Մամուկա Բախտաձե

Կենացների դիվանագիտություն. ինչո՞ւ է Վրաստանի վարչապետ Բախտաձեն Բաքվից հետո Երևան ժամանում

258
(Թարմացված է 21:08 03.09.2018)
Հայ–վրացական հարաբերությունները «կենացների դիվանագիտությունից» պետք է որակապես նոր աստիճանի բարձրացվեն, իսկ երկու երկրների առաջնորդները խոսքից գործի անցնեն, համոզված են Երևանի և Թբիլիսիի փորձագետները։

Լաուրա Սարգսյան, Sputnik Արմենիա

Վրաստանի վարչապետ Մամուկա Բախտաձեի այցը Հայաստան միանշանակ նոր խթան կհաղորդի երկկողմ հարաբերություններին։ Սակայն Երևանն ու Թբիլիսին պետք է համագործակցության նոր մակարդակի ձգտեն, ինչը հնարավոր է միայն ակտիվ երկկողմանի աշխատանքի շնորհիվ։ Դրանում համոզված է Վրաստանի հարցերով փորձագետ Ջոննի Մելիքյանը։

Օգոստոսի 31-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտնեց վարչապետի կարգավիճակում Հայաստան Մամուկա Բախտաձեի առաջին պաշտոնական այցի մասին։ Նախնական տվյալներով` վրաց վարչապետը կժամանի հոկտեմբերի սկզբին։

Իր առաջին միջազգային այցը վարչապետ Բախտաձեն կատարեց անցած շաբաթ` այցելելով հարևան Ադրբեջան։ Այդ հանգամանքը մի շարք հարցեր ծնեց Երևանում, քանի որ Փաշինյանի առաջին պաշտոնական այցը Վրաստան էր։

«Կարևոր չէ, թե Բախտաձեն առաջինը ուր է այցելել, կարևորը, որ այդ հանդիպումներն արդյունք տան։ Դա մենք տեսնում ենք Ադրբեջան Բախտաձեի այցի արդյունքում, սակայն հայ-վրացական հարաբերությունների պարագայում մենք տրանսպորտի, էներգետիկայի ոլորտներում նախագծերի սաղմեր ենք տեսնում և ոչ ավելին», – Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց Մելիքյանը։

Նա ընդգծեց, որ ամենօրյա աշխատանք է պետք, որը թույլ կտա հարևան պետությունների հարաբերությունները նոր մակարդակի դուրս բերել։ Այցերի հերթականությանը նշանակություն տալը ճիշտ չէ, պետք է ուշադրությունը սևեռել դրանց արդյունքների վրա։

Փորձագետը նաև տրամաբանական է համարում Բաքու, այլ ոչ Երևան Բախտաձեի առաջին այցը, քանի որ սեպտեմբերը Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում աշխույժ է, և երկիրը Երևանի ավագանու ընտրություններին է պատրաստվում։ Նման այցի համար ավելի ճիշտ ժամանակահատված է հոկտեմբերի սկիզբը։

Հայ–վրացական հարաբերությունները միշտ էլ բարիդրացիական են եղել, սակայն «կենացների դիվանագիտությունից» գործողություններին անցնելու համար պետք է աշխատել բոլոր ուղղություններով։ Երկկողմ հարաբերություններին նոր խթան կհաղորդի միջխորհրդարանական բարեկամության խմբի ակտիվ աշխատանքը և երկկողմ տնտեսական համագործակցության հանձնաժողովի գործունեության վերականգնումը։

Բանն այն է, որ Վրաստան ՀՀ վարչապետի առաջին պաշտոնական այցի ժամանակ` այս տարվա մայիսի 30-ին, Նիկոլ Փաշինյանը վրաց գործընկերոջ, այսօր արդեն Վրաստանի պաշտոնաթող վարչապետ Գեորգի Կվիրիկաշվիլու հետ պայմանավորվածություն էր ձեռք բերել երկկողմ տնտեսական համագործակցության հանձնաժողովի գործունեությունը վերականգնելու մասին։ Պետք է աշխատանքային խմբերի բանակցություններ տեղի ունենային, որոնք կնախապատրաստեին երկկողմ տնտեսական հանձնաժողովի հանդիպումը։ Սակայն կողմերը դեռ խոսքերից գործի չեն անցել։

Մելիքյանը հույս ունի, որ Բախտաձեի այցը կխթանի միջկառավարական հանձնաժողովի աշխատանքի աշխուժացմանը։

«Այցը կարևոր է երկու երկրների միջև հարաբերությունների կարգավորման համար։ Հույս ունենք, որ այցից հետո կլսենք միջկառավարական հանձնաժողովի աշխատանքը վերսկսելու պատրաստակամության և կարճ ժամկետում առաջին նիստն անցկացնելու մասին կողմերի հայտարարությունը», – ասաց Մելիքյանը։

Նա վստահ է, որ դա թույլ կտա աշխատել բոլոր ուղղություններով և կխթանի գերատեսչությունների ակտիվ գործունեությունը։

Վրաստանի նախագահի աշխատակազմի նախկին պետ Պետրե Մամրաձեն իր հերթին համակարծիք է հայ փորձագետների հետ։ Նա նշեց, որ դիվանագիտության մեջ այցերն ու դրանց հաջորդականությունը կարևոր չեն, կարևորը, որ դրանք արդյունք տան։

«Ճիշտ չէ հետևություններ անել այն հիմքով, թե այս կամ այն վարչապետն ուր է առաջինը մեկնել։ Պետական գործիչների մեջ նման կասկածներ և հարցեր չեն առաջանում։ Երևան Բախտաձեի այցը տրամաբանական է, քանի որ այն պատասխան այց է։ Բաքվից հետո Երևան այցելելը զուտ տեխնիկական խնդիր է», – Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ասաց Մամրաձեն։

Նա ընդգծեց, որ Հայաստանում տեղի ունեցած փոփոխությունները հետաքրքրում են և կարևոր են Վրաստանի համար։ Երկու երկրներին համատեղ մեծ նախագծերով կապերն ամրապնդելուն խանգարում է ոչ թե փոխադարձ վերաբերմունքը, որը միշտ եղել և այժմ էլ բարձր մակարդակի վրա է, այլ տնտեսական վիճակը, որը երկու երկրներում այդքան էլ բարվոք վիճակում չէ։

Հիշեցնենք, որ Մամուկա Բախտաձեն Վրաստանի վարչապետ դարձավ հունիսի 20-ին, երբ հունիսի 13-ին նրան նախորդող վարչապետ Գեորգի Կվիրիկաշվիլին լքեց պաշտոնը։ Կվիրիկաշվիլու գլխավորությամբ Վրաստանի պատվիրակությունը պաշտոնական այցով Հայաստանում եղել է 2018 թվականի մարտի 2-ին։ Մայիսի 30-31–ը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ Վրաստան պաշտոնական այցով գնացել է Հայաստանի պատվիրակությունը։

258
թեգերը:
Նիկոլ Փաշինյան, Վրաստանի Հանրապետություն, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Հարյուրավոր ուղևորներ մնացել են հայ-վրացական սահմանին. ո՞րն էր գնացքների ուշացման պատճառը
Մելիքյան. «Հայ-վրացական հարաբերություններում փոփոխություններ չեն լինի»
Հայաստանը հերթում է. ինչպես կազդի Կվիրիկաշվիլու հեռանալը հայ–վրացական հարաբերության վրա
Հայ-վրացական հարաբերություններն այլևս նախկինը չեն լինի
Վրաստանում Փաշինյանին սպասում էին, կամ հայ–վրացական հարաբերությունների «փակ» շրջանի ավարտը
Էրդողանն ու կինը՝ Սուրբ Սոֆիայի տաճարում, արխիվային լուսանկար

Վերադարձ դեպի անցյալ. ինչո՞ւ է Էրդողանը աչք դրել Սուրբ Սոֆիայի տաճարի վրա

320
(Թարմացված է 00:25 07.07.2020)
Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում փորձագետները թվարկել են այն գործոնները, որոնց ամբողջականությունը Սուրբ Սոֆիայի տաճարի «իսլամացումը» գրեթե անխուսափելի է դարձնում։

ԵՐԵՎԱՆ, 6 հուլիսի –Sputnik, Աշոտ Սաֆարյան. Սուրբ Սոֆիայի տաճարը կրկին մզկիթի վերածելու Թուրքիայի իշխանությունների որոշումը լուրջ մտահոգություն է առաջացրել քրիստոնեական աշխարհում։ Շատերն այդ որոշումը համարում են երկար տարիների «ստատուս–քվոյի», ինչպես նաև քրիստոնեության և իսլամի խաղաղ գոյակցության խախտում։

Տաճարը կառուցվել է VI դարում Բյուզանդիայի կայսր Հուստինիանոսի օրոք։ 1453 թվականին թուրքերի կողմից Բյուզանդական կայսրության մայրաքաղաքի գրավումից հետո Սուրբ Սոֆիայի տաճարը վերածվեց մզկիթի և մնաց այդ կարգավիճակում մինչև 1934 թվականը։ Այնուհետև Քեմալ Աթաթուրքի որոշմամբ՝ մզկիթը դարձավ թանգարան։ Տաճարը համարվում է համաշխարհային ճարտարապետության նշանավոր հուշարձաններից մեկը, և անկախ թանգարանի կարգավիճակից, շարունակում ընկալվել որպես քրիստոնեության մեծագույն սրբություններից մեկը։

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն ավելի վաղ իր օգնականներին հանձնարարել էր ուսումնասիրություններ անցկացնել` նպատակ ունենալով Սուրբ Սոֆիայի տաճարը պաշտոնապես մզկիթի վերածել։ Հուլիսի 2-ին Թուրքիայի բարձրագույն վարչական դատարանը` Պետխորհուրդը, ուսումնասիրեց Սուրբ Սոֆիայի տաճարի կարգավիճակը փոխելու և այն մզկիթ դարձնելու հարցը։ Պետխորհուրդը հայտարարեց, որ տաճարի կարգավիճակը փոխելու համար բավարար է միայն նախագահի հրամանը` այդպիսով համաձայնություն տալով տաճար–թանգարանը մզկիթի վերածելու որոշմանը։

Սպառնալիք է քրիստոնեական աշխարհի համար. Կիրիլ Առաջինը դեմ է Թուրքիայի ծրագրերին

ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռուբեն Սաֆրաստյանի կարծիքով` Էրդողանի որոշումը պետք է ընկալել որպես ներքաղաքական քայլ` ուղղված իսլամահպատակ տրամադրություն ունեցող հասարակության համախմբմանը։

«Վերջին հարցումները ցույց են տալիս, որ Էրդողանի և նրա կուսակցության վարկանիշը սրընթաց անկում է ապրում։ Որոշ տվյալներով՝ Թուրքիայի նախագահի անձնական վարկանիշն ընկել է մինչև 35%։ Էրդողանը նման ցուցանիշն իր համար վտանգավոր է համարում։ Սրանից ելնելով` փորձ է արվում իր կողմը գրավել իսլամիստական տրամադրություններ ունեցող քաղաքացիներին։ Կարծում եմ, որ սա Թուրքիայի նախագահի գործողությունների հիմնական դրդապատճառն է»,– Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց Սաֆրաստյանը։

Որոշ երկրներ արդեն իսկ կոչ են արել Թուրքիային հրաժարվել այդ քայլից։ Մասնավորապես, իրենց վրդովմունքն են հայտնել ԱՄՆ–ի և Ֆրանսիայի ԱԳՆ–ները։ Իսկ այսօր հայտարարություն է տարածել նաև Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլը։ Ըստ նրա`Սուրբ Սոֆիային սպառնացող վտանգը ողջ քրիստոնեական քաղաքակրթությանը սպառնացող արհավիրք է, իսկ դա նշանակում է` այն սպառնում է նաև հոգևոր արժեքներին ու պատմությանը։ Ռուսական ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդը Թուրքիայի իշխանություններին կոչ է արել խելամիտ լինել։ Կիրիլի կարծիքով` Թուրքիայի և Ռուսաստանի հարաբերությունները դինամիկ զարգանում են, սակայն պետք է հաշվի առնել՝ այն ինչ կարող է տեղի ունենալ Սուրբ Սոֆիայի հետ, խորապես կվշտացնի ռուս ժողովրդին։

Սաֆրաստյանի խոսքով` անկախ համաշխարհային հանրության դիմակայությունից, Թուրքիայի իշխանությունները, ամենայն հավանականությամբ, կգնան մինչև վերջ։ Էրդողանը բազմիցս ապացուցել է, որ կարող է ջրից չոր դուրս գալ, երբ խոսքը վերաբերում է այս կամ այն սկանդալային որոշմանը։

Պոլսի հայոց պատրիարքը գումար է նվիրաբերել Էրդողանի նախաձեռնած դրամահավաքին

Փորձագետի դիտարկմամբ՝ Թուրքիայի ներսում ևս որևէ դիմակայում ակնկալել չարժե։ Ուղղափառ եկեղեցու հետևորդները չափազանց փոքրաթիվ են, Պոլսո հայոց պատրիարքը մի շարք պատճառներով ևս այդ ծրագրերին չի խոչընդոտի։ Թուրքիայի հայ հոգևորականությունն ավելի վաղ փոխզիջումային տարբերակ էր առաջարկել․Պոլսո պատրիարք, Սահակ եպիսկոպոս Մաշալյանն առաջարկել էր, որ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը աղոթատեղի դառնա ինչպես քրիստոնյաների, այնպես էլ մուսուլմանների համար։

«Նաև երկրորդ հանգամանք կա։ Մոտենում է Թուրքիայի հանրապետության կազմավորման 100-ամյակը։ Սա չափազանց կարևոր օր է Էրդողանի համար, որը մտադիր է թուրքական նոր պետություն հռչակել։ Ներկայիս նախագահը ինչ-որ տեղ ուզում է հակադրվել Քեմալ Աթաթուրքին։ Իսկ տաճարը մզկիթի կարգավիճակի վերադարձնելը լիովին տեղավորվում է այս տրամաբանության շրջանակում, հաշվի առնելով, որ հենց Աթաթուրքն էր նախկինում տաճարը մզկիթից թանգարանի վերածել», – նշեց թուրքագետը։

Հոդվածը գրելու ընթացքում հայտնի դարձավ նաև Ռուսաստանի ղեկավարության արձագանքը։ ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հայտարարեց՝ Կրեմլում հույս ունեն, որ Թուրքիայի իշխանությունը Սուրբ Սոֆիայի տաճարի կարգավիճակի հարցը որոշելիս հաշվի կառնի այդ սրբավայրի կարևորությունը։

Արևելագետ Վիկտոր Նադեին–Ռաևսկին կարծում է, որ անկախ Մոսկվայի բողոքի, լուրջ առճակատման մասին խոսել գրեթե չարժե։ Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև կոնֆլիկտային սյուժեներն առանց այդ էլ բավարար են, և հերթական ճակատ բացելը ոչ ոքի այսօր ձեռնտու չէ։ Միևնույն ժամանակ չի կարելի չնկատել նաև Թուրքիայի իշխանությունների` Ռուսաստանին «վնաս հասցնելու» ձգտումը` խաղարկելով պատմամշակութային և կրոնական խաղաքարտը։

Ինչո՞ւ է Էրդողանն «անհանգիստ շարժումներ անում». մեծ քաղաքականությունն ու էժանագին շոուները

«Չեմ բացառում, որ Էրդողանն ուզում է այդպիսով ցույց տալ իր դժգոհությունը Սիրիայում և Լիբիայում Ռուսաստանի կողմից տարվող քաղաքականության նկատմամբ, որտեղ թուրքական էքսպանսիան բախվեց Մոսկվայի կոշտ արձագանքին»,– Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ընդգծեց Նադեին–Ռաևսկին։

Փորձագետի գնահատմամբ՝ Թուրքիայի իշխանությունը գործն ավարտին կհասցնի, քանի որ տաճարը մզկիթի վերածելու շուրջ լայնամասշտաբ արշավը ձեռնարկել է վաղուց։ Նադեին–Ռաևսկին, իր հայ գործընկերոջ նման, պակաս կարևոր չի համարում նաև ներքաղաքական գործոնը։ Այդ ամենը միասին անդառնալի է դարձնում տաճարի իսլամացման գործընթացը:

320
թեգերը:
Ռուբեն Սաֆրաստյան, Սահակ եպիսկոպոս Մաշալյան, Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան, իսլամ, Թուրքիա, Սուրբ Սոֆիայի տաճար, տաճար, քրիստոնեություն, հայ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Այդ «սրից փրկվածները» դեռ կան․ Էրդողանը գռեհիկ է արտահայտվել հույների և հայերի հասցեին
Էրդողանն ընդդեմ Հայոց ցեղասպանության, կամ ինչից է այդքան վախենում Անկարան
«Էրդողանն իր վարկանիշի անկումը կոծկում է արտաքին թշնամի գտնելով». Պետրոսյան
Ասադի «հրաժարականի» լուրերի ֆոնին․ Պուտինն ու Էրդողանը քննարկել են իրավիճակը Սիրիայում
Իրան

Իրանն անցնում է «դիմակային ռեժիմի». կորոնավիրուսով վարակվածների թիվն աճում է

173
(Թարմացված է 18:38 04.07.2020)
Անցած 24 ժամում հաջողվել է հայտնաբերել կորոնավիրուսով վարակման 2449 նոր դեպք, 148 մարդ մահացել է։ Զոհերի ընդհանուր թիվը մոտենում է 11,5 հազարի։

ԵՐԵՎԱՆ, 4 հուլիսի -  Sputnik․ Հուլիսի 5-ից սկսած Իրանը անցնում է «դիմակային ռեժիմի»՝ կորոնավիրուսով վարակման տեմպը կանխելու համար։ Երկրի իշխանությունները հայտարարել են, որ հանրային վայրերում դիմակ դնելը կդառնա պարտադիր, առանց դիմակի այցելուները չեն սպասարկվի։ Այս տեղեկությունն ասվում է երկրի նախագահ Հասան Ռոհանիի հայտարարության մեջ, որը հրապարակվել է նրա պաշտոնական կայքում։

«Վաղվանից սկսած հանրային վայրերում դիմակների օգտագործումը պարտադիր կլինի։ Բոլոր` հատկապես պետական կառույցներում ծառայությունների մատուցումը պետք է կարգավորվի բժշկական հրահանգներով և մատուցվի բացառապես դիմակի առկայության դեպքում»,-հայտարարել է Ռոհանին՝ կորոնավիրուսի հակազդման շտաբի խորհրդակցության ժամանակ։

Դիմելով քաղաքացիներին` Ռոհանին նաև կոչ է արել չթաքցնել վարակված լինելու փաստը, ուրիշներին տեղեկացնել, որ COVID-19-ի կրող եք։

Իրանում դարձյալ մեկ օրում վարակվածների և մահացության թվի աճ է գրանցվել։ Երկիրը կորոնավիրուսի դեմ պայքարում է փետրվարի 19-ից, երբ իշխանություններն առաջին անգամ հայտնեցին COVID-19-ի մասին։

Կորոնավիրուսի հետևանքով Հայաստանում 8 մարդ է մահացել. ամենաերիտասարդը 59 տարեկան է

Այս ընթացքում վարակվածների ընդհանուր թիվը հասել է 237 878-ի, զոհերի թիվը՝ 11 408-ի։ Առողջացել է 198 949 մարդ։

Կորոնավիրուսի կտրուկ աճ է գրանցվել հունիսին երկրում տեղի ունեցած կրոնական միջոցառումներից և հաստատությունների, այդ թվում՝ մզկիթների և ռեստորանների բացումից հետո, որտեղ մարդկանց զանգվածային կուտակումներ են եղել։

173
թեգերը:
դիմակ, Հասան Ռոհանի, կորոնավիրուս, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն
թեմա:
Կորոնավիրուսը Չինաստանում և աշխարհում
Ըստ թեմայի
Կորոնավիրուսն օգնել է Իրանին. Հայաստանի հետ էլեկտրահաղորդման գծի շինարարությունը կվերսկսվի
Կորոնավիրուսից մինչև էներգետիկ ոլորտ․ Իրանում ՀՀ դեսպանը հանդիպել է Ալի Ռեզա Հաղիղիանին
Իրանում երեք օր անընդմեջ ավելի քան 100 մարդ է մահանում կորոնավիրուսից
ՀՀ անձնագիր

Ի՞նչ պետք է իմանան ՀՀ քաղաքացիները, որոնց անձնագրի վավերականության ժամկետը լրացել է

0
(Թարմացված է 13:13 07.07.2020)
Ավելի քան 20 օր է` անձնագրային և վիզաների վարչության ու ենթակա տարածքային, ինչպես և ճանապարհային ոստիկանության հաշվառման-քննական ստորաբաժանումները չեն գործում։

ԵՐԵՎԱՆ, 7 հուլիսի – Sputnik. ՀՀ քաղաքացիների անձը հաստատող փաստաթղթերը, որոնց վավերականության ժամկետը լրացել է արտակարգ դրության ժամանակ, վավեր կհամարվեն ՀՀ պարետի ցուցումով։ Տեղեկությունը հայտնում է ՀՀ ոստիկանության մամուլի ծառայությունը։

«Կորոնավիրուսով պայմանավորված արտակարգ դրության պայմաններում կիրառվող սահմանափակումների պատճառով, մարտի 16-ից մինչև արտակարգ դրության ավարտը ՀՀ քաղաքացիների անձը հաստատող փաստաթղթերի վավերականության ժամկետը լրանալու պարագայում՝ ՀՀ պարետի ցուցումով անձը հաստատող փաստաթղթերը կհամարվեն վավեր, սակայն ոչ ավելի՝ քան արտակարգ դրության ավարտից հետո 30-րդ օրը»,– նշված է հաղորդագրության մեջ։

Հիշեցնենք, որ հունիսի 15-ից անձնագրային և վիզաների վարչության ու ենթակա տարածքային, ինչպես և ճանապարհային ոստիկանության հաշվառման-քննական ստորաբաժանումները չեն գործում։ 

Հայաստանում մարտի 16–ից Հայաստանում արտակարգ դրություն է։ ՀՀ կառավարությունը մայիսի 14–ի նիստում որոշեց կորոնավիրուսի կանխարգելման նպատակով հայտարարված արտակարգ դրությունը երկարացնել ևս մեկ ամսով։ Այն կտևի մինչև հունիսի 13–ը` ժամը 17։00–ը ներառյալ։

Երեկ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտնեց, որ հուլիսի 13-ին ավարտվող արտակարգ դրության ռեժիմը կերկարացվի ևս մեկ ամսով։

0
թեգերը:
Ոստիկանություն, անձնագիր, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Առողջապահական համակարգը արտակարգ դրության ժամանակ կկառավարվի մեկ կենտրոնից
Արտակարգ դրություն 4. կյանքի ու առողջության իրավունքից մինչև հավաքներ անցկացնելու իրավունք
Ինչ է փոխել ՀՀ քաղաքացիների կյանքում արտակարգ դրությունը