Պատերազմից հետո մեր անվտանգային համակարգն ու բանակը ինքնահոսի են մատնվել. Վրթանեսյան
(Թարմացված է 15:30 05.03.2021)
Ռազմական փորձագետ, «Ռազմինֆո» կայքի համակարգող Կարեն Վրթանեսյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է թուրք–ադրբեջանական հերթական զորավարժություններին, ինչպես նաև հայկական բանակի վերականգնման խնդրին։ Վրթանեսյան. «Պատերազմից հետո մեր անվտանգային համակարգն ու բանակը թողնվեցին ինքնահոսի»
Կարեն Վրթանեսյանի դիտարկմամբ` իրականում Ադրբեջանը 44-օրյա պատերազմից հետո որևէ կերպ չի դադարեցրել ռազմաշունչ հռետորաբանությունը, շատ արագ համալրում է ռազմական կորուստները, գնում է նոր սպառազինություն, վերախմբավորում է զինված ուժերը։ Ըստ նրա` ակնհայտ է, որ Ադրբեջանը չի համարում պատերազմն ավարտված և պատրաստվում է հաջորդ լայնածավալ ռազմական գործողություններին։
«Ընդհանրապես մեր անվտանգության ամբողջ համակարգը կաթվածահար վիճակում է։ Այնպիսի տպավորություն է, որ ՊՆ–ի ու ԱԱԾ–ի լրատվական բաժիններն ավելի շատ Ադրբեջանի շահերն են պաշտպանում, քան Հայաստանի քաղաքացիների։ Մանավանդ բանակի և Նիկոլ Փաշինյանի միջև վերջին կոնֆլիկտը միանշանակորեն լավ չէ ընդհանուր անվտանգության համատեքստում։ Այն, ինչ կատարվում է պատերազմից հետո, պետք է ընթանար բոլորովին այլ ճանապարհով։ Նույնիսկ մի կողմ թողնելով այն հարցը, որ երկիրը պարտության տարած թիմը պետք է հրաժարական տար, մենք շատ արագ պետք է զբաղվեինք մեր բանակի վերազինմամբ, կորուստների վերականգնմամբ, նորությունների մշակմամբ»,– նշեց ռազմական փորձագետը։
Վրթանեսյանի կարծիքով` պատերազմից հետո մեր անվտանգային համակարգն ու բանակը թողնվեցին ինքնահոսի` դրանից բխող բոլոր ռիսկերով։
Անդրադառնալով ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի տեսակետին, որ բանակի վերականգնման համար անհրաժեշտ կլինի 3 միլիարդ դոլար, Վրթանեսյանն ընդգծեց, որ իրենց թիմի ու նախկին նախագահի հաշվարկները գրեթե նույնն են, և այդ գումարն անհրաժեշտ է մեր զինված ուժերը գոնե մինչպատերազմյան վիճակի բերելու համար։
«Բայց հաշվի առնենք, որ նաև շատ մեծ քանակով ռազմական ենթակառուցվածքներ են ոչնչացվել կամ հանձնվել թշնամուն` սկսած զորամասերից, վերջացրած դիրքերով։ Պետք է նորից իրականացվեն ամրաշինական աշխատանքներ, կառուցվեն ճանապարհներ, իսկ որոշ տեղերում ենթակառուցվածքները պետք է հիմնվեն զրոյից»,– նշեց ռաազմական փորձագետը։
Շուշիում ադրբեջանցի վանդալները պղծել են Հովհաննես Թևոսյանի կիսանդրին. տեսանյութ
Վրթանեսյանի խոսքով` վերջին պատերազմը ցույց տվեց, որ պետք է շատ արագ զարգացնել բանակը` այդ ուղղությամբ կատարելով անհրաժեշտ գնումներ, մասնավորապես՝ պետք է ձեռք բերել ԱԹՍ–ներ։ Ըստ նրա` մեզ պետք են ավելի մեծ գումարներ, որպեսզի փորձենք ոչ միայն բալանսի բերել բանակը, այլև որոշակի գերակայություն ապահովել։
Ռուս–թուրքական լարվածությունը կարող է հանգեցնել ռազմական բախման. փորձագետ
Հովհաննիսյան. «Ռուս–թուրքական լարվածությունը կարող ե տեսանելի ապագայում հանգեցնել ռազմական բախման»
Կարեն Հովհաննիսյանի դիտարկմամբ` 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ից հետո հատկապես անդրկովկասյան տարածաշրջանում իրադարձությունները զարգացել են բոլորովին այլ մարտահրավերներով, և Թուրքիան արդեն ունի ներկայություն Հարավային Կովկասում, ինչը ձեռնտու չէ Ռուսաստանին։ Ըստ նրա` մյուս կողմից Ռուսաստանը և Թուրքիան Սիրիայում կարծես թե որոշակի պայմանավորվածություն ունեին ուժերի վերադասավորության ու ազդեցության ոլորտների տեղաբաշխման առումով։
«Սակայն այդ «պայմանավորվածությունը» հօդս ցնդեց հենց արցախյան լայնածավալ պատերազմական գործողություններից հետո, որովհետև այստեղ, ըստ էության, տեղի էր ունենում հայ–ադրբեջանաթուրքական պատերազմ, որն օր առաջ ցանկանում էր դադարեցնել Ռուսաստանի Դաշնությունը։ Ի վերջո, այս տարածաշրջանը գտնվում է Ռուսաստանի ազդեցության ներքո, որտեղ մուտք է գործում այնպիսի երկիր, որը ՆԱՏՕ–ի անդամ է»,– նշեց փորձագետը։
Հովհաննիսյանի կարծիքով` թուրք–ռուսական հարաբերություններն իրականում բավականին լարված են և ըստ ամենայնի տեսանելի ապագայում սառը լարվածությունը կարող է հանգեցնել ռազմական բախման հենց Հարավային Կովկասում։
Պանթուրքիստական ծրագրերի թիրախը Ռուսաստանն է. Բաբայանը` Թուրքիայի նպատակների մասին
«Թուրքիայի ազդեցության մեծացումն այն տարաշածրջանում, որն ավանդաբար եղել է Ռուսաստանի կենսական շահերի տարածք, նաև ընկալվում է որպես ՆԱՏՕ–ի ազդեցության ընդլայնում, ուստի Ռուսաստանը մյուս կողմից էլ ձգտում է Թուրքիային ամեն կերպ պոկել Հյուսիսատլանտյան դաշինքից։ Դրա օրինակն է ռազմական համագործակցությունը մասնավորապես Թուրքիայի կողմից ռուսական հակաօդային պաշտպանության համակարգերի ձեռքբերման կապակցությամբ»,– ասաց փորձագետը։
Պանթուրքիստական ծրագրերի թիրախը Ռուսաստանն է. Բաբայանը` Թուրքիայի նպատակների մասին
Հովհաննիսյանի գնահատմամբ` Թուրքիան այդ հանգամանքն օգտագործում է ՆԱՏՕ–ի դեմ` նրան ենթարկելով շանտաժի, որպեսզի դիվիդենտներ շահի քրդական հարցում, իսկ մյուս կողմից հարաբերություններ է հաստատում Ռուսաստանի հետ, որպեսզի առաջ տանի իր համաթուրքական ծրագրերը, մասնավորապես իրագործի թուրքալեզու ժողովուրդների ռազմական այլյանսի ստեղծումը։
Միացյալ Նահանգների հիմնական թիրախը Չինաստանն է. Վաշինգտոնը սադրո՞ւմ է Պեկինին
«Իրականում». ԱՄՆ–ի հիմնական թիրախը Չինաստանն է. Վաշինգտոնը սադրու՞մ է Պեկինին
«Իրականում» հաղորդաշարի հեղինակ Արման Վանեսքեհյանը համոզված է`Վաշինգտոնը գիտակցաբար սադրում է Պեկինին։ Լրատվամիջոցները հաղորդում են, որ Ալյասկայում բարձրաստիճան պաշտոնյաների հանդիպումն ավարտվել է սկանդալով։
Խաղից դուրս վիճակ, կամ ո՞րն էր Թուրքիայի գլխավոր սխալը Արցախի հարցում
Միացյալ Նահանգների նախագահ Ջո Բայդենի ու նրա անձնակազմի իշխանության գալով միջազգային քաղաքականության մեջ կրքերը փոքր-ինչ հանդարտվելու փոխարեն ավելի են բորբոքվել. խոսքը ոչ միայն Ռուսաստանի, Չինաստանի և Իրանի եռակողմ միջուկային համաձայնագրի հետ կապված տարաձայնությունների կամ Թուրքիայի կողմից ՆԱՏՕ-ի կանոնների անհնազանդության մասին չէ:
Դրանք, իհարկե, միջազգային կայունության համար շատ կարևոր փաստարկներ են, որոնք Վաշինգտոնը գիտակցաբար խարխլում է…
Իրանը շատ լավ հասկանում է Թուրքիայի մանիպուլյացիաները և պատրաստվում է
Սակայն, երբ պատկերացնում ենք, թե ինչպես է Բայդենի վարչակազմն իրեն պաշտոնական Պեկինի հետ հարաբերություններում դրսևորում` հասկանում ենք, որ Միացյալ Նահանգների հիմնական թիրախն արդեն Չինաստանն է:
թեգերը:
թեմա:
Արդեն փորձարկել են․ Ռուսաստանն անսովոր զենքով կպաշտպանի հյուսիսային տարածքները
(Թարմացված է 23:57 22.03.2021)
Բարձր անցանելիություն, կրակի ճշգրտություն, ունակություն՝ գործել այնտեղ, որտեղ սովորական մարտական տեխնիկան պարզապես չի գոյատևի․ Ռուսաստանում պատրաստվում են սպառազինության վերցնել «Մագնոլիա» ինքնագնաց հրետանային կայանքը (ԻՀԿ)։ Այս հրանոթները կփոխանցեն արկտիկական ստորաբաժանումներին, որոնք խնդիրներ են կատարում կլիմայական արտակարգ պայմաններում։ Նորագույն ԻՀԿ-ի և Անդրբևեռյան կայանների մյուս բացառիկ սարքավորումների մասին՝ ՌԻԱ Նովոստիի հոդվածում։
Նիկոլայ Պրոտոպոպով, ՌԻԱ Նովոստի
Հատուկ պահանջներ
Ծայրագույն հյուսիսի շրջաններում տեղակայված ստորաբաժանումների համար նախատեսված նոր ինքնագնացի մասին հայտնի էր դարձել դեռ 2017-ին: Այն ժամանակ ՊՆ-ում հայտարարել էին, որ 120 միլիմետրանոց «Մագնոլիան» դրվելու է զրահապատ երկօղակ թրթուրավոր փոխադրողի շասսիի վրա:
©
Photo : Public Domain / U.S. Army Corps of Engineers, photographer not specified or unknown : Clear Air Force Station Alaska
Փորձանմուշները նախնական փորձարկումներ են անցնում, որոնք արդեն ցույց են տվել, որ կայանքը կարող է արդյունավետ գործել անկայուն հողերի վրա, այդ թվում՝ ճահճապատ և ձյունածածկ տեղանքում: Իսկ շարժիչն անխափան աշխատում է ծայրահեղ ցածր ջերմաստիճանների դեպքում։
Նախագիծը մշակել են «Բուրեվեստնիկ» կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտի մասնագետները՝ «Նաբրոսոկ» փորձնական-կոնստրուկտորական աշխատանքի շրջանակում։ Բացի ԻՀԿ-ից, ենթադրվում է, որ Հյուսիսում մարտական գործողությունների համար կթողարկվի բարձր ինտենսիվ հրետանային-ականանետային սպառազինության մի ամբողջ ընտանիք։
«Մագնոլիայի» տեխնիկական բնութագրերը մասամբ բացահայտվեցին «Բանակ-2019 համաժողովի ընթացքում։ Քարշակը 27 տոննանոց թրթուրավոր զրահապատ ԴՏ-10ՊՄ «Վիտյազ» ամենագնացն է՝ ավելի քան 10 տոննա բեռնունակությամբ։ Արագությունը՝ մինչև 45 կմ/ժ, ջրային արգելքների հաղթահարումը՝ մինչև 6 կմ/ժ։ Առանց վերալիցքավորման կարող է անցնել մոտ 700 կմ։ Անձնակազմը՝ 4 մարդ, մարտական բաժինը տեղակայված է հետևի հատվածում։
Սև ծովում պայմանականորեն «ոչնչացվել է» ամերիկյան ականակիրը
Համակցված կիսաավտոմատ ակոսավոր թնդանոթը համատեղում է հաուբիցի և ականանետի ֆունկցիաները: Ունի զինամթերքի լայն տեսականի, այդ թվում՝ կրակում է «Նոնա» ԻՀԿ-ի արկերով։ Կարելի է օգտագործել նաև կառավարվող «Կիտոլով-2»-ները, որոնք նախատեսված են թեթև զինտեխնիկան և ինժեներական կառույցները ոչնչացնելու համար։ Լազերային կիսաակտիվ ինքնանշանավորման համակարգի շնորհիվ անշարժ թիրախը խոցելու հավանականությունը մոտ է մեկի։ Մարտական պաշարը՝ 80 արկ։ Զենքը բեկորաֆուգասային զինամթերքով թիրախը խոցում է ավելի քան 8 կմ հեռավորությունից, կառավարվողներով՝ մինչև 10 կմ։ Արագությունը՝ րոպեում 10 կրակոց։
Արկտիկայի «պատյանը»
«Մագնոլիայի» հիմնական խնդիրներն են հակաօդային պաշտպանության և ռադիոէլեկտրոնային պայքարի օբյեկտների, հրթիռային կայանքների, զրահատեխնիկայի, ամրաշինական կառույցների, դեսանտային միջոցների և հակառակորդի կենդանի ուժի ոչնչացումը: Ի դեպ, հեռանկարային ԻՀԿ-ն Արկտիկայի խստաշունչ կլիմայական պայմանների համար նախատեսված մարտական տեխնիկայի միակ օրինակը չէ։
©
Sputnik / Aleksei Druzhinin
Օրինակ՝ ՀՕՊ ստորաբաժանումների համար մշակել են «Պանցիր» զենիթահրթիռային համալիրի արկտիկական տարբերակը։ Այս զենիթահրթիռային համալիրն իր կարողություններն արդեն ցուցադրել է մի քանի ռազմական հակամարտություններում, սակայն ծայրագույն Հյուսիսի համար նախագծում մի քանի էական փոփոխություններ են կատարել:
«Պանցիր-ՍԱ»-ի մարտական մասը տեղակայել են նույն «Վիտյազ» զրահապատ քարշակի վրա, սակայն հրաժարվել են զենիթային ինքնաձիգից, քանի որ ծայրահեղ ցածր ջերմաստիճանների դեպքում կրակոցների արդյունավետությունը լրջորեն նվազում է։ Թնդանոթի փոխարեն ավելացրել են վեց լրացուցիչ հրթիռային կայան՝ մինչև 20 կիլոմետր գործողության շառավղով։
Ֆրանսիական ռազմական օգնությունը Հայաստանին. ի՞նչ է թաքնված դրա հետևում
Հակաօդային պաշտպանության՝ ընդլայնված անցանելիությամբ ևս մեկ միջոց է «Տոր-Մ2ԴՏ» ԶՀՀ-ն, որը սպառազինության մեջ է ներառվել նախորդ տարվա ամռանը։ Այդ տեխնիկան կարող է աշխատել -50 °C –ից ցածր ջերմաստիճանում, շարժվել խիստ խոչընդոտային տեղանքում և հաղթահարել ջրային արգելքները։ Համալիրը հիմնված է երկօղակ զրահապատ ամենագնացի վրա։ Գլխավոր օղակում անձնակազմի կենսապահովման մոդուլն է, իսկ հրթիռային գործարկիչը հետևում է` երկրորդ օղակում։
Մարտավարական-տեխնիկական բնութագրերը նույնն են, ինչ սովորական «Տորինը»։ Խոցում է օդային թիրախների բոլոր տեսակները՝ ինքնաթիռներ, ուղղաթիռներ, թևավոր հրթիռներ, կառավարվող զինամթերք և ոչ մեծ ԱԹՍ-ներ՝ մինչև 16 կմ հեռավորության և մինչև 12 կիլոմետր բարձրության վրա։ Մարտական պաշարը՝ 16 զենիթային հրթիռ, որոնք գործարկվում են 2,5 վայրկյան ընդմիջումով։ Ընդ որում՝ «Տորն» աշխատում է «մեկ հրթիռ-մեկ թիրախ սկզբունքով», ինչը հաստատում է դրա բարձրագույն ճշգրտությունը։
Ցամաքում մարտական գործողությունների համար արկտիկական ստորաբաժանումներին մատակարարում են Տ-80ԲՎՄ արդիականացված տանկեր, ինչպես նաև ՄՏ-ՄԲ զրահափոխադրողների վրա հիմնված հաուբիցներ։
Տեղափոխման միջոցներ
Արկտիկական խմբավորման զինծառայողները նույնպես տեղափոխվում են հատուկ պատրաստված տեխնիկայով։ Օրինակ՝ Մի-8ԱՄՏՇ–ՎԱ ուղղաթիռով։ Այս ուղղաթիռի առանձնահատկություններից մեկը յուղի և փոխանցման համակարգերի տաքացումն է, շարժիչները գործարկվում են առանց որևէ խնդրի անգամ -60°C-ի դեպքում։Պտուտակաթև մեքենայի բեռնախցիկը նույնպես տաքացվող է։
©
AFP 2020 / ANDREW CABALLERO-REYNOLDS
Արկտիկական Մի-8-ի թռիչքի հեռավորությունը՝ լրացուցիչ վառելիքային բաքերով, գերազանցում է 1400 կիլոմետրը, իսկ օդում կարող է գտնվել ավելի քան 7 ժամ։
Ցամաքում զինծառայողներն օգտագործում են նաև լավ հայտնի «մոտոլիգաները», բայց հատուկ թրթուրներով, որոնց դեպքում գետնի վրա ճնշումն ընդամենը 0,28 կգ է 1 սանտիմետր քառակուսու վրա, այսինքն՝ ավելի քիչ, քան հետիոտնի դեպքում։
Կան նաև ձնաճահճագնացներ՝ գերցածր ճնշման հսկայական անիվներով։ Դրանցով զինվորականները տեղանքի հետախուզում են իրականացնում, երթուղիներ բացում, գնահատում սառցային իրավիճակը, ուղեկցում ռազմական տեխնիկայի շարասյուները։
Բացի այդ, զինվորներն ու սպաները տեղաշարժվում են ջեռուցվող խցիկով ձնագնացներով, ծայրահեղ ցածր ջերմաստիճաններին հարմարեցված «Ուրալ» և «ԿԱՄազ» լիաքարշակ բեռնատարներով, օդային բարձիկ ունեցող նավակներով։ Որոշ ստորաբաժանումներ օգտագործում են նաև սահնակներ՝ լծված շներին կամ եղջերուներին․ այս հնագույն տրանսպորտը կարող է անցնել այնտեղով, որտեղով չի անցնի ամենալավ պատրաստված ամենագնացը։
Բնականաբար, արկտիկական ստորաբաժանումները նաև հատուկ արտահագուստ են ստանում։ Հագուստի ստանդարտ փաթեթը բաղկացած է մոտ 20 կտորից։ Հանդերձանքը պատրաստված է բազմաշերտ նյութից, շատ տաք է, թեթև և չի կաշկանդում մարտիկի շարժումները։