 կիլոմետրը, իսկ օդում կարող է գտնվել ավելի քան 7 ժամ։
Ցամաքում զինծառայողներն օգտագործում են նաև լավ հայտնի «մոտոլիգաները», բայց հատուկ թրթուրներով, որոնց դեպքում գետնի վրա ճնշումն ընդամենը 0,28 կգ է 1 սանտիմետր քառակուսու վրա, այսինքն՝ ավելի քիչ, քան հետիոտնի դեպքում։
Կան նաև ձնաճահճագնացներ՝ գերցածր ճնշման հսկայական անիվներով։ Դրանցով զինվորականները տեղանքի հետախուզում են իրականացնում, երթուղիներ բացում, գնահատում սառցային իրավիճակը, ուղեկցում ռազմական տեխնիկայի շարասյուները։
Բացի այդ, զինվորներն ու սպաները տեղաշարժվում են ջեռուցվող խցիկով ձնագնացներով, ծայրահեղ ցածր ջերմաստիճաններին հարմարեցված «Ուրալ» և «ԿԱՄազ» լիաքարշակ բեռնատարներով, օդային բարձիկ ունեցող նավակներով։ Որոշ ստորաբաժանումներ օգտագործում են նաև սահնակներ՝ լծված շներին կամ եղջերուներին․ այս հնագույն տրանսպորտը կարող է անցնել այնտեղով, որտեղով չի անցնի ամենալավ պատրաստված ամենագնացը։
Բնականաբար, արկտիկական ստորաբաժանումները նաև հատուկ արտահագուստ են ստանում։ Հագուստի ստանդարտ փաթեթը բաղկացած է մոտ 20 կտորից։ Հանդերձանքը պատրաստված է բազմաշերտ նյութից, շատ տաք է, թեթև և չի կաշկանդում մարտիկի շարժումները։



