Սատանան մանրուքների մեջ է. ի՞նչ նոր գաղափարների մասին է խոսել Լավրովը
(Թարմացված է 12:09 11.04.2018)
Մադրիդյան սկզբունքները շարունակում են մնալ բանակցային գործընթացի հիմքը, այդպես եղել է Կազանում, այդպես է նաև հիմա։ԵՐԵՎԱՆ, 11 ապրիլի — Sputnik, Դավիթ Գալստյան. Կազանը արցախյան հակամարտության կարգավորման իր դերով չի մտել Հայաստանի և Ադրբեջանի պատմության մեջ, բայց Թաթարստանի մայրաքաղաքում տեղի ունեցած բանակցություններից ինչ–որ բան պահպանում է իր արդիականությունը։
Ավելին` ինչպես նշել է Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը, համանախագահները «նոր գաղափարներ» ունեն։ Sputnik Արմենիան փորձագետների հետ պարզում է, թե ինչի մասին կարող է խոսքը լինել։
©
Sputnik / Sergey Guneyev
Բայց սկսենք սկզբից։ Հայկական ԶԼՄ–ներին տված հարցազրույցում ՌԴ ԱԳՆ–ը վստահություն է հայտնել, որ շատ բաներ, որոնք առկա են այսպես կոչված «կազանյան փաստաթղթում», նախկինի նման պահանջված են։ Բացի այդ, անցած յոթ տարիների ընթացքում բանակցային գործընթացի շրջանակում հայտնվել են նոր գաղափարներ, որոնք համանախագահները հիմա առաջ են մղում տարբեր կողմերի հետ շփումներում։
Ինչպես Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նշեց քաղաքական տեխնոլոգ Վիգեն Հակոբյանը, խոսքը հիմնարար գաղափարների մասին է։
«Չեմ կարծում, որ գաղափարները, որոնց մասին խոսել է Լավրովը, հիմնովին նոր են։ Ամենայն հավանականությամբ, խոսքը մանրամասների մասին է, որոնց շուրջ կողմերը չեն կարողացել հանգել համաձայնության։ Չեմ կարծում, որ Ադրբեջանի ու Հայաստանի փոխհարաբերությունների այս փուլում կարող են տեղ գտնել հիմնարար նոր մոտեցումներ կամ գաղափարներ», – ասաց Հակոբյանը։
Նրա կարծիքով` ստատուս քվոն և տարածաշրջանում ուժերի իրական հարաբերակցությունը բավական կայուն են, ինչ–որ փոփոխություններ, որոնք կնպաստեին հարաբերությունների զարգացմանը, չկան։
Ինչ վերաբերում է այդ մանրամասներին, ապա քաղտեխնոլոգի կարծիքով, ինչպիսին էլ դրանք լինեն, չեն կարող հանգեցնել իրական փոփոխությունների։
«Ռուսաստանի արտգործնախարարի խոսքերում առայժմ դիվանագիտական նրբություններ են, դիվանագիտական ուղերձներ։ Բանակցային գործընթացի յուրաքանչյուր նոր փուլում լինում են նոր ուղերձներ, բայց դրանք չեն հանգեցնում արմատական փոփոխությունների, որոնք կողմերին կմոտեցնեին ինչ-որ փաստաթղթի ստորագրման», – ասաց Հակոբյանը։
Լավրովը նշել է, որ միջնորդները փորձում են հաշվի առնել բոլոր ցանկությունները, բոլոր նրբությունները, որոնք հնչում են կողմերի ներկայացուցիչներից։ Մանրամասները վերաբերում են հրադադարի հարցերին, շփման գծում հսկողությանը։ Այդ հարցն ընդհանրապես քաոսային է դարձել։
©
Sputnik / Рамиль Ситдиков
Քաղտեխնոլոգի կարծիքով` «Մադրիդյան սկզբունքները» պահպանում են իրենց արդիականությունը, դրանք ընկած են համանախագահների առաջարկների հիմքում։
Հարցն այն է, թե որքանով հակամարտության կողմերի համար արդի կլինեն այս կամ այն կետերը։
«Բացի այդ, կարևոր է այդ առաջարկների հերթականության հարցը։ Պատահական չէ, որ հակամարտության կողմերը տարբեր կերպ են մեկնաբանում ապագա համաձայնագրի սկզբունքները։ Մի կողմն այն անվանում է փաթեթային, մյուսը` փուլային», – ասաց Հակոբյանը։
Ինչ-որ շրջանակային համաձայնագիր ստորագրելու հարցն ընկած է հենց այս հարթությունում։ Հակոբյանի կարծիքով` առաջիկայում բանակցային գործընթացում առաջխաղացում չի սպասվում։
Քաղաքագետ Սուրեն Սարգսյանն ուշադրություն է դարձնում հարցազրույցի հայտնվելու ժամանակահատվածին ` Ադրբեջանում նախագահական ընտրություններից առաջ։
«Ե՛վ Ռուսաստանը, և՛ մյուս համանախագահները, և՛ համաշխարհային հանրությունը գիտի, որ Իլհամ Ալիևն Ադրբեջան վերադառնալուց անմիջապես հետո «մոռացել» է Վիեննայում և Սանկտ Պետերբուրգում պայմանավորվածությունների մասին։ Դա շատ կարևոր պահ է», – ասաց Սարգսյանը։
Նրա խոսքով` ոչ ոք չի կարող ասել, ինչպիսի կոնկրետ գաղափարների մասին է խոսել Լավրովը, բայց դրանք կարող են կապված լինել հենց չիրագործված պայմանավորվածությունների հետ։
Մադրիդյան սկզբունքները ոչ մի տեղ չեն անհետացել, հենց դրանց հիմա վրա է ընթանում բանակցային գործընթացը։ Բնական է և տրամաբանական, որ մշտապես հայտնվում են ինչ-որ նոր մտքեր, գաղափարներ։ Դրանք համանախագահները կողմերին ներկայացնում են ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին–առանձին», – ասաց քաղաքագետը։
Այսպիսով, փորձագետները վստահ են` Լավրովի խոսքերն առաջին հերթին վերաբերում են մանրամասներին, այլ ոչ թե սկզբունքորեն նոր գաղափարներին։
Ստորջրյա քարեր «Հյուսիս–Հարավ» ճանապարհին. պե՞տք է արդյոք այն հիմա
(Թարմացված է 23:43 28.02.2021)
«Հյուսիս–Հարավը» անկախ Հայաստանի պատմության մեջ ամենամեծ նախագծերից մեկն է, որի իրականացման հարցում շահագրգռված է ոչ միայն Երևանը, այլև Թեհրանն ու Թբիլիսին։Լաուրա Սարգսյան, Sputnik Արմենիա
«Հյուսիս–Հարավ» ավտոմայրուղու նախագիծը ժամանակակից իրողություններում ու 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդների եռակողմ հայտարարությամբ նախատեսված տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման համատեքստում չի կորցրել իր կարևորությունն ու նշանակությունը։ Ավելին, տրանսպորտային հաղորդակցությունների ոլորտի մասնագետները շարունակում են պնդել, որ ճանապարհը կարևոր է ոչ միայն Երևանի համար։
©
Sputnik / Aram Nersesyan
Դեռ երկու տարի առաջ նախագիծը հետաքրքրեց Չինաստանի գործընկերներին։ Փորձագետներն այն ժամանակ նշեցին, որ նախագծի իրականացման պարագայում ճանապարհը կարող է դառնալ «Նոր մետաքսի ճանապարհ» գլոբալ նախագծի մի մասը։
Նախագծի իրականացումն ու ավտոճանապարհի շահագործումը թույլ կտան Հայաստանին կարևոր տարանցիկ հանգույց դառնալ, որը կձևավորի Պարսից ծոց–Սև ծով միջանցքը, և երկիրը դուրս կբերի տրանսպորտային շրջափակումից։
Այս նախագծի կարևորությունը Երևանում հասկանում էին իշխանափոխությունից և՛ առաջ, և՛ հետո։ Իսկ օրերս Գյումրիում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ խորհրդակցության ժամանակ հայտարարվել էր 2021 թվականին Թալին–Լանջիկ և Լանջիկ–Գյումրի հատվածի կառուցման մասին։
Ի՞նչ է հայտնի նախագծի մասին, և ե՞րբ այն կավարտվի
Հասկանալու համար, թե ինչ աշխատանքներ են իրականացվել ավտոմայրուղու շինարարության նախագծի իրականացման շրջանակում, մենք դիմեցինք ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարություն։ Գերատեսչության ճանապարհային դեպարտամենտից մեզ պատասխանեցին, որ «Հյուսիս–Հարավ» տրանսպորտային միջանցքը լայնածավալ նախագիծ է, որը բաղկացած է 5 տրանշից։
«Աշխատանքներն ամբողջությամբ ավարտվել են Տրանշ-1–ում. կառուցվել է Երևան–Աշտարակ, Երևան–Արտաշատ 31-կիլոմետրանոց ճանապարհը և 2016 թվականին հանձնվել շահագործման», – ասացին դեպարտամենտում։
Գերատեսչությունից նշեցին, որ ներկա պահին Տրանշ-2-ի անավարտ աշխատանքների ծավալի գնահատում է իրականացվում (Աշտարակ-Թալին 42 կմ երկարությամբ ճանապարհահատված)։ 2021 թվականի վերջին կապալառուի միջազգային մրցույթ կհայտարարվի։
Ապաշրջափակում չի կարող լինել, քանի դեռ գերիների հարցը չի լուծվել․ փորձագետ
Դեպարտամենտից հիշեցրին, որ նշված տրանշով զբաղվում էր իսպանական Corsan Corviam Construccion S.A. ընկերությունը, որը 2018 թվականին դադարեցրեց շինարարական աշխատանքներն ու հեռացավ հայաստանյան շուկայից։ 2019 թվականի հուլիսին ընկերության հետ պայմանագիրը խզվեց կապալառուի կողմից պայմանագրի բազմաթիվ խախտումների, ինչպես նաև նրա անվճարունակության պատճառով։
2019 թվականի նոյեմբերին Միջազգային առևտրային պալատ դիմում էր ներկայացվել կապալառուի դեմ արբիտրաժային քննություն սկսելու մասին։ Գործընթացը շարունակվում է։
Գերատեսչությունից պարզաբանեցին, որ ներկա պահին շինարարական աշխատանքներ են իրականացվում Տրանշ-3-ում (Թալին–Լանջիկ` 18,7 կմ, Լանջիկ–Գյումրի` 27,5 կմ, ճանապարհների ընդհանուր երկարությունը` 46,2 կմ)։ Բացի այդ, նախագծման աշխատանքներ են տարվում 3 ենթահատվածից բաղկացած Տրանշ-4–ի շրջանակում Քաջարան–Ագարակ հատվածում։
«Նախագծի շինարարության ավարտի մասին կարելի է հստակ հայտարարել` տրանշներում ֆինանսական աղբյուրների ճշգրտումից և շինարարության մեկնարկից հետո», – հայտարարեցին դեպարտամենտում։
Ներկա պահին շինարարական աշխատանքներ են ընթանում Թալին–Լանջիկ, Լանջիկ–Գյումրի ճանապարհահատվածներում։ Կապալառուն չինական Sinohydro Corporation ընկերությունն է։ Արդեն իրականացվել են հիմքի և ենթահիմքի աշխատանքները։ Ճանապարհի որոշ հատվածներ պատրաստ են ասֆալտապատման համար, գործընթացը կմեկնարկի 2021 թվականին։
Տրանշ–3-ի շինարարությունը նախատեսվում է ավարտել 2022 թվականի վերջին - 2023 թվականի սկզբին։
Իսկ փաստացի՞
Հայաստանի տրանսպորտային առաքողների միության ղեկավար Եղիշե Հովհաննիսյանը տրանսպորտային միջանցքը Երևանի համար կարևոր է համարում։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նա նշեց, որ ճանապարհի նշանակությունը չի փոխվում տարածաշրջանում տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման մասին հայտարարությունների համատեքստում։
«Ճանապարհը ապաշրջափակման հարցի հետ անուղղակիորեն է կապված, այդ մայրուղին իր գործառույթն ունի, այն սկսել են կառուցել և այն գործելու է», – ասաց Հովհաննիսյանը։
Նա հիշեցրեց, որ իսկզբանե «Հյուսիս–Հարավ»–ը նախատեսված էր որպես տարանցիկ և կենտրոնական մայրուղի հայկական բեռների տեղափոխման համար, որը հնարավորություն կտա Իրանին, Վրաստանին, Հայաստանին կոմունիկացիոն կապ ունենալ։
Հայաստանը, Շիրակի մարզը, Գյումրին պետք է կառուցենք նորովի. Փաշինյան
Մայրուղին նախևառաջ նախատեսված է տարանցման համար և, ըստ էության, շարունակում է այդպիսին մնալ։ Ըստ նրա` միջանցքի գործարկումը թույլ կտա աշխուժացնել տրանսպորտային լոգիստիկան։ Ճանապարհը թույլ կտա Իրանից և Հայաստանից բեռներին անմիջապես ելք ապահովել դեպի վրացական Փոթի և Բաթում նավահանգիստներ։
«Այստեղ ուղիղ ճանապարհ կլինի դեպի ծով Վրաստանի տարածքով, ինչը կարևոր է ինչպես Երևանի, այնպես էլ Թեհրանի համար։ Ճանապարհը կապելու է Պարսից ծոցն ու Սև ծովը», – ասաց Հովհաննիսյանը։
Փորձագետն ընդգծեց, որ ավտոճանապարհը ծովայինից բավական կարճ է։ Իսկ լոգիստիկայում առանձնակի տեղ ու դեր ունեն ժամանակի և ծախսի գործոնները։
«Հյուսիս–Հարավ» նախագիծն անկախ Հայաստանի պատմության մեջ ամենալայնածավալ նախագծերից մեկն է։ Ճանապարհը կկրճատի տարածությունը իրանական սահմանից մինչև վրացական սահման 550 կմ–ից մինչև 490 կմ և կհեշտացնի ելքը դեպի Սև ծով ոչ միայն Հայաստանի, այլև Իրանի համար։
Ալիևը հայտարարել է, թե բոլոր ռազմագերիներին հանձնել է Հայաստանին
(Թարմացված է 12:34 26.02.2021)
Ասուլիսի ընթացքում Ադրբեջանի նախագահը ադրադարձել է նաև Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձություններին ու Արցախի շուրջ ստեղծված իրավիճակին:ԵՐԵՎԱՆ, 26 փետրարի - Sputnik. Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ Բաքուն բոլոր ռազմագերիներին է հանձնել Երևանին:
«Մենք նրանց վերադարձրեցինք բոլոր գերիներին և զոհված զինծառայողների մարմինները: Պատերազմից հետո նրանց վերադարձվեց ավելի քան 1000 դիակ», - ասել է նա ՝ ավելացնելով, որ Ադրբեջանում հիմա միայն հայ դիվերսանտներ են մնացել:
Միևնույն ժամանակ, Ալիևը հույս ունի, որ չնայած Հայաստանում ստեղծված իրավիճակին, որը նա որակել է իբրև «երկրի ներքին գործ», Ղարաբաղի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարության բոլոր դրույթները կյանքի են կոչվելու:
Ալիևը դժգոհել է, թե հայկական կողմն Ադրբեջանին չի տվել ականապատ տարածքների քարտեզները, ինչն իրենք որակում են իբրև պատերազմական հանցագործություն:
Հիշեցնենք, որ մինչ օրս Հայաստան է վերադարձել 69 գերի (այդ թվում՝ քաղաքացիական անձինք)։ Պաշտոնական տվյալներ չկան, թե քանի գերի ունենք ադրբեջանական կողմում, սակայն 2020թ. նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հրադադարի մասին հայտարարությունը ստորագրելուց գրեթե չորս ամիս անց ոչ պաշտոնական տվյալներով մինչև 300 հայ ռազմագերիներն ու պատանդները դեռ շարունակում են մնալ գերության մեջ:
Վերջին 7 տարում Հայաստանով թմրանյութի տեղափոխման խոշորագույն դեպքն է բացահայտվել. ՊԵԿ
(Թարմացված է 14:04 03.03.2021)
Դեպքի առթիվ ՊԵԿ քննչական վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ, տարբեր քաղաքացիություններ ունեցող 6 անձ ձերբակալվել է։Պետական եկամուտների կոմիտեի մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցները բացահայտել են թմրանյութի տեղափոխման բացառիկ դեպք: Տեղեկությունը հայտնում է ՊԵԿ մամուլի ծառայությունը։
Երևանի մաքսային պահեստներից մեկում կատարված մաքսային հսկողության արդյունքում որպես խմորիչ հայտարարագրված 18600 կգ բեռի կազմում հայտնաբերվել է հերոինի առանձնապես խոշոր խմբաքանակ` 33 արկղ։
«Փաթեթավորման հետ միասին շուրջ 365 կիլոգրամ կշռող հերոինի շուկայական արժեքը մոտ 45 մլն ԱՄՆ դոլար է: Սա 2014 թվականից հետո Հայաստանի իրավապահ մարմինների հայտնաբերած խոշորագույն դեպքն է, որն իր բնույթով աննախադեպ է ամբողջ տարածաշրջանում: Խմորիչի փաթեթավորմամբ հերոինն Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից Հայաստանի տարածքով նախատեսված էր տեղափոխել Արևմտյան Եվրոպա»,–ասվում է հաղորդագրության մեջ:
Նշվում է, որ հանցավոր սխեման բացահայտվել է լայնածավալ և բազմակողմանի վերլուծական աշխատանքների ու համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում:
Ապօրինի թմրաշրջանառության դեմ պայքարում իրենց դերն են կատարում ՊԵԿ շնագիտական կենտրոնի կինոլոգներն ու ծառայողական շները, ովքեր նույնպես ներգրավվել են այս խոշոր դեպքի բացահայտման աշխատանքներում: Օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման փուլում ակտիվ մասնակցություն են ունեցել նաև ՀՀ ոստիկանության և Ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցները:
Դեպքի առթիվ ՊԵԿ քննչական վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1 և 266 հոդվածների (Թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունն իրացնելու կամ պատրաստելու նպատակով կամ դրանց ապօրինի իրացնելը) հատկանիշներով: Տարբեր քաղաքացիություններ ունեցող 6 անձ ձերբակալվել է։
ԱԱԾ–ի հետ լայնածավալ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացումը շարունակվում է` գործի հետ առնչություն ունեցող հնարավոր այլ անձանց շրջանակը պարզելու նպատակով:
Թմրանյութը`հարսի շորի ծալքերի մեջ. 2020–ին մաքսանենգության բացահայտման դեպքերն ավելացել են