Բարեկենդան, արխիվային լուսանկար

Սուտը ցուցադրելով` քարոզում էին ճիշտ ապրել. ինչպես էին հայերը տոնում Բարեկենդանը

130
(Թարմացված է 18:11 14.02.2021)
Կերուխում, քեֆ, ուրախություն, խրախճանք ու զվարճալի խաղեր։ Սրանք Բուն Բարեկենդանի կարևորագույն բաղադրիչներն են, սակայն եկեղեցական այս կարևորագույն տոնը միայն զվարճանքների համար չէ։
Սուտը ցուցադրելով քարոզում էին ճիշտ ապրել. ինչպես էր ժողովուրդը տոնում Բուն Բարիկենդանը

Բարեկենդանը ուրախության և զվարճանքի տոն է։ Այն հիշեցնում է Ադամի և Եվայի դրախտային կյանքը, երբ նրանք ապրում էին վայելքի ու անհոգության մեջ: Այդ օրը մարդիկ այնքան էին բարիանում, որ անգամ իրենց ունեցվածքն էին բաժանում։ ««Հալել եմ եղը յար ջան, հալել եմ եղը...». հենց այս ժողովրդական երգի հնչյունների տակ էր Ուտիս տատը Բարեկենդանի օրը մինչև գիշեր տոնախմբության մասնակիցներին կերակրում քաղցր գաթաներով ու զանազան ուտեստներով։

«Ուտիս տատը բերում է, իր բլիթներով կերակրում ժողովրդին, մեզ մոտ ընդունված է փախլավա բաժանել, յուղ ու բրնձով պատրաստած փլավ ուտել և հիմնականում էլի ոչ մսային կերակուրներ` քաղցր գաթաներ, յուղոտ գաթաներ ճաշակել»,- Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց ազգագրագետ Հարություն Փանոսյանը։

Բուն Բարեկենդանը, բացի խրախճանքից ու կերուխումից, նաև ազատության օր էր: Երեկոյան, երբ խնջույքից հոգնած մեծերը հավաքվում էին տանը, դուռը թափով բացվում էր, և աղմուկով, երգով, թմբուկով ներս էր ընկնում դիմակավորված երեխաների խումբը: Տղաները հագած էին լինում աղջիկների հագուստ, փոքրերը` մեծի, երբեմն` ծաղրածուի:

«Բարեկենդանի ժամանակ ժողովուրդը ծաղրում էր վատ թագավորներին, դատավորներին, նաև սուտ, այսինքն` առանց սիրո հարսանիք էին կազմակերպում, տղային հագցնում էին աղջկա շորեր, աղջկան` տղայի շորեր, ու պսակում էին իրար հետ։ Այսինքն` սուտը, կեղծիքը ցուցադրելով` ժողովրդին քարոզում էին 49-օրյա ապաշխարանքի ընթացքում փորձել ճիշտ ապրել»,- նշեց ազգագրագետը։

Իսկ արդեն կեսգիշերին գալիս էր Պաս պապին կամ Ակլատիզը և ազդարարում Մեծ պահքի սկիզբը, որը ձգվում էր 49 օր։ Այս շաբաթներին քրիստոնյաներն իրենց նվիրում էին Աստծուն, ապաշխարում։

Ըստ ավանդույթի` Ուտիս տատը խորհրդանշում է կնոջ տիրապետության շրջանը՝ ուտիս օրերը, իսկ Պաս պապը` արական տիրապետության և Պաս օրերի շրջանը:

Նշենք, որ այս տարի Բուն Բարեկենդանը համընկել է Տեառնընդառաջի տոնին և նշվում է փետրվարի 14-ին։

Ինչու էին հայերը երեխային բարուրում հողով և պորտալարը թաղում բակում. հայկական ավանդույթներ

130
թեգերը:
ավանդույթ, հայեր, Բարեկենդան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Գլուխլվայից մինչև ատամհատիկ, կամ ինչպես են հայերը պահպանել հին ավանդույթները
Ինչո՞ւ էին Հայաստանում հարսի գլխին եռացրած ջուր լցնում․ հարսանեկան հին ու նոր ավանդույթներ
Եթե թխած «հարսի» փորն ուռչում է, երեխա է ծնվելու. Ամանորի հին հայկական ավանդույթները
Անիծված շիրիմները. ինչ փոփոխությունների են ենթարկվել հայերի հուղարկավորման ավանդույթները
Արամ Սարգսյան

Փաշինյանը սխալ հաշվարկ արեց. Սարգսյանը` «Իսկանդերի» և վտանգված հարաբերությունների մասին

131
(Թարմացված է 13:20 28.02.2021)
Ի՞նչ վիճակում են հայ-ռուսական հարաբերությունները, որքանո՞վ են դրանք վտանգված, և ինչո՞վ են պայմանավորված Նիկոլ Փաշինյանի` մեր դաշնակից պետությանը «վարկաբեկող» հայտարարությունները. Sputnik Արմենիան զրուցել է Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանի հետ։
Փաշինյանը դարձյալ սխալ հաշվարկ արեց. Սարգսյանը` «Իսկանդերի» և հայ-ռուսական վտանգված հարաբերությունների մասին

Տեսակետը, թե Հայաստանի ներքաղաքական զարգացումների և «Իսկանդերի» մասին ՀՀ վարչապետի աղմկահարույց հայտարարությունների վերաբերյալ ռուսական արձագանքները բավականին զուսպ են, այդքան էլ չեն համապատասխանում իրականությանը։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը։

«Պեսկովի և ՊՆ–ի հայտարարությունները շատ հստակ են, և պարտադիր չէ, որ նրանք վիրավորական արտահայտություններով հանդես գան կամ նկատողություն անեն, որ մենք հասկանանք, թե իրենց դիրքորոշումը որն է»,- ասաց նա։

Նրա դիտարկմամբ` նախ` Վլադիմիր Պուտինի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը հստակ պարզաբանեց, որ Պուտին-Փաշինյան զրույցի ընթացքում չի նշվել, որ ՌԴ նախագահն աջակցում է օրվա իշխանություններին, ընդամենն ասվել է, որ ներքաղաքական ճգնաժամի հանգուցալուծումը պետք է իրականացվի օրենքի շրջանակում, իսկ մինչ այդ ՌԴ ՊՆ–ն հստակ հայտարարեց, որ մեր պետության ղեկավար չի էլ իմացել, որ «Իսկանդերը» ընդհանրապես չի օգտագործվել արցախա-ադրբեջանական պատերազմի ժամանակ, էլ ուր մնաց` 10 տոկոսով պայթեր կամ չպայթեր։

Փաշինյանի` «Իսկանդերի» վերաբերյալ հայտարարությունը Սարգսյանը սադրանք է որակում Ռուսաստանի նկատմամբ, որի համար կարևորագույն նշանակություն ունի զենքի շուկան։

«Փաշինյանը բացահայտ արտահայտեց իր հակառուսականությունը, որը նրա մեջ արմատացած է տարիներ շարունակ, և դա չի կարող փոխվել։ Եվ կարծում եմ, որ սխալ հաշվարկ արեց, ինչպես միշտ»,- նշեց Սարգսյանը։

Նրա խոսքով`Փաշինյանը կարծեց, թե ժամանակն է խզել Ռուսաստանի հետ տարիների դաշնակցային կապերն ու թռչել դեպի Արևմուտք, սակայն պատասխանը չուշացավ, մյուս կողմից` պետք է շատ հստակ գիտակցել` եթե գործող իշխանությունը երկար շարունակի պաշտոնավարել, ապա հայ-ռուսական հարաբերություններն ինչ-որ պահից կարող են և խաթարվել։

Հիշեցնենք` փետրվարի 23-ին Նիկոլ Փաշինյանը 1in.am-ին տված հարցազրույցում, անդրադառնալով նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանի` 44-օրյա պատերազմի ընթացքում «Իսկանդերը» ժամանակին չօգտագործելու վերաբերյալ մեղադրանքներին, ասել է, որ Սարգսյանն ինքը գիտի իր հարցերի պատասխանը. «Թող հարց տա՝ ինչո՞ւ « Իսկանդերը»  չի պայթել: Կամ ինչու՞ է այն պայթել, օրինակ, 10%-ով»։

Փետրվարի 25-ին ՌԴ ՊՆ–ն հայտարարեց, որ Ղարաբաղում «Իսկանդեր» ընդհանրապես չի կիրառվել։

Թյուրիմացության մեջ են գցել, կամ հայկական «կիքս» ռուսական բարձր ճշգրտության հրթիռների հետ

131
թեգերը:
Նիկոլ Փաշինյան, Իսկանդեր, Արամ Սարգսյան, Հայաստան
Էդուարդ Անտինյան

«ՀՀ նախագահի երկրորդ առարկությունն առաջ կբերի մեծ դժվարություններ». Անտինյան

208
(Թարմացված է 12:19 28.02.2021)
«Շրջադարձ հանուն զարգացման» հասարակական կազմակերպության նախագահ, քաղաքագետ Էդուարդ Անտինյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Արմեն Սարգսյանի որոշմանը, որին երեք օր սպասում էր ամբողջ երկիրը։
Անտինյան. «Նախագահի որոշումը սպասելի էր, բայց մյուս առարկությունն առաջ կբերի մեծ դժվարություններ»

Էդուարդ Անտինյանը կարծում է, որ ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի երեկվա որոշումից ու ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի պատասխանից հետո ավելի մեծ դժվարություններ են առաջ գալու, որովհետև նախագահը ՍԴ–ում պետք է վիճարկի ոչ թե վարչապետի առաջարկությունը կամ որոշումը, այլ դրա սահմանադրականությունը։

«Բայց եթե վարչապետն իսկապես հիմնավոր ձևով գրի նամակը, ապա առարկությունները ՍԴ ուղարկելը մի քիչ կդժվարանա։ Ամեն դեպքում այս օրերին շրջանառվող իրավական հարցը, թե բանակը ոչ մի պարագայում չի կարելի ներքաշել քաղաքական գործընթացների մեջ, ըստ էության կունենա քաղաքական հանգուցալուծում, և պարզ կդառնա, թե որ կողմը պետք է զիջի»,– Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց քաղաքագետը։

Անտինյանի դիտարկմամբ` վարչապետի հրաժարականին հանգեցնող շատ–շատ պատճառներ կարող են լինել, բայց այս հարցում պետք չէ շտապել և դա կապել նախագահի որոշման հետ։ Ըստ նրա` ընդդիմությունը չպետք է ոգևորվի և հայտարարելով, թե կանգնած է բանակի կողքին` տպավորություն ստեղծի, թե բանակը ներքաշված է քաղաքական գործընթացների մեջ, ինչը ոչ մի պարագայում ձեռնտու չէ մեր պետությանը, քանի որ այդ դեպքում դրսից կստանանք շատ տհաճ կարծիքներ, եզրակացություններ, իսկ մեր երկիրն այնպիսի վիճակում չէ, որ հաշվի չնստի դրսի արձագանքների հետ։

Քաղաքագետի կարծիքով` ՀՀ նախագահը ստորագրել–չստորագրելու երկընտրանքի առաջ է հայտնվել ոչ թե այսօր, այլ այն ժամանակ, երբ խոցելի կարգավիճակով համաձայնվեց դառնալ նախագահ և հիմա ստիպված է կատարել այնպիսի քայլեր, որոնք ավելի շատ համապատասխանելու են քաղաքական կոնյուկտուրային, մտածելու է, թե ում ժեստ անի, որ ավելի քիչ վնաս կրի։ Ըստ այդմ` Սարգսյանի երեկվա որոշումը թեև դրական էր և սպասելի, բայցևայնպես քաղաքագետն այդ քայլով վերջնական հաղթանակ տոնելու լավատեսություն չունի։

Հիշեցնենք՝ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը` ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։ Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ վարչապետը պաշտոնից հեռացրեց Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանին։ Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ «հեղափոխությունը պաշտպանելու» համար։

Նա հայտնեց նաև, որ ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, դեռ չի ստորագրել ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը։ Փետրվարի 27-ի երեկոյան ՀՀ նախագահի աշխատակազմը հայտարարեց, որ Արմեն Սարգսյանը ՀՀ ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանի պաշտոնանկության հրամանագրի նախագիծն իր առարկություններով վերադարձրել է ՀՀ վարչապետին:

Դրան հետևեց վարչապետ Փաշինյանի հայտարարությունը, որ ՀՀ նախագահի որոշումն ամենևին չի նպաստում ստեղծված իրավիճակի հանգուցալուծմանը։ Վարչապետը տեղեկացրեց, որ ԳՇ պետին պաշտոնանկ անելու միջնորդությունը կրկին ուղարկում է ՀՀ նախագահին՝ ակնկալելով, որ այն սահմանված կարգով կստորագրվի։

208
թեգերը:
Օնիկ Գասպարյան, Նիկոլ Փաշինյան, Արմեն Սարգսյան, Էդուարդ Անտինյան, Հայաստան
Վահագն Հովակիմյան

Արմեն Սարգսյանի հերթն էլ եկա՞վ․ «Իմ քայլի» պատգամավորն արդեն խոսում է իմպիչմենտի մասին

94
(Թարմացված է 17:21 28.02.2021)
Պատգամավորի խոսքով՝ նախագահն իր լիազորությունը կամայական է իրացրել, իսկ դա կարող է վնասել երկրի անվտանգությանը։

ԵՐԵՎԱՆ, 28 փետրվարի – Sputnik․ Պաշտոնանկության հերթը կարծես թե ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանին էլ հասավ։ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության անդամ Վահագն Հովակիմյանը Facebook-ի իր էջում արված գրառմամբ ուղիղ ակնարկում է այդ մասին։

«Սահմանադրության 139 հոդվածի համաձայն` նախագահն իրավունք ունի հրամանագրի նախագիծն առարկություններով վերադարձնել առաջարկությունը ներկայացրած մարմնին: Առաջին հայացքից կարող է թվալ` Արմեն Սարգսյանը երեկ օգտվել է վերը նշված իր լիազորությունից՝ ԳՇ պետի պաշտոնանկության հրամանագրի նախագիծն իր առարկություններով վարչապետին վերադարձնելիս: Բայց ամենևին էլ այդպես չէ: Նախագահը չի կարող կամայական, երբ ցանկանա հրամանագրերի նախագծերը վերադարձնի առաջարկող մարմնին»,- գրում է Հովակիմյանը:

Նրա խոսքով՝ այս դեպքում նախագահն իր լիազորությունը կամայական է իրացրել, քանի որ վարչապետը Սահմանադրության 155-րդ հոդվածով իրեն տրված լիազորությամբ առաջարկել է զբաղեցրած պաշտոնից ազատել ԳՇ պետին։ Իմքայլական պատգամավոր վստահ է, որ անգամ «ամենամիստիկ երևակայությունն ունեցող մարդը չի կարող այս գործընթացում հակասահմանադրության տարրեր տեսնել, թեկուզ՝ առերևույթ»:

Այսպիսով, Հովակիմյանը կարծում է, որ նախագահը, իր լիազորությունները կամայականորեն իրացնելիս, կարող է վնասել պետության անվտանգությանը, երկիրը մղել անկայունության, ի չիք դարձնել օրենսդրական բարեփոխումները և այլն։

«Վերջին շրջանում Արմեն Սարգսյանի քայլերը կարծես հենց վերը նշված բացասական հետևանքներն առաջացնելուն են միտված: Ուստի, կարելի է արձանագրել, որ առերևույթ հիմքեր կան Արմեն Սարգսյանի պաշտոնանկության գործընթաց սկսելու համար՝ Սահմանադրության կոպիտ խախտման հիմքով (141 հոդված)»,- ամփոփել է պատգամավորը։

Նշենք, որ այսօր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Facebook-ի իր էջի ուղիղ եթերում հայտնեց, որ վաղը կայանալիք հանրահավաքի ժամանակ խոսելու է նախագահի որոշման անհիմն լինելու մասին, արձանագրելու են այդ որոշման հենք չունենալը, և այդ արձանագրումից հետո կարող են որոշակի հետևություններ արվել։

Սահմանադրության 141 հոդվածի համաձայն` ՀՀ նախագահը կարող է պաշտոնանկ արվել պետական դավաճանության, այլ ծանր հանցագործության կամ Սահմանադրության կոպիտ խախտման համար: Հանրապետության նախագահին պաշտոնանկ անելու հիմքերի առկայության մասին եզրակացություն ստանալու համար Ազգային ժողովը պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ ընդունված որոշմամբ դիմում է Սահմանադրական դատարան: Ազգային ժողովը Հանրապետության նախագահին պաշտոնանկ անելու մասին որոշում է կայացնում Սահմանադրական դատարանի եզրակացության հիման վրա պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների առնվազն երկու երրորդով:

Հիշեցնենք` հայաստանյան ներքաղաքաղական իրավիճակն ավելի սրվեց, երբ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը` ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։ Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ վարչապետը պաշտոնից հեռացրեց Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանին։ Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ «հեղափոխությունը պաշտպանելու» համար։

Նա հայտնեց նաև, որ ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, դեռ չի ստորագրել ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը։ Փետրվարի 27-ի երեկոյան ՀՀ նախագահի աշխատակազմը հայտարարեց, որ Արմեն Սարգսյանը ՀՀ ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանի պաշտոնանկության հրամանագրի նախագիծն իր առարկություններով վերադարձրել է ՀՀ վարչապետին:

Դրան հետևեց վարչապետ Փաշինյանի հայտարարությունը, որ ՀՀ նախագահի որոշումն ամենևին չի նպաստում ստեղծված իրավիճակի հանգուցալուծմանը։ Վարչապետը տեղեկացրեց, որ ԳՇ պետին պաշտոնանկ անելու միջնորդությունը կրկին ուղարկում է ՀՀ նախագահին՝ ակնկալելով, որ այն սահմանված կարգով կստորագրվի։

Երեկ Փաշինյանը հայտարարեց, որ մարտի 1-ին հանրահավաք է անցկացնելու Հանրապետության հրապարակում։ Նա բոլորին հորդորել էր մասնակցել հանրահավաքին և երթին։

94
թեգերը:
Վահագն Հովակիմյան, Արմեն Սարգսյան, Հայաստան