Ռուբեն Մելքոնյան

Թուրքիայում ստեղծվող կառույցը լինելու է պատմության խեղաթյուրման ևս մեկ հարթակ. թուրքագետ

74
ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան, թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Ստամբուլում Ցեղասպանության և մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների ուսումնասիրության միջազգային ինստիտուտ հիմնելու տեղեկությանը։ 
Մելքոնյան. «Նոր ստեղծվող կառույցը լինելու է պատմության խեղաթյուրման ևս մեկ հարթակ»

Ռուբեն Մելքոնյանի դիտարկմամբ` այն ընկալումները, որ ունի քաղաքակիրթ մարդկությունը հանցագործությունների, ցեղասպանությունների վերաբերյալ, գլխիվայր են շրջված Թուրքիայում, որն իր հերթին ժխտում է քաղաքակիրթ մարդկության ընկալումները, հետևաբար նոր ձևավորվող կառույցը վստահաբար ունենալու է միտում ոչ թե մարդկության համար ընկալելի շրջանակներում զբաղվել տվյալ հանցագործությունների ուսումնասիրությամբ, այլ կհանդիսանա պատմության խեղաթյուրման ևս մեկ հարթակ, ևս մեկ օջախ մարդկության հանդեպ իրականացված հանցանքները Թուրքիայի քաղաքական նպատակներին հարիր ուսումնասիրելու և ներկայացնելու համար։ 

«Այստեղ կա երկու առանձնահատկություն։ Մեկն այն է, որ Ցեղասպանության ժխտումը շարունակում է մնալ Թուրքիայի պետական քաղաքականության անկյունաքարերից մեկը, իսկ երկրորդն այն է, որ մարդկության պատմության ընթացքում ձևավորված սկզբունքները, պատկերացումները, արժեհամակարգը հետևողականորեն խեղաթյուրվում և ոտնահարվում են Թուրքիայի կողմից։ Առաջ է մղվում ձևախեղված մեկ այլ արժեհամակարգ, որի շրջանակում զոհին դարձնում են մեղավոր, բնօրրանում ապրողներին դարձնում են ներգաղթյալներ կամ եկվորներ, իսկ թալանչիներին, քոչվորներին դարձնում են «քաղաքակրթության մունետիկներ» և բնիկներ»,– նշեց թուրքագետը։

Մելքոնյանի կարծիքով` նման գործելակերպն ուղղված է ոչ միայն հայության, այլև համաշխարհային քաղաքակրթության, մարդկության արժեհամակարգի դեմ և մարտահրավեր է ամբողջ աշխարհին, թեև այդ աշպարհի մի զգալի հատվածը, ինչպես, միշտ, լուռ է մնալու այս ամենի հանդեպ։ Ըստ նրա` Ցեղասպանության ժխտման ուղղությամբ Թուրքիայում ինստիտուցիոնալ կառույցներ ձևավորվել են վաղուց, ուստի վերջինը ոչ միայն այս շղթայի էվոլյուցիոն շարունակությունն է, այլ ևս մեկ հանդուգն քայլ, որը միտված է լինելու դեպքերն ու իրադարձություններն այլ արժեհամակարգային լույսի ներքո ներկայացնելուն, այսինքն` թուրքերը ժխտում են ոչ միայն Հայոց ցեղասպանությունը, այլև այն արժեհամակարգը, որի ընկալման շրջանակներում այդ դեպքերը կոչվում են հենց ցեղասպանություն։ 

Համանախագահ երկրների դեմարշը Շուշիում. ինչու է հայերին այդքան զարմացրել հունական ռևերանսը

Մելքոնյանի խոսքով` հայ և թուրք պատմաբանների համատեղ հանձնաժողով ձևավորելու հարցը թուրքական հռետորաբանության և քարոզչական գործիքակազմի մասն է դարձել, ինչին Հայաստանը թեև միշտ բացասաբար է վերաբերվել, բայց այն դեռ մնում է Թուրքիայի քաղաքական օրակարգում, և Էրդողանն այդ մասին ժամանակ առ ժամանակ բարձրաձայնում է, հետևաբար թուրքագետը վստահ է, որ վերոհիշյալ կառուցի ձևավորմանը զուգընթաց այդ գաղափարը կամ ավելի է ակտիվանալու, կամ էլ այլափոխված կերպով կրկին բերվելու է քաղաքական, գիտական օրակարգ և հրամցվելու է նաև միջազգային հարթակներում, հետևաբար ստեղծվելիք նոր կառույցը նույնպես սպառնալիքների մի ամբողջություն է։  

Նշենք, որ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը նոր հրամանագիր է ստորագրել, ըստ որի՝ Ստամբուլի համալսարանի ռեկտորատի հովանու ներքո ստեղծվելու է «Ցեղասպանության և մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների ուսումնասիրության միջազգային ինստիտուտ»: 

Էրդողանը «գոլ խփեց» իր դարպասին, կամ կարևոր նախադեպ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման համար

Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ Թուրքիայում արդեն ստեղծվել էր ինստիտուտ` հայերի, ասորիների և հույների դեմ Օսմանյան կայսրության իշխանությունների կողմից իրականացված Ցեղասպանությունը ժխտելու քաղաքականությունն առաջ տանելու համար:

74
թեգերը:
Թուրքիա, Ցեղասպանություն, Հայոց ցեղասպանություն, Ռուբեն Մելքոնյան (թուրքագետ)
Ըստ թեմայի
Թիրախավորում է հայ ժողովրդին. ՀՀ ԱԳՆ–ն դատապարտում է Ալիևի և Էրդողանի ստորագրած հռչակագիրը
Հակահայկական հայտարարության պատճառով թուրք գործչին Գերմանիայում մեղադրանք է առաջադրվել
Ադրբեջանի իրականացրած մշակութային վանդալիզմը դարձել է գրեթե անվերահսկելի. Դավիթ Բաբայան
Ահարոն Վարդանյան

Իրանի ազդեցությունը մեր տարածաշրջանում միանշանակ մեծանալու է. ի՞նչ պետք է անի Հայաստանը

93
(Թարմացված է 23:47 02.08.2021)
Իրանագետ Ահարոն Վարդանյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է այն հարցին, թե ինչպես կզարգանան հայ–իրանական հարաբերությունները նորընտիր նախագահ Էբրահիմ Ռայիսիի պաշտոնավարման ընթացքում։
«Իրանի ազդեցությունը մեր տարածաշրջանում միանշանակ մեծանալու է ի հակակշիռ Թուրքիայի». Ահարոն Վարդանյան

Եթե անգամ փոխվի Իրանի արտաքին քաղաքաքական վեկտորը Հարավային Կովկասում, ապա դա կլինի մեր օգտին, քանի որ Էբրահիմ Ռայիսին փորձելու է իրականացնել այնպիսի քաղաքականություն, որ մեր տարածաշրջանում մեծանա իրանական ներկայությունն ու ազդեցությունեը: Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց իրանագետ Ահարոն Վարդանյանը։

«Իրանի ազդեցությունը մեր տարածաշրջանում միանշանակ մեծանալու է ի հակակշիռ Թուրքիայի և ճնշելու է վերջինիս։ Այս հարցում մենք կարող ենք համագործակցել Իրանի հետ, մանավանդ որ` Ռոհանիի կաբինետի արտգործնախարար Զարիֆը հայտարարել էր, թե Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը Իրանի համար կարմիր գծերից մեկն է, ինչը նշել էր նաև հարևան երկրի հոգևոր առաջնորդը»,– ասաց իրանագետը։

Վարդանյանի կարծիքով` քանի որ Ռայիսին իր կողմնակիցների հետ խիստ քննադատության էր ենթարկել Ռոհանիի քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում, հետևաբար, նրանք պետք է փոփոխություններ մտցնեն դրանում` քաղաքականությունը դարձնելով ավելի ակտիվ ու դրական իմաստով ագրեսիվ, որպեսզի մեր տարածաշրջանում իրապես զգացվի Իրանի ներկայությունն ու աշխուժությունը, այլ ոչ թե այն պասիվ դիտորդական դերը, որն առկա էր արցախյան 44-օրյա պատերազմի ընթացքում։ 

«Մեզ համար նույնպես բացվում է մանևրելու մեծ դաշտ։ Ամեն ինչ կախված կլինի այն հանգամանքից, թե մենք ինչպես կդրսևորենք մեզ իրանցիների հետ հարաբերվելիս և ինչպես կօգտագործենք բացված պատուհանը։ Հատկապես տնտեսական առումով` կա մի նրբություն, որը նույնպես հօգուտ մեզ է։ Տարիներ շարունակ հայ–իրանական մեգածրագրերը չէին իրականացվում ամերիկյան պատժամիջոցների պատճառով, բայց այժմ Իրանի ու ԱՄՆ–ի հարաբերություններն այնպիսին են, որ դրանց ընթացքից կարող են շահել նաև հայ–իրանական կապերը, առավել ևս, որ խոսակցություններ են գնում մեր տարածաշրջանի հաղորդակցական ուղիների ու ենթակառուցվածքների ապաշրջափակման մասին»,– ասաց իրանագետը։ 

Իրանը պատրաստ է միջնորդ դառնալ հայ-ադրբեջանական բանակցությունների համար. Սաիդ Խաթիբզադե

Վարդանյանի գնահատմամբ`պետք է հաշվի առնել աշխարհաքաղաքական իրողությունները և այն հանգամանքը, որ ԱՄՆ–ի ներկայիս վարչակարգը ցանկանում է տարածաշրջանային գործընթացներում Իրանին տալ որոշակի ազատություն, հետևաբար, նավթագազային ու էներգետիկ մեգածրագրերի իրականացման համար ի հայտ են գալիս նոր հնարավորություններ։   

Հիշեցնենք, որ Իրանում նախագահական ընտրություններն անցկացվել են հունիսի 18–ին։ Հաղթել է դատական իշխանության ղեկավար Էբրահիմ Ռայիսին։
Իրանի գործող նախագահ Հասան Ռոհանին չէր առաջադրվել, քանի որ լրանում էր նրա պաշտոնավարման երկրորդ ժամկետը:

Իրանն ընդլայնում է համագործակցությունը ԵԱՏՄ–ի հետ. ի՞նչ դեր է հատկացված Հայաստանին

93
թեգերը:
Հայաստան, իրանագետ, Էբրահիմ Ռայիսի, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, Նախագահ
Ըստ թեմայի
Իրանին «կուլ տալ» ոչ մի կերպ չի հաջողվի, և Վաշինգտոնում դա հասկանում են. Ահարոն Վարդանյան
Ահարոն Վարդանյան. Իրանում հիմնական պայքարը կընթանա երկու թեկնածուի միջև
Հայ-իրանական օրակարգն ամբողջովին պետք է վերանայել. Վարդանյան
Գարիկ Քեռյան

Խորհրդարանում կոնֆլիկտային մթնոլորտը նոր թափ է ստանալու. քաղաքագետը կանխատեսումներ է անում

123
(Թարմացված է 19:42 02.08.2021)
Քաղաքագետ Գարիկ Քեռյանը Sputnik Արմենիայի եթերում կանխատեսել է, որ նոր գումարման ԱԺ-ում կոնֆլիկտային իրավիճակների պակաս չի լինելու։
Քննարկումները լինելու մերժողական և բախումնային. ինչպես են աշխատելու ԱԺ քաղաքական ուժերը խորհրդարանում

8-րդ գումարման ԱԺ–ի երկու ընդդիմադիր ուժերը, ի տարբերություն նախորդ խորհրդարանի ընդդիմության, առավել ծայրահեղ ու անհաշտ քաղաքականություն են որդեգրել։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց քաղաքագետ Գարիկ Քեռյանը։

«Չկա մի ոլորտ, որ մենք կարող ենք ասել` երկու ընդդիմադիր ուժերը կարող են ինչ-որ մի տեղ կառուցողական լինել։ Նրանք մերժելու են ամեն ինչ»,- ասաց նա։

Քեռյանի խոսքով` «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» դաշինքների պատգամավորներն ընդդիմադիր են թե՛ ՔՊ-ի իշխանությանը, թե՛ նրանց ստեղծած քաղաքական վարչակարգին, թե՛ նրանց ներքին, և թե՛ արտաքին քաղաքական կողմնորոշումներին և դիրքորոշումներին։

Իսկ ընդդիմության առաջնորդների բացահայտ հայտարարություններն այն մասին, որ շարունակելու են խորացնել քաղաքական ճգնաժամն այնքան ժամանակ, մինչև հասնեն իշխանափոխության, ևս փաստում են, որ խորհրդարանում կոնֆլիկտային մթնոլորտը նոր թափ է ստանալու։

«Բավականին բարդ է լինելու 3 քաղաքական ուժերի համատեղ աշխատանքը, և քննարկումները լինելու են անհաշտ, մերժողական և բախումնային։ Այս ամենը կարող է ազդել ԱԺ որոշումների ընդունման գործընթացի վրա, որն էլ իր հերթին կազդի ԱԺ ընթացքի արդյունավետության վրա»,-նշեց Քեռյանը։ 

Հիշեցնենք, որ այսօր ԱԺ 8-րդ նստաշրջանի առաջին նիստը բավական լարված մթնոլորտում էր անցնում, քանի որ «Հայաստան» դաշինքի ներկայացուցիչները պահանջում էին, որ դատախազը ներկայանա ԱԺ և ազատ արձակի իրենց 2 պատգամավորներին (Արթուր Սարգսյանին և Մխիթար Զաքարյանին)։

«Հայաստան» դաշինքը պահանջում է, որ գլխավոր դատախազը ներկայանա ԱԺ

123
թեգերը:
խորհրդարան, ՀՀ Ազգային ժողով, Իշխանություն, ընդդիմություն
Ըստ թեմայի
«Ձեռնպահ մնալ խեղաթյուրման փորձերից». դատախազությունը պատասխանել է «Հայաստան» դաշինքին
«Հայաստան» դաշինքը ծափահարեց Սյունիքի կալանավորված համայնքապետների անունը կարդալիս
Ընդդիմադիր դաշինքները համաձայնության են եկել պաշտոնների հարցում. անուններ են հայտնի
«Հայաստան» ու «Պատիվ ունեմ» դաշինքները հանդես կգան ԱԺ փոխխոսնակի միասնական թեկնածուով
ՀՀ-ում Իրանի դեսպանն այցելել է Վերին Շորժայի հատվածի սահմանագիծ

ՀՀ-ում Իրանի դեսպանն այցելել է Վերին Շորժայի հատվածի սահմանագիծ

0
(Թարմացված է 17:28 03.08.2021)
Դեսպանն ասել է, որ Իրանը պատրաստ է աջակցել տարածաշրջանում տևական խաղաղության հաստատման հարցում։

ԵՐԵՎԱՆ, 3 օգոստոսի – Sputnik. ՀՀ-ում Իրանի Իսլամական Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Աբբաս Բադախշան Զոհուրին և ՀՀ-ում ԻԻՀ դեսպանության ռազմական կցորդ, գնդապետ Բահման Սադեղինն այսօր ՀՀ ՊՆ ներկայացուցիչների ուղեկցությամբ այցելել են Գեղարքունիքի մարզ։ Տեղեկությունը հայտնում է ՊՆ մամուլի ծառայությունը։

Զորամիավորման հրամանատար, գեներալ-մայոր Արայիկ Հարությունյանը դեսպանին ներկայացրել է հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող իրավիճակը, որից հետո կազմակերպվել է այց Վերին Շորժայի հատվածի սահմանագիծ:

Чрезвычайный и Полномочный посол Ирана Аббас Бадахшан Зохури и военный атташе посольства, полковник Бахман Садегин в посетили приграничные территории Гегаркуникской области (3 августа 2021). Гегаркуник
ՀՀ-ում Իրանի դեսպանն այցելել է Վերին Շորժայի հատվածի սահմանագիծ

Հայաստանի Հանրապետությունում ԻԻՀ արտակարգ և լիազոր դեսպանը, մտահոգություն հայտնելով երկու երկրների սահմանային վեճերի շարունակության կապակցությամբ ընդգծել է երկու կողմերի զսպվածության և երկու երկրների միջև վեճերի խաղաղ կարգավորման անհրաժեշտությունը: Նա իր ցավակցությունն է հայտնել վերջին ընդհարումների ընթացքում զոհված զինծառայողների ընտանիքներին։

Վերին Շորժայում մարդիկ ադրբեջանական նշանառության տակ են. Թաթոյանը լուսանկար է հրապարակել

Պարզաբանելով բոլոր կողմերի` միջազգայնորեն ճանաչված սահմանները հարգելու անհրաժեշտությունը` դեսպան Զոհուրին նշել է, որ Հարավային Կովկասում տևական խաղաղության ապահովումը բխում է տարածաշրջանի ժողովուրդների շահերից և հայտնել Իրանի Իսլամական Հանրապետության պատրաստակամությունը՝ աջակցելու տարածաշրջանում տևական խաղաղության հաստատման հարցում:

Հիշեցնենք` հուլիսի 28-ին ադրբեջանական ԶՈւ ստորաբաժանումները հերթական անգամ դիմել էին սադրանքի և խախտել հրադադարը հայ-ադրբեջանական սահմանի հյուսիսարևելյան հատվածում: Հայաստանն ու Ադրբեջանը համաձայնել էին Մոսկվայի միջնորդությամբ դադարեցնել կրակը։

Հայկական կողմն ուներ երեք զոհ, հինգ վիրավոր։

Հուլիսի 29-ին` ժամը 03:00-ի սահմանում, հայ-ադրբեջանական սահմանի Գեղարքունիքի հատվածում, Քարվաճառի ուղղությամբ ադրբեջանական ԶՈւ ստորաբաժանումները, խախտելով նախորդ օրը ձեռք բերված` կրակի դադարեցման վերաբերյալ պայմանավորվածությունը, կրկին դիմել էին սադրանքի ու կրակ բացել հայկական դիրքերի ուղղությամբ։

Հուլիսի 29–ի լույս 30–ի գիշերը հայ-ադրբեջանական սահմանի Գեղարքունիքի հատվածում արձանագրվել են ԱԹՍ-ների՝ ՀՀ օդային տարած մուտք գործելու փորձեր։

Հուլիսի 30–ին խոցվել է Ադրբեջանի ԶՈւ սպառազինության մեջ գտնվող «Aerostar» տիպի ԱԹՍ, որի բեկորներն ընկել են Գեղարքունիքի մարզի Վանեվան գյուղից 3.5 կիլոմետր դեպի հյուսիս։

Հուլիսի 31-ին ադրբեջանցիները կրակ են բացել Երասխի ուղղությամբ, փորձել ամրաշինական աշխատանքներ կատարել, ավելի ուշ նրանք կրակել են սնունդ տեղափոխող մեքենայի վրա։

0
թեգերը:
Հայաստան, ծիրան, Դեսպան, Վերին Շորժա, Սահման