Արցախի պաշտպանության բանակը պետք է համապատասխան մարտական պատրաստության բերվի. փորձագետ
ԵՐԵՎԱՆ, 11 մարտի — Sputnik. Նման լայնամասշտաբ զորավարժություններն Ադրբեջանի համար աննախադեպ չեն։ Sputnik Արմենիայի եթերում, մեկնաբանելով Ադրբեջանում մարտի 11-15-ն անցկացվող զորավարժությունները, ասաց ռազմական փորձագետ Տարոն Հովհաննիսյանը։
Նրա խոսքով, վերջին տարիներին Ադրբեջանն այս ու ավելի լայնածավալ զորավարժություններ հաճախակի է անցկացնում։
«Անցած տարի առնվազն նման 3 զորավարժություն է իրականացրել, և երեքն էլ անձնակազմի հայտարարված քանակով ավելի մեծ են եղել։ Այս զորավարժությունը ներգրավված զինտեխնիկայի առումով գրեթե նույնն է` չնայած անցած տարի եղել է ավիացիոն ուժերի մինչև 50 միավորի ներգրավում։ Այս տարի 20 միավոր էր»,– ասաց Տարոն Հովհաննիսյանը։
Նրա խոսքով` այս զորավարժության հիմնական առանձնահատկությունը դրա հարձակողական բնույթն է, քանի որ նախկինում զորավարժությունների սցենարները հակահարձակողական բնույթ են կրել։
«Սա հայտարարված հարձակողական սցենար է` պայմանական թշնամու դեմ։ Եվ հասկանալի է, որ այս դեպքում պայմանական թշնամին առավելապես հենց Արցախի պաշտպանական բանակն է։ Հայտարարել են, որ զորավարժությունն ավարտվելու է պաշտպանության ճեղքմամբ, ինչպես նաև հրթիռային հարվածներով ռազմական օբյեկտները վնասազերծելու գործողություններով։ Ամենայն հավանականությամբ, կներգրավվեն նաև հեռահար հրթիռային համալիրներ, միգուցե` «Պոլոնեզ» համակարգեր և LORA օպերատիվ-մարտավարական հրթիռային համալիրներ։ Բայց վերջիններիս մարտական կրակով դրվագներ կխաղարկվեն, թե ոչ, այնքան էլ պարզ չէ»,– ասաց փորձագետը։
Սա, ըստ Հովհաննիսյանի, վկայում է, որ Ադրբեջանը չի փոխում իր մարտավարությունն ու ագրեսիվ կեցվածքը։
Փորձագետի համոզմամբ, շփման գծում նման քանակով զինտեխնիկայի կուտակման պարագայում հայկական կողմն ու, մասնավորապես Արցախի պաշտպանության բանակը պետք է համապատասխան մարտական պատրաստության բերվեն։
«Հավանականությունը ցածր է, որ նման զորավարժությունների ժամանակ ակնհայտ ռազմական ագրեսիայի կգնան, քան այն դեպքերում, երբ դա նախապես չի հայտարարվում։ Ինչպես 2016-ի դեպքում, երբ հանկարծակիի են փորձում բերել»,– ասաց նա։
Ու թեև զորավարժության ընթացքում Ադրբեջանի կողմից հայկական դիրքերի վրա հարձակումը փորձագետն անհավանական է համարում, բայց ագրեսիվ հռետորաբանությունը, նրա համոզմամբ, վկայում է, որ Ադրբեջանը չի փոխել իր կեցվածքը, շարունակում է չկատարել միջազգային պարտավորությունները` ժողովուրդներին խաղաղության նախապատրաստելու ուղղությամբ։
©
Photo : Press office of the ministry of Defence of the RA
Ինչպես արդեն հայտարարվել է, մարտի 11- 15-ը Ադրբեջանի զինված ուժերն իրականացնում են խոշորագույն զորավարժություններ, որոնց մասնակցելու է 10 000 մարդուց բաղկացած անձնակազմ, մինչև 500 մարտական տանկեր և այլ զրահապատ տեխնիկա, 300 միավոր տարբեր տրամաչափի ինքնագնաց և հրետանային միջոցներ, ականանետեր, հրթիռներ և ռեակտիվ համազարկային միջոցներ, բանակային ավիացիայի ավելի քան 20 միավոր մարտական ինքնաթիռներ և ուղղաթիռներ:
ՀՀ պաշտպանության նախարարի խոսնակը հայտարարել էր, որ Ադրբեջանը զորավարժության վերաբերյալ չի ծանուցել մասնակից երկրներին։ ԵԱՀԿ տեղեկատվական ցանցով զորավարժության անցկացման մասին Արցախի Հանրապետությունը դեռևս ծանուցում չի ստացել:
Հետևաբար, հայկական կողմը ենթադրում է, որ զորավարժությունը կազմակերպվել է Փաշինյան-Ալիև հանդիպման համատեքստում և ճնշման փորձ է, ի պատասխան հայկական կողմի այն հայտարարությունների, որ Հայաստանը ոչ մի տարածք չի չզիջելու Ադրբեջանին:
թեգերը:
Թուրքիայում ռազմական ուղղաթիռ է կործանվել. կա 9 զոհ
(Թարմացված է 20:34 04.03.2021)
Նախնական տվյալներով` վթարի պատճառ կարող էին լինել կամ վատ եղանակային պայմանները կամ ուղղաթիռի տեխնիկական անսարքությունը։ԵՐԵՎԱՆ, 4 մարտի - Sputnik. Թուրքիայում ռազմական ուղղաթիռ է կործանվել, 9 զինծառայող է զոհվել, ևս 4-ը` վիրավորվել։ Տեղեկությունը հայտնում է ՌԻԱ Նովոստին`վկայակոչելով Թուրքիայի ՊՆ–ին։
«Ուղղաթիռի հետ, որը Բինգյոլից Թաթվան թռիչք է իրականացրել, կապը կտրվել է ժամը 14:25-ին։ Անմիջապես որոնողական աշխատանքներ են սկսվել՝ անօդաչուների, CN235 ինքնաթիռի և ուղղաթիռի ներգրավմամբ։ Արդյունքում պարզվել է, որ ուղղաթիռն ընկել է։ Անկման վայրում հայտնաբերվել են 9 զոհվածներ և 4 վիրավորներ»,-ասվում է ՊՆ հաղորդագրությունում։
Նախնական տվյալներով` վթարի պատճառ կարող էինինել կամ վատ եղանակային պայմանները կամ ուղղաթիռի տեխնիկական անսարքությունը։
Վթարի զոհերից մեկը Էլյազիգում Թուրքիայի ցամաքային զորքերի 8-րդ կորպուսի հրամանատար, գեներալ Օսման Էրբաշն է։
NTV հեռուստաալիքը ուղիղ եթերում ցուցադրում է կադրեր ուղղաթիռի կործանման վայրից` Բիթլիսի նահանգի դժվարամատչելի լեռնային տեղանքից։ Երևում է ինչպես են վիրավորներին տարհանում։
թեգերը:
Թուրքիան և Ադրբեջանը հերթական համատեղ զորավարժությունները կանցկացնեն
(Թարմացված է 19:14 04.03.2021)
Ադրբեջանական ստորաբաժանումներն արդեն ժամանել են Թուրքիա։ Մարզումները կտևեն 6 շաբաթ։ ԵՐԵՎԱՆ, 4 մարտի – Sputnik. Թուրքիայում կանցկացվեն թուրք-ադրբեջանական հերթական զորավարժությունները։ Ինչպես տեղեկացնում է Թուրքիայի պաշտպանության նախարարության Twitter-ի էջը, հրամանատարաշտաբային վարժանքները տեղի կունենան Ըսփարթա նահանգում։
Նշվում է, որ ադրբեջանական ստորաբաժանումներն արդեն ժամանել են Թուրքիա։ Զորավարժությունները կտևեն 6 շաբաթ։
Can Azerbaycan ile “Tek millet, İki devlet” anlayışı ile bir ve beraber çalışmaya devam ediyoruz. 6 hafta sürecek komando eğitimleri için Isparta’ya gelen Kahraman Azerbaycan Ordusuna mensup kardeşlerimizi havaalanında karşıladık. 🇹🇷🇦🇿 pic.twitter.com/rjNXhW8S8k
— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) March 4, 2021
«Մենք շարունակում ենք համագործակցությունն Ադրբեջանի հետ «մեկ ազգ, երկու պետություն» սկզբունքով»- նշված է հաղորդագրության մեջ:
Հիշեցնենք, որ փետրվարի սկզբին թուրք–ադրբեջանական համատեղ զորավարժությունները տեղի էին ունեցել Կարսի նահանգում։
Գյումրու Վերականգնողական կենտրոնում փորձում են վերադարձնել վիրավորված տղաների ժպիտը
(Թարմացված է 18:09 03.03.2021)
Տղաներից շատերը դժգոհում են միայն մի բանից՝ չեն կարողանալու վերադառնալ զինվորական ծառայության։ Արցախում մարտական գործողությունների ժամանակ տարբեր վիրավորումներ ստացած տղաներից շատերը բուժվում են Գյումրու Վերականգնողական կենտրոնում: 87 զինծառայող պետպատվերի շրջանակներում արդեն ավարտել է վերականգնողական փուլը:
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Գյումրու Վերականգնողական կենտրոն
Կենտրոն դիմած տղաների վիրավորումները տարբեր են՝ հրազենային, բեկորային, այրվածքային՝ բուժումներն էլ համապատասխանաբար՝ մերսումներ, թերապևտիկ ու մարզասարքերի վարժանքներ՝ վերջույթների, ողնաշարային ֆունկցիոնալ խանգարումների ու նյարդային համակարգի գործունեության վերականգնման համար: Տղաներից շատերը, մինչև վերականգնողական փուլին անցնելը, մի քանի բարդ վիրահատություն արդեն ունեցել են: Իսկ վերականգնումը, ըստ մասնագետների, հիմնականում երկարատև գործընթաց է։
«Մեզ մոտ վերականգնողական փուլ անցած զինվորների մի մասին արդեն ճանապարհել ենք ծառայության: Եղել են տղաներ, որ երկրորդ կամ երրորդ փուլով են եկել, օրինակ՝ պրոթեզավորումից հետո: Այս պահին 42 երիտասարդ է բուժման կուրս անցնում»,-Sputnik Արմենիային տեղեկացրեց կենտրոնի տնօրեն, բժշկուհի Անահիտ Աղաջանյանը հավելելով, որ գրեթե բոլորի մոտ, ֆիզիկական վնասվածքներից բացի, հոգեբանական վնասվածքներն ավելի խորն են:
©
Sputnik / Gevorg Ghazaryan, provided by Anahit Aghajanyan
Անահիտ Աղաջանյան
«Հոգեբանական խնդիրները շատ են, բայց փորձում ենք այնպես անել, որ ֆիզիկական կարողությունների վերականգնումից բացի նաև տղաների ժպիտը վերադարձնենք»,-նշում է բժշկուհին ընդգծելով՝ տղաներից շատերը վերականգնումից հետո ցանկություն են հայտնում շարունակել ծառայությունը: «Ապշեցնող է՝ ինչքան կամք, ինչպիսի ոգի ու հայկականություն կա մեր տղաների մեջ»,-ասում է Անահիտ Աղաջանյանը:
Սարգիս Սարգսյանը սպա է, վիրավորվել է կասետային ռումբի պայթյունից հոկտեմբերի 14-ին՝ Մատաղիսում: Առաջնային բուժումը ստացել է «Աստղիկ» բժշկական կենտրոնում:
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Սարգիս Սարգսյան
Արդեն երկու ամիս է՝ կենտրոնում է, ու արդյունքը Սարգիսը տեսանելի է համարում:
«Բուժումը դրական արդյունք է տվել, վստահ եմ ՝ ևս 1 ամիս, ու մատներս կկարողանամ ազատ շարժել ու վերադառնալ մարտական ծառայության»,-նշում է երիտասարդը:
Մուշեղ Մարտիրոսյանը ևս սպա է, 23-ամյա երիտասարդը ծառայել է հակաօդային պաշտպանության զորքերում, վիրավորումը ստացել է պատերազմի հենց առաջին օրը՝ Մարտակերտի շրջանում: Վերականգնողական բուժման երկրորդ ամիսն է:
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Մուշեղ Մարտիրոսյան
«Երբ նոր էի եկել, քայլել չէի կարողանում, հիմա արդեն լավ քայլում եմ: Նպատակս ամբողջովին վերականգնվելն է, որից հետո կմտածեմ, թե ինչ մասնագիտություն ընտրել. վիրավորումներիս պատճառով, ցավոք, այլևս չեմ կարող ծառայությունս շարունակել»,-ասում է երիտասարդը:
Վերականգնողական կենտրոնում բուժվողներից շատերը դժգոհում էին՝ վիրավորումների պատճառով այլևս չեն կարող վերադառնալ ծառայության, թեև իրենք իրենց գործն ավարտած չեն համարում:
©
Sputnik / Armenuhi Mkhoyan
Պետրոս Հուրիխանյան
«Ուզում են ինձ զորացրեն, բայց ես ինձ դեռ ոչ պիտանի չեմ համարում, ու վերականգնողական կուրսն անցնելուց հետո կկարողանամ շարունակել ծառայությունս, իմ երազանքը հիմա միայն դա է: 11 տարի ես մարտական ծառայություն եմ իրականացրել ու հիմա չեմ կարող թողնել»,-նշում է Պետրոս Հուրիխանյանը։
Հավելենք, որ Գյումրու վերականգնողական կենտրոն գալիս են զինվորական կենտրոնական հոսպիտալի հանձնաժողովի կողմից տրված ուղեգրով: