Արմեն Քթոյան

Գերակատարելը չի նշանակում, որ կունենանք արտառոց եկամուտներ. տնտեսագետ

41
(Թարմացված է 23:13 30.06.2021)
Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոնի փորձագետ, տնտեսագետ Արմեն Քթոյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությանը, որն առնչվում է հարկային եկամուտների հավաքագրման գործընթացին։ 
Քթոյան. «Գերակատարել» ասվածը չի նշանակում, որ կունենանք արտառոց եկամուտներ

Արմեն Քթոյանի դիտարկմամբ`գերակատարել ասվածը չի նշանակում, որ կունենանք արտառոց եկամուտներ, պարզապես հաշվի առնելով ընդհանուր ճգնաժամային իրավիճակը` 2021 թվականի պետբյուջեի մեջ զգուշավոր կանխատեսումներ են արվել թե՛ տնտեսական աճի, թե՛ եկամուտների ավելացման առումով, և հիմա փաստացի իրավիճակը վերոհիշյալ կանխատեսումների համեմատ ավելի բարվոք է։

«Սա նորմալ պրակտիկա է, երբ ճգնաժամային իրավիճակին հաջորդող ժամանակահատվածում կանխատեսումները, որոնց հիման վրա ֆինանսական փաստաթղթեր են ձևավորվում, շատ ավելի զգուշավոր են լինում, որպեսզի հետո պետությունը բյուջեի կատարման ընթացքում խնդիրների առջև չկանգնի։ Կարելի է ասել, որ հիմա տնտեսության վերականգնման պրոցեսը մի փոքր ավելի լավատեսական սցենարով է գնում, քան նշվում էր այդ եկամուտների կանխատեսման պարագայում»,– ասաց տնտեսագետը։ 

Քթոյանի կարծիքով` մեր տնտեսության մեջ կա պահպանվող կայուն հարաբերակցություն, ըստ որի` 1000 խոշոր հարկատուներն ապահովում են հարկային եկամուտների 65-73 տոկոսը, հետևաբար տնտեսագետը չի կարծում, որ այս տարի նշված հարաբերակցությունն էականորեն կփոխվի։ 

«Շուկաներ մուտք գործելու կամ արտահանման հարցում աջակցությունը լրջագույն խնդիր է, որը մշտապես առկա է։ Մեր շուկան փոքր է և սահմանափակ, արդեն հագեցած է, ուստի տնտեսական գործունեության ընդլայնումն առաջնահերթ պետք է լինի արտահանումը խթանելու հաշվին։ Նույնիսկ ավանդական շուկաներ մուտք գործելու պարագայում մեր փոքր ու միջին տնտեսվարողներն աջակցության կարիք ունեն»,–նշեց տնտեսագետը։

Քթոյանի պնդմամբ` խոսքը միայն այն շուկաների մասին չէ, որտեղ պետք է ավանդաբար մուտք գործել, այլև նոր շուկաների մասին է, որտեղ ավելի խորը դիրքավորվելու, նոր ապրանքատեսակներ առաջարկելու, նոր ծառայություններ մատուցելու, նոր խորշեր գրավելու անհրաժեշտություն կա, բայց այդ հարցում մեր փոքր ու միջին տնտեսվարողները բախվում են լուրջ խորհրդատվական, լոգիստիկ, ֆինանսական դժվարությունների, ուստի տրամաբանական է, որ հետճգնաժամային փուլում կառավարությունը պետք է ավելի սերտ աջակցություն ցուցաբերի նրանց։

Սև ծովով լաստանավային բեռնափոխադրումը կմեծացնի Հայաստանից արտահանումը. ՀԿԵ տնօրեն

Նշենք, որ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը խորհրդակցության ժամանակ ասել է, որ ընդհանուր առմամբ բյուջետային գործերը վատ չեն, և հարկային եկամուտների հավաքագրումներն իրականացվում են առաջանցիկ տեմպերով: Ըստ Փաշինյանի` ակնհայտ է, որ հարկային եկամուտները գերակատարվելու են նաև երկրորդ եռամսյակում։ 

41
թեգերը:
Արմեն Քթոյան, բյուջե, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Խաթարված տնտեսությունն ու դրամի արժևորման ռիսկերը. ի՞նչ լուծում է առաջարկում Պարսյանը
Ե՞րբ խելքի կգա ՀՀ տնտեսությունը. իրավիճակը դեռ անհանգստացնում է պոտենցիալ ներդրողներին
Հայաստանում ստվերային տնտեսությունը 2018-ից հետո կրճատվել է 40% -ով. Փաշինյան
Արա Մարջանյանը

Երբ երկիրը չունի ագահությունը զսպող մեխանիզմներ, կամ ինչո՞ւ է թանկանում հեղուկ գազը

99
(Թարմացված է 17:46 27.07.2021)
Հայաստանի էներգետիկայի գծով ՄԱԿ–ի ազգային փորձագետ Արա Մարջանյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է հեղուկ գազի շուկայում առաջացած իրավիճակին և այդ վառելիքի գնաճին։

 

Մարջանյան. «Բիզնես միջավայրը Հայաստանում հակված է ագահության, ինչը չի զսպվում»

Շարժիչային վառելիքների և հեղուկացված գազի գները միշտ էլ ենթակա են որոշակի տատանումների։ Sputnik Արմենիայի եթերում նման կարծիք հայտնեց Հայաստանի էներգետիկայի գծով ՄԱԿ–ի ազգային փորձագետ Արա Մարջանյանը։

Ըստ նրա` խնդիրն այն է, որ երկիրը պետք է պատրաստ լինի այդպիսի տատանումներին, ինչի մասին փորձագետները խոսում են մոտ 25 տարի։

«Հայաստանում պետք է մշակվեին որոշակի մեխանիզմներ, որոնք տնտեսական առումով կմեղմեն անխուսափելի տատանումները, սակայն այդ մեխանիզմները Հայաստանում ցավոք այդպես էլ չմշակվեցին։ Հեղուկացված գազի օգտագործման առումով մեր երկիրն անցած 15 տարիների ընթացքում եղել է մոլորակի առաջատար երկրների թվում, ինչի մասին վկայում են անալիտիկ լուրջ կենտրոնների տվյալները։ Հայաստանն առաջինն աշխարհում անցավ հեղուկ գազի զանգվածային օգտագործման հատկապես շարժիչային վառելիքների առումով և այս իրավիճակը մեր երկրում պետք է պահպանել»,– ասաց փորձագետը։

Մարջանյանի կարծիքով` բացի ակնհայտ տնտեսական օգուտներից, հեղուկ գազի զանգվածային օգտագործումն ունի նաև բնապահպանական օգուտներ, որովհետև դրա օգտագործումը որպես շարժիչային վառելիք, դեպի մթնոլորտ ավելի քիչ արտանետումներ է ապահովում` լավացնելով ընդհանուր էկոլոգիական վիճակը։

Ըստ նրա` խնդիրը համակարգային է և վերաբերում է Հայաստանում դենֆերային մեխանիզմների մշակմանը, որոնք կկարողանան մեղմել բնակչության և տնտեսության համար անխուսափելի տատանումները մատակարարման ոլորտում։ 

«Դենֆերային մեխանիզմների մեջ մտնում է հատուկ ֆոնդի և հարակից կառույցների ստեղծումը, որոնք էժան գազի պարագայում կկուտակեն միջոցներ, իսկ թանկ գազի պարագայում այդ միջոցները կծախսեն` մեղմելով գնագոյացումը։ Թեև գազի գինը համաշխարհային շուկայում հետևում է հում նավթի ու նավթամթերքի գներին` որոշակի ժամանակային ուշացմամբ, բայց եթե երկրի բիզնես կառուցվածքը չունի ագահությունը զսպող մեխանիզմներ, ապա անխուսափելիորեն անմիջապես թանկանում են հում նավթամթերքի ու հեղուկացված գազի գներն այդ երկրում»,– ասաց փորձագետը։

Մարջանյանի գնահատմամբ` մյուս կողմից, երբ գները համաշխարհային շուկայում ընկնում են, ինչը չի ազդում ներքին շուկայի վրա, ապա դա վկայում է գնագոյացումը զսպող մեխանիզմների բացակայության, բիզնես միջավայրի ագահության ու անկառավարելիության մասին։ Ըստ նրա` այստեղ մեծ անելիքներ ունի ոչ միայն տնտեսական մրցակցության հանձնաժողովը, այլև ամբողջ բիզնես համակարգը, առաջին հերթին` ենթակառուցվածքների նախարարությունը, որոնք համատեղ ջանքերով պետք է լծվեն Հայաստանում դենֆերային մեխանիզմներ ստեղծելու գործին։       

Ինչո՞ւ է հեղուկ գազը թանկացել Հայաստանում. պարզաբանում է հանձնաժողովը

Նշենք, որ արդեն մի քանի օր է, ինչ հեղուկ գազի շուկան սթրեսային վիճակում է: Վարորդները բողոքում են. շուկայում հեղուկ գազ չկա, իսկ եթե գազալցակայանը հեղուկ գազ ունի, ապա վարորդին հրաժարվում է 5000 դրամից ավելիի վաճառել: 

Այս շուկայում տիրող իրավիճակը վարորդների շրջանում խուճապ է առաջացրել, քանի որ որոշ գազալցակայաններ, առիթից օգտվելով, իրենց ունեցած հեղուկ գազի մեկ լիտրի գինն անհասկանալի ձևով բարձրացրել են՝ հասցնելով մինչև 280 դրամի:

Ռուսաստանն ու Իրաքը կտրուկ բարձրացրել են հեղուկ գազի գինը, և հայ ներկրողներին առաջարկում են բոլորովին այլ՝ ձեռքբերման ավելի բարձր գին: Այժմ պետական մակարդակով բանակցություններ են ընթանում Իրանի ու Կատարի հետ: 

99
թեգերը:
թանկացում, Հայաստան, գազի սակագին, գազալցակայան, գազ
Ըստ թեմայի
Պանրի հնարավոր թանկացման պատճառը կաթի պաշարների նվազումն է. Գիգոյան
Ավազի գնաճն անխուսափելիորեն կհանգեցնի շինարարության թանկացման. տնտեսագետ
Հայաստանում 75 տոկոսով թանկացած ձեթը կարող է էժանանալ
Թաթուլ Մանասերյան

Գնաճը Հայաստանում դուրս է եկել վերահսկողությունից. տնտեսագետ     

114
(Թարմացված է 23:43 26.07.2021)
«Այլընտրանք» հետազոտական կենտրոնի ղեկավար, տնտեսագիտության դոկտոր Թաթուլ Մանասերյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է տնտեսական միտումներին և երկնիշ տնտեսական աճի հավանականությանը։ 

 

Մանասերյան. «Գնաճը Հայաստանում դուրս է եկել վերահսկողությունից»

Թաթուլ Մանասերյանի դիտարկմամբ` տնտեսական աճն իհարկե ցանկալի է, բայց դրա համար պետք է լինեն հիմնավոր նախադրյալներ, իսկ միտումները` հուսադրող, մինչդեռ այն, ինչ ունենք մինչ օրս` իներցիոն տնտեսության, այսինքն` իներցիոն զարգացման արդյունքն է, իսկ իշխանությունները փորձում են իրենց վերագրել գյուղացու, բանվորի, մասնավոր ձեռներեցի հաջողությունները` ասելով, որ որոշակի արդյունքներ են գրանցել։  

 

«Անգամ սկսել են խոսել աննախադեպ աշխատատեղերի մասին, ինչն ամոթ է, քանզի չկա որևէ ուղղություն, որտեղ լինի տնտեսական քաղաքականություն և մենք ասենք, որ մշակվել է համապատասխան հայեցակարգ և իրականացվել կյանքում։ Ամենակարևորն այն է, որ մեր ազգաբնակչության կեսից ավելին գյուղական բնակավայրերում է ապրում և աշխատում, բայց գյուղատնտեսության ոլորտն այնքան է արհամարված, որ չկա գյուղնախարարություն, չկա ագրարային քաղաքականություն, և եթե այս ամբողջ համապատկերում գյուղացին կարողանում է նույնիսկ նման բնակլիմայական պայմաններում ինչ–ինչ արդյունքներ ստանալ, ապա պետությունը չի զլանում դա իրեն վերագրել»,– ասաց տնտեսագետը։

Մանասերյանը կասկածանքով արտահայտվեց երկնիշ տնտեսական աճի հեռանկարի մասին` նշելով, որ բարոյական չէ նման կանխատեսումներ անել, երբ տնտեսությունը գտնվում է անկազմակերպ վիճակում։ Տնտեսագետը վկայակոչեց երկու հիմնական հանգամանք։

Նախ` անցյալ տարի մենք ունեցանք բավականին լուրջ տնտեսական անկում և այդ ֆոնին ինչ–որ գրանցվում է, դա նույնիսկ չի բերել վերականգնողական մակարդակին, ինչ որ եղել է մինչև անկումը։

Գնաճը Հայաստանում միջազգայինից կրկնակի բարձր տեմպ ունի. ինչ է փորձում կոծկել իշխանությունը

Եվ երկրորդ` համավարակը հարվածեց հենց աշխատատեղերին և շփումը նվազագույնի հասցնելու համար բազմաթիվ աշխատատեղեր փակվեցին։ 

«Այժմ մենք ունենք մտահոգիչ մակարդակի վրա գտնվող գնաճ, մինչդեռ բնակչության եկամուտներն այդ գնաճին ուղղակի անհամադրելի են, գնաճը կրկնակի անգամ ավելի շատ է, քան եկամուտների աճը, ուստի նման պայմաններում մի կողմից պրոֆեսիոնալ չեմ համարում երկնիշ տնտեսական աճին վերաբերող արտահայտությունները, մյուս կողմից բարոյական չեմ համարում»– ասաց տնտեսագետը։

Մանասերյանի խոսքով`գնաճը Հայաստանում դուրս է եկել վերահսկողությունից, սակայն միջազգային պրակտիկայում այն կառավարելի է, եթե պետությունն իր տեղում է, իրականացնում է մոնիթորինգ, իսկ հետո օգտագործում վերահսկողական գործառույթներ։ Ըստ նրա` մեզանում նման բան չկա և միայն  ԿԲ–ի վրա գների կայունության ապահովման խնդիրը թողնելն արդարացի չէ։

Տնտեսագետի խոսքով` երբ տարեսկզբին միլիարդավոր դոլարի ներդրումների մասին էին խոսում, մինչև այս տարեվերջ գոնե մի քանի միլիոն դոլարի ներդրումներ արդեն իսկ պետք է եղած լինեին, մինչդեռ հիմա ունենք բացասական հաշվեկշիռ, այսինքն` փողը ոչ թե մտնում, այլ դուրս է գալիս Հայաստանից։  

Նշենք, որ Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների համաձայն` 2021 թվականի հունվար-հունիս ամիսներին 2020 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ միջին գները (ՍԳԻ) աճել են 5,7 տոկոսով, իսկ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը (ՏԱՑ)՝ 5 տոկոսով։

Արդյունաբերական արտադրանքի միջին գներն աճել են 10 տոկոսով, իսկ արդյունաբերական արտադրանքի ծավալը (ընթացիկ գներով արտահայտված) աճել է ընդամենը 2,1 տոկոսով։

Սննդամթերքի միջին գներն աճել են 8 տոկոսով, իսկ ընթացիկ գներով արտահայտված ծառայությունների ծավալն աճել է ընդամենը 2,7 տոկոսով, առևտրի շրջանառությունը՝ 8 տոկոսով:

«Միտումները ցույց են տալիս, որ գործ կունենանք գնաճային լուրջ ալիքի հետ». տնտեսագետ

114
թեգերը:
Թաթուլ Մանասերյան, տնտեսություն, Հայաստան, գնաճ
Ըստ թեմայի
Հետընտրական շոու, կամ ինչի մասին է խոսում Հայաստանում Ադրբեջանի դրոշով ապրանքի հայտնվելը
Հայաստանը պետք է օգտագործի վետոյի իրավունքը. ԵԱՏՄ–ին Ադրբեջանի անդամակցելը մեզ ոչինչ չի տա
Կենտրոնական բանկում կստեղծվի ՀՀ բոլոր բանկային հաշիվների կենտրոնացված ռեեստր
Հոգեբուժարան. արխիվային լուսանկար

Ու՞ր են «կորել» Ավանի հոգեբուժարանում բուժում ստացող 27 անձինք. դատախազության բացահայտումը

0
(Թարմացված է 18:01 27.07.2021)
Առաջարկվում է խստացնել արտահիվանդանոցային հարկադիր բուժման մեջ գտնվող անձանց տեղաշարժի, վարքագծի, հարկադիր բուժում ստանալու նկատմամբ պետական վերահսկողությունը։

ԵՐԵՎԱՆ, 27 հուլիսի - Sputnik. «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոնում արտահիվանդանոցային հարկադիր բուժման և հսկողության մեջ գտնված 93 անձանցից 27-ը տևական ժամանակ չեն հաճախել կենտրոն։ Խոսքն այն մարդկանց մասին է, որոնց նկատմամբ հարկադիր բուժման կամ հսկողության որոշումներ են կայացվել դատարանների կողմից տարբեր ժամանակահատվածներում։ Տեղեկությունը հայտնում է ՀՀ գլխավոր դատախազության մամուլի ծառայությունը։

«Այդ 27 անձանց վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթերի  ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ նրանցից 6-ը տևական ժամանակ դիսպանսեր չհաճախելու, անհրաժեշտ դեղորայք չստանալու արդյունքում առողջական վիճակի վատթարացման պատճառով գտնվել է ստացիոնար բուժման մեջ այլ հոգեբուժական հաստատություններում, 9-ը բացակայել է ՀՀ-ից, 2-ը ներկայումս պատիժ է կրում ՀՀ ԱՆ տարբեր ՔԿՀ-ներում, իսկ 10-ի մասով ոստիկանության աշխատակիցները պարբերաբար պարտավորեցրել են ներկայանալ «Ավան» ՀԱԿ ՓԲԸ՝ վերջիններից վերցնելով գրավոր պարտավորագրեր, սակայն այդ անձինք դրանից հետո ևս դիսպանսեր չեն հաճախել»,- նշված է հաղորդագրության մեջ։

Դատախազությունը պարզել է, որ նշված անձանցից ոմանք նախկինում անմեղսունակության վիճակում կատարել են նույնիսկ առանձնապես ծանր և հանրային մեծ վտանգավորություն ներկայացնող արարքներ՝ սպանություն, դիտավորությամբ առողջությանը ծանր կամ միջին վնաս հասցնել և այլն։

Պատերազմում տուժած զինծառայողների ընտանիքները հոգեբանական աջակցություն կստանան

Պարզվել է նաև, որ «Ավան» ՀԱԿ-ից պարբերաբար գրություններ են ուղարկվել բուժվող հիվանդի բնակության վայրի տարածքային ոստիկանության բաժին, սակայն առկա օրենսդրական կարգավորումների արդյունքում որևէ գործնական միջոց չի կիրառվել բուժումից խուսափող անձանց հայտնաբերելու ուղղությամբ:

Ստուգման ընթացքում արձանագրվել են դեպքեր, երբ արտահիվանդանոցային հարկադիր բուժում նշանակելուց կարճ ժամանակ անց անձը հատել է ՀՀ պետական սահմանն ու այլևս չի վերադարձել: Փաստորեն, դատարանների կողմից կայացված դատական ակտերը փաստացի չեն կատարվել:

 Դատախազությունը նշում է օրենսդրական այն բացերը, որոնց հետևանքով նման իրավիճակ է ստեղծվել։ Պատճառներից մեկն այն է, որ արկադիր բուժումից խուսափող անձանց հարկադիր կարգով բժշկական հիմնարկներ բերման ենթարկելու իրավասություն ոստիկանությունը չունի։

Հաշվի առնելով այս ամենը՝ ՀՀ գլխավոր դատախազությունում մշակվել է «ՀՀ ոստիկանության մասին», ՀՀ քրեական օրենսգրքում, ինչպես նաև ՀՀ կառավարության 2006թ.-ի հունիսի 22-ի N 884-Ն որոշման մեջ փոփոխությունների փաթեթի նախագիծ, որն արդեն ուղարկվել է ՀՀ արդարադատության նախարարություն:

Առաջարկվում է սահմանել, որ ոստիկանությունը օրենքով սահմանված կարգով և դեպքերում պարտավոր է հոգեբուժական կազմակերպություն բերման ենթարկել հարկադիր բուժումից խուսափող անձանց:

Առաջարկվում է նաև դատարանին իրավունք վերապահել հոգեբույժի մոտ հարկադիր արտահիվանդանոցային հսկողություն և հարկադիր բուժում նշանակելիս անձի վրա դնել առանց դատարանի որոշման մշտական բնակության վայրը չփոխելու և (կամ) ՀՀ տարածքը չլքելու պարտականություն:  

0
թեգերը:
Հայաստան, ՀՀ գլխավոր դատախազություն, հոգեբուժարան
Ըստ թեմայի
Կենտրոնը գերբեռնված է. ՄԻՊ–ի աշխատակիցներն  անակնկալ այցելել են Նուբարաշենի հոգեբուժարան
Անպատիժ մնացած սպանություններ, կամ հոգեբուժարան տանող ճանապարհներն արյունոտ են
Վարդենիսի հոգեբուժարանի աշխատակիցը 16 տարի շարունակ շահագործել է հիվանդներից մեկին