Սիրիահայերին սիրում և հարգում են Սիրիայի իշխանությունն ու ժողովուրդը.հյուպատոսն ասաց`ինչու
(Թարմացված է 21:06 07.05.2019)
Հալեպում ՀՀ գլխավոր հյուպատոսը Sputnik Արմենիային պատմել է Սիրիայում տիրող վիճակի ու հայ համայնքի կյանքի մասին։ԵՐԵՎԱՆ, 8 մայիսի — Sputnik. Սիրիայում Հայաստանի գլխավոր հյուպատոս Արմեն Սարգսյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում անդրադարձել է սիրիահայերի, մասնավորապես, հալեպահայության կյանքին, հետպատերազմական խնդիրներին, ինչպես նաև Հալեպում Հայաստանի հյուպատոսության աշխատանքներին։ Դիվանագետի խոսքով` պատերազմի հետքերն առավել շոշափելի և ակնհայտ են Հալեպ քաղաքում։
«Երևի թե, չափազանցություն չի լինի, եթե ասեմ, որ պատերազմի հետևանքով ամենից շատ տուժել է Հալեպը։ Ամենածանր տարիներին, երբ քաղաքը ենթարկվում էր ուժգին հրթիռակոծությունների և հրետակոծությունների, հալեպահայ համայնքը ջանքեր էր գործադրում պահպանելու ազգային իր դիմագիծը»,-ասում է Սարգսյանը։ Գլխավոր հյուպատոսի խոսքով` ներկայում վիճակն անհամեմատ ավելի լավ է։
«Պետք է ուրախությամբ արձանագրեմ, որ համայնքային բոլոր կառույցներն աշխատում են ամբողջ թափով ու ծավալով։ Հատկապես բարձր է ազգային հայրենասիրական ոգին և ընդհանուր բարոյահոգեբանական վիճակը»,-փաստում է Արմեն Սարգսյանը։
Նրա խոսքով` պատերազմական Հալեպի համար զարմանալիորեն բազմազան ու բազմապիսի են մշակութային միջոցառումները, որոնց հիմքում, անշուշտ, ընկած է հայապահպանությունն ու սերը դեպի մայր հայրենիքը։ «Ըստ էության, պետք է փաստել, որ հալեպահայությունը թևակոխել է ինքնակազմակերպման ու զարթոնքի նոր փուլ։ Անվտանգության այսօրվա պատկերը որևէ աղերս չունի Հալեպի ազատագրումից առաջ գոյություն ունեցած վիճակի հետ»-նշում է դիվանագետը։
Վիճակը դեռ ծանր է մնում հյուսիսային ու հյուսիսարևմտյան հատվածներում, որոնք դեռ գտնվում են ահաբեկչական խմբավորումների վերահսկողության տակ: Արմեն Սարգսյանը պատմում է, որ այս շրջաններում հաճախեն տեղի ունենում հրթիռակոծություններ, որոնց հետևանքով նյութական կորուստներից բացի, ցավոք, զոհվում են նաև սովորական անմեղ քաղաքացիներ:
Այս շրջանները, սակայն, բավական հեռու են Հալեպի հայաբնակ թաղամասերից ու Հայաստանի գլխավոր հյուպատոսությունից, ինչի շնորհիվ հայկական հատվածը առավել անվնաս միջավայրում է գտնվում:
«Ընդհանուր առմամբ պետք է փաստել, որ վիճակը վերահսկելի և կառավարելի է իշխանությունների կողմից: Եվ աշխատանքներ են տարվում վերոհիշյալ շրջանները զինյալ խմբավորումներից ազատագրելու ուղղությամբ»,- ասաց Սարգսյանը:
Ազգային առաջնորդարանի տվյալներով` Բերիո թեմի տարածքում, որն ընդգրկում է Հալեպն ու հյուսիսային շրջանները, Սիրիայի ծովեզերքն ու ծովեզրյան շրջանները հայերի թիվը հասնում է մինչև 15 000-ի:
«Առանձին դեպքերում սիրիահայերը վերադառնում են իրենց անշարժ գույքը վաճառելու կամ, երբեմն, իրենց հարազատներին տեսակցելու նպատակով, բայց, ինչպես դիվանագետն է ասում` նման դեպքերը կազմակերպված ու սիստեմատիկ բնույթ չեն կրում, հետևաբար, ներգաղթի մասին խոսք լինել չի կարող: Հալեպահայերի համար ապագայի տեսլականը կապված է հայրենիքի` Հայաստանի հետ»,-նշում է գլխավոր հյուպատոսը։
Ինչպես նախկինում, այսօր էլ հայության անունը Սիրիայում շատ բարձր պանվանդանի վրա է, ինչի համար, անշուշտ, պարտական ենք սիրիահայ քույրերին ու եղբայրներին:
«Հայասիրությունն ու հայ ժողովրդի նկատմամբ կարեկցանքի բազմապիսի դրսևորումները սկիզբ են առել դեռևս գաղթականության առաջին սերնդի տարիներից։ Տասնամյակների ընթացքում, ծնվելով և ապրելով Սիրիայում, այդ նույն գաղթականության բազմաթիվ սերունդներ, իրենց ազնիվ աշխատանքով ու նվիրվածությամբ առհավետ փառավորեցին իրենց ծնողների պայծառ հիշատակը` բարձ պահելով հայի անունն ու նկարագիրը: Նույնիսկ պատերազմի տարիներին, առավել ևս հիմա` հարգանքի այդ գիտակցումը շարունակում է գերիշխող մնալ Սիրիայի կառավարության մեջ, առավել ցայտուն և ընդգծված` իշխանությունների աշխատանքում ու վերաբերմունքի մեջ։ Այս առումով վստահաբար կարող ենք ասել` որ սիրիահայությունը վայելում է թե՛ ժողովրդի և թե՛ իշխանությունների վստահությունն ու խորը հարգանքը»,- ասում է Արմեն Սարգսյանը:
Հալեպում Հայաստանի գլխավոր հյուպատոսությունը 2018թ.-ի հունվարի 1-ից վերադարձել և գործում է հիմնական կեցավայրում: Պատերազմի թեժ տարիներին, անվտանգության նկատառումներից ելնելով, հյուպատոսության գործառույթները ժամանակավորապես իրականացվում էին վարձակալված տարածքում, որը գտնվում էր հայաբնակ Վիլլաթ թաղամասում:
Այժմ հյուպատոսությունն աշխատում է ամբողջ թափով` հյուպատոսական զանազան ծառայություններ մատուցելով հալեպահայությանը: Եռամսյակը մեկ անգամ տեղի են ունենում հյուպատոսական արտագնա ընդունելություններ` հիմնականում Լաթաքիայում ու Քեսաբում, որոնց նպատակը Արմեն Սարգսյանի բնորոշմամբ` «մեր հայրենակիցների հոգսն ինչ- որ չափով թեթևացնելն ու նրանց օգտակար լինելն է»:
Իր գործունեության ընթացքում Հայաստանի հյուպատոսությունն ամեն վայրկյան զգում է իշխանությունների աջակցությունը` ամենօրյա աշխատանքների իրականացման մեջ:
Ստորջրյա քարեր «Հյուսիս–Հարավ» ճանապարհին. պե՞տք է արդյոք այն հիմա
(Թարմացված է 23:43 28.02.2021)
«Հյուսիս–Հարավը» անկախ Հայաստանի պատմության մեջ ամենամեծ նախագծերից մեկն է, որի իրականացման հարցում շահագրգռված է ոչ միայն Երևանը, այլև Թեհրանն ու Թբիլիսին։Լաուրա Սարգսյան, Sputnik Արմենիա
«Հյուսիս–Հարավ» ավտոմայրուղու նախագիծը ժամանակակից իրողություններում ու 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդների եռակողմ հայտարարությամբ նախատեսված տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման համատեքստում չի կորցրել իր կարևորությունն ու նշանակությունը։ Ավելին, տրանսպորտային հաղորդակցությունների ոլորտի մասնագետները շարունակում են պնդել, որ ճանապարհը կարևոր է ոչ միայն Երևանի համար։
©
Sputnik / Aram Nersesyan
Դեռ երկու տարի առաջ նախագիծը հետաքրքրեց Չինաստանի գործընկերներին։ Փորձագետներն այն ժամանակ նշեցին, որ նախագծի իրականացման պարագայում ճանապարհը կարող է դառնալ «Նոր մետաքսի ճանապարհ» գլոբալ նախագծի մի մասը։
Նախագծի իրականացումն ու ավտոճանապարհի շահագործումը թույլ կտան Հայաստանին կարևոր տարանցիկ հանգույց դառնալ, որը կձևավորի Պարսից ծոց–Սև ծով միջանցքը, և երկիրը դուրս կբերի տրանսպորտային շրջափակումից։
Այս նախագծի կարևորությունը Երևանում հասկանում էին իշխանափոխությունից և՛ առաջ, և՛ հետո։ Իսկ օրերս Գյումրիում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ խորհրդակցության ժամանակ հայտարարվել էր 2021 թվականին Թալին–Լանջիկ և Լանջիկ–Գյումրի հատվածի կառուցման մասին։
Ի՞նչ է հայտնի նախագծի մասին, և ե՞րբ այն կավարտվի
Հասկանալու համար, թե ինչ աշխատանքներ են իրականացվել ավտոմայրուղու շինարարության նախագծի իրականացման շրջանակում, մենք դիմեցինք ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարություն։ Գերատեսչության ճանապարհային դեպարտամենտից մեզ պատասխանեցին, որ «Հյուսիս–Հարավ» տրանսպորտային միջանցքը լայնածավալ նախագիծ է, որը բաղկացած է 5 տրանշից։
«Աշխատանքներն ամբողջությամբ ավարտվել են Տրանշ-1–ում. կառուցվել է Երևան–Աշտարակ, Երևան–Արտաշատ 31-կիլոմետրանոց ճանապարհը և 2016 թվականին հանձնվել շահագործման», – ասացին դեպարտամենտում։
Գերատեսչությունից նշեցին, որ ներկա պահին Տրանշ-2-ի անավարտ աշխատանքների ծավալի գնահատում է իրականացվում (Աշտարակ-Թալին 42 կմ երկարությամբ ճանապարհահատված)։ 2021 թվականի վերջին կապալառուի միջազգային մրցույթ կհայտարարվի։
Ապաշրջափակում չի կարող լինել, քանի դեռ գերիների հարցը չի լուծվել․ փորձագետ
Դեպարտամենտից հիշեցրին, որ նշված տրանշով զբաղվում էր իսպանական Corsan Corviam Construccion S.A. ընկերությունը, որը 2018 թվականին դադարեցրեց շինարարական աշխատանքներն ու հեռացավ հայաստանյան շուկայից։ 2019 թվականի հուլիսին ընկերության հետ պայմանագիրը խզվեց կապալառուի կողմից պայմանագրի բազմաթիվ խախտումների, ինչպես նաև նրա անվճարունակության պատճառով։
2019 թվականի նոյեմբերին Միջազգային առևտրային պալատ դիմում էր ներկայացվել կապալառուի դեմ արբիտրաժային քննություն սկսելու մասին։ Գործընթացը շարունակվում է։
Գերատեսչությունից պարզաբանեցին, որ ներկա պահին շինարարական աշխատանքներ են իրականացվում Տրանշ-3-ում (Թալին–Լանջիկ` 18,7 կմ, Լանջիկ–Գյումրի` 27,5 կմ, ճանապարհների ընդհանուր երկարությունը` 46,2 կմ)։ Բացի այդ, նախագծման աշխատանքներ են տարվում 3 ենթահատվածից բաղկացած Տրանշ-4–ի շրջանակում Քաջարան–Ագարակ հատվածում։
«Նախագծի շինարարության ավարտի մասին կարելի է հստակ հայտարարել` տրանշներում ֆինանսական աղբյուրների ճշգրտումից և շինարարության մեկնարկից հետո», – հայտարարեցին դեպարտամենտում։
Ներկա պահին շինարարական աշխատանքներ են ընթանում Թալին–Լանջիկ, Լանջիկ–Գյումրի ճանապարհահատվածներում։ Կապալառուն չինական Sinohydro Corporation ընկերությունն է։ Արդեն իրականացվել են հիմքի և ենթահիմքի աշխատանքները։ Ճանապարհի որոշ հատվածներ պատրաստ են ասֆալտապատման համար, գործընթացը կմեկնարկի 2021 թվականին։
Տրանշ–3-ի շինարարությունը նախատեսվում է ավարտել 2022 թվականի վերջին - 2023 թվականի սկզբին։
Իսկ փաստացի՞
Հայաստանի տրանսպորտային առաքողների միության ղեկավար Եղիշե Հովհաննիսյանը տրանսպորտային միջանցքը Երևանի համար կարևոր է համարում։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նա նշեց, որ ճանապարհի նշանակությունը չի փոխվում տարածաշրջանում տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման մասին հայտարարությունների համատեքստում։
«Ճանապարհը ապաշրջափակման հարցի հետ անուղղակիորեն է կապված, այդ մայրուղին իր գործառույթն ունի, այն սկսել են կառուցել և այն գործելու է», – ասաց Հովհաննիսյանը։
Նա հիշեցրեց, որ իսկզբանե «Հյուսիս–Հարավ»–ը նախատեսված էր որպես տարանցիկ և կենտրոնական մայրուղի հայկական բեռների տեղափոխման համար, որը հնարավորություն կտա Իրանին, Վրաստանին, Հայաստանին կոմունիկացիոն կապ ունենալ։
Հայաստանը, Շիրակի մարզը, Գյումրին պետք է կառուցենք նորովի. Փաշինյան
Մայրուղին նախևառաջ նախատեսված է տարանցման համար և, ըստ էության, շարունակում է այդպիսին մնալ։ Ըստ նրա` միջանցքի գործարկումը թույլ կտա աշխուժացնել տրանսպորտային լոգիստիկան։ Ճանապարհը թույլ կտա Իրանից և Հայաստանից բեռներին անմիջապես ելք ապահովել դեպի վրացական Փոթի և Բաթում նավահանգիստներ։
«Այստեղ ուղիղ ճանապարհ կլինի դեպի ծով Վրաստանի տարածքով, ինչը կարևոր է ինչպես Երևանի, այնպես էլ Թեհրանի համար։ Ճանապարհը կապելու է Պարսից ծոցն ու Սև ծովը», – ասաց Հովհաննիսյանը։
Փորձագետն ընդգծեց, որ ավտոճանապարհը ծովայինից բավական կարճ է։ Իսկ լոգիստիկայում առանձնակի տեղ ու դեր ունեն ժամանակի և ծախսի գործոնները։
«Հյուսիս–Հարավ» նախագիծն անկախ Հայաստանի պատմության մեջ ամենալայնածավալ նախագծերից մեկն է։ Ճանապարհը կկրճատի տարածությունը իրանական սահմանից մինչև վրացական սահման 550 կմ–ից մինչև 490 կմ և կհեշտացնի ելքը դեպի Սև ծով ոչ միայն Հայաստանի, այլև Իրանի համար։
Ալիևը հայտարարել է, թե բոլոր ռազմագերիներին հանձնել է Հայաստանին
(Թարմացված է 12:34 26.02.2021)
Ասուլիսի ընթացքում Ադրբեջանի նախագահը ադրադարձել է նաև Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձություններին ու Արցախի շուրջ ստեղծված իրավիճակին:ԵՐԵՎԱՆ, 26 փետրարի - Sputnik. Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ Բաքուն բոլոր ռազմագերիներին է հանձնել Երևանին:
«Մենք նրանց վերադարձրեցինք բոլոր գերիներին և զոհված զինծառայողների մարմինները: Պատերազմից հետո նրանց վերադարձվեց ավելի քան 1000 դիակ», - ասել է նա ՝ ավելացնելով, որ Ադրբեջանում հիմա միայն հայ դիվերսանտներ են մնացել:
Միևնույն ժամանակ, Ալիևը հույս ունի, որ չնայած Հայաստանում ստեղծված իրավիճակին, որը նա որակել է իբրև «երկրի ներքին գործ», Ղարաբաղի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարության բոլոր դրույթները կյանքի են կոչվելու:
Ալիևը դժգոհել է, թե հայկական կողմն Ադրբեջանին չի տվել ականապատ տարածքների քարտեզները, ինչն իրենք որակում են իբրև պատերազմական հանցագործություն:
Հիշեցնենք, որ մինչ օրս Հայաստան է վերադարձել 69 գերի (այդ թվում՝ քաղաքացիական անձինք)։ Պաշտոնական տվյալներ չկան, թե քանի գերի ունենք ադրբեջանական կողմում, սակայն 2020թ. նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հրադադարի մասին հայտարարությունը ստորագրելուց գրեթե չորս ամիս անց ոչ պաշտոնական տվյալներով մինչև 300 հայ ռազմագերիներն ու պատանդները դեռ շարունակում են մնալ գերության մեջ:
Մահացել է համաշխարհային ճանաչում ունեցող թավջութակահար Մեդեա Աբրահամյանը
(Թարմացված է 14:57 03.03.2021)
Աբրահամյանն առաջին թավջութակահարն էր, որ պատուհան բացեց դեպի միջազգային հեղինակավոր բեմեր:
ԵՐԵՎԱՆ, 3 մարտի -Sputnik. Մահացել է հայտնի թավջութակահար, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Մեդեա Աբրահամյանը: Այս մասին հայտնել է Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանի տնօրեն Արմինե Գրիգորյանը:
Նշենք, որ Մեդեա Աբրահամյանի նվագացանկում ընդգրկված է եղել թավջութակի ավելի քան 300 ստեղծագործություն, որոնցից շուրջ 120-ը գրված հենց նրա համար և նվիրվել են նրան։ Նրա լեգենդար անունն այսօր դարձել է դասական կատարողական արվեստի խորհրդանիշ:
Աբրահամյանն առաջին թավջութակահարն էր, որ պատուհան բացեց դեպի միջազգային հեղինակավոր բեմեր:
Նրան ծափահարել են աշխարհի բազմաթիվ երկրներում՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, Կանադայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Իսլանդիայում, Արգենտինայում, Ուրուգվայում, Սիրիայում, Լիբանանում, Կորեայում, Ռումինիայում, Հունգարիայում, Բուլղարիայում, Լեհաստանում, Բելգիայում, Լյուքսեմբուրգում, նախկին խորհրդային հանրապետություններում և այլ երկրներում։
Մեդեա Աբրահամյանն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, դրանք են`
- Պրահայի Հ. Վիհանի անվան թավջութակահարների միջազգային մրցույթի դափնեկիր (երկրորդ մրցանակ), 1955
- Հայաստանի երիտասարդության առաջին փառատոնի դափնեկիր (առաջին մրցանակ), 1957
- Մոսկվայի երաժիշտ-կատարողների համամիութենական մրցույթի դափնեկիր (առաջին մրցանակ), 1961
- ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1963
- Բուլղարիայի Ռուսե քաղաքի պատվավոր քաղաքացի, 1968
- ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1973
- ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, 1980
- Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր, 1983
- ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության կողմից «Աշխատանքի վետերան» մեդալ, 1987
- Հայ արվեստի ասպետ, 2007
- «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ, 2012
- ՀՀ վարչապետի ոսկե հուշամեդալ, 2016
- «Նաիրի» համահայկական երաժշտական փառատոնի գլխավոր մրցանակ «Դասական լարային նվագարաններ» անվանակարգում, 2017[6]
- Հայաստանի երաժշտական ընկերության «Կոմիտաս» հուշամեդալ, 2018
1956 թվականից մինչև 1990-ական թվականների վերջը Մեդեա Աբրահամյանը եղել է Հայֆիլհարմոնիայի մենակատար։