ԵՐԵՎԱՆ, 4 սեպտեմբերի — Sputnik. Աշոտ Սաֆարյան. ական լրատվամիջոցներում կրկին սկսել են խոսել Նախիջևանում Անկարայի ռազմակայանի հավանական տեղակայման մասին։ Մասնավորապես, այս մասին գրել է Sözcü պարբերականը։

© Sputnik / Сергей Мальгавко

ՌԴ-ի հետ С-400–ի գործարք ենք կնքել. որևէ մեկից թույլտվություն չենք հարցնելու. Էրդողան

Հրապարակման մեջ նշվում էր, որ Սոմալիից ու Կատարից հետո Թուրքիան կարող է ռազմակայան բացել նաև Նախիջևանում։  Հեղինակը նշում էր, որ արդեն երկար ժամանակ է տեղակայման թեման շրջանառվում է, ու այս քննարկումներն ակտիվացել են Հայաստանում ռուսական ռազմական հենակետի գործառույթների ընդլայնումից հետո (որը տեղի է ունեցել  2010 թ.ին)։

Հատկանշական է, որ պաշտոնական Անկարան դեռ չի մեկնաբանում այդ թեման։ Թուրքագետ Վարուժան Գեղամյանի կարծիքով` դժվար սակավաթիվ ընդդիմադիր թերթերից մեկը այդքան ներքին տեղեկություն ունենա։ Գեղամյանն ասում է, որ դեռ 2010 թվականից թուրքական մամուլում ու փորձագետների շրջանում խոսում են Նախիջևանում ռազմական հենակետ ունենալու մասին։

Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում փորձագետը նշեց, որ եթե Թուքիայի իշխանությունները ուզենային տեղեկության «արտահոսք» ապահովեին, ապա կանեին դա լոյալ ԶԼՄ–ների միջոցով` Sabah-ի, Hurriyet-ի, այլ ոչ թե Sözcü-յի միջոցով, որը վառ արտահայտված ընդդիմադիր բնույթի է:

Ինչպես նշեցինք՝ Նախիջևանում հենակետ բացելու թեման արդեն մի քանի տարի է` քննարկվում է։

Ընդ որում` ժամանակ առ ժամանակ Թուրքիան ու Ադրբեջանը անկլավի տարածքում համատեղ զորավարժություններ են անցկացնում։

© Sputnik / Алексей Витвицкий

Վերջ դնել դոլարի դոմինանտությանը. Էրդողանի՝ ԱՄՆ-ին ուղղված նոր հոխորտանքը

Վերջին ամիսների ընթացքում իրավիճակը հայ–ադրբեջանական սահմանին Նախիջևանի ուղղությամբ բազմիցս սրվել է։ Ադրբեջանական զինուժն ապրիլ–մայիս ամիսներին իր դիրքերը մոտեցրեց հայկականին։ Հիմա, երբ իրավիճակը քիչ թե շատ կայուն է, Թուրքիայում սկսեցին խոսել անկլավի տարածքում իրենց ստորաբաժանումների տեղակայման մասին։

Ռազմական փորձագետ Հայկ Նահապետյանի կարծիքով` Նախիջևանում թուրքական կայանի տեղակայումը, ինչը տեսականորեն լրիվ հնարավոր է, կարող է լուրջ վտանգ ներկայացնել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Մոսկվայի համար։ Հաշվի առնելով, որ Թուրքիան ՆԱՏՕ–ի անդամ է, դժվար չէ գլխի ընկնել ինչպես կարձագանքի Ռուսաստանն այն բանին, որ ՆԱՏՕ–ի նոր կայան հայտնվի հարավային սահմանների անմիջական հարևանությամբ։

«Նախիջևանում թուրքական կայանի բացումը դա ՆԱՏՕ–ի ուղիղ ինտերվենցիա է Հարավային Կովկաս` դրանից բխող բոլոր հետևանքներով։ Այդ ինտերվենցիան լրիվ տեղավորվում  է Վաշինգտոնի` Ռուսաստանին ծնկի բերելու տրամաբանության մեջ։ Բնականաբար, Մոսկվան բավականին խիստ կարձագանքի, եթե Անկարան որոշի դիմել այդպիսի քայլի», – նշեց Նահապետյանը։

© Photo : provided by Varujan Geghamyan

Գեղամյան. «Թուրքիայի իշխանություններն անհանգստացած են բողոքի մեծ ալիքի վերաճելու վտանգից»

Նա նշում է, որ թեև հիմա Ռուսաստանն ու Թուրքիան մտերմացել են, Մոսկվան շարունակում  է դիտարկել Անկարային որպես  աշխարհաքաղաքական, ռազմավարական  հակառակորդի ու ՆԱՏՕ–ի առաջատար անդամներից մեկի։ Իսկ Մոսկվայի քայլերը, ուղղված  Թուրքիայի հետ առանձին ոլորտներում համագործակցության ամրապնդմանը, նպատակ ունեն առավելագույնս թուլացնել Թուրքիա–ՆԱՏՕ կապերն ու չեզոքացնել հարավ–արևելյան դաշինքի դրոշը։

Բազայի տեղակայումը Նահապետյանի խոսքով,  նոր լուրջ լարվածություն կմտցնի ռուս–ադրբեջանական հարաբերություններում։ Նախիջևանում թուրքական զորքերի առաջացումը լրջորեն կխախտի ռազմական բալանսը։ Ադրբեջանի օգնությամբ Թուրքիան տարածաշրջանում ռազմաքաղաքական գործոն է դառնում։

© CC BY 2.0 / Marco Verch / Menschen warten vor dem Apple Store, in der Hoffnung ein iPhone X zu ergattern

Լիրայի անկումն ու Հայոց ցեղասպանությունը. ինչ է Էրդողանը կրկին ուզում Ջոբսի ուրվականից

Նահապետյանը նշեց, որ պետք չէ մոռանալ նաև այն մասին, որ Անկարան անդադար փորձեր է անում ակտիվացնել իր դերակատարությունը արցախյան կարգավորման մեջ։ Արցախի հարցով բանակցությունները, ինչպես հայտնի է, ընթանում են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների ձևաչափով։ Վերջին տարիներին Թուրքիան փորձում է խցկվել այդ ձևաչափի մեջ։

Փորձագետը կարծում է, որ Նախիջևանում ռազմակայանի տեղակայման պես արցախյան գործընթացին Թուրքիայի միջամտության սպառնալիքն ավելի զգալի կդառնա։ Ադրբեջանը շահագրգռված է, որ բանակցությունների ձևաչափը փոխվի։ Իսկ թուրքական բանակն իր տարածք հրավիրելով Բաքուն միջնորդների վրա ճնշում գործադրելու լրացուցիչ հաղթաթուղթ է ստանում` ձևաչափը վերանայելու նպատակով ։

ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik, Լաուրա Սարգսյան. Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպանատան մաքսային կցորդ Արամ Թանանյանը Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ասաց, որ արցախյան պատերազմի օրերին ինքն է «Հայեր միացեք» ռուսական նախաձեռնությանը փոխանցել ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի տվյալները, որպեսզի կապ հաստատեն պատգամավորի հետ և նրա օգնությամբ մարդասիրական բեռ ուղարկեն Հայաստան։

© Photo : official site of the MFA of RA

Չինաստանը տեղյակ է Արցախի մարդասիրական բնույթի խնդիրներից. Ֆան Յունը` Միրզոյանին

Նշենք, որ պատերազմի ժամանակ «Հայեր, միացեք» նախաձեռնությունը ՌԴ-ում Հայաստանի դեսպանատան խորհրդով մարդասիրական բեռ է ուղարկել «Իմ քայլը» իշխող խմբակցության պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի անունով, սակայն ստացականներ չի ստացել: Երեկ կայացած ասուլիսի ընթացքում նախաձեռնության ներկայացուցիչ Բադալ Պարյանը պարզաբանում է պահանջել Արամ Թանանյանից, թե ինչու է բեռն ուղարկվել հենց Հայկ Սարգսյանի անունով: Նա նաև պահանջել էր, որ իշխանությունները հաշվետվություն ներկայացնեն, թե որքան սաղավարտ, զրահաբաճկոն, գիշերային տեսողության սարքեր և ռադիոսարքեր է ստացել Հայաստանը:

Թանանյանը Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում պարզաբանեց, որ պատերազմի օրերին մաքսատունն իրականացրել է Ռուսաստանից Հայաստան ուղարկված մարդասիրական բեռը գրանցելու և ձևակերպելու իր բոլոր պարտավորությունները։ Բացի այդ, ամեն ինչ հատ–հատ գրանցվել է և ուղարկվել հասցեատիրոջը:

Այլ հարց է, թե ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք, որոնց անունով ուղարկվել է բեռը, ինչպես են բաշխել դրանք։

«Մարտական գործողությունների ամենասկզբից Ռուսաստանում գտնվող հայերը, եկեղեցին, առանձին գործարարներ կենտրոնացրել էին իրենց ուժերը: Ինձ սկսեցին զանգել և հարցնել` ինչպես և ինչով օգնեն մեր երկրին», - պատմեց Թանանյանը:

Նրա խոսքով՝ ինքը միացավ գործընթացին: Որոշվեց ուղարկվող մարդասիրական օգնությունը գրանցել ֆիզիկական անձանց անունով, քանի որ իրավաբանական անձանց, կազմակերպությունների դեպքում նրանք ստիպված կլինեին բեռի ծավալի 20%-ի չափով ԱԱՀ վճարել: Իսկ ֆիզիկական անձանց դեպքում կարգավորման այլ կանոններ էին կիրառվում, քանի որ նրանք կարող էին դիմել կառավարությանը, տվյալներ ներկայացնել, որ բեռը մարդասիրական է, և դրանից հետո կազատվեին վճարներից:

© Sputnik / Aram Nersesyan

Հայաստանում ՌԴ դեսպանատունը պարզաբանել է` ինչու են փոխել «Խանքենդիի» հիշատակմամբ տեքստը

Երբ բեռներն ուղարկում էին կոնկրետ ֆիզիկական անձանց անուններով, նույն անունների կրկնությունը հարցեր ծնեց ռուսական մաքսատանը` արդյոք այդ մարդիկ հուսալի՞ են: Արդյունքում որոշվեց ներգրավել լրացուցիչ անձանց, որոնք քիչ թե շատ հայտնի էին: Եվ «ցանկում» հայտնվեցին նոր ազգանուններ, այդ թվում` պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի անունը:

Թանանյանի խոսքով` ինքը շատ է ուրախացել, որ հնարավոր է դարձել նաև ԱԺ պատգամավորի անունով բեռ ուղարկել: Սարգսյանի անունը փոխանցել է բոլոր նրանց, ովքեր չեն իմացել` ում ուղարկեն բեռը: Վերջիններս սկսել են բեռները ձևակերպել պատգամավորի անունով:

«Երբ որոշվեց ԱԱՀ-ից ազատել նաև մարդասիրական օգնություն ստացող կազմակերպություններին, որպես հասցեատեր սկսեցին նշել նաև իրավաբանական անձանց», - ասաց Թանանյանը:

Այդ ժամանակ խրախուսվում էր «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին դրամական միջոցների փոխանցումը, քանի որ դա թույլ կտար ավելի արդյունավետ օգտագործել ֆինանսական ռեսուրսներն ու բացառել ավելորդ ծախսերը:

Թանանյանը նշեց, որ իր մոտ կասկած չի առաջացել, թե որևէ մեկը կարող է բեռը տեղ չհասցնել: Մաքսատանը, ինչպես Ռուսաստանից դուրս գալիս, այնպես էլ Հայաստան մուտք գործելիս, բեռները, հստակ գրանցվել են: Ըստ նրա` խորհուրդ էր տրվում բեռներն ուղարկել ԱԻՆ-ի, առողջապահության նախարարության, իսկ որոշ դեպքերում` նաև ՊՆ-ի հասցեներին:

© Sputnik / Aram Nersesyan

Ինչո՞ւ է Ֆրանսիայից ուղարկված օգնությունը մնացել պահեստում. ՊԵԿ-ը պարզաբանում է

«Հետևաբար մենք չէինք կարող դրանք վերաձևակերպել այլ հասցեատերերի վրա», - ասաց Թանանյանը:

Նա նշեց, որ բեռներն ուղարկվում էին շուրջօրյա ռեժիմով և որպես մարդասիրական օգնություն՝ արտահերթ: Քանի որ մարդասիրական բեռները ձևավորվում էին տարբեր աղբյուրներից, դրանց իրական գնահատումը լրացուցիչ ժամանակ էր պահանջում, ինչը պատերազմի օրերին չկար: Այդ պատճառով դրանք գրանցվում էին ոչ թե հաշիվ-ապրանքագրերի տեսքով, այլ ձևաթղթերի՝ խորհրդանշական գումարների նշմամբ: Դա արվում էր նաև ձևակերպման ժամանակ մաքսավճարների նվազեցման համար:

Ինչպես ընդգծեց Թանանյանը, բեռ բերած յուրաքանչյուր մեքենայի հարցն առանձին հստակեցվել է մաքսային ծառայության հետ, և բացի համապատասխան փաստաթղթեր ներկայացնելուց, նաև կոնկրետ պարզաբանումներ են տրվել բեռների մասին:

Թանանյանը նշեց, որ բոլոր տվյալները ստացել է ուղարկողներից` բեռը ձևակերպելու փուլում: Ուղարկողները հետևել են` ինչպես է իրենց բեռը ուղարկման կետից հասել ստացողին: Այդ պատճառով էլ Թանանյանին զարմացնում են այն խոսակցությունները, թե որոշ բեռներ կարող էին հասցեատիրոջը չհասնել:

Հիշեցնենք` ավելի վաղ տելեգրամյան ալիքներից մեկը տեղեկություն էր տարածել, որ Հայկ Սարգսյանը, Անդրանիկ Քոչարյանը, Հակոբ Արշակյանը և Էդուարդ Աղաջանյանը «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի միջոցներով գնումներ են կատարել շուկայականից մի քանի անգամ թանկ գներով։ Փետրվարի 28-ին Հայկ Սարգսյանը Facebook-ի իր էջում ծավալուն գրառում արեց` վստահեցնելով, որ այդ տեղեկությունը ստոր կեղծիք է։

Пресс-служба МИД РФ

Զախարովան խորհուրդ է տվել գերիների թվի հարցով դիմել ոչ թե իրեն, այլ Երևանին և Բաքվին

Նա հայտարարեց, որ նման հոդվածները իրականության հետ որևէ աղերս չունեն, պարունակում են կեղծ մեղադրանքներ և վնաս են հասցնում ոչ միայն իր հեղինակությանը, այլև ամբողջ երկրի, որովհետև հաջորդ անգամ, եթե նորից սփյուռքի օգնության կարիքը լինի, մարդիկ այլևս բեռներ չեն ուղարկի՝մտածելով, որ դրանք յուրացվում են և նպատակին չեն ծառայում։

Նա պատմել էր, թե ինչ է եղել իրականում։ Սարգսյանի խոսքով ՝ պատերազմի օրերին իր հետ կապ է հաստատել Վիտալի անունով մի երիտասարդ և ասել, որ ընկերներով ցանկանում են որպես օգնություն ապրանքներ ուղարկել ՀՀ, բայց այնպես, որ ազատվեն հարկերից։ Խնդրել է օգնել այդ գործընթացը կազմակերպել և համաձայնություն տալ, որ բեռն ուղարկեն պատգամավորի անունով։ Սարգսյանը ուղարկել է իր անձնագրի տվյալները։ Բեռը նրա անունով ուղարկել են Հայաստան։ Սարգսյանը կապ է հաստատել ՊԵԿ աշխատակիցների հետ, մաքսային մարմինները ամբողջ բեռը սահմանված ընթացակարգով ձևակերպել են և հանձնել արտակարգ իրավիճակների նախարարությանը։ Սարգսյանի հավաստմամբ` բեռի տնօրինումը և բաշխումը իրականացրել է ԱԻՆ-ը, և ինքը որևէ կապ չի ունեցել բեռի տնօրինման հետ։

Պատգամավորը նաև նշել է, որ այդ դեպքից անցել է շուրջ 4 ամիս, և որևէ մեկն իրեն դժգոհություն չի հայտնել, հակառակը` բեռ ուղարկող Վիտալին բազմիցս շնորհակալություն է հայտնել իրեն օգնելու համար։