Վատի և շատ վատի միջև.ինչ կփոխեն Հայաստանի ու Վրաստանի ընտրությունները հարաբերություններում
(Թարմացված է 19:25 20.11.2018)
Վրաստանում ու Հայաստանում շունչները պահած սպասում են երկու երկրներում կայանալիք առաջիկա ընտրություններին։ Երկու երկրների փորձագետներն իրենց տեսականներն ունեն։ԵՐԵՎԱՆ, 20 նոյեմբերի – Sputnik. Վրաստանում իշխող «Վրացական երազանք – Ժողովրդավարական Վրաստան» կուսակցության թույլ տված սխալները պետք է դաս լինեն Հայաստանի նոր կառավարության համար, դրանք պետք է հաշվի առնել։ Այսօր Sputnik Արմենայի մամուլի կենտրոնում Երևան–Թբիլիսի տեսակամրջի ընթացքում նման կարծիք հայտնեց այսօր Վրաստանի հարցերով փորձագետ Ջոննի Մելիքյանը։
Նա վստահ է, որ այն ամենը, ինչը տեղի ունեցավ Վրաստանում «Վրացական երազանքի» իշխանություն գալուց հետո, վառ օրինակ է, թե ինչ պետք չէ անել։
©
Sputnik / Илья Питалев
Վրաստանը պատրաստվում է նոյեմբերի 28–ին կայանալիք նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլին։ Նախընտրական քարոզարշավը բավականին խիստ է, նախագահական աթոռի կռիվը նախորդ ու ներկա իշխանությունների միջև է, իսկ արդյունքները քիչ կանխատեսելի են։
Հայաստանում լրիվ այլ իրավիճակ է ։ Գրեթե ոչ ոք չի կասկածում, որ ձայների մեծ մասը ստանալու է Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած քաղաքական ուժը։
«2012 թվականին «Վրացական երազանքի» իշխանության գալուց հետո մի շարք սխալներ թույլ տրվեց, որոնք շատ հիասթափեցրին այն ընտրողներին, որոնք 2012 ու 2016 թվականների խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ քվեարկելու էր նրանց օգտին։ Դա պետք է մեզ համար դաս լինի», – ասաց Մելիքյանը
Նրա խոսքով` դեկտեմբերի 9–ին Փաշինյանի կուսակցությունը կֆիքսի 2018 թվականի ապրիլ–մայիսի ձեռքբերումները։ Իսկ Վրաստանում իշխող կուսակցությունը ստիպված կլինի պայքարել նախագահի պաշտոնի համար, ինչը յուրահատուկ մարզում կլինի 2020 թվականի առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններից առաջ։
Ընտրությունները տարբեր են լինում
Վրաստանի նախագահական ընտրությունների հիմնական պայքարը լինելու է Սալոմե Զուրաբիշվիլիի և «Ուժը միասնության մեջ է» ընդդիմադիր դաշինքի թեկնածու, նախկին նախագահ Միխեիլ Սահակաշվիլու համախոհ Գրիգոլ Վաշաձեի միջև։
Զուրաբիշվիլիի հաղթանակը հնարավորություն կտա իշխող կուսակցությանը պահել իշխանությունը մինչև 2020 թվականի խորհրդարանական ընտրությունները։ Եթե նախագահական աթոռը զբաղեցնի Վաշաձեն, դա կբարդացնի իշխող կուսակցության պայքարը օրենսդրական մարմնում տեղեր գրավելու համար։
«Վրացական երազանքի» ղեկավարներն ու Իվանիշվիլին (Վրաստանի նախկին վարչապետ, «Վրացական երազանք» կուսակցության ղեկավար – խմբ.) հասկանում են, որ նաև Զուրաբիշվիլիի հաղթանակը չի կարող ապահովել հաջողություն խորհրդարանական ընտրություններին, եթե երկրում լուրջ փոփոխություններ չլինեն», –այսօր Sputnik Արմենայի մամուլի կենտրոնում Երևան–Թբիլիսի տեսակամրջի ընթացքում ասաց միջազգային հարցերով փորձագետ Վասո Կապանաձեն։
Նա ընդգծեց, որ այսօր Զուրաբիշվիլիի ու Վաշաձեի հնարավորությունները գրեթե հավասար են։
Փորձագետը խոսքով` ի տարբերություն Վրաստանի, Հայաստանում ընտրությունները կանխատեսելի են։ Նրա հետ համամիտ է քաղաքական գիտությունների թեկնածու Վախթանգ Մայիսայան, որը նույնպես կարծում է, որ Հայաստանում ընտրությունների արդյունքները գրեթե կանխորոշված են։
Վրաստանում կայանալիք ընտրությունները նա բնութագրել է սկզբունքային, քանի որ դրանք որոշում են երկրի ապագան։
«Սա 2020 թվականի ընտրությունների գլխավոր փորձն է։ Այստեղ հոգեբանական պահ էլ կա, նախագահի անձից շատ բան է կախված», – ասաց Մաիսայան։
Նա ընդգծեց, որ ըստ նոր սահմանադրության, որը ուժի մեջ է մտնելու երդմնակալության արարողությունից հետո, նախագահի լիազորություններն իսկապես սահմանափակ են, սակայն պետք չէ թերագնահատել նրա դերակատարությունը ճգնաժամային ու պատերազմական իրավիճակներում։
Մաիսայան ասաց, որ ընդհանուր առմամբ, ի տարբերություն Հայաստանի, Վրաստանի բնակչությունը ստիպված է լինելու ընտրել «վատերի ու շատ վատերի միջև»։
Երևանի ու Թբիլիսիի հարաբերությունների մասին
Հայաստանի ու Վրաստանի ընտրությունների արդյունքները ոչ մի կերպ չեն անդրադառնա երկու երկրների բարիդրացիական հարաբերությունների վրա։ Սրանում վստահ եմ փորձագետները ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Վրաստանում։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Միջազգային հարցերով փորձագետ Վասո Կապանաձեն նշեց, ով էլ իշխանության գա Վրաստանում, դա չի անդրադառնա Երևանի հետ հարաբերությունների վրա։
«Եթե Վաշաձեն նախագահ դառնա, ապա կշարունակվի Սահակաշվիլիի քաղաքականությունը. այն է` հակամարտություն Ռուսաստանի հետ ու լարվածություն նախագահի աշխատակազմի ու կառավարության և խորհրդարանի միջև», – ասաց Կապանաձեն։
Զուրաբիշվիլիի դեպքում երկրի ներսում հակամարտություն չի լինի, սակայն դեռ անհայտ է` ինչպես նա կվարվի արտաքին քաղաքականության ասպարեզում։
Մաիսայան էլ կարծում է, որ Երևանի հետ հարաբերություններում ոչինչ չի փոխվի։
Մելիքյանն իր հերթին կանխատեսում է, որ բարձ մակարդակի երկկողմ այցեր տեղի կունենան, նաև հիշեցնում է, որ 2019թ.–ի սկզբին կկայանա միջկառավարական տնտեսական հանձնաժողովի առաջին նիստը։
Ստորջրյա քարեր «Հյուսիս–Հարավ» ճանապարհին. պե՞տք է արդյոք այն հիմա
(Թարմացված է 23:43 28.02.2021)
«Հյուսիս–Հարավը» անկախ Հայաստանի պատմության մեջ ամենամեծ նախագծերից մեկն է, որի իրականացման հարցում շահագրգռված է ոչ միայն Երևանը, այլև Թեհրանն ու Թբիլիսին։Լաուրա Սարգսյան, Sputnik Արմենիա
«Հյուսիս–Հարավ» ավտոմայրուղու նախագիծը ժամանակակից իրողություններում ու 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդների եռակողմ հայտարարությամբ նախատեսված տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման համատեքստում չի կորցրել իր կարևորությունն ու նշանակությունը։ Ավելին, տրանսպորտային հաղորդակցությունների ոլորտի մասնագետները շարունակում են պնդել, որ ճանապարհը կարևոր է ոչ միայն Երևանի համար։
©
Sputnik / Aram Nersesyan
Դեռ երկու տարի առաջ նախագիծը հետաքրքրեց Չինաստանի գործընկերներին։ Փորձագետներն այն ժամանակ նշեցին, որ նախագծի իրականացման պարագայում ճանապարհը կարող է դառնալ «Նոր մետաքսի ճանապարհ» գլոբալ նախագծի մի մասը։
Նախագծի իրականացումն ու ավտոճանապարհի շահագործումը թույլ կտան Հայաստանին կարևոր տարանցիկ հանգույց դառնալ, որը կձևավորի Պարսից ծոց–Սև ծով միջանցքը, և երկիրը դուրս կբերի տրանսպորտային շրջափակումից։
Այս նախագծի կարևորությունը Երևանում հասկանում էին իշխանափոխությունից և՛ առաջ, և՛ հետո։ Իսկ օրերս Գյումրիում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ խորհրդակցության ժամանակ հայտարարվել էր 2021 թվականին Թալին–Լանջիկ և Լանջիկ–Գյումրի հատվածի կառուցման մասին։
Ի՞նչ է հայտնի նախագծի մասին, և ե՞րբ այն կավարտվի
Հասկանալու համար, թե ինչ աշխատանքներ են իրականացվել ավտոմայրուղու շինարարության նախագծի իրականացման շրջանակում, մենք դիմեցինք ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարություն։ Գերատեսչության ճանապարհային դեպարտամենտից մեզ պատասխանեցին, որ «Հյուսիս–Հարավ» տրանսպորտային միջանցքը լայնածավալ նախագիծ է, որը բաղկացած է 5 տրանշից։
«Աշխատանքներն ամբողջությամբ ավարտվել են Տրանշ-1–ում. կառուցվել է Երևան–Աշտարակ, Երևան–Արտաշատ 31-կիլոմետրանոց ճանապարհը և 2016 թվականին հանձնվել շահագործման», – ասացին դեպարտամենտում։
Գերատեսչությունից նշեցին, որ ներկա պահին Տրանշ-2-ի անավարտ աշխատանքների ծավալի գնահատում է իրականացվում (Աշտարակ-Թալին 42 կմ երկարությամբ ճանապարհահատված)։ 2021 թվականի վերջին կապալառուի միջազգային մրցույթ կհայտարարվի։
Ապաշրջափակում չի կարող լինել, քանի դեռ գերիների հարցը չի լուծվել․ փորձագետ
Դեպարտամենտից հիշեցրին, որ նշված տրանշով զբաղվում էր իսպանական Corsan Corviam Construccion S.A. ընկերությունը, որը 2018 թվականին դադարեցրեց շինարարական աշխատանքներն ու հեռացավ հայաստանյան շուկայից։ 2019 թվականի հուլիսին ընկերության հետ պայմանագիրը խզվեց կապալառուի կողմից պայմանագրի բազմաթիվ խախտումների, ինչպես նաև նրա անվճարունակության պատճառով։
2019 թվականի նոյեմբերին Միջազգային առևտրային պալատ դիմում էր ներկայացվել կապալառուի դեմ արբիտրաժային քննություն սկսելու մասին։ Գործընթացը շարունակվում է։
Գերատեսչությունից պարզաբանեցին, որ ներկա պահին շինարարական աշխատանքներ են իրականացվում Տրանշ-3-ում (Թալին–Լանջիկ` 18,7 կմ, Լանջիկ–Գյումրի` 27,5 կմ, ճանապարհների ընդհանուր երկարությունը` 46,2 կմ)։ Բացի այդ, նախագծման աշխատանքներ են տարվում 3 ենթահատվածից բաղկացած Տրանշ-4–ի շրջանակում Քաջարան–Ագարակ հատվածում։
«Նախագծի շինարարության ավարտի մասին կարելի է հստակ հայտարարել` տրանշներում ֆինանսական աղբյուրների ճշգրտումից և շինարարության մեկնարկից հետո», – հայտարարեցին դեպարտամենտում։
Ներկա պահին շինարարական աշխատանքներ են ընթանում Թալին–Լանջիկ, Լանջիկ–Գյումրի ճանապարհահատվածներում։ Կապալառուն չինական Sinohydro Corporation ընկերությունն է։ Արդեն իրականացվել են հիմքի և ենթահիմքի աշխատանքները։ Ճանապարհի որոշ հատվածներ պատրաստ են ասֆալտապատման համար, գործընթացը կմեկնարկի 2021 թվականին։
Տրանշ–3-ի շինարարությունը նախատեսվում է ավարտել 2022 թվականի վերջին - 2023 թվականի սկզբին։
Իսկ փաստացի՞
Հայաստանի տրանսպորտային առաքողների միության ղեկավար Եղիշե Հովհաննիսյանը տրանսպորտային միջանցքը Երևանի համար կարևոր է համարում։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նա նշեց, որ ճանապարհի նշանակությունը չի փոխվում տարածաշրջանում տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման մասին հայտարարությունների համատեքստում։
«Ճանապարհը ապաշրջափակման հարցի հետ անուղղակիորեն է կապված, այդ մայրուղին իր գործառույթն ունի, այն սկսել են կառուցել և այն գործելու է», – ասաց Հովհաննիսյանը։
Նա հիշեցրեց, որ իսկզբանե «Հյուսիս–Հարավ»–ը նախատեսված էր որպես տարանցիկ և կենտրոնական մայրուղի հայկական բեռների տեղափոխման համար, որը հնարավորություն կտա Իրանին, Վրաստանին, Հայաստանին կոմունիկացիոն կապ ունենալ։
Հայաստանը, Շիրակի մարզը, Գյումրին պետք է կառուցենք նորովի. Փաշինյան
Մայրուղին նախևառաջ նախատեսված է տարանցման համար և, ըստ էության, շարունակում է այդպիսին մնալ։ Ըստ նրա` միջանցքի գործարկումը թույլ կտա աշխուժացնել տրանսպորտային լոգիստիկան։ Ճանապարհը թույլ կտա Իրանից և Հայաստանից բեռներին անմիջապես ելք ապահովել դեպի վրացական Փոթի և Բաթում նավահանգիստներ։
«Այստեղ ուղիղ ճանապարհ կլինի դեպի ծով Վրաստանի տարածքով, ինչը կարևոր է ինչպես Երևանի, այնպես էլ Թեհրանի համար։ Ճանապարհը կապելու է Պարսից ծոցն ու Սև ծովը», – ասաց Հովհաննիսյանը։
Փորձագետն ընդգծեց, որ ավտոճանապարհը ծովայինից բավական կարճ է։ Իսկ լոգիստիկայում առանձնակի տեղ ու դեր ունեն ժամանակի և ծախսի գործոնները։
«Հյուսիս–Հարավ» նախագիծն անկախ Հայաստանի պատմության մեջ ամենալայնածավալ նախագծերից մեկն է։ Ճանապարհը կկրճատի տարածությունը իրանական սահմանից մինչև վրացական սահման 550 կմ–ից մինչև 490 կմ և կհեշտացնի ելքը դեպի Սև ծով ոչ միայն Հայաստանի, այլև Իրանի համար։
Ալիևը հայտարարել է, թե բոլոր ռազմագերիներին հանձնել է Հայաստանին
(Թարմացված է 12:34 26.02.2021)
Ասուլիսի ընթացքում Ադրբեջանի նախագահը ադրադարձել է նաև Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձություններին ու Արցախի շուրջ ստեղծված իրավիճակին:ԵՐԵՎԱՆ, 26 փետրարի - Sputnik. Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ Բաքուն բոլոր ռազմագերիներին է հանձնել Երևանին:
«Մենք նրանց վերադարձրեցինք բոլոր գերիներին և զոհված զինծառայողների մարմինները: Պատերազմից հետո նրանց վերադարձվեց ավելի քան 1000 դիակ», - ասել է նա ՝ ավելացնելով, որ Ադրբեջանում հիմա միայն հայ դիվերսանտներ են մնացել:
Միևնույն ժամանակ, Ալիևը հույս ունի, որ չնայած Հայաստանում ստեղծված իրավիճակին, որը նա որակել է իբրև «երկրի ներքին գործ», Ղարաբաղի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարության բոլոր դրույթները կյանքի են կոչվելու:
Ալիևը դժգոհել է, թե հայկական կողմն Ադրբեջանին չի տվել ականապատ տարածքների քարտեզները, ինչն իրենք որակում են իբրև պատերազմական հանցագործություն:
Հիշեցնենք, որ մինչ օրս Հայաստան է վերադարձել 69 գերի (այդ թվում՝ քաղաքացիական անձինք)։ Պաշտոնական տվյալներ չկան, թե քանի գերի ունենք ադրբեջանական կողմում, սակայն 2020թ. նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հրադադարի մասին հայտարարությունը ստորագրելուց գրեթե չորս ամիս անց ոչ պաշտոնական տվյալներով մինչև 300 հայ ռազմագերիներն ու պատանդները դեռ շարունակում են մնալ գերության մեջ:
Փաշինյանն ուղերձ է հղել Ռուսաստանի վարչապետին
(Թարմացված է 13:14 03.03.2021)
ՀՀ վարչապետն իր շնորհավորական ուղերձում անդրադարձել է նաև Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերություններին։ԵՐԵՎԱՆ, 3 մարտի – Sputnik. ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահ Միխայիլ Միշուստինին շնորհավորական ուղերձ է հղել ծննդյան օրվա առթիվ: Տեղեկությունը հայտնում է վարչապետի մամուլի ծառայությունը։
«Հարգելի Միխայիլ Վլադիմիրի, ընդունեք սրտանց շնորհավորանքներս Ձեր ծննդյան օրվա առիթով, մաղթում եմ հաջողություններ Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության ղեկավարի պաշտոնում: Այսօր կցանկանայի առանձնահատուկ ընդգծել Ձեր անձնական ներդրումը հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերությունների զարգացման գործում, որոնց ամրապնդումը լիովին համապատասխանում է մեր երկրների եղբայրական ժողովուրդների հիմնարար շահերին: Վստահ եմ, որ ամուր բարեկամությունը, փոխըմբռնումը և վստահությունը հետայսու ևս կնպաստեն Հայաստանի և Ռուսաստանի միջպետական հարաբերությունների ողջ համալիրի հարստացմանը՝ նոր փոխշահավետ ծրագրերով»,– գրել է Փաշինյանը։
ՀՀ վարչապետը Միշուստինին մաղթել է քաջառողջություն, հաջողություն և բարեկեցություն:
թեգերը: