«Հյուսիս–Հարավ» ավտոճանապարհ

Երևանը կդառնա գլխավոր տրանսպորտային հանգույց ու առաջ կանցնի Բաքվից. ի՞նչ է պետք անել

292
(Թարմացված է 22:56 02.08.2019)
Հայաստանը պետք է շտապի ավարտել «Հյուսիս-հարավ» ավտոմայրուղու շինարարությունը։ Դա թույլ կտա առանցքային դիրք զբաղեցնել տարածաշրջանային ենթակառուցվածքային նախագծերում։

ԵՐԵՎԱՆ, 2 օգոստոսի — Sputnik, Լաուրա Սարգսյան. Երևանն ունի բոլոր հնարավորությունները տարածաշրջանի առանցքային հանգույցը և Պարսից ծոց – Հյուսիսային տրանսպորտային միջանցք երթուղու կարևորագույն զարկերակներից մեկը դառնալու համար։

Սակայն դրա համար պետք է հնարավորինս կարճ ժամկետներում բարելավվել ենթակառուցվածքները, ավարտել «Հյուսիս-հարավ» ռազմավարական կարևորություն ունեցող ճանապարհի կառուցումը։ Սրանում վստահ են փորձագետները և՛ Հայաստանում, և՛ Վրաստանում։

Երեկ Իրանի Իսլամական Հանրապետության տրանսպորտի նախարարի տեղակալ Ադոլհաշեմ Հասանը Վրաստան էր այցելել։ Այցի շրջանանում կողմերը քննարկել են Պարսից ծոց – Հյուսիսային տրանսպորտային միջանցք տրանսպորտային հանգույցի համատեղ զարգացման նախագիծը։

Կողմերը, մասնավորապես, պայմանավորվել են զարգացման պլան մշակել։ Միաժամանակ դեռ անհայտ է` որ երկրով են Թեհրան ու Թբիլիսին մտադիր «կապել կամուրջները»։

Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում Վրաստանի միջազգային բեռնափոխադրողների ասոցիացիայի գլխավոր քարտուղար Գիա Ցիպուրիան ասաց, որ ամեն ինչ դեռ պայմանավորվածությունների փուլում է, ու ոչ մի կոնկրետ լոգիստիկան երթուղի դեռ չի մշակվել։ Ինչ վերաբերում է Հյուսիսային տրանսպորտային միջանցքի սահմաններին, ապա այդ հարցը ևս դեռ պարզ չէ։

Հայաստանը կարո՞ղ է դառնալ մաքուր ոսկու և պղնձի երկիր, կամ հազարավոր աշխատատեղերի նախագիծը

«Կա երեք ճանապարհ, որոնցով Իրանը կարող է կապ հաստատել Վրաստանի հետ ու միանալ Հյուսիսային տրանսպորտային միջանցքին` Հայաստանը, Թուրքիան ու Ադրբեջանը։ Որ երկիրն ավելի լավ ենթակառուցվածք, շարժական հսկիչ անցակետ, տարանցիկ փոխադրումների հարմար օրենսդրություն կառաջարկի, այն երկրի տարածքով էլ կգնան Թեհրանի բեռները», – ասաց Ցիպուրիան։

Մեծ նշանակություն ունի նաև սակագնային քաղաքականությունը։ Ամռան ընթացքում ավելի հեշտ է բեռները Հայաստանի միջոցով մատակարարել Իրան կամ Իրանից։ Ձմռանը այդ ճանապարհը «խոցելի» է դառնում։ Դեռևս որոշ բեռների համար ավելի համար է Ադրբեջանով ճանապարհը։

Տեսականորեն երթուղին կարող է լինել հետևյալը. ապրանքները Հնդկաստանի նավահանգիստներից կգան իրանական Բենդեր Աբաս նավահանգիստ, հետո ավտոմեքենայով Հայաստանի միջով կհասնեն Վրաստան, իսկ այնտեղից արդեն` Ռուսաստան (եթե Հյուսիսային միջանցքի սահմաններն այնտեղով անցնեն – խմբ)։

Եվս մեկ հնարավոր տարբերակ կա` Իրանը երկաթուղով բեռները կարող է մատակարարել Ադրբեջան, իսկ այնտեղից` Ռուսաստան։

Ցիպուրիայի խոսքով` այս պահին դժվար է ասել` երեք կողմերից որ մեկն ավելի ձեռնտու երթուղի կառաջարկի։

«Սաթի» լոգիստիկ ընկերության տնօրեն Մակար Առաքելյանն իր հերթին Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրուցում ասաց, որ Հայաստանը պետք է շտապի ավարտել «Հյուսիս – Հարավ» տրանսպորտային միջանցքի կառուցումը։

Փորձագետները բազմիցս ընդգծել են, որ այն կարող է ավելի կարևոր դարձնել Հայաստանի դերակատարությունը տարածաշրջանում ու Ադրբեջանին դուրս մղել «Պարսից ծոց – Սև ծով» խոշոր տրանսպորտային նախագծից։

«Հայաստանը տարանցիկ երկիր դարձնելը մեզ համար ռազմավարական կարևորություն ունի։ Դրա համար պետք հնարավորինս կարճ ժամկետներում ավարտել «Հյուսիս – Հարավ» ավտոմայրուղու կառուցումն ու հարևաններին տնտեսապես ձեռնտու ու կարճ երթուղի առաջարկել», – ասաց Առաքելյանը։

Այս պահին ապրանքները Պարսից ծոց են մտնում Սինգապուրից, Թայլանդից, Չինաստանից, Ինդոնեզիայից։ Իրանը լավ կտնտեսի` Հայաստանով ավտոմոբիլային ճանապարհով ապրանքները Փոթի հասցնելով։ Այժմ դրանք Կարմիր ու Միջերկրական ծովերի միջով հասնում են Փոթի։

Հայաստանի հետ կորցնում է նաև Վրաստանը. Պրահայում որոշում էին Վերին Լարսի այլընտրանքի հարցը

Առաքելյանը կարծում է, որ այս երթուղին Հայաստանին օդի ու ջրի պես պետք է։ Այդ դեպքում Հայաստանը տարանցիկ խաչմերուկ կդառնա ու կկապի ոչ միայն Իրանը, այլև Իրաքն ու Աֆղանստանը։

Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը կարծում է, որ «Հյուսիս–Հարավ» ավտո մայրուղու արագ կառուցումն ամեն դեպքում ձեռնտու է Հայաստանին, անկախ վրաց-իրանական համաձայնագրից։

«Հայաստանը պետք է կարևոր տեղ զբաղեցնի «Պարսից ծոց–Սև ծով» տրանսպորտային միջանցքում։ Ի դեպ, դա բազմիցս շեշտել է ինչպես հայկական, այնպես էլ իրանական կողմը», – ասաց Ոսկանյանը։

Նա կարծում է, որ անվտանգության տեսակետից Հայաստանով անցնող ճանապարհն ավելի օպտիմալ է։ Ոսկանյանի խոսքով` Թեհրանը հասկանում է, որ Երևանը վստահելի ու ապահով գործընկեր է։ Բաքվով ու Անկարայով անցնող ճանապարհները պարբերաբար խնդիրներ են ստեղծում Թեհրանի համար։

Ոսկանյանն ընդգծեց, որ ցանկացած պետություն ուզում է այլընտրանք ունենալ, որ միակողմանի կախվածության մեջ չլինի։ Այդ առումով Վրաստանի համար Հայաստանը կարող է լավ այլընտրանք դառնալ Ադրբեջանով ու Թուրքիայով անցնող ճանապարհներին։

Ինչ վերաբերում է Վրաստանի ու Իրանի միջև համաձայնագրին` Ոսկանյանը նշեց, որ Ադրբեջանը շրջանցող ևս մեկ ճանապարհ կարող է դառնալ երկաթուղին, որը կկապի Հայաստանն ու Իրանը, իսկ հետո Վրաստանով Ռուսաստան կգնա։

292
թեգերը:
Երևան, Բաքու, Ադրբեջան, «Հյուսիս–հարավ» ավտոճանապարհ, Վրաստանի Հանրապետություն, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Հյուսիս-Հարավ» ծրագրի քրեական գործով անցնում են 50-ից ավելի կազմակերպություն. ՀՔԾ
«Հյուսիս–Հարավ» ծրագրում «անապրանք» գործարքներ են բացահայտվել. դատախազություն
Պետությունը չի օգնի անբարեխիղճ կապալառուին. Ավինյանը` «Հյուսիս–հարավի» մասին
Դիրքեր

«Սահմանային հանգույցն» ավելի վտանգավոր է․ ինչու իրավիճակը սրվեց հայ-ադրբեջանական սահմանին

82
Ռուսաստանցի փորձագետը մտավախություն ունի, որ իրավիճակը կարող է սրվել երրորդ ուժերի ներգրավմամբ։

ԵՐԵՎԱՆ, 14 հուլիսի –Sputnik. Հայաստանի և Ադրբեջանի հակամարտությունն ավելի լայն կոնտեքստ ունի, քան Լեռնային Ղարաբաղի խնդիրը։ Տավուշի ուղղությամբ հայ–ադրբեջանական սահմանին առաջացած ներկայիս սրացումը դրա վառ ապացույցն է։ Sputnik  Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց Մոսկվայի Միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի (ՄՀՊԻ)  առաջատար գիտաշխատող, ռուս քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը։

Հիշեցնենք, որ հուլիսի 12–ին, ժամը 12:30-ի սահմաններում, Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները ՈւԱԶ մակնիշի ավտոմեքենայով Տավուշի ուղղությամբ ՀՀ պետական սահմանը խախտելու փորձեր են կատարել: Հայկական կողմի նախազգուշացումից հետո Ադրբեջանի զինծառայողները, թողնելով ավտոմեքենան, վերադարձել են իրենց դիրքեր:

Ժամը 13:45-ին Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները կրկնել են հայկական զինված ուժերի սահմանային դիրքը գրավելու փորձը` կիրառելով հրետանային կրակ, սակայն ճնշվել են հայկական կողմից և, կորուստներ տալով, հետ շպրտվել: Ավելի ուշ հայտնի դարձավ, որ ադրբեջանական կողմը վերսկսել է հրետակոծությունը Տավուշի դիրքերի ուղղությամբ:

Միջազգային կազմակերպություններն ու միջնորդ երկրներն արդեն հանդես են եկել խաղաղության կոչերով։ Ներկա պահին պաշտոնապես հայտնի է Ադրբեջանի կողմից 11 զոհվածի, իսկ Հայաստանի կողմից` 4 զոհված և 5 վիրավորի մասին։

Մարկեդոնովի խոսքով` Լեռնային Ղարաբաղը հակամարտության կենտրոնն է, սակայն այդ տարածքի համար մղվող պայքարն հակազդեցության միակ թիրախը չէ։

Ադրբեջանը 120 մմ ականանետներից կրակել է «Տավուշ տեքստիլի» ուղղությամբ

«Հակամարտությունը զարգանում է նաև հայ–ադրբեջանական պետական սահմանի երկայնքով` Ղարաբաղի շփման գծից դուրս։ Այդ ուղղությանն ավանդաբար ավելի քիչ ուշադրություն է դարձվում։ Սակայն հակամարտության «սահմանային հանգույցը» ավելի բարդ ու վտանգավոր է, քան բուն ղարաբաղյանը։ Երկրների միջև սահմանը սահմանազատված չէ։ Նման իրավիճակում նույնիսկ բարեկամական Ադրբեջանի և Վրաստանի միջև են տհաճ միջադեպեր առաջանում, ինչի մասին վկայում է Դավիթ Գարեջի վանական համալիրի շուրջ ծավալվող երկար տարիների պատմությունը», – նկատեց Մարկեդոնովը։

Նրա խոսքով` սահմանազատում չունենալու և երկար տարիների հակամարտության պայմաններում պայքար է մղվում «դատարկ» տարածքների համար, որոնք կողմերից յուրաքանչյուրն իրենն է համարում` բոլոր բխող հետևանքներով։

Փորձագետը մտավախություն ունի, որ իրավիճակը կարող է սրվել երրորդ ուժերի ներգրավմամբ։

«Մի բան է հակամարտությունը Ղարաբաղում, որը դիտարկվում է որպես տարածքային, մեկ այլ բան` բաց միջպետական ռազմական հակամարտությունը, մանավանդ, որ Հայաստանը ՀԱՊԿ անդամ է, իսկ Ադրբեջանը Թուրքիայի հետ հատուկ հարաբերություններ ունի», – ասաց քաղաքագետը։

Նա նաև ուշադրություն հրավիրեց այն ​​ հանգամանքին, որ սահմանային հակամարտությունները Ղարաբաղյան կարգավորման Մադրիդյան թարմացված սկզբունքների մեջ չեն մտնում։ Այնտեղ դրանց լուծման մեխանիզմները չկան։ Սակայն բանակցությունների ընթացքի վրա միջադեպերի ազդեցությունը մեծ է, դրանք «ավելացված արժեքի» դեր ունեն խաղաղ գործընթացի երկարաձգման վրա։ Իսկ սահմանամերձ բախումները նվազեցնելու և դրանք կանխելու հստակ ծրագրեր չկան։

Մարկեդոնովը նաև կարծում է, որ պետք չէ գերագնահատել  կորոնավիրուսի ազդեցությունը հակամարտության դինամիկայի վրա։ Ըստ նրա՝ համավարակի ազդեցությունը բարձր է, սակայն հակամարտությունը եղել է մինչև վարակը և կպահպանվի համավարակից հետո։

Որպես Հայաստանի ռազմաքաղաքական դաշնակից և ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահ Ռուսաստանը, Մարկեդոնովի խոսքով, «սահմանային» ուղղությամբ ավելի շատ ռեսուրսներ և հնարավորություններ ունի հակամարտող կողմերի վրա ազդելու համար, քան անմիջապես արցախյան ուղղությամբ, որտեղ նրա ջանքերը լրացվում են ԵԱՀԿ ՄԽ այլ համանախագահների՝ ԱՄՆ–ի և Ֆրանսիայի գործողություններով։ Իսկ նրանք հիմա «Ղարաբաղի մասին մտահոգվելու ժամանակ չունեն»։

Մեր զրուցակիցը կարծում է, որ Մոսկվայի համար էսկալացիայի վտանգն ավելի մեծ է։ Այդ պատճառով պետք է գործի արդյունավետ և հստակ։

Ցնծության ճիչ․ ՀՀ ԶՈՒ–ն ադրբեջանական հերթական անօդաչուն է խոցել

«Միֆ է, թե հակամարտությունը ձեռնտու է Ռուսաստանին։ Մեզ ձեռնտու է այն կարգավորելը, հարցն այն է, թե ինչպես դա իրագործել։ Սակայն մինչ այդ դեռ երկար ճանապարհ կա, այժմ ծայրահեղ կարևոր է կանխել սահմանային միջադեպերը», – ընդգծեց նա։

Նշենք, որ Կրեմլն արդեն իր մտահոգությունը հայտնել է Տավուշում տիրող իրավիճակի վերաբերյալ։ Ինչպես հայտարարել է ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը, Մոսկվան երկու կողմերին զսպվածության և հրադադարի ռեժիմի շրջանակում պայմանավորվածությունները կատարելու կոչ է անում։ Նրա խոսքով` Ռուսաստանը տարբեր մակարդակներում հայտարարել է, որ պատրաստ է կարգավորման հարցում միջնորդական ջանքեր ցուցաբերել` լինելով ՄԽ համանախագահ։

82
թեգերը:
Ռուսաստան, հրետակոծություն, հայ-ադրբեջանական, Ադրբեջան, դիրքեր, Սահման, Տավուշ, Հայաստան
թեմա:
Հայ–ադրբեջանական սահմանին տիրող իրավիճակը
Ըստ թեմայի
Զոհված ժամկետային զինծառայողներն առաջնագծում չեն եղել․ Արծրուն Հովհաննիսյան
«Մենք թիկունքում ենք և ձեր մեջ». հայերը պատասխան հարված են հասցրել ադրբեջանցի հաքերներին
ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչը կոչով դիմել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին
Դմիտրի Պեսկով

Մոսկվան Երևանին ու Բաքվին զսպվածության կոչ է արել

98
(Թարմացված է 15:42 14.07.2020)
Դմիտրի Պեսկովն ասել է, որ Ռուսաստանը տարբեր մակարդակներով հայտարարել է, որ պատրաստ է ջանքեր գործադրել իրավիճակի կարգավորման համար։

ԵՐԵՎԱՆ, 14 հուլիսի - Sputnik. Կրեմլը խիստ մտահոգված է Հայաստանի ու Ադրբեջանի սահմանին տեղի ունեցած հրաձգություններով և կոչ է անում կողմերին լինել զուսպ ու դադարեցնել կրակը։ Հայտարարությունն արել է ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը։

«Մենք խիստ անհանգստացած ենք հայ-ադրբեջանական սահմանի հրաձգությունների պատճառով։ Կողմերին կոչ ենք անում զուսպ լինել ու պահպանել պարտականությունները հրադադարի ռեժիմի շրջանակում», - ասել է Պեսկովը, պատասխանելով հարցին՝ ինչպես են Կրեմլում գնահատում երկու երկրների սահմանին տեղի ունեցող իրավիճակը։

Նա նշել է, որ Ռուսաստանն արդեն տարբեր մակարդակներով հայտարարել է, որ լինելով Մինսկի խմբի համանախագահ, պատրաստ է միջնորդի ջանքեր գործադրել կարգավորման հարցում։

«Գիտեք, որ ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովն ինտենսիվ հեռախոսազրույցներ է ունեցել Բաքվում ու Երևանում իր գործընկերների հետ։ Այդ պատճառով, մենք ևս մեկ անգամ կոչ ենք անում երկու կողմերին զուսպ լինել»,- ավելացրել է նա։

Հիշեցնենք, որ հուլիսի 12–ին, ժամը 12:30-ի սահմաններում, Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները ՈւԱԶ մակնիշի ավտոմեքենայով Տավուշի ուղղությամբ ՀՀ պետական սահմանը խախտելու փորձեր են կատարել: Հայկական կողմի նախազգուշացումից հետո Ադրբեջանի զինծառայողները, թողնելով ավտոմեքենան, վերադարձել են իրենց դիրքեր:

Ժամը 13:45-ին Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները կրկնել են հայկական զինված ուժերի սահմանային դիրքը գրավելու փորձը` կիրառելով հրետանային կրակ, սակայն ճնշվել են հայկական կողմից և, կորուստներ տալով, հետ շպրտվել: Ավելի ուշ հայտնի դարձավ, որ ադրբեջանական կողմը վերսկսել է Տավուշի դիրքերի ուղղությամբ հրետակոծությունը:

Հայկական բանակում երկու զոհ կա. ՊՆ

ՀՀ ՊՆ խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը երեկ վաղ առավոտյան հայտնեց, որ երկու-երեք ժամվա դադարից հետո առավոտյան հակառակորդը վերսկսել է սադրիչ գործողությունները՝ շարունակելով հրետակոծել հայկական դիքերի ուղղությամբ։ Պաշտոնական տեղեկություններով` ադրբեջանական կողմն ունի 4 զոհ, հայկական կողմը` 5 վիրավոր։

Այսօր առավոտյան Ստեփանյանը հայտնեց, որ գիշերը ՀՀ ԶՈւ մարտական դիրքերից դիտարկվել է հակառակորդի տանկի շարժ: Այն հայկական կողմի կրակով կասեցվել է։

98
թեգերը:
կրակոց, հայ-ադրբեջանական, Ադրբեջան, Ռուսաստան, Հայաստան, Դմիտրի Պեսկով
Ըստ թեմայի
Ինչպես է հայկական ԶՈւ–ն ոչնչացնում ադրբեջանական հենակետերը. ՊՆ–ն տեսանյութ է հրապարակել
Ի՞նչ է կատարվել գիշերը հայ–ադրբեջանական սահմանին. ՊՆ–ն խոստանում է տեսանյութ հրապարակել
Հայ–ադրբեջանական լարվածություն. ԱՄՆ–ն նույնպես արձագանքեց
Սու-30-ներն օդ են բարձրացել, բայց Ադրբեջանի գործողությունների հետ կապ չունեն. ՀՀ ՊՆ